تحلیل اساتید دانشگاه تهران از حوادث اخیر

ادامه از صفحه 4

قانون نفع جمعی است و همواره سیطره با قانون است
الهام امین‌زاده، عضو هیأت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران نیز با تأکید بر حفظ کرامت و احترام همیشگی مردم، یادآور شد: با عدم آرامش و عدم امنیت، نه اقتصاد و نه حقوق اجتماعی و نه حقوق بشر محلی از اعراب نخواهد داشت.
امین‌زاده با اشاره به ضرورت ایجاد بستر مناسب برای آزادی عقیده و بیان، تصریح کرد: البته از بعد حقوقی عرض می‌کنم که در حوزه قانون که نفع جمعی است، سیطره با قانون است چون نفع عمومی است. عضو هیأت علمی دانشگاه تهران ضمن انتقاد از سهل‌انگاری برخی دانشجویان در رعایت پوشش متناسب با شأن آکادمی، گفت: احترام محیط مقدس دانشگاه باید حفظ شود. یک دانشجو از دانشکده دندانپزشکی یکی از دانشگاه‌های آفریقای جنوبی می‌گفت که اجازه نداریم شلوار جین بپوشیم و در این دانشگاه الزام به پوشیدن شلوار پارچه‌ای وجود دارد و در واقع چهارچوب‌هایی برای پوشش در محیط‌های دانشگاهی آنجا وجود دارد. وی از رئیس دانشگاه تهران درخواست کرد جلسه بعدی رئیس دانشگاه با اساتید با دستور «ارائه الگوی حکمرانی مطلوب در نظام آموزشی» برگزار شود.  صادق زیباکلام نیز با اشاره به سابقه هم‌اندیشی رؤسای پیشین دانشگاه تهران از جمله دکتر فرهاد رهبر و دکتر محمود نیلی احمدآبادی با اساتید دانشگاه به منظور دستیابی به مدل حکمرانی و مدیریت مطلوب در دانشگاه و جامعه، به طرح دیدگاه خود درباره لوازم تحقق استقلال دانشگاه پرداخت و در بیان خاطره‌ای اظهار داشت که سال 57 بود که در همین سالن که امروز جمعی از اساتید با دعوت رئیس دانشگاه گرد هم آمده‌ایم، همراه با جمعی از اساتید متحصن شدیم و یکی از خواسته‌هایمان استقلال دانشگاه‌ها بود. 
موج پول‌های محمد بن سلمان، ناآرامی را داخل ایران کشانده است
ابراهیم متقی، رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در تحلیل نقش شبکه‌های اجتماعی و مخالفان جمهوری اسلامی در شکل‌گیری ناآرامی‌های اخیر گفت: برخی در فضای بین‌المللی می‌خواهند از جمهوری اسلامی ایران انتقام بگیرند. 
5 سال پیش محمد بن سلمان این بحث را داشت که ما بحران را به داخل ایران می‌کشیم. امروز موج پول‌های محمد بن سلمان، ناآرامی را داخل ایران کشانده است. این بحران از طریق شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی به داخل کشیده شده است.
 معادله قدرت در روایت جدیدی که تلاش می‌کنند بسازند، می‌خواهد جمهوری اسلامی را در یک فضای تغییرات ژئوپلیتیکی جدید قرار دهد و می‌خواهد گسترش قدرت را به موج‌های معکوس به مبدأ برگرداند.
