شناسایی محل نشت گاز به کمک پهپادها

علیرضا احمدی- هنگامی که نشت گاز در یک ساختمان یا یک سایت صنعتی رخ می‌دهد، آتش‌نشانان مجبورند با استفاده از ابزار حسگر گاز، محل نشت را پیدا کنند که این موضوع، هم زمانبر است و هم گاه جان آتش‌نشانان را به خطر می‌اندازد. به همین دلیل هم محققان درحال تحقیق برای ساخت نخستین روبات‌های بسیار کوچک هستند.
این روبات‌ها درواقع پهپادهای بسیار کوچکی هستند که می‌توانند منبع نشت گاز را در عمق زیرساخت خانه‌ها به‌درستی و با دقت بالا تشخیص دهند. این پهپادهای بسیار کوچک با همکاری دانشمندان اسپانیا، دانشگاه هاروارد و همچنین دانشگاه هلند توسعه می‌یابند. در ساخت این پهپاد بسیار کوچک از هوش مصنوعی استفاده شده و همچنین استراتژی ویژه‌ای برای جست‌و‌جو و مسیریابی برای آن در نظر گرفته می‌شود. گفتنی است دموی این روبات پرکار در نمایشگاه مجازی علوم روباتیک به نمایش درآمد.
این روبات‌های پرنده، بسیار کاربردی هستند چراکه به‌دلیل اندازه بسیار کوچکشان می‌توانند تقریباً از هر مانعی عبور کنند بدون اینکه با آن برخورد کنند. سنسورهای این پهپادها با استفاده از هوش مصنوعی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که حتی می‌توانند نشت گاز در لوله کشی‌های زیر کار در ساختمان‌ها را نیز پیدا کنند.
در این روبات‌ از الگوریتمی به‌نام Sniffy Bug استفاده شده شده است تا بتواند بوی گاز را تشخیص دهد. همچنین در ساخت این پهپادها از الگوریتمی به نامparticle swarm optimization” (PSO) استفاده شده است. به این ترتیب اگر یکی از این پهپادهای کوچک بوی گاز را تشخیص دهد بلافاصله سیگنال‌هایی به سایر پهپادها ارسال می‌کند تا با کمک یکدیگر به‌دنبال محل اصلی تجمع گاز بگردند.
این تحقیقات تنها برای کمک به آتش‌نشانان و محافظت از جان آنها برای یافتن محل اصلی نشت گاز انجام نمی‌شود و دانشمندان معتقدند با توسعه این تحقیقات می‌توانند از این تکنولوژی برای مأموریت‌های علمی مانند شناسایی متان در مریخ، تشخیص زودهنگام بیماری‌ها یا همچنین آفات موجود در گلخانه‌ها بهره بگیرند.