امیدوارم مخاطب با دیدن «بی‌مادر» به حقیقت‌های جدیدی برسد

فروغ گشتیل
خبرنگار
فیلم سینمایی «بی‌مادر» نخستین ساخته سید مرتضی فاطمی در مقام کارگردان است که با تهیه‌کنندگی محمدرضا مصباح و علی اوجی به چهلمین جشنواره فیلم فجر راه یافت. این فیلم داستان چند زندگی را روایت می‌کند؛ زندگی زن و شوهری که برای به دست آوردن فرزند در تلاشند، زندگی زنی که برای نجات جان فرزندش به هر کاری دست می‌زند و برادری که در پی بهبود زندگی خواهر است. کارگردان این اثر پیش‌تر به‌عنوان چهره باسابقه عرصه مطبوعات بخصوص در حوزه تلویزیون شناخته می‌شود که در ادامه گفت‌و‌گویی با او درباره فیلم اولش داشتیم.

باتوجه به اینکه داستان فیلم سینمایی «بی‌مادر» به قلم خودتان نوشته شده است، درباره روند شکل‌گیری آن به ما توضیح می‌دهید؟
حین مطالعه کتابی، موضوعی درباره فلسفه اخلاق در ذهن من نقش بست که از ابعاد مختلف به بررسی آن پرداختم و متوجه شدم که این مسأله چه وجوه مختلفی دارد. همین مورد باعث شد که به تصویر موجود در ذهنم بست دهم و درنهایت به فیلمنامه‌ «بی‌مادر» برسم.
 نگارش این فیلمنامه چقدر به طول انجامید؟ درباره داستان آن می‌توانید به ما بگویید؟
نگارش فیلمنامه «بی‌مادر» تقریباً 10 یا 11 ماه به طول انجامید که از این زمان تقریباً 2 ماه و نیم به نگارش اولیه آن پرداختم. «بی‌مادر» بستری برای رسیدن به ارتباط میان انسان‌ها و پیچیدگی‌های اخلاقی و روانی میان‌ آن‌هاست.
به‌عنوان کارگردان اول، مسائل فنی و عوامل پشت‌صحنه، بخصوص شیوه فیلمبرداری فیلم را چگونه مدیریت کردید؟
فیلم اول کارگردان‌ها بسیار خطرناک است، تمام میل آنها به دیده شدن در آثار فرمی عجیب و غریب بازمی‌گردد. بسیار تلاش کردم که در عین سادگی، زیباترین قاب‌ها را برای فیلم «بی‌مادر» انتخاب کنم،  روی سادگی تأکید دارم و در این مسیر مسعود سلامی بسیار به من کمک کرد.
موسیقی متن و آواز تیتراژ پایانی فیلم براساس بخشی از لالایی مادری افغان نواخته شده است، علت این انتخاب چه بود؟
موسیقی از لحظه اول دیدار من با آهنگساز انتخاب شد؛ بامداد افشار که آهنگسازی این فیلم را برعهده دارد، پس از تماشای فیلم گفت مدتی ‌است ایده لالایی‌ای دارد و نمی‌داند کی و کجا از آن استفاده کند اما پس از تماشای «بی‌مادر» به این نتیجه رسیدیم که این فیلم با همان تم و نوای لالایی هراتی مناسبت دارد درنهایت شروع به نوشتن نت‌ها و موسیقی فیلم کردیم.
تقریباً تمام عوامل فنی و بازیگران فیلم «بی‌مادر» چهره هستند و آنها را می‌شناسیم، علت انتخاب این گروه چه بود؟
مجموعه‌ای از پارامترها علت انتخاب این تیم بود. گام نخست دعوت و پیشنهاد به بازیگر از سوی فیلمنامه صورت می‌گیرد؛ فیلمنامه باید آنقدر متقاعدکننده باشد که بازیگر بخواهد در آن نقش و جایگاه قرار گیرد. عوامل پشت دوربین نیز همکاری بخشی به‌دلیل سابقه کاری خودم و بخشی به‌دلیل حضور تهیه‌کنندگان فیلم محمدرضا مصباح و اضافه شدن علی اوجی به ما بود. در این اثر با بهترین‌های سینما چه از نظر فنی و چه از نظر اخلاقی کار کردم.
علت انتخاب پردیس پورعابدینی به‌عنوان یکی از نقش‌های اصلی این فیلم چیست؟
«بی‌مادر» اولین نقش‌آفرینی پردیس پورعابدینی در یک فیلم سینمایی است. او برخلاف سن کمش بسیار مستعد، باانگیزه و با پشتکار است. این نقش متقاضی بسیاری داشت اما من از اولین جلسه‌ای که با پردیس پورعابدینی داشتم، برایم روشن بود که می‌تواند آن را ایفا کند.
«بی‌مادر» اولین فیلم شماست، حضور اولین فیلم‌تان در جشنواره فیلم فجر چگونه است؟ چه حسی به این مسأله دارید؟
جشنواره فیلم فجر بعد از چهل سال مداومت به یک آیین ملی تبدیل شده است، همه مردم می‌دانند که 10 روز در سال، همراه با جشنواره فجر میهمان سینما هستند و فیلم‌ها را همراه با اهالی رسانه می‌بینند و مورد توجه قرار می‌دهند. من هم طبیعتاً از این حضور، بخصوص با فیلم اول و در شرایطی که تعداد فیلم کمی نسبت به ادوار گذشته انتخاب شده است، خوشحالم.
به‌عنوان سؤال آخر؛ فکر می‌کنید مخاطب بعد از دیدن فیلم شما چه حسی خواهد   داشت؟
با توجه به اینکه فیلم را همراه با مخاطب دیده‌ام، تقریباً می‌توانم حس آنها را تشخیص دهم که متشکل از بغض شکسته یا نشکسته است. آنها رنجی را همراه با خود از سالن‌ بیرون می‌آورند که بخش واقعی زندگی‌ست، لذت زندگی جایی‌ست که برای این رنج‌ها معنا پیدا کنید. دوست دارم مخاطب بعد از بیرون آمدن از سالن سینما مقداری بیشتر به خود، اطرافش و انسان‌ها فکر کند، جای خود را با شخصیت‌های فیلم عوض کند و امیدوارم درنهایت به حقایق جدیدی برسد.