عرضه خودرو در بورس کالا؛ حقوق تولید‌کننده، مصرف‌کننده و سهامداران را تأمین می‌کند

گروه اقتصادی/ عرضه خودرو در بورس کالا که از ابتدای روی کارآمدن دولت سیزدهم با جدیت از طرف مسئولان اقتصادی دولت پیگیری می‌شد، بالاخره در چهارشنبه گذشته به مرحله اجرا درآمد و معاملات این کالای اساسی، در این بازار شفاف به ثبت رسید. در این روز 600 دستگاه دیگنیتی و فیدلیتی متعلق به بهمن موتور روی تابلو رفت و با ثبت تقاضای 3485 سفارش مواجه شد. پس از آن و طی فرایند عرضه و تقاضا قیمت این خودرو‌ها پایین‌تر از قیمت بازار و بالاتر از قیمت‌های مصوب برای کارخانه، کشف قیمت شد تا گام مهمی در جهت حذف واسطه‌ها در بازار خودرو و خروج خودروسازان از زیان عملیاتی برداشته شود. در این خصوص کارشناسان بر این باورند که عرضه خودرو در بورس کالا و کشف قیمت این محصولات از طریق سازوکار بازار، می‌تواند ضمن افزایش حاشیه سود تولیدات و افزایش سهم تولیدکنندگان از قیمت‌های نهایی خودروها (با حذف دلالان از چرخه توزیع این کالا)، قیمت را برای مصرف‌کننده نهایی نیز کاهش دهد.از طرفی، با از میان رفتن یکی از مهم‌ترین چالش‌ها بر سر راه سود‌سازی صنعت خودرو‌سازی در کشور، سرمایه‌گذاران نیز برای سرمایه‌گذاری در این صنعت تشویق خواهند شد و این موضوع می‌تواند به رشد و پیشرفت بیشتر آن در افق زمانی میان‌مدت و بلندمدت یاری رساند.
عرضه‌های جدید در راه است
شروع موفق عرضه خودرو در بورس کالای ایران، این انگیزه را برای تولید‌کنندگان ایجاد کرد تا سایر محصولات خود را نیز در لیست عرضه در بورس کالا قرار دهند. بر این اساس در روزهای گذشته خودروهای هایما، لاماری ایما، دایون، وانت دوکابین کاپرا، کامیونت 6 تن فاو تایگر، کشنده تک‌محور CA4180 و کامیون فورس و امپاور به لیست خودرو‌های پذیرش‌شده برای عرضه در بورس کالا اضافه شدند. پیش‌تر بورس کالای ایران در اطلاعیه‌های جداگانه از پذیرش سه محصول شرکت کرمان موتور (خودروهای سواری J4-JAC، JAC5-S و وانت KMC8-T)، سه محصول شرکت بهمن موتور (وانت کارا تک‌کابین و دو‌کابین، فیدلیتی و دیگنیتی) و یک محصول گروه خودرویی سایپا (شاهین) خبر داده بود.
مبنای قیمت‌گذاری خودروها، قیمت‌های کشف شده در بورس کالا خواهد بود
براساس سازوکار مشخص شده، بعد از ورود خودروها به بورس کالا و کشف قیمت در این بازار، شرکت قیمت کشف‌شده را به عنوان قیمت پایه عرضه محصولات خود در بازار در نظر می‌گیرد؛ موضوعی که در ادامه می‌تواند بر عناوین درآمدی و سود‌سازی شرکت‌های عرضه‌کننده خودرو تأثیر بسیار زیادی داشته باشد. عرضه موفق گروه بهمن و افزایش 25 درصدی قیمت خودرو‌ها در روز چهارشنبه، می‌تواند برای سایر خودروسازان نیز این نوید را بدهد که با عرضه محصولات در بورس کالا و کشف قیمت‌های واقعی محصولات می‌توانند صورت‌های عملکرد خود را به میزان قابل توجهی ارتقا دهند.
قیمت‌گذاری دستوری یکی از عوامل تأثیر‌گذار بر احقاق زیان 120 هزار میلیارد تومانی در خودرویی‌ها بوده است
هرچند که صنعت خودرو در کشور طی سال‌های قبل با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده و وجود فساد و رانت در این صنعت همواره از توان عملیاتی آن کاسته است، اما وجود قیمت‌گذاری دستوری نیز به عنوان یکی از عمده‌ترین دلایل احقاق زیان بیش از 120 هزار میلیارد تومانی این صنعت نقش اساسی را ایفا کرده است. در این سال‌ها خودروسازان در حالی محصولات نهایی خود را با قیمت‌های مصوب به بازار عرضه کرده‌اند که نهاده‌های مورد نیاز خود را از طریق بازار آزاد خریداری می‌کردند که این امر همواره موجب شناسایی زیان عملیاتی در تولیدات آنها شده است. این موضوع در حالی اتفاق می‌افتاد که تولیدات با قیمت‌های به‌مراتب بالاتر از قیمت مصوب به دست مصرف‌کننده واقعی می‌رسید و از این رو در حالی که مصرف‌کننده خودرو‌ها را با قیمت‌های گزاف خریداری می‌کرد، همواره به زیان انباشته خودروسازان نیز افزوده می‌شد و در این میان بازاری برای سوداگری و دلالی ایجاد شده بود و تنها عده قلیلی از این سود‌های ناثواب بهره می‌بردند.