تجلی ترجمان توحید برآینه هستی

اسماعیل علوی
دبیر گروه پایداری
همزمان با نخستین طلوع ماه پرفضیلت رجب، ترجمان توحید بر آینه هستى تجلى کرده و خورشید وجود پنجمین جلوه محمدی(ص) امام محمد باقر(ع) بر تاریکخانه جان‌ها تابیدن گرفت. آن روز فرشتگان حریم قدسی جملگى از عرش به فرش آمدند تا تلألؤ نور مائده آسمانى بر هستى را به اهالى زمین تهنیت گویند. همان نورى که زلال اندیشه را به شکوه عقل پیوند زد وعلم نبوى را همراه داشت و در عبورامت از دوران جهل و خشونت به ارجمندی دانش و دانشمند همت گمارد. وجود امام محمد باقر(ع) بار دیگر مدینةالنبی را دارالمؤمنین نمود و با جلوه‌اى علوى از لطیفه پررمز و راز کلمه توحید پرده برداشت و با گشودن رقعه دانش و فضیلت، باب حصن حصین یکتاپرستى را نشان داد و جان‌ها را ازمشک جانفزاى شریعت نبوى سرشار ساخت.در سالروز میلاد مبارکش حریر نیاز بر ضریح مهربانش گره مى‌زنیم و همنوا با نسیم زمزمه از سویداى دل شرف حضورى دوباره در کنار حرمش را آرزو مى کنیم و از آستانش درخواست مى‌کنیم تا یک‌بار دیگر نگاهمان را به آنجایى برساند که نگاه آسمان به گنبدخضرایش دوخته شده است و دلمان را که همچون دل کبوتران گرد آمده در بقیع به پرواز درآورده و سکنا دهد و ما را دوشادوش ملائک، زائر آستانش کند.دوران امامت امام محمدباقر(ع) مصادف با کشورگشایی و فتوحات خلفای اموی بود. در این دوره قلمرو خلافت اسلامی از غرب تا اندلس و از شرق تا کاشغر و مرزچین امتداد داشت. نومسلمانانی که از این رهگذر به جامعه مسلمین پیوسته بودند، نیازمند آموزش و تعلیم مبانی دینی و احکام شریعت بودند. بنابراین جمعیت مسلمانان تا شکل‌گیری امت اسلامی فاصله زیادی داشت، در این میان رواج فرقه‌های انحرافی متعددی همانند؛ معتزله، خوارج، مرجئه و رسوبات مسلک‌های پیش از گرویدن نومسلمانان از یک طرف و معرفی چهره‌ای نارسا و تحریف شده از مکتب اسلام از سوی دیگر جامعه اسلامی را با خطر انحراف از تعالیم اولیه و انحطاط مواجه کرده بود. خلفای اموی با اهداف سیاسی از نقل حدیث و تبیین و تفسیر کتاب خدا با مراجعه به سیره رسول خدا(ص)، ممانعت به عمل ‌آورده و حاملان آن را منکوب و منزوی کرده بودند. از این جهت اجتماع مسلمانان برای تبدیل به امت با موانع جدی روبه‌رو بود.امام محمدباقر(ع) در چنین شرایطی با اغتنام فرصت، مکتب علمی اهل بیت(ع) را ضمن برپایی محافل و مجالس علمی برپا و احیا کرده و تعلیم و تدریس شریعت ناب نبوی(ص) را به آحاد جامعه از طریق تربیت نخبگان دینی وجهه همت خویش قرارداد. در نتیجه این کوشش در کوتاه زمانی آثار فعالیت‌های امام محمدباقر(ع) در جامعه انعکاس یافت و درخشش آن نظرها را به خود جلب و جذب نمود. دوران امام محمد باقر(ع) دوران شروع تدریس نظام‌مند فقه و عقاید شیعه امامیه است. این دوران توسط فرزندش، امام صادق(ع) در اوج خود قرار گرفت. امام محمد باقر(ع) شاگردان زیادی تربیت کرد و با اینکه در مدینه سکونت داشت، بیشترین شاگردانش از اقصی نقاط گستره اسلامی بودند. روایات و سخنان فراوانی ازایشان نقل شده‌ وحضرتش مورد احترام شیعیان، و به‌عنوان فقیه و عالم بزرگ اسلامی، مورد احترام اهل سنت است.از آن حضرت(ع) و به نقل از رسول خدا(ص) در ارتباط با فضیلت ماه رجب ومناسک آن روایات ارجمندی به میراث رسیده است که هریک راهی به سوی رضا و رضوان الهی می‌گشایند. از آن جمله است که به نقل از رسول خدا نقل شده است: «رجب ماه بزرگ خداست و هیچ ماهی در حرمت و فضیلت‏ به پایه آن نمی‌‏رسد و قتال با کافران در این ماه حرام است، آگاه باشید که رجب ماه پروردگارو شعبان ماه من و ماه رمضان ماه امت من است و اگر کسی در ماه رجب حتی یک روز روزه بدارد خدا را از خود خشنود ساخته و خشم الهی از او دور می‌‏گردد.» هر که یک روز از ماه رجب را با ایمان و اخلاص روزه بگیرد، مستوجب رضوان بزرگ الهی می‌شود و روزه‌اش در آن روز بی‌گمان خشم خداوند را فرو می‌نشاند و دری از درهای دوزخ را روی خویش می‌بندد و اگر به اندازه گستره زمین، زر به او داده شود برتر از روزه‌اش نخواهد بود و پاداش این روزه هرگز با حسنات دنیوی قابل مقایسه نیست جز اینکه باید اخلاص داشته باشد و برای تقرب به خدای عزوجل انجام داده باشد و همانا شب هنگام، 10دعایش مورد استجابت قرار می‌گیرد.