متقی با طرح انتظار از استادان دانشگاه به منظور به کارگیری دغدغه‌های درونی خود برای ثبات و آرامش و تعادل سیاسی، گفت: در نگاه حوزه تخصصی ما هر موقع موازنه به هم بخورد، زمینه برای یک‌سری بحران‌ها اجتناب‌ناپذیر است. وی موازنه امروز را تحت تأثیر چند مؤلفه از جمله سیاست‌های شوک‌درمانی اقتصادی ارزیابی کرد و گفت: از سال 1371 تا کنون هرگاه سیاست شوک‌درمانی اجرا شده است، به‌دنبال آن شاهد یک بحران اجتماعی اجتناب‌ناپذیر بوده‌ایم. استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران افزود: بر اساس گفت‌وگوهایی که در دو سال گذشته با مراجع مسئول داشته‌ام، بحث اصلی این بوده که خشونت بین فردی در خانواده، جامعه، قبیله، استادیوم و... در حال افزایش است. وقتی این خشونت شکل می‌گیرد، پیامدهای خاص خود را به وجود می‌آورد. متقی از نادیده‌انگاری جوانان و تغییر نسلی به‌عنوان عامل دیگر ناآرامی‌های اخیر نام برد و با انتقاد از امنیتی و انتظامی کردن موج‌های اجتماعی، اظهار داشت: یک نوع شیفت ارزشی در فضای کنش دانشجویی وجود دارد. در سال‌های گذشته فقط یک اتاق دانشجویی داشتیم، اجازه دهیم انرژی‌ها آزاد شود و اتاق‌های دانشجویی متنوعی داشته باشیم. بیشترین اعتراضات ثبت‌شده در اروپا است و بیشترین امنیت اجتماعی هم در اروپا وجود دارد؛ بپذیریم که باید یک فضای نهادسازی شکل دهیم.  
 نباید از اصلاح پرهیز کرد
مهدی سنایی، عضو هیأت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران نیز با بیان اینکه به بهبود اوضاع و حل‌ و فصل مشکلات امید داریم، بیان کرد: یکی از ویژگی‌های کشورمان این است که در نظام اداری و سیاسی ما مشکلات حل‌وفصل نمی‌شود بلکه انباشت می‌شوند. این موضوع افزایش بی‌اعتمادی و ناامیدی از کارآمدی سیستم را درپی دارد. وی افزود: تبعیض سرآمد مشکلات بنیادین جامعه ما است؛ تبعیض و نادیده گرفته شدن در عرصه‌های مختلف اداری، آموزشی و… در روایت و شناخت مردم بسیار تقویت شده است. سیستم ما نباید از اصلاح پرهیز کند. اصلاح، توان و قدرت یک سیستم را نشان می‌دهد. بنابراین لازم است اشکالات در زمان خودش به شکل بنیادی و عمیق برطرف شوند.  
 بسیاری از مسائل پیش آمده در کشور، ذاتاً امنیتی نیستند
 پیروز حناچی، استاد دانشکده هنرهای زیبا نیز با تأکید بر امیدآفرینی در نسل جوان، بیان کرد: متأسفانه نگاهی در کشور وجود دارد که همه مسائل را امنیتی می‌کند. به اعتقاد من این بزرگترین سم برای کشور است. اتفاقاً باید برعکس باشد، یعنی ما حتی مسائل امنیتی‌مان را باید با نگاه فرهنگی حل کنیم. تبدیل شدن مسائل کوچک و عادی کشور به مسائل امنیتی، اداره کشور را بسیار پرهزینه می‌کند که باید مورد تجدید نظر قرار گیرد. وی از رفتار اخلاقی، رعایت کرامت انسانی و اقناع افکار عمومی به‌عنوان یک اصل نام برد و گفت: ما نسبت به افکار عمومی بی‌توجه هستیم. بی‌توجهی به اقناع افکار عمومی، فشار انباشته‌ای را به وجود می‌آورد که هر چند وقت یک بار دهان باز می‌کند. تلاش برای اقناع افکار عمومی برای مسائلی که به‌وجود می‌آید یک اصل است.  
 جامعه ایرانی تضاد نسلی ندارد؛ اشتباه نگیرید
تقی آزاد ارمکی، جامعه‌شناس نیز در واکنش به استادانی که یکی از ریشه‌های ناآرامی‌ها را تضاد نسلی می‌دانند، تأکید کرد: بنده متخصص مطالعات نسلی هستم. بحث کشور اصلاً تضاد نسلی نیست. بحث کشور، تولد یک جامعه جدید با یک مختصات است که انتظار یک‌سری تغییرات دارد، اما چون ما خواسته‌های آن را برای تغییر  نمی‌پذیریم، فکر می‌کنیم  علیه حاکمیت عمل می‌کند. همه ما باید توجه کنیم که با جامعه جدیدی روبه‌رو شده‌ایم که در این جامعه جدید، زنان به اصلی‌ترین نیرو تبدیل شده‌اند. آزاد ارمکی افزود: نیروی تحول‌آفرین آینده کشور زنان هستند، البته با کشاندن خانواده به‌دنبال خود. آخرین پژوهشی که در این زمینه انجام داده‌ام و چهار رساله دکتری خروجی آن بوده است، نشان می‌دهد ، اتفاقاً جامعه ایرانی تضاد نسلی ندارد، بلکه حاکی از پیوستگی نسلی در خانواده به همراه کنشگری نسل جوان و زنان است. حسین عباسی‌نژاد، استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران هم در بخشی از سخنان خود با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور برای تقویت کرسی‌های آزاداندیشی، اظهار کرد: کرسی‌های آزاداندیشی مربوط به دانشگاه‌ها و روشنفکرها است. سایر اقشار کجا حرف خود را بزنند؟ وقتی بستر مناسبی برای بیان اعتراض اقشار مختلف وجود ندارد، شکل نامناسبی از اعتراض شکل می‌گیرد که قبول داریم حتماً برخی هم از این اتفاقات سوءاستفاده می‌کنند.  
