کلامی در مورد « سلام فرمانده»

لیلا طبسی
نویسنده و پژوهشگر و رئیس کمیسیون نظارت و ارزیابی انجمن تخصصی کودک و رسانه
چندی است که سرود سلام فرمانده بر سر زبان‌ها افتاده است و افرادی هم آن را نقد کرده‌اند. برخی از مفهوم آن ایراد گرفته‌اند و برخی هم از شعر یا اسامی به کار رفته درآن و موسیقی و... .
شایسته است که بگویم گاهی آثار برای جشنواره تولید می‌شوند، گاه برای اهداف دیگر. گاهی یک اثر، آنقدر هنری است که هنرمندان، شاخص بودنش را درک می‌کنند و گاه یک اثر، اثری دلی است؛ البته کارهای دلی، گاه به سمت شعاری شدن پیش می‌روند؛ اما پرسش این است که آیا شعاری شدن برای یک هنرهمیشه عیب محسوب می‌شود؟ برای پاسخ به این سؤال باید دید که هدف هنرمند از خلق این هنر چه بوده است؛ بسیاری از شعرهایی که بین مردم رواج یافت، شعرهایی ساده و بی‌پیرایه بود که گاه به سمت شعاری شدن پیش می‌رفت؛ اما بسیار مورد استقبال قرار گرفت. این شعرها سرشار از احساس هستند. گاه احساس و عاطفه آنقدر زیاد است که دیگر جنبه‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و شاید این اثر هم خیلی هنری یا ادبی نباشد، اما از جنبه‌های دیگر ارزشمند است. در واقع بعضی آثار بر ناخودآگاه مخاطب تأثیر می‌گذارند و نیازی از انسان را تأمین  می‌کنند. روشن است که هرانسانی به‌صورت فطری نیاز به پرستیدن دارد و انسان‌ها نیازمند به یک نیروی فطری نامحدود هستند؛ از این‌رو کودکان نیز باید به سمت این نیاز فطری سوق داده شوند. نیاز به معنویت، پرستش خدا، همراه شدن با کسانی که ممکن است آنها را به خدا نزدیک کنند و... .
اینها در سرشت انسان وجود دارد و ممکن است محرک آن، یک اثر هنری مانند یک شعر، یک نقاشی و به طور کلی یک اثر هنری باشد. هم کودکان و هم بزرگسالان به اینگونه هنرها و محرک‌ها احتیاج دارند و حتی اگر ایرادهای فنی بر آنها وارد باشد. باید دید هدف از خلق این اثر هنری چه بوده و به آن رسیده یا نه؟ که پر واضح است خالق این اثر هنری به هدفش که بیدار کردن معنویت، روحیه سلحشوری و وفاداری بوده، رسیده است. ناقدانی که می‌گویند کودکان غرق در شبکه‌های مجازی، ماهواره و... هستند و علاقه‌ای به این گونه آثار و برنامه‌ها نشان نمی‌دهند، سخت در اشتباهند؛ چرا که در شرایط حاضر و قحطی و کمبود معنویت بویژه در نسل جدید بیداد می‌کند و کودکان ما بیش از پیش تشنه این گونه برنامه‌ها هستند. همچنان که در برنامه پخش شده که جمع زیادی از کودکان و نوجوانان با این سرود همخوانی می‌کردند، احساس، عاطفه و لذت را می‌توان در کودکان و نوجوانان دید.
این سرود که سرشار از احساس، محبت، همراهی، همدلی و معنویت است، با وجود ایرادهایی هم که چه بسا داشته باشد، ارزنده و گرانبهاست. آثار این‌ چنینی، به نیازی از نیازهای کودکان پاسخ می‌دهد؛ با این حال شایسته است که این گونه آثار با دقت و توجه بیشتری تولید شوند تا ایرادها به حداقل برسند.