روایت گمشده

فاروق الشرع / وزیر خارجه سابق سوریه
مترجم: حسین جابری انصاری

پیچیدگی‌های جنگ عراق با کویت برای منطقه
در بازگشت به دمشق پس از آنکه رئیس‌جمهور را در جریان تحولات اجلاس قاهره قرار دادم، اسد نشست شورای راهبری جبهه ملی پیشرو را به ریاست خود برگزار و آثار تحول خطرناک رویارویی عراق با کویت بر وضعیت کلی جهان عرب را مطرح کرد. رئیس‌جمهور اسد، جبهه ملی پیشرو را مهم‌ترین چارچوب سیاسی و نهادین کشور می‌دانست و از این‌رو شورای راهبری آن را بیشتر از شورای راهبری کشوری حزب بعث، برای نشست و رایزنی و تصمیم‌گیری فرامی‌خواند. اسد اصرار داشت همه تصمیمات بزرگ کشور از جنگ تشرین [۶ اکتبر ۱۹۷۳، ۱۴ مهر۱۳۵۲ با اسرائیل]، تا مسائل مهم دیگر از پوشش تصمیم شورای راهبری جبهه ملی پیشرو برخوردار باشد. جبهه ملی پیشرو در نشست خود مقرر کرد، سوریه ضمن فراخوان برای برگزاری نشست فوق‌العاده سران عرب، در جهت برگزاری آن فعالیت کند. رئیس‌جمهور پس از این تصمیم جبهه، در تماس‌های تلفنی با رئیس‌جمهور مبارک و ملک فهد بن عبدالعزیز، درباره امکان برگزاری نشست سران رایزنی کرد.
موضع سعودی در آن لحظات سردرگم بود و تا چندین روز به لحاظ سیاسی همچنان آشفته ماند و هیچ موضع رسانه‌ای هم نگرفت. صدام در لحظه آغاز یورش به کویت اعلام کرد به قرارداد عدم تهاجم امضا شده با سعودی، همچنان متعهد است. سعودی‌ها نیز گویا نتایج غافلگیرکننده تحول تحریک‌آمیز انجام شده از سوی عراق را زیر نظر داشتند، تا در مرحله بعد تصمیم بگیرند چه موضعی درباره آن، بگیرند. سعودی در حال فراهم کردن مقدمات برگزاری یک نشست کوچک سران در جده برای روز یکشنبه بود، اما دکتر عبدالرحمن العوضی پیش از بازگشت من به دمشق اطلاع داد که شیخ جابر که همان زمان به طائف رسیده بود، در نشستی شرکت نخواهد کرد که صدام رئیس‌جمهور عراق در آن حضور داشته باشد. حاکمان کویت دارایی‌ها و املاک زیادی در خارج از کشور داشتند و همین موضوع، خروج آنها از کویت را تسهیل کرده و صدام نتوانست با اسیر کردنشان، بر سر زندگی و دارایی‌های آنها معامله کند.
سعودی پس از اظهارات جرج بوش پدر رئیس‌جمهور امریکا مبنی بر اعزام پیشقراولان نیروهای نظامی کشورش برای حمایت از سعودی در برابر خطر عراق، و فرستادن دیک چنی وزیر دفاع امریکا به پادشاهی سعودی در تاریخ ۶ اوت ۱۹۹۰، از سردرگمی خارج شد. صدام حسین در واکنش به این تحولات گام دیگری به جلو برداشت و وضعیت را پیچیده‌تر و سناریوی امریکا را تسهیل کرد. صدام کمتر از یک روز پس از رسیدن چنی به منطقه، در تاریخ ۸ اوت، خود را در دام انداخت و انضمام کویت به عراق و «بازگشت فرع به اصل» را اعلام کرد. این اقدام، در حکم بهانه‌ای قیمت ناپذیر برای حکومت امریکا بود و اعتبار گفته‌های گلاسبی سفیر امریکا در بغداد به صدام را باطل می‌کرد که گفته بود اختلاف میان عراق و کویت باید به‌صورت دوجانبه حل شود.