 فضای گفت‌وگو در دانشگاه فراهم شود
الهه کولایی استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران با طرح مطالبه آزادی دانشجویان بازداشت‌شده، تأکید کرد: فضای گفت‌وگو و طرح دیدگاه‌های متفاوت و متعارض در نهادهای دانشجویی دانشگاه فراهم شود. در دانشگاه تهران نهادهای دانشجویی که مجال را برای گفت‌وگو فراهم کنند، فعال شوند تا دیدگاه‌های متفاوت و انتقادها و همه مباحثی که باید در فرایند گفت و شنود در جامعه مطرح شود، در عرصه عمومی قرار گیرد و برای آنها چاره‌اندیشی شود؛ اجازه دهیم فضای گفت‌وگو و طرح دیدگاه‌های مختلف در دانشگاه فراهم شود.
وی با بیان اینکه بسیاری از عوارض و مشکلاتی که امروز با آن مواجه هستیم ریشه در درون دارد، خاطرنشان کرد: هرچند همه می‌دانیم  در سطح منطقه و پیرامون ما چه مسائلی می‌گذرد و در محیط بین‌المللی با چه مسائلی در تقابل نظم جهانی مواجه هستیم، ولی با این همه، باید به درون نگاه کنیم و بسترهایی را که باعث شد این وضعیت امروز در کشورمان شکل بگیرد  شناسایی کنیم. دانشگاه تهران همچنان می‌تواند در سطح دانشگاه‌ها و جامعه ایران نقش تأثیرگذار خود را به لحاظ روش‌هایی که می‌تواند ثبات و آرامش را به جامعه انتقال دهد، ایفا کند.  
 برای برطرف شدن «احساس تضییع حق» فکری کنیم
فهیمه فرهمندپور، عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران نیز به‌عنوان آخرین سخنران این نشست، «قانون‌مداری» را راهکار حل مشکلات دانست و گفت: 12 سال پیش این مسأله مطرح شد که برای حجاب دانشجویان چه باید کرد. گفتم دانشگاه قانون دارد و کار قانون این است که افراد را ملزم کند کارشان را درست انجام دهند و کمک کند حق‌شان را نیز دریافت کنند. در دانشگاه چند دسته قانون وجود دارد؛ قانون آموزشی، پژوهشی، فرهنگی، اجتماعی و انضباطی که به همه آن باید پرداخته شود. وی افزود: پیشنهادی  را که 12 سال پیش ارائه دادم  الان تکرار می‌کنم. اگر قرار است دانشگاه، دانشجویان را به رعایت قانون ملزم کند، باید بگوییم سال تحصیلی جدید در دانشگاه تهران سال رعایت قانون است و همه اعم از استاد، کارمند و دانشجو ملزم به رعایت این قانون هستند و اگر حقی ضایع می‌شود، همه باید بتوانند آن را مطالبه کنند. فرهمندپور در پایان اظهار کرد: اگر هر کدام از ما (دانشجو، کارمند و استاد) احساس کنیم به حق خود دست پیدا کرده‌ایم، حتماً از قانون تمکین بهتری می‌کنیم، اما در صورتی که دانشجویی حتی به نادرست احساس کند حقوقش تضییع شده است، شکایت خود را به کجا ببرد؟ برای برطرف کردن این احساس باید فکری کرد.