یک پانزده خرداد دیگر

روز 14 ‎‌خرداد سال1354 هنگام نماز آیت‌الله العظمی شیخ محمدعلی اراکی اعلام شد که به ‎‌مناسبت گرامیداشت شهدای 15 خرداد سال 1342، بعد از نماز مجلس بزرگداشتی ‎‌منعقد می‌باشد. در آن شب حدود 300 تا 400 نفر در فیضیه ‎‌ماندند. بعد از اتمام نماز و آغاز مجلس یادبود، این مراسم‌، مبدل به تظاهراتی گسترده گردید و شعارهایی چون: «درود بر خمینی‌»، «خمینی‌، خمینی خدا نگهدار تو/ بمیرد، بمیرد دشمن خونخوار تو» در فضای مدرسه طنین افکند. مأموران ساواک و شهربانی‌ که از قبل پیش‌بینی چنین واقعه‌ای را کرده و از یک روز قبل در حال آماده باش بودند، بلافاصله مدرسه را محاصره کردند. طلاب‌ که قصد داشتند تظاهرات را به خیابان‌ها بکشانند، با حمله مأموران مسلح به باتوم و همراه با استفاده از فشار قوی آب رو به رو شدند و نتوانستند از مدرسه خارج شوند. این عمل چندین بار تکرار شد اما هربار ناکام ماند.
حدود 400 نفر برای ادامه تظاهرات در مدرسه ماندند. مأموران نیز حلقه محاصره را تنگ‌تر نمودند. به مناسبت تصادف این شب با شب جمعه‌، علاوه بر ساکنان قم‌، جمع کثیری از مردم که از اطراف و اکناف ایران برای زیارت حرم حضرت معصومه‌(س‌) به قم آمده بودند، از نزدیک صحنه را نظاره می‌کردند. طلاب از دو پنجره مدرسه‌، که به طرف میدان آستانه باز می‌شد ، از پشت‌بام مدرسه شعار می‌دادند و مأموران هم مرتب در و پنجره مدرسه را با آب می‌بستند.
تظاهرات ادامه یافت و هر لحظه بر تعداد جمعیت در اطراف مدرسه افزوده ‌شد. مأموران‌ که نتوانسته بودند با تهدید و ارعاب از نزدیک شدن مردم به صحنه جلوگیری کنند، به منظور متفرق کردن مردم و ساکت نمودن طلاب‌، از گاز اشک‌آور استفاده کردند و از گوشه جنوبی فیضیه و همچنین از پشت‌بام مسافرخانه‌، گاز اشک‌آور به درون مدرسه پرتاب کردند. این درگیری‌ها تا بامداد ادامه داشت‌.
روز بعد، پلیس به کسی اجازه ورود به مدرسه را نمی‌داد و چند نفری هم که می‌خواستند از مدرسه خارج شوند، دستگیر شدند.
حدود ساعت ۵ بعد از ظهر روز ۱۷ خرداد 1354 مأموران از طریق مسافرخانه‌های اطراف حرم و فیضیه‌، به بام فیضیه می‌روند و با ورود به مدرسه شروع به ضرب و جرح طلاب می‌کنند. پس از 30دقیقه درگیری و ضرب و جرح و شتم طلاب‌، کماندوها آنان را دستگیر و با همکاری نیروهای شهربانی قم طلاب را سوار بر ماشین نموده و به شهربانی قم منتقل می‌کنند.
دستگیرشدگان‌ که حدود ۳۵۰ نفر بودند، در زندان شهربانی قم‌، جای داده شده و بازجویی آغاز می‌شود.
عصر ۱۸ خرداد، طلاب را از قم روانه تهران نموده و در هر اتوبوس ۱۲ نفر ژاندارم و پاسبان مسلح به مسلسل و تفنگ و ۴۲ نفر زندانی جا داده می‌شوند.
طلاب دستگیر شده‌، ساعت ۹ شب به زندان اوین می‌رسند.
 روز ۱۹ خرداد، بازجویی ضرب و شتم طلبه‌ها آغاز، عده‌ای روانه زندان و گروهی نیز به سربازخانه‌ها فرستاده می‌شوند.