گالری های اهواز در آستانه ورشکستگی

مریم سادات گوشه
خبرنگار
با شیوع کرونا شرایط گالری ها و نمایشگاه ها در تهران متفاوت‌‌تر از سابق شد، یکی از عملکرد‌های آنان بهره گرفتن از فضای مجازی بود تا چراغ گالری‌ها روشن بماند. اما در شهرستانها وضعیت بسیار متفاوت است. در استان خوزستان سه گالری شهر اهواز که 2 سال از عمرشان می‌گذرد، در شرف ورشکستگی هستند.
تلاش برای حفظ گالری‌ها
«در استان خوزستان بجز اهواز شهرهای شوشتر، ماهشهر و آبادان یک گالری بیشتر ندارند. شهر اهواز هم تا قبل از سال 97 به مدت 5 سال اصلاً گالری نداشت. یک گالری هم داشت که در سال 92 به خاطر مسائل اقتصادی تعطیل شد.» اینها را محمد عدیلی‌پور نقاش و رئیس انجمن هنرهای تجسمی استان خوزستان می‌گوید. او تلاش بسیاری با همکارانش کرد تا دوباره فضای نمایشگاهی را راه‌اندازی کند. او می‌گوید: «بعد از 10 سال انجمن هنرهای تجسمی استان شروع به فعالیت کرد. ما انجمن استانی نداشتیم فقط در شهرستان‌ها انجمن داشتیم. 11 خرداد ماه سال 97 با تلاش‌های هیأت مؤسس 11 نفره از طرف اداره کل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بر اساس قوانین جدید تشکیل شد. در نهایت هفت نفر انتخاب شدند و من را به‌عنوان مدیر این مجموعه انتخاب کردند. از همان موقع تلاش کردم به فضای گالری در شهر بپردازم. چون خودم نقاش بودم و می‌دانستم مردم خوزستان اهل هنر هستند و قدیم‌ها مردم برای دیدن به نمایشگاه می‌آمدند، تصمیم گرفتم تا با کمک دوستان گالری تأسیس کنیم. گالری چینو با مدیریت مسعود رضایی که عکاس و هنرمند هنر جدید است، اولین گالری بود که افتتاح شد. بعد از آن در تابستان 98 گالری دوربین مشغول به کار شد و بعد هم در پاییز همان سال گالری یوما به معنای مادر اضافه شد و گالری انجمن هنرهای تجسمی استان هم شروع به فعالیت کرد.»
هنرمندان تأثیرگذار خوزستانی
او اشاره به تأسیس گالری «گوزن زرد» در سال 77 در اهواز دارد و به شهر دزفول اشاره می‌کند که خاستگاه نقاشان بسیاری است و همچنین در بقیه استان خوزستان هنرمندان بسیاری نقطه قوت این استان شدند. عدیلی در ادامه می‌گوید:«غلامرضا مکتبی تصویرگر کتاب‌های مدرسه قبل و بعد از انقلاب یا حمید بهرامی از نقاشان پیشکسوت، استاد حبیب نقاش یا بابک کاظمی عکاس حرفه‌ای و خیلی‌های دیگر همه برخاسته از استان خوزستان هستند. استانی که جایگاه و خاستگاه هنرمندان تجسمی بوده است.» مردم خوزستان گالری گردی را دوست دارند و جزو فرهنگشان است. تا پیش از کرونا آخر هفته‌ها به گالری‌ها می‌رفتند. اما هنوز نمی‌دانند که انتهای گالری گردی به خرید آثار منتهی می‌شود. این نقاش خوزستانی در ادامه توضیح می‌دهد:«این هنرمندان هستند که در خوزستان آثار همدیگر را می‌خرند. هنوز مردم نمی‌دانند که اگر آثار هنرمندان را بخرند به بازار هنر کمک شایانی کرده‌اند. باید گالری‌های شهر حفظ شوند تا مردم هم اثر بخرند.» او درباره قیمت‌ها می‌گوید: «آثاری که فروخته می‌شود معمولاً از 700 هزار تومان شروع می‌شود و در نهایت 2 میلیون تومان فروخته می‌شود. البته آثاری هم هستند که تا 12 میلیون تومان قیمت‌گذاری می‌شوند. مثل گالری‌های تهران نیست که آثار با قیمت‌های بالا فروخته می‌شود.»
ضرورت حمایت برای گالری‌ها
حالا که گالری‌های اهواز تعطیل است او نگران است، چرا که تلاش زیادی برای گالری‌دار شدن این شهر کرده است: «گالری‌دارها دیگر توان پرداخت اجاره را ندارند. اکثر هنرمندان و گالری‌دارها تنها حرفه‌شان همین است و از این راه درآمدزایی می‌کنند و اکنون در معرض ورشکستگی هستند. اگر گالری‌ها بسته شوند تا 5 سال دیگر هم کسی جرأت نمی‌کند که گالری بزند. در  مراسمی دکتر شریعتی، استاندار را دیدم ایشان گفتند از ما حمایت می‌کنند و از بودجه مسئولیت اجتماعی کرونا 70 میلیون تومان می‌دهند. اما این اتفاق هم نیفتاد چون هر بار به روابط عمومی آنجا زنگ می‌زنم پاسخ مرا نمی‌دهند. وزارت ارشاد هم هنوز کمکی نکرده است.» درد دل‌های عدیلی فقط به‌گالری‌ها ختم نشد. او از دزدی‌های اخیر موزه هنرهای معاصر آبادان می‌گوید. از اینکه 3 سال است که موزه هنرهای معاصر اهواز تعطیل است و موزه‌ای که می‌توانست فضای فرهنگی خوبی برای مردم شهر باشد. اکنون در بدترین شرایط خود روزگار می‌گذراند و آثار این مجموعه در یک شرایط بسیار ناگوار بسر می‌برد. آن هم به خاطر قرارداد نامناسبی که بین بخش خصوصی و وزارت فرهنگ بسته شد.
پاسخ مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی
هادی مظفری مدیر کل دفتر هنر‌های تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره مشکلات گالری‌دارهای اهواز و ضرورت حمایت‌های وزارت فرهنگ می‌گوید:«وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تمامی صنوف هنری و رشته‌های متعدد سامانه‌ای را تعریف کرد و به صندوق اعتباری هنر هم دستور داد که افراد آسیب دیده از کرونا را ثبت‌نام و بررسی کند و اعتباراتی که تخصیص پیدا کرده را بین‌شان توزیع کند. همه کسانی که چنین شرایطی دارند چه در اهواز چه در سراسر کشور خیلی سریع با مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر در تهران یا تماس بگیرند یا به سایت آن مراجعه کنند و در سامانه ثبت‌نام کنند و مشخصات خود‌شان را ثبت کنند تا مؤسسات بتوانند به نمایندگی از آنها در مؤسسه اعتباری هنر دفاع کنند و شرایط و اعتباراتی در اختیارشان گذاشته شود. شرایطی پیش آمده که برخی هنرمندان گلایه‌هایشان را چه از طریق شما منتقل کنند چه به خودمان بگویند. اما شاید ده‌ها هزار هنرمند نتوانند این ارتباط را برقرار کنند و به‌خاطر همین شرایطی برای عموم باز شده چه گالری‌دار و چه نقاش یا مجسمه ساز و خوشنویس و هر رشته‌ای می‌توانند به آن سامانه بروند و ثبت‌نام کنند این فضا تا پایان مرداد ماه امکانش فراهم هست.»
مظفری درباره مشکلات موزه هنرهای معاصر اهواز هم این چنین می‌گوید: «متأسفانه همان‌طور که گفتید قرارداد واگذاری موزه هنرهای معاصر اهواز حدوداً 4 سال پیش منعقد شده و اصلاً قرارداد حقوقی محکم و دقیقی نیست و ایرادهای بسیار جدی دارد. نه تنها فضای موزه را از جامعه هنری سلب کرده بلکه حواشی بسیاری هم طی سال‌های گذشته ایجاد کرده است. نکته مهم این است بعد از بازدیدی که من داشتم گزارش بسیار با جزئیاتی برای مقامات عالی وزارت فرهنگ ارسال کردم و بعد از آن هم جلساتی با حضور آقای وزیر و مقامات محلی و ملی تشکیل شد. همچنین در خود اهواز با معاون استاندار هم ملاقات کردیم به نظر می‌آید این گره صرفاً با پیگیری‌های اداری باز نمی‌شود و نیاز به هم و غم مسئولان استانی هم دارد که بیایند و تصمیم بگیرند تا این قرارداد فسخ شود. و موزه به شرایط اولیه خود برگردد. چون اصلاً شرایط رضایت بخش نیست و بسیار هم نگران‌کننده است.»