پرواز قیمت های بلیت روی نت های موسیقی

ندا سیجانی- بازار کنسرت های موسیقی بعد از کرونا رونق بسیار خوبی گرفته بخصوص در این یکی دو ماه اخیر و تقریبا در تمامی سالن های پایتخت و همچنین شهرهای مختلف ایران، این اجراهای صحنه ای برقرار بوده و ازاستقبال بسیار خوبی هم برخوردار است، بویژه در بخش موسیقی پاپ .اما گرانی قیمت بلیت های کنسرت و فروش 700 هزار تومانی حاشیه های بسیاری بوجود آورده است در کنار آن افزایش قیمت آلبوم های موسیقی مزید بر علت شده تا علاقمندان موسیقی به ویژه قشر کم در آمد جامعه، عطای موسیقی را به لقایش ببخشند و ترجیحا به گونه ای دیگر خود را با فضای موسیقایی سرگرم کنند.محسن رجب پورمدیرعامل مجمع صنفی تولیدکنندگان آثار شنیداری در گفت‌وگو با «ایران» درباره این موضوعات صحبت کرده که درادامه می خوانید.

تقریباً ازبعد ازکرونا قیمت بلیت کنسرت‌های موسیقی افزایش چشمگیری داشته‌اند، تا آنجا که حاشیه ها و انتقادهای بسیاری آفرید. بویژه کنسرت نمایش «سی صد» که بلیت فروشی آن حدود 700 هزار تومان برآورد شد. به عنوان مدیرعامل مجمع صنفی تولیدکنندگان آثار شنیداری ارزیابی شما دراین باره چیست؟
هنر موسیقی، همچون سینما، جریان یا صنعتی است که علاوه بر اینکه با عرضه و تقاضای جامعه درحال حرکت است، به مؤلفه‌های تولیدی خود نیزبستگی دارد. براین اساس مخاطبان این هنر می‌بایست موضوعات مختلفی را دربرگزاری یک کنسرت در نظر بگیرند. نخست اجاره بهای سالن‌های کنسرت که در طول سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده و البته امری بدیهی است، چرا که هزینه نگهداری و تعمیرات و... یک سالن کنسرت، برای سالن‌دارها هم افزایش پیدا کرده و البته این افزایش قیمت و تورم برهمه چیز اثر‌گذار بوده است.
بر این اساس بجزمؤلفه‌های اصلی مانند اجاره سالن، دستمزد نوازندگان، خواننده، تبلیغات شهری هم قیمت‌های سرسام آوری داشته‌اند. به‌طور مثال اجاره هر یک روز استرا بورد (تابلوهای تبلیغاتی) در هر منطقه‌ای از تهران، 3 میلیون تومان است و اگر به مدت 5 روز و به تعداد 10 عدد باشد150 میلیون تومان خواهد بود. علاوه بر این امکاناتی همچون نور، صدا، ال‌ای‌دی‌های نمایشی و... در کنار هزینه برگزاری یک کنسرت محاسبه می‌شود. اما اتفاقی که در پروژه «سی صد» افتاده است یک کنسرت نمایش بوده که علاوه بر همه این عوامل از حضور بازیگران شناخته شده بهره گرفته‌اند و طبیعتاً ازتبلیغات گسترده تر و همچنین عوامل اجرایی بیشتری استفاده شده.
نکته دیگر اینکه اگر  هنرمندی بخواهد کنسرتی برگزار کند، می‌بایست حداقل 20 قطعه تولید و آماده اجرا داشته باشد و اگر از همین امروز بخواهد از صفر تا 100 این تعداد قطعات را تولید کند و کلیپ و تیزری ساخته شود و در کنار آن تبلیغات متداول مجازی انجام بگیرد، حدود 6 میلیارد تومان هزینه است. بدین معنا که اگر برگزاری هر کنسرت برای تهیه کننده 100 میلیون تومان سود داشته باشد باید 60 کنسرت برگزار شود تا به نقطه اول برگردیم و اینها موضوعاتی است که هرگز دیده نمی‌شود. اما با در نظر گرفتن همه این مسائل به عنوان یک تهیه کننده و مدیرعامل مجمع صنفی تولید‌کنندگان آثار شنیداری، از قیمت‌های تعیین شده بلیت‌های کنسرت رضایتی ندارم و تمام تلاش و علاقه‌مندی‌ام این است که همه هموطنانم از کنسرت‌های موسیقی استفاده کنند و همکارانم بتوانند گستره بزرگتری را تحت پوشش قرار بدهند. ولی چاره‌ای نیست شرایط حال حاضر این‌گونه است و وقتی پای صحبت‌های همکارانم می‌نشینم مجبورم حق را به آنها بدهم. اما در نهایت قرار است در هفته جاری جلسه‌ای با حضور تهیه کننده های کنسرت و کارشناسان در دفتر موسیقی برگزار شود تا به یک تصمیم و نظر جمعی دست‌یابیم.
آیا در این سال‌ها تعرفه خاصی در خصوص قیمت‌گذاری بلیت‌ها تعریف شده، به این دلیل که بلیت یک کنسرت موسیقی با خواننده مشخص در هر شهر متفاوت است به‌طور مثال در تهران یک قیمت‌گذاری است، در کیش و... به‌صورتی دیگر. در این خصوص چه برنامه‌هایی قرار است صورت بگیرد؟
همان‌طور که اشاره کردید این قیمت‌گذاری‌ها در هر شهر متفاوت است. به‌طور مثال برگزاری یک کنسرت برای یک خواننده یا نوازنده در شهری چون اصفهان با جزیره کیش، به لحاظ وسیله ایاب و ذهاب و هزینه ترانسفر متفاوت است، چرا که غالباً کسانی که در شهرهای نزدیک پایتخت، کنسرت برگزار می‌کنند ترجیحاً همراه با گروه با یک اتوبوس مجهز سفر کرده و حتی‌الامکان همان شب هم بر‌می‌گردند، اما بلیت‌های هواپیمایی کیش واقامت هتل و همچنین ترانسفرهای داخلی آن بسیار گران است.
اما مردم که مسئول این رفت و آمد‌ها نیستند که بخواهند تبعات این کنسرت را پرداخت کنند؟
هر محصولی که به دست مخاطب و مصرف کننده می‌رسد براساس نرخ تمام شده آن است.
در جلسه‌ای که قرار است این هفته برگزار شود قیمت ثابت بلیت‌های کنسرت مشخص خواهد شد؟
بله قطعاً و قرار است سقف مشخصی برای آن تعیین شود البته برای همه کنسرت‌ها به‌صورت مطلق به کار نمی‌رود اما عموماً تمامی کنسرت‌ها می‌توانند به یک عدد ثابت برسند.
آیا به عنوان یک مخاطب از شرایط حال حاضر بلیت‌های کنسرت رضایت دارید؟
خیر و به شخصه از این موضوع بسیار ناراحتم و در مقابل نگران موسیقی کشورمان و نگران جامعه و گوش شنیداری مردم هستم.
به این علت که وقتی امکانی برای کنسرت رفتن فراهم نشود، مجبوریم به شنیدن موسیقی‌های مختلف اکتفا کنیم و باتوجه به فشارهای بی‌شماری که از سوی نهاد‌های مختلف بر دفتر موسیقی است، در بخش مجوز اشعار مشکلاتی به‌وجود آمده و این شرایط موجب می‌شود گوش شنیداری جامعه به سمت آثار غیرمجاز گرایش پیدا کند و این موضوع آسیب بسیار بزرگی به جوان و نوجوان جامعه است و اگرخانواده نسل جوان جامعه نتواند پول کنسرت‌ها را تأمین کند مجبور است به موسیقی‌هایی که از طریق پلتفرم‌ها پخش می‌شود، سوق پیدا کند و در اینجا هر قطعه غیر‌مجازی هم قابل دسترس است.
باتوجه به قیمت بالای بلیت کنسرت‌های موسیقی، آیا در کیفیت هر چه بهتر این برنامه‌ها هم تحول مثبتی صورت خواهد گرفت؟
موسیقی ما، درحال حاضر اوضاع خوبی ندارد از بخش تولید و آموزش گرفته تا دیگر بخش‌های آن. بر این اساس در جلسه‌ای که قرار است تشکیل شود، تلاش می‌کنیم به بیشتر بخش‌ها رسیدگی کنیم و برای بیشتر این بخش‌ها تصمیم گرفته شود و سعی ما این است به یک نقطه متعادلی دست یابیم.
سؤال دیگر درباره آلبوم‌های موسیقی است؛ با توجه به حضور و عضویت شما در هیأت مدیره کانون ناشران خانه موسیقی، در کنار گرانی کنسرت‌ها، آلبوم‌های موسیقی هم با قیمت‌های سرسام‌آوری فروخته می‌شوند به‌طور مثال آلبوم« گاه‌فراموشی» با صدای همایون شجریان و به آهنگسازی فردین خلعتبری در برخی فروشگاه‌های فرهنگی با قیمت 180 هزار تومان هم فروخته شده است. این درحالی است که تا حدود 3-4 سال قبل با این رقم می‌توانستید برای ردیف اول سالن‌های کنسرت بلیت تهیه کنید. در این زمینه چه تدابیری قرار است صورت بگیرد.
همه این مشکلات براثر نبود قانون کپی‌رایت در کشورمان است چرا که وقتی یک آلبوم منتشر می‌شود دقایقی بعد پلتفرم‌ها آن اثر را دانلود می‌کنند و در دسترس همگان قرار می گیرد، بر این اساس یک هنرمند از انتشار آلبوم مبلغی عایدش نخواهد شد. شاید جالب باشد که بدانید خواننده‌ای که 5 سال قبل آلبومش، فروش صد هزارتایی داشته، آلبوم جدیدش با 200 عدد به فروش رسیده اما متأسفانه این‌گونه تصورمی شود یک خواننده سنتی بسیار معروف، درآمد بالایی از فروش این آلبوم‌ها دارد در حالی که برداشت کاملاً اشتباهی است؛ حداقل دراین چند سال اخیر نمی‌توان از فروش آثار فیزیکی این‌گونه انتظار داشت و درحال حاضر به دلیل ممنوع بودن تلگرام در ایران، هر اثر موسیقایی که منتشر شود سریعاً برروی بستر مجازی می‌رود و کمتر از ده دقیقه این قطعات از طریق تلگرام برای شما ارسال می‌شود یعنی همه زحماتی که گروه تولید و تدوین، آهنگساز، خواننده، نوازنده، ناشر و... انجام داده‌اند از بین می‌رود و ریالی عاید آرتیست و گروه تولید کننده نخواهد شد.
نبود قانون کپی رایت درحوزه فرهنگ و هنر مشکلات بسیاری ایجاد کرده اما به‌طور کلی این قیمت گذاری‌ها الگویی برای دیگر هنرمندان موسیقی خواهد بود و این روند در دیگر آثارهنری تکرار می‌شود!
در بخش آلبوم‌های موسیقی پاپ شرایط متفاوت است، به این علت که هزینه تولید آنها کمتر بوده. نکته دیگر اینکه در همین هفته‌های اخیر آلبوم‌های موسیقی تولید شده با قیمت 50 هزار تومان، مانند اثر امیر عظیمی یا حامد همایون در حالی که این آثار هم تمامی مراحل تولید تا چاپ، کاغذ و سی‌دی را طی کرده است. اما در تولید یک آلبوم سنتی و ارکسترال شرایط متفاوت است و هر قطعه موسیقی آن به اندازه ضبط یک آلبوم پاپ هزینه بر است البته به غیر از هزینه دستمزد، آهنگساز و خواننده و...
نکته دیگر اینکه، هر هزار نفری که آلبوم آقای شجریان را گوش کرده‌اند، 5 نفر آن را نخریده‌اند و ازطریق دانلود به اثر رسیده‌اند این موضوع بدین معنا است که در حال حاضر آلبوم‌های موسیقی به یک کالای کلکسیونی تبدیل شده و بیشتر، علاقه‌مندان به تهیه آن روی می‌آورند.
بر این اساس بزودی هنر موسیقی از سبد فرهنگی خانوارها حذف خواهد شد بخصوص در بخش کنسرت‌ها. چه تدابیری در این زمینه خواهید داشت؟
تمام توان و تلاش ما این است که در حوزه موسیقی تصمیماتی گرفته شود که به نفع هنرمند و مردم باشد تا به هر دو طیف صدمات مالی وارد نشود. همچنین در نظر داریم روالی برای دانشجویان و علاقه‌مندان در نظر بگیریم و حتی در کنسرت‌ها بخشی برای دهک‌های مختلف جامعه در نظر گرفته شود.