«ایران» از تأثیر اسباب‌بازی بر آموزش کودکان گزارش می‌‌دهد

اسباب‌بازی وطنی رسانه ندارد


سمیه افشین‌فر
خبرنگار

اگر در میان خاطره‌های روزهای کودکی‌مان مرور کنیم حتماً روزها و ساعت‌های زیادی را به خاطر می‌‌آوریم که به بازی با دوستان و همسالان‌مان گذشته. اصلاً کودکی تنها با بازی کردن است که معنا پیدا می‌کند. بسیاری از کارشناسان همواره به تأثیر زیاد بازی بر هوش و خلاقیت در کودکان تأکید می‌کنند و معتقدند که اسباب‌بازی و بازی کردن می‌تواند تأثیر فراوانی در آموزش کودکان داشته باشد. به مناسبت هفته ملی کودک نگاهی انداخته‌ایم به آنچه این روزها در دنیای اسباب‌بازی‌های کودکان‌مان می‌گذرد؛
فاطمه قدیری کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی که سال‌ها است در مهدکودک مشغول به فعالیت است بازی را یکی از اصلی‌ترین راه‌های یادگیری و پیشرفت کودکان می‌داند و به «ایران» می‌گوید: بازی کردن به شناخت کودک در توانایی خود و ایجاد احساس خوب در مورد خودش کمک می‌کند و منجر به احساس رضایت وی از خود می‌شود. از آنجا که بازی برای کودکان سرگرم‌کننده است، کودکان اغلب به آنچه انجام می‌دهند بسیار جذب می‌شوند. بازی برای رشد کودک بسیار مهم است، به‌طوری که بخش مهمی از مرحله رشد کودک در سال‌های اولیه‌ وی تلقی می‌شود و در این مسیر چیزهای زیادی را یاد می‌گیرد. بنابراین کودکان خردسال می‌توانند از طریق بازی مهارت‌های زیادی را به دست آورند. آنها ممکن است مهارت‌های زبانی، احساسی، خلاقیت و مهارت‌های اجتماعی خود را گسترش دهند. بازی به پرورش تخیل نیز کمک می‌کند و به کودک حس ماجراجویی می‌بخشد. از این طریق، آنها می‌توانند مهارت‌های اساسی مانند حل مسأله، کار با دیگران، اشتراک‌گذاری و موارد دیگر را بیاموزند. به نوبه خود، این امر به آنها کمک می‌کند تا توانایی تمرکز را نیز توسعه دهند.
این روانشناس در ادامه با بیان اینکه اسباب بازی هم در درمان مشکلات کودکان و هم در آموزش به کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد می‌گوید: کودکان از بدو تولد تنها با بازی با دنیای بیرونی ارتباط برقرار می‌کنند برای همین بازی برای کودکان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. اصلاً تا سنین قبل از مدرسه همه آموزش‌ها به کودک باید تنها از طریق بازی باشد. اینکه چه رفتارهایی درست یا غلط است اینکه در گروه همسالان یا با افراد خانواده چگونه باید رفتار کند یا حتی خیلی از آموزش رفتارهای اجتماعی به کودکان باید از طریق بازی باشد.
قدیری با تأکید بر اینکه اسباب بازی باید مناسب سن کودک باشد، تأکید می‌کند: در یک اسباب بازی باید اهداف مختلفی را دنبال کنیم؛ اسباب بازی باید در کودکان باعث خلاقیت و دست‌ورزی شود. اینکه خانواده‌ها بدانند از یک اسباب بازی چه می‌خواهند و چه کارهایی می‌توان با یک اسباب بازی انجام داد خیلی مهم است. گاهی با هزینه زیاد یک ماشین فانتزی می‌خریم که عملاً کارایی چندانی ندارد حتی وقتی بچه بخواهد به آن دست بزند مدام می‌ترسیم که اسباب بازی‌اش صدمه ببیند، یک وقت هم ماشینی می‌خریم که زیاد هم گران نیست اما تمام قطعاتش باز می‌شود و کودک می‌تواند دوباره آن را سرهم کند و قطعاً تأثیرگذاری بالاتری در رشد کودک دارد تا آن ماشین گران‌قیمت. اگر برای کودکان اسباب بازی‌هایی مثل گاز و لباسشویی و یخچال می‌خریم نباید برای دکور و تزئین اتاق‌شان باشد و باید اجازه دهیم تا کودک بتواند با آن بازی کند و قوه تخیلش را به کار بیندازد چون بچه‌ها در بازی است که نقش می‌پذیرند و پدر و مادر و خواهر و برادر می‌شوند برای همین است که اسباب بازی اهمیت زیادی در دوران کودکی دارد.
این روانشناس تربیتی با بیان اینکه اسباب بازی زیاد و گران داشتن مفید نیست می‌گوید: وقتی دور کودک را با اسباب بازی‌های مختلف شلوغ می‌کنیم مثل این است که همه وسایل یک کابینت آشپزخانه را بیرون ریخته‌ایم. با اسباب بازی زیاد کودک همین قدر کلافه و سردرگم می‌شود و نمی‌داند باید چه کار کند. گاهی کودک با یک قوطی پلاستیک می‌تواند ماشین درست کند این بسیار ارزشمند است چون خودش آن را خلق کرده. همیشه قرار نیست هزینه گزافی بدهیم گاهی با کمترین هزینه می‌توانیم با وسایل خانه خلاقیت را در کودکان پرورش دهیم.
اسباب‌بازی گران نیست!
بازار اسباب‌بازی به اذعان کارشناسان این حوزه بازار پر رونقی است. در سال گذشته واردات رسمی اسباب‌بازی به کشور حدود ۲۰ میلیون دلار بوده است و برخلاف تصور نادرستی که مصرف سرانه اسباب‌بازی را در ایران پایین می‌داند آمار و ارقام نشان می‌دهد که بازار اسباب بازی در ایران بازار فعال و قابل قبولی است اما آنچه که در این میان از اهمیت برخوردار است توجه به این نکته است که به نظر می‌رسد اسباب بازی‌ها هر چه جنبه‌های آموزشی‌شان پررنگ‌تر می‌شود، گران‌تر هستند. البته این گزینه‌ای است که رئیس دبیرخانه شورای نظارت بر اسباب بازی آن را رد می‌‌کند.
آیدین مهدی‌زاده تهرانی رئیس دبیرخانه شورای نظارت بر اسباب بازی در گفت‌وگو با «ایران» در پاسخ به این سؤال که چرا اسباب بازی‌ها هر چه آموزشی‌تر باشند گران‌تر می شوند می‌گوید: از نظر من اسباب بازی اصلاً گران نیست و اسباب بازی‌های با کیفیتی هم در بازار موجود است. اما متأسفانه متولیان تولید و عرضه اسباب بازی در کشورمان در مقوله اطلاع‌رسانی مشکل دارند و همین امر موجب می‌شود تا نتوانیم اسباب بازی‌های خوب را به مردم معرفی کنیم و گرنه تولیدکنندگان خوبی در این حوزه فعالیت می‌کنند که همین نداشتن ابزارهای اطلاع‌رسانی باعث شده متأسفانه آنها هم بازارها را از دست بدهند و مردم هم از محصولات و تولیدات آنها بی‌اطلاع هستند. بنابراین همه این عوامل باعث شده که وقتی مردم در بازار اسباب بازی چرخی می‌زنند می‌بینند که اسباب بازی‌ها گران یا بی‌کیفیت هستند. البته انکار نمی‌کنم که نمونه‌های اسباب بازی‌های گران و بی‌کیفیت هم در بازار داریم ولی اطلاع‌رسانی و اینکه خانواده‌ها بدانند از کجا می‌توانند اسباب بازی خوبی را پیدا کنند ضعف بزرگ ما است.
مهدی‌زاده در ادامه با انتقاد از اینکه رسانه ملی و مطبوعات با دنیای اسباب بازی بیگانه‌اند می‌گوید: وقتی رسانه ملی ما را حمایت نکند و مطبوعات با ما بیگانه باشند باعث می‌شود انعکاس اتفاقاتی که در صنعت اسباب بازی اتفاق می‌افتد به طور کامل محقق نشود. اگر می‌‌توانستیم همزمان که در تهران جشنواره اسباب بازی برگزار می‌کنیم در شهرهای مختلف هم جشنواره و فروشگاه‌های اسباب بازی با تخفیف ویژه دایر کنیم به همه خانواده‌ها دسترسی داشتیم. اما متأسفانه از آنجا که جنس کار فرهنگ درآمدزایی بالایی ندارد عملاً خیلی چیزها را از دست داده‌ایم، مثلاً ما نمی‌توانیم مثل یک تولیدکننده کفش از بیلبوردها استفاده کنیم. شبکه‌های مجازی و تلویزیون را از دست داده‌ایم و عملاً اگر یک تولیدکننده هم محصول خوب و با کیفیت با قیمت مناسب تولید می‌کند محصول در اختیار مردم قرار نمی‌گیرد.
رئیس دبیرخانه شورای نظارت بر اسباب بازی در پاسخ به این سؤال که اگر اسباب بازی را ابزار انتقال فرهنگ بدانیم چرا خارجی‌ها می‌توانند با باربی و بتمن فرهنگ‌شان را منتقل کنند ولی ما نتوانسته‌ایم، تأکید می‌کند: رسانه مهم است. رسانه در دنیای امروز در حوزه کودک و نوجوان فقط روزنامه و شبکه تلویزیونی نیست. در دنیای امروز عکس روی تیشرت‌ها و کیف مدرسه حتی بیلبوردهای شهری و حتی بنرهای کنار سایت‌ها همه تبدