پیشتازی تدریجی چین در عرصه‌ تکنولوژی

جوزف اس نای جونیور، پروفسور رشته اقتصاد در دانشگاه‌ هاروارد  
‌مترجم: وصال روحانی
امریکا شاید در فناوری‌های مختلف سال‌ها نقش یک پیشرو را ایفا کرده باشد اما چین به شکل چشمگیری در حال کاهش فاصله خود با امریکایی‌ها و پیش افتادن تدریجی از آنها است. چین نه فقط در زمینه هوش مصنوعی تقریباً به امریکا رسیده و مطمئن است که حداکثر تا هشت سال دیگر از امریکایی‌ها پیش خواهد افتاد، بلکه پایمردی متخصصان آنها رشد مشابهی را در علوم نانو نیز برای این غول شرق آسیایی نوید می‌دهد.
دیرزمانی هرگونه رشد در اردوگاه چین براساس تقلید از مدل‌های غربی صورت می‌گرفت اما حالا چند سالی است آنها به اختراع و تدوین مدل‌هایی دست می‌زنند که می‌توان روی آن ساختار یک تحول تازه در حوزه فناوری را پیاده کرد. نکته‌ای که چین را در این راه ثابت قدم و کوشنده‌تر از پیش کرده، سقوط اقتصادی امریکا در سال 2008 بود که به اعتقاد کارشناسان ارشد پرنفوس‌ترین کشور جهان، نشانه روشن تنزل درجه امریکا در بسیاری از امور دیگر هم بود. از آن زمان به بعد چین مشغول تعبیه جزیره‌های مصنوعی در دریای جنوب این کشور بوده و بخشی از اختراعات و فرآورده‌های تکنولوژیکی تازه‌اش را در همین جزیره‌ها تست کرده است. چین در همین ارتباط اقتصاد شکوفای استرالیا را هم به سبب ارائه محصولاتی برتر از آنها به انزوا کشانده و از منابع و ثروت‌های ولو اندک هنگ‌کنگ هم برای کارآمدتر شدن محصولات تکنولوژی خود بهره گرفته است. اینک جو بایدن مدعی است قبضه شدن بازارهای غربی توسط کالاهای چینی و حتی عقب افتادن امریکا از چین در عرصه تولید البسه هایی مثل تی‌شرت‌ها، محصول رویکرد چینی‌ها به طرق غلط شامل همکاری با واسطه‌ها و انواع دلال‌گری‌ها است اما واقعیت امر این است که چینی‌ها با فرصت‌شناسی لازم و کار ریشه‌ای و پرتداوم‌شان در 20 سال اخیر یک امپراطوری اقتصادی تازه را به راه انداخته‌اند و امریکا با کاهلی خود در این زمینه عملاً به رقیب بزرگش بیشترین خدمت را کرده است. امروز آنچه دست امریکا را در ستیز با چین می‌بندد، تفاوت‌های عظیم این رقابت با چیزی است که در ایام جنگ سرد بین امریکا و اتحاد جماهیر شوروی رؤیت می‌شد.  امروز اما هرگونه برآورد اقتصادی برای امریکا وابسته به موارد و معاملاتی است که دولت واشینگتن خواسته و ناخواسته باید با غول‌های شرق قاره کهن که از ژاپن و کره جنوبی و البته چین شکل می‌گیرند، انجام بدهد و گریزی از آن وجود ندارد و هر یک از کالاهای تولیدی امریکا و رقبای فوق ریشه در خاستگاه مشترک و وسیع اقتصاد جهانی دارد که هر کشوری در دنیا را می‌توان عضو کوچک یا بزرگ آن تلقی کرد.
اکنون شرکای تجاری و سیاسی امریکا در راستای سیاست‌های کاخ سفید این  پروپاگاندا را مطرح می‌کنند که هرگونه حرکت پیشرو چینی‌ها در تولید و تأمین فرآورده‌های جدید صنعتی و کالاهای تکنولوژیک ریشه در جاسوسی‌های اطلاعاتی و مدل‌برداری‌های مخفیانه آنها از محصولات در دست تولید قدرت‌های غربی دارد اما آنچه در پی این اتهام‌زنی‌های ثابت نشده چهره نشان داده، فاصله گرفتن فزاینده چینی‌ها در زمینه‌های تکنولوژیک از شرکای کم‌کار امریکا است. کار به جایی کشیده که اروپایی‌ها از کمبود امنیت حرفه‌ای گلایه کرده و مدعی‌اند که چینی‌ها با رخنه به آزمایشگاه‌های مدل‌سازان فناوری غرب، توانسته‌اند محصولاتی مشابه را ساخته و سریع‌تر از کشورهای غربی روانه بازار کنند و شهرت و سود مالی حاصل از این فرآیند را به‌نام خود تمام کنند. همیشه ادعا شده است که اگر «قدرت»های غربی به جای حرافی و اتهام‌زنی به طرف‌های چینی به همکاری با یکدیگر پرداخته و به رد و بدل اطلاعات بپردازند، چین ناگریز از آنها عقب می‌افتد اما سیستم انتخابی این کشورها نه چنین چیزی بلکه تفرق، اقدامات جداگانه و شلوغ و مبهم کردن صحنه از طریق کوچک و مخدوش جلوه دادن دستاوردهای چین است. روشی که اگر هم در کوتاه مدت مؤثر باشد، در درازمدت فقط پیش افتادن بیشتر چینی‌ها را در این رویارویی تکنولوژیک سبب خواهد شد.
منبع: Project Syndicate