افزایش پرونده‌های حقوقی مهریه در اصفهان


محمود آذربایجانی
رئیس اسبق هیأت مدیره مرکز مشاوره حقوقی وقوه قضائیه اصفهان و چهارمحال و بختیاری
اصفهان با ترکیب متنوع جمعیتی و قومی، پذیرای فرهنگ‌های رنگارنگ از اقوام ایرانی در جغرافیای تاریخی و دیرینه خود است. تنوع فرهنگی اصفهان با گسترش صنایع و افزایش مهاجرت نیروی کار به داخل و حاشیه اصفهان شتاب گرفت. با توجه به این تنوع و گوناگونی فرهنگ در تحلیل دلایل طلاق و نیز توصیف الزام‌ها، شرایط و بایدهایی که برای تشکیل خانواده و برگزاری مراسم ازدواج در این استان مطرح است، نمی‌توان الگوی واحدی را در این استان ترسیم کرد. طیف این الگوها از ازدواج آسان تا ازدواج سختگیرانه، تنوع دارد. اما یکی از موضوعات مهمی که در فرایند ازدواج حائز اهمیت است و با وجود شرایط اقتصادی موجود جامعه، همچنان خانواده دختران بر آن پا فشاری می‌کنند بحث مهریه است. قول و تعهد مهریه از سوی زوج برای زوجه عاملی در ثبات و استحکام در پایه زندگی از بعد روانی محسوب شده و از سوی دیگر جنبه حمایتی در قضاوت جامعه بر زن را رقم می‌زند. با توجه به موارد متعدد پرونده‌های مهریه و اظهارات زوج در خصوص دلایل پذیرفتن مهریه‌های سنگین در اصفهان به نظر می‌رسد وجه روانی و اجتماعی مهریه برتعهد عملی به تأمین اقتصادی زوجه غلبه دارد. به این معنی که زوج‌ها بیان می‌کنند به‌خاطر رسم خانواد گی و سربلندی همسر در میان اقوام خود، مهریه‌هایی را متعهد شده‌اند که خارج از توان‌شان بوده است. البته این موضوع خاص اصفهان نیست و در بسیاری از شهرها و استان‌های کشور هم با همین معضل روبه‌رو هستیم. به هر حال با توجه به اینکه آمار طلاق در اصفهان چشمگیر است، به همان نسبت پرونده‌ها و شکایت‌های مهریه در اصفهان نیز فراوان است.
نکته‌ای که باید به آن توجه کرد موضوع مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه است که پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. در عقدنامه ازدواج عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن مهریه گنجانده شده است که زوجین براساس توافق بند مربوط را امضا می‌کنند. این دو بند برای دقت بیشتر زوجین در عقدنامه‌ها قید شده است. از اواخر سال ۸۵ سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با صدور بخشنامه‌ای دفاتر ازدواج را مکلف کرد چنانچه زوجین بر عندالاستطاعه بودن مهریه توافق کردند آن را در دفتر رسمی ازدواج قید کنند طبق این بخشنامه برای شفاف‌تر شدن موضوع، پرداخت دو نوع مهریه نیز در عقدنامه‌ها گنجانده شد.
اکنون افزایش آمار درخواست مطالبه مهریه و ناتوانی مردان از پرداخت مهریه همسران‌شان به مشکلی تبدیل شده است که مسئولان را بر آن داشته تا به فکر چاره‌ای باشند. از این‌رو ایده‌های مختلفی را مطرح کردند از جمله تعیین مالیات بر مهریه‌های سنگین یا تعیین سقف برای مهریه اما اجرایی‌ترین ایده پیشنهادی از سوی سازمان ثبت انجام شد که دفاتر اسناد را مکلف به مطرح کردن موضوع عندالاستطاعه بودن مهریه کرد تا در صورت توافق زوجین، مرد هر زمان استطاعت مالی پیدا کرد مهریه همسرش را بپردازد اما بنا به گفته مسئولان این سازمان، عدم اجرای مناسب این بخشنامه باعث شد که در چاپ دفترچه‌های نکاحیه این امر به‌صورت رسمی مورد توجه قرار گیرد.
مهریه عندالاستطاعه مغایرتی بر مهریه عندالمطالبه ندارد. به عبارتی، با توافق زوجین در قبل از عقد رسمی و زمان خواستگاری مانند مهریه عندالمطالبه؛ مهریه عندالاستطاعه مطرح و با نظر یکدیگر به این جمع‌بندی می‌رسند که بنا به استطاعت زوج و تا زمانی که توان مالی دارد مهریه را پرداخت کند که در زمان عقد نکاح که به‌صورت رسمی است این توافق ذکر می‌شود.

آدرس مطلب http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/7851/13/602993/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه ها