کانال مالی تهران - بروکسل

گروه اقتصادی - تنها یک هفته به موعد اعمال مرحله دوم تحریم‌های امریکا علیه ایران باقی مانده است. دولت امریکا قرار است از روز 13 آبان ماه جاری صنعت نفت و بانک مرکزی ایران را هم به لیست تحریم‌های خود بیفزاید. محدودیت‌هایی که در دوره قبلی یعنی ابتدای دهه 90 آثار منفی سنگینی برای ایران به همراه داشت، اما دردوره جدید شرایط تفاوت زیادی دارد. درآن سال‌ها واشنگتن توانسته بود تا یک اجماع جهانی علیه ایران ایجاد کند، ولی اکنون نه تنها این اجماع وجود ندارد، بلکه بسیاری از کشورها بخصوص اعضای اتحادیه اروپا بر توافقات برجامی خود پایبند مانده‌اند برای مقابله با تحریم‌های یکجانبه امریکا راه‌های جدیدی ابداع کرده‌اند.
برهمین اساس طی نشست‌های تخصصی میان گروه چهار به علاوه یک اتحادیه اروپا برای تداوم همکاری‌های اقتصادی و تجاری خود با ایران دست به طراحی مسیر مالی ویژه‌ای برای تبادل با تهران زد که تنها مختص کشورهای اروپایی نیست و سایر شرکای تجاری ایران همانند کشورهای آسیایی نیز می‌توانند از آن بهره برند.
در ابتدا نام این مسیر ویژه شبه سوئیفت گذاشته شد تا بتواند به صورت محدودتر جایگزین جامعه جهانی ارتباطات مالی بین بانکی یا همان سوئیفت شود، اما روزگذشته و درآستانه اجرایی شدن تحریم‌های بانکی علیه ایران عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی کشورمان آن را نوعی پیمان دوجانبه پولی میان ایران و اروپا (استفاده همزمان از دو پول ملی کشورهای مبدأ و مقصد) معرفی کرد.
رئیس‌کل بانک مرکزی با بیان این‌که قرار است کانال مالی جدید برای صادرکنندگان اروپایی و ایرانی باز شود، تأکید کرد کارکرد این کانال نوعی پیمان پولی دوجانبه میان ایران و اروپاست.
همتی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام نوشت، جزئیات کانال مالی اروپا برای انجام تجارت میان ایران و اتحادیه اروپا در نشست هفته گذشته در بروکسل مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت. ایجاد کانال مالی بر این درک مشترک مبتنی است که شرکت‌ها و فعالان اقتصادی ایرانی و اروپایی باوجود خروج یکجانبه ایالات متحده امریکا از برجام تمایل به برقراری و تداوم روابط تجاری با یکدیگر دارند.
در این راستا به‌منظور رفع مشکلات مربوط به انجام پرداخت‌های مالی، ایجاد کانال مالی اروپا در دستور کار طرفین قرار گرفته است. کانال مزبور این امکان را برای صادر کنندگان اروپایی و ایرانی فراهم خواهد کرد که ارز حاصل از صادرات خود را دریافت کنند. این کانال کارکرد نوعی پیمان پولی دوجانبه میان ایران و اتحادیه اروپا را ایفا خواهد کرد. هر دو طرف بر تسریع در عملیاتی شدن این فرایند تأکید دارند. انتظار می‌رود به‌زودی جزئیات و نحوه استفاده از کانال مزبور نهایی شده و به اطلاع عموم هموطنان و فعالان اقتصادی رسانده شود.
از اوایل شهریورماه که موضوع جایگزین سوئیفت از سوی اتحادیه اروپا اعلام شد، خیلی از کشورهای اروپایی نسبت به این موضوع ابهام داشتند و نمی‌دانستند که این جایگزینی تا چه حد می‌تواند جدی یا قابل اجرا باشد. حال با گذشت زمان خیلی از کشورها برای پیوستن به شبه سوئیفت اعلام آمادگی کردند.
اخیراً نیز سوئیس از حضورش در سوئیفت اروپایی خبر داده است. ایوس روزیه سفیر سوئیس به صورت رسمی گفته است که این کشور به همراه دیگر کشورها به سیستم موازی سوئیفت که به‌جای دلار با یورو کار خواهد کرد، می‌پیوندد و مشارکت خواهد داشت. این درحالی است که دولت امریکا از ماه‌ها پیش تلاش خود را برای قطع دسترسی شبکه بانکی ایران به سوئیفت را آغاز کرده است. درهمین راستا تعدادی از سناتورهای امریکایی از وزیر خزانه‌داری این کشور خواستند تا به دسترسی سوئیفتی ایران خاتمه دهد.