به بهانه نمایش نسخه مرمت شده «دیده بان» در بخش قاب ماندگار
دیده بان عشق
مازیار معاونی
منتقد سینما
تلاش یک رزمنده برای عبور از خط آتـش سنـــگیــن دشمن و رسیدن به خط دیدهبانی خط اصــــلی درام دومیــــــــن ساخته بلنــــــــد سینمایی ابراهیم حاتـــــمی کیــــا را تشکیل میدهد، حاتمی کیا پس از تجربه کارگردانی اول خود یعنی فیلم «هویت» که بخشی مهمی از داستان آن در فضای یک آمبولانس بازگشته از میدان جنگ روایت میشد با «دیده بان» به خط مقدم جبهه و نبرد مستقیم نیروهای ایرانی با دشمن متجاوز
ورود کرد. فیلمی خوش ساخت و قابل قبول از نظرگاه حرفهای و با لحاظ کردن بضاعت آن سالهای سینمای ایران در خلق آثاری که جلوههای ویژه یکی از مهمترین جنبههای آنها به شمار میآمد. بن اندیشه فیلم مانند انبوه آثار دفاع مقدسی که در سالهای دهههای شصت و هفتاد خورشیدی و معدود آثار دهههای بعد ساخته شدند عبارت بود از ایمان، ایثار، سلحشوری و شهادت طلبی، کاراکترهای این قبیل آثار رزمندگانی از جان گذشته بودند که در تقابل با دشمن تا بن دندان مسلح بسیار پیش میآمد که بنا به شرایط پیش آمده با عدول از تمام اصول و الفبای جنگ به مفهوم کلاسیک آن با دل و جان و گوشت و خونشان در برابر تجاوز میایستادند. سنگ بنای چنین آثاری را فیلمسازانی نظیر همین ابراهیم حاتمی کیا و کمی پیشتر از او زنده یاد رسول ملاقلیپور و در ابعادی محدودتر شهریار بحرانی و حسن کار بخش گذاشتند، آثاری که بعدها تحت عنوان ژانر بومی «دفاع مقدس» شناخته شدند و به لحاظ ویژگیها و اتکایشان بر ایدئولوژی دینی با دیگر آثار جنگی آن سالها اختلاف داشتند فیلمهایی نظیر عبور از میدان مین (ساخته جواد طاهری) و عقابها (به کارگردانی ساموئل خاچیکیان).
«دیده بان» که در هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر دو جایزه ویژه بهترین کارگردانی و سیمرغ بلورین بهترین فیلم دوم جشنواره را از آن خود کرد بازیگر معروفی نداشت، البته نباید از یاد برد که در آن سالهای ملتهبی که هنوز از پیروزی انقلاب زمان زیادی نگذشته بود فیلمسازانی نظیر همین ابراهیم حاتمی کیا که در رسته فیلسمازان ایدئولوژیک سینمای ایران رستهبندی میشدند دید چندان مساعدی به بازیگران باتجربه قبل از انقلاب و حتی بازیگران برآمده از صحنه تئاتر نداشتند و از همین رو نقشهای خود را به بازیگرانی میسپردند که از دل نهادهای انقلابی/ ایدئولوژیکی همچون حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی و نظایر آن برخاسته بودند.غلامرضا علی اکبری که بعدها در آثار دفاع مقدسی زیادی نقش آفرینی کرد تنها بازیگر شناخته شده از بین بازیگران نقشهای اصلی فیلم «دیده بان» است و نام دیگر نقش آفرینان اصلی کار شناخته شده و آشنا نیست. سکانس گیر افتادن برادر عارفی (دیدهبان) در تنگنای دیدهبانی و ارسال مختصات دقیق تانکهای دشمن به واحد توپخانه و لزوم مقابله با نفرات دشمن که از پشت سر او و همرزمش را محاصره کردهاند یکی از به یادماندنیترین سکانسهای این فیلم و حتی سکانسهای آثار سینمای دفاع مقدس بخصوص در سالهای آغازین این گونه سینمایی است که هنوز که هنوز است در ذهن و خاطره تماشاگران فیلم باقی مانده است.
منتقد سینما
تلاش یک رزمنده برای عبور از خط آتـش سنـــگیــن دشمن و رسیدن به خط دیدهبانی خط اصــــلی درام دومیــــــــن ساخته بلنــــــــد سینمایی ابراهیم حاتـــــمی کیــــا را تشکیل میدهد، حاتمی کیا پس از تجربه کارگردانی اول خود یعنی فیلم «هویت» که بخشی مهمی از داستان آن در فضای یک آمبولانس بازگشته از میدان جنگ روایت میشد با «دیده بان» به خط مقدم جبهه و نبرد مستقیم نیروهای ایرانی با دشمن متجاوز
ورود کرد. فیلمی خوش ساخت و قابل قبول از نظرگاه حرفهای و با لحاظ کردن بضاعت آن سالهای سینمای ایران در خلق آثاری که جلوههای ویژه یکی از مهمترین جنبههای آنها به شمار میآمد. بن اندیشه فیلم مانند انبوه آثار دفاع مقدسی که در سالهای دهههای شصت و هفتاد خورشیدی و معدود آثار دهههای بعد ساخته شدند عبارت بود از ایمان، ایثار، سلحشوری و شهادت طلبی، کاراکترهای این قبیل آثار رزمندگانی از جان گذشته بودند که در تقابل با دشمن تا بن دندان مسلح بسیار پیش میآمد که بنا به شرایط پیش آمده با عدول از تمام اصول و الفبای جنگ به مفهوم کلاسیک آن با دل و جان و گوشت و خونشان در برابر تجاوز میایستادند. سنگ بنای چنین آثاری را فیلمسازانی نظیر همین ابراهیم حاتمی کیا و کمی پیشتر از او زنده یاد رسول ملاقلیپور و در ابعادی محدودتر شهریار بحرانی و حسن کار بخش گذاشتند، آثاری که بعدها تحت عنوان ژانر بومی «دفاع مقدس» شناخته شدند و به لحاظ ویژگیها و اتکایشان بر ایدئولوژی دینی با دیگر آثار جنگی آن سالها اختلاف داشتند فیلمهایی نظیر عبور از میدان مین (ساخته جواد طاهری) و عقابها (به کارگردانی ساموئل خاچیکیان).
«دیده بان» که در هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر دو جایزه ویژه بهترین کارگردانی و سیمرغ بلورین بهترین فیلم دوم جشنواره را از آن خود کرد بازیگر معروفی نداشت، البته نباید از یاد برد که در آن سالهای ملتهبی که هنوز از پیروزی انقلاب زمان زیادی نگذشته بود فیلمسازانی نظیر همین ابراهیم حاتمی کیا که در رسته فیلسمازان ایدئولوژیک سینمای ایران رستهبندی میشدند دید چندان مساعدی به بازیگران باتجربه قبل از انقلاب و حتی بازیگران برآمده از صحنه تئاتر نداشتند و از همین رو نقشهای خود را به بازیگرانی میسپردند که از دل نهادهای انقلابی/ ایدئولوژیکی همچون حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی و نظایر آن برخاسته بودند.غلامرضا علی اکبری که بعدها در آثار دفاع مقدسی زیادی نقش آفرینی کرد تنها بازیگر شناخته شده از بین بازیگران نقشهای اصلی فیلم «دیده بان» است و نام دیگر نقش آفرینان اصلی کار شناخته شده و آشنا نیست. سکانس گیر افتادن برادر عارفی (دیدهبان) در تنگنای دیدهبانی و ارسال مختصات دقیق تانکهای دشمن به واحد توپخانه و لزوم مقابله با نفرات دشمن که از پشت سر او و همرزمش را محاصره کردهاند یکی از به یادماندنیترین سکانسهای این فیلم و حتی سکانسهای آثار سینمای دفاع مقدس بخصوص در سالهای آغازین این گونه سینمایی است که هنوز که هنوز است در ذهن و خاطره تماشاگران فیلم باقی مانده است.
آدرس مطلب
http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/7841/15/601372/0
ارسال دیدگاه
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
ویژه نامه




















































































