آموزش مردم محلی، از قطع درختان جلوگیری می کند

حال ناخوش بلوط های زاگرس!



زیست بوم؛ جنگل‌های زاگرس با 6 میلیون هکتار مساحت در 11استان فارس، لرستان، خوزستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه، ایلام، چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد و... گسترده شده است. این جنگل های بلوط که 40 درصد جنگل‌های ایران را تشکیل داده و از منابع ارزشمند طبیعی در مناطق غرب جنوب غربی کشور به حساب می آید، در شرایط کنونی حال و روز خوبی نداشته و معیشت بیش از ۵۰ درصد مردم این مناطق را با خطرات عدیده‌ای مواجه کرده است. متأسفانه قطع درختان در جنگل‌های زاگرس موضوعی تازه نبوده و مربوط به امروز و فردا هم نیست.
«نقی شعبانیان» معاونت امور جنگل در سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، منکر قطع درختان زاگرسی نشده و می گوید: بخشی از این رخداد تلخ توسط خود مردم منطقه و بخشی دیگر نیز توسط سودجویانی که حتی ممکن است دغدغه امرار معاش نداشته باشند، صورت می گیرد.
قطع درختان زاگرسی
او می‌گوید: قطع درختانی که توسط مردم محلی صورت می‌گیرد به خاطر مشکلات اقتصادی و اجتماعی منطقه است. مثلاً برای گرفتن زغال و سوزاندن آن، تصمیم به قطع درختان می‌گیرند؛ باید برای معیشت مردم فکری کرد تا علاوه بر کمک به آنها، از قطع درختان نیز جلوگیری کنیم. مثلاً تبدیل دامداری سنتی به دامداری نیمه صنعتی می‌تواند بخشی از این مشکلات را حل کند. همچنین همراه با برنامه‌ریزی با دستگاه‌های مختلف برای بالا رفتن سطح درآمد مردم می‌توانیم شاهد این باشیم که مشکلات معیشتی، باعث قطع درختان نشود.او با اشاره به این که بحث قاچاق چوب به خاطر گرانی چوب رخ می دهد، به مهر می گوید: چوب در حال حاضر بسیار گران است و متقاضی زیادی هم دارد به همین منظور حفاظت از آن نیز کار سختی است. ما باید قیمت چوب را در کشور متعادل کنیم. در این رابطه سازمان منابع طبیعی در حال برنامه‌ریزی است تا ضمن توسعه زراعت چوب در کشور برای واردات چوب و همچنین زراعت چوب در کشورهای همسایه مثل روسیه نیز برنامه‌ریزی کنیم. امیدواریم با این برنامه‌ها بتوانیم قیمت چوب را در کشور کنترل کنیم تا قطع درختان به وسیله افراد سودجو را نیز کاهش دهیم.
نجات بلوط‌ها با اقدامات زیربنایی
البته مشکلات اقتصادی و اجتماعی مردم در مناطق زاگرسی باعث می‌شود که بسیاری از برنامه‌ها به این راحتی‌ها پیاده سازی نشود. به طور مثال مردمی که امکانات گرمایی و درآمد کافی ندارند، در زمستان معمولاً برای گرم کردن خودشان به چوب نیاز دارند. از اینها نمی‌توان توقع داشت که دغدغه برای جنگل داشته باشند؛ اگر واقعاً دنبال تغییر هستیم و می‌خواهیم جنگل‌ها را حفظ کنیم، باید کارهای زیربنایی انجام دهیم و مشکلات و نیازهای اولیه و ابتدایی مردم مناطق جنگل نشین را حل کنیم. بنابراین باید علاوه بر اقدامات کوتاه‌مدت به دنبال برنامه‌ها و اهداف میان مدت و بلندمدت نیز باشیم. اما مشکلات جنگل‌های زاگرسی تنها به این مسائل ختم نمی شود چرا که سالانه شاهد آتش‌سوزی‌های بسیاری در این منطقه هستیم. خوشبختانه آمارها از چند سال گذشته تا به امروز یک روند کاهشی قابل توجهی را نشان می‌دهد و آمار آتش‌سوزی‌ها نیز کاهش یافته است. این اتفاق به دو دلیل می‌تواند باشد یکی اینکه امکانات و تجهیزات سازمان برای پایش و اطفای حریق نسبت به سال‌های گذشته بیشتر شده و دلیل دیگری که خیلی امیدوار کننده و مهم است، ارتقای سطح فرهنگ منابع طبیعی در بین مردم است.
ارتقای فرهنگ منابع طبیعی
باید درنظر داشت که حفظ منابع طبیعی کشور بدون توجه به ارتقای فرهنگ منابع طبیعی مردم امکان‌پذیر نیست. مقام معظم رهبری در سال ۱۳۷۸ در این باره جمله‌ بسیار زیبایی دارند که می‌فرمایند: « فرهنگ منابع طبیعی باید به معارف عمومی تبدیل شود» و این جمله چقدر دقیق و مهم است ولی متأسفانه کم‌کاری‌هایی در این زمینه صورت گرفت. با این حال این اتفاق با تأخیر در حال جا افتادن است. در همین راستا، قطعاً آموزش مردم محلی در راستای ارتقای فرهنگ منابع طبیعی و دانش فنی برای حفظ منابع طبیعی بسیار مهم و مؤثر است. کشورهایی که به این موضوع توجه کردند امروز در حفظ منابع طبیعی با مشکلات کمتری روبه رو هستند. یکی از اقداماتی که سازمان منابع طبیعی در جهت ارتقای فرهنگ منابع طبیعی انجام داد، طرح «همیاران طبیعت» است که این کار در راستای مردمی سازی آموزش انجام شد. بیش از ۱۸۰ هزار نفر عضو طرح همیار طبیعت هستند که در زمینه‌های مختلف فرهنگی، آموزشی و اجرایی فعالیت دارند. مردم باید ارزش جنگل و درختان را بدانند. همین درختان بلوط زاگرس گاه بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ سال طول کشیده است تا به این شکل درآمده اند. اگر این دانش و آگاهی در عموم نباشد به راحتی آن درخت را قطع خواهند کرد. یا مثلاً نهالی که در شرایط سخت استقرار پیدا کرده به راحتی توسط مردم از بین می‌رود و اگر بدانند این نهال چقدر برای طبیعت مفید است، هرگز چنین کاری نخواهند کرد. اگر ما فرهنگ منابع طبیعی را ارتقا دهیم، گام بلندی در حفظ و نگهداری منابع طبیعی برداشته‌ایم.

آدرس مطلب http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/7984/17/623469/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه ها