ظرفیت‌های استانی اندوخته‌ای پایان‌ناپذیر است

محسن بوالحسنی
خبرنگار
چند روز پیش اولین جلسه شورای مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با حضور محمدمهدی اسماعیلی، وزیر این وزارتخانه برگزار شد و اسماعیلی در این جلسه یکی از برنامه‌های اصلی این وزارتخانه را در دولت سیزدهم حمایت از اهالی فرهنگ و هنر علی‌الخصوص در حوزه جبران آسیب‌هایی که از کرونا به این قشر تحمیل شد برشمرد و در بخشی دیگر از صحبت‌های خود از توجه این وزارتخانه به فعالیت‌های فرهنگی و هنری در مناطق مرزی و کم برخوردار اشاره کرد. این گفته‌ها آن هم در اولین روزهای ورود اسماعیلی به ساختمان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موجی از امیدواری را در دل هنرمندان، علی‌الخصوص هنرمندان و فرهیختگانی که در استان‌های کم برخوردارتر زندگی می‌کنند، ایجاد کرد. اهالی تئاتر هم به همین موازات در گفت‌وگو با «ایران» ابراز امیدواری کردند که این مقصود به هدف غایی و نهایی خود، یعنی برابری امکانات مادی و معنوی در استان‌های کم برخوردار و محروم برسد و کمی از آنچه آنها مرکزگرایی می‌نامند فاصله بگیریم. اهل تئاتر معتقدند اگر توزیع و تخصیص بودجه، آن‌طور که وزیر جدید به آن تأکید می‌کند به صورت عادلانه و با کارشناسی دقیق اتفاق بیفتد حتماً می‌توان نسبت به پیشرفت فضای فرهنگی و هنری از جمله در تئاتر استان‌ها امیدوار بود.
این وعده فراموش نشود
حسین کریم‌پور مسئول انجمن هنرهای نمایشی استان هرمزگان در پاسخ به این سؤال خبرنگار«ایران» که چنین نقشه راهی چقدر می‌تواند هنرمندان ساکن در استانی مثل هرمزگان را نسبت به آینده امیدوار کند، می‌گوید: «سال‌هاست که هنرمندان استان‌ها این دغدغه را دارند که ایران فقط تهران نیست و این حق همه هنرمندان و استان‌هاست که از ابتدایی‌ترین امکانات و مزایا برخوردار باشند که متأسفانه طی این سال‌ها چنین اتفاقی نیفتاده و در حد حرف باقی مانده است.» کریم‌پور درباره چالش‌های پیش روی چنین اتفاقی هم می‌گوید: «یکسری افراد ذینفع هستند که با قدرتی که دارند تلاش می‌کنند چنین اتفاقی نیفتد چون منافع‌شان را از دست می‌دهند. امیدوارم که وعده‌های جناب آقای وزیر محقق شود و اگر این سخنان به عمل درآیند، حتماً موجب اتفاق‌های مبارکی خواهد شد و استان‌های ایران بعد از سال‌ها کم رمقی شاهد شکوفایی هنری مثل تئاتر خواهند بود. امیدوارم وزیر تماماً درگیر مشکلات مرکزنشینان نشود و یادش بماند که ایران تهران نیست.» او درباره مشکلات معیشتی هنرمندان استانی هم می‌گوید: «شرایط در دوران کرونا واقعاً برای هنرمندان علی‌الخصوص هنرمندان استان‌هایی مثل هرمزگان بسیار سخت شد و امیدواریم آقای وزیر همان گونه که گفت، به مشکلات معیشتی و شغلی هنرمندان خصوصاً در دوران کرونا ورود جدی داشته باشند. تئاتر استان‌ها استعدادهای فراوانی به تئاتر ایران معرفی کرده که همه آنها اکنون شاکله تئاتر این مملکت را تشکیل می‌دهند.» او درباره تخصیص بودجه هم می‌گوید: «اگر برای تئاتر ایران بودجه درخوری تعریف شود و گروه‌ها به حال خود رها نشوند، قطعاً دوباره رونق به سالن و امکان رشد برای استعدادها و بالندگی برای تئاتر اتفاق می‌افتد.»
زادبوم‌های فرهنگی
محمد یاقوت‌پور، رئیس انجمن هنرهای نمایشی استان خوزستان هم در گفت‌وگو با خبرنگار«ایران» صحبت‌های محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی را امیدبخش می‌داند و می‌گوید: «قطعاً این نگاه ژرف اندیشانه دکتر اسماعیلی وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی بر تمرکززدایی از مرکز خواسته بحق ما در انجمن های هنرهای نمایشی استان‌ها در سال‌های اخیر بوده و هست و جای بسی خرسندی و امیدواری است که در بدو ورود ایشان این نگاه و توجه ویژه به امور نمایشی استان‌ها در اولویت کاری وزارتخانه قرار گرفته شده است. نکته دیگر اینکه تشکل انجمن هنرهای نمایشی کشور به صورت زنجیره‌وار در تمام استان‌های کشور شعب استانی دارد و در زیرمجموعه استان‌ها نیز در تمام شهرستان‌های کشور دارای دفاتر فعال انجمن هنرهای نمایشی است که پاسخگوی مسائل و مشکلات و برنامه‌ریزی رویدادهای تئاتری در کشور است و می‌تواند به عنوان حلقه واصل وزارتخانه با هنرمندان کل کشور ایفای نقش کند.» او درباره لزوم توجه به چالش‌های این مسیر هم می‌گوید: «اما نکته مهمی که نباید از آن غافل شد، این است که در تعریف تخصیص عادلانه منابع و امکانات فرهنگی و هنری به استان‌های کشور نباید وزارتخانه و مجموعه معاونت محترم هنری دچار اشتباهات سنوات قبل شود. بدان معنی که عدالت تقسیم به تساوی نیست و به هر استان به تناسب گستره جغرافیایی و همچنین گستره فعالیت‌ها و برگزاری رویدادهای هنری باید تخصیص اعتبار صورت بپذیرد.»
یاقوت‌پور درباره فعالیت‌های نمایشی در استان خوزستان هم که حائز اهمیت و توجه هستند، می‌گوید: «استان پهناور خوزستان با دارا بودن 27 دفتر فعال و پویا و پرکار انجمن هنرهای نمایشی در 27 شهر استان و با دارا بودن بیشترین تعداد گروه‌های نمایشی ثبت شده در سامانه مرکز هنرهای نمایشی کشور و با برگزاری 15 رویداد و جشنواره نمایشی در گستره ملی و منطقه‌ای و استانی در طول یک‌سال در استان خوزستان از بسیاری جهات به مدد هیأت رئیسه فعال انجمن هنرهای نمایشی استان جزو فعال‌ترین استان‌های کشور به گواه آمارهای رسمی مرکز هنرهای نمایشی بوده و هست  که باید توجه ویژه‌تری از سوی معاونت هنری وزارتخانه و همچنین مرکز هنرهای نمایشی به خوزستان شود.» او در پایان به این نکته اشاره می‌کند «نکته مهم‌تری که در این باب باید به آن اشاره کنم، این است که در کل گستره جغرافیایی برخی استان‌ها با توجه به همزبان بودن مردمان عزیز آن استان‌ها یک زادبوم و فرهنگ غالب حاکم است اما در استان زرخیز خوزستان با گستره وسیع جغرافیایش بیش از هفت زادبوم و فرهنگ غنی و اصیل حاکم است که این امر انجمن هنرهای نمایشی استان را بر آن می‌دارد که در تولیدات نمایشی خود برای پوشش اجرایی کارهای نمایشی تولیداتی مختص هر منطقه در استان داشته باشد و مانند استان‌های همزبان دیگر که یک تولید نمایشی قابلیت اجرا در کل گستره استان‌شان را دارند در خوزستان باید برای هر منطقه یک تولید مختص نمایشی با شاخصه‌های فرهنگی همان منطقه داشته باشیم و یک تولید نمایشی نمی‌تواند خوراک فرهنگی کل استان باشد که این امر نیز توجه ویژه‌تر وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی را در حمایت ویژه‌تر از استان خوزستان و استان‌های مشابه در راستای تعدد تولیدات و اجراهای فاخر و ارزشی نمایشی را می‌طلبد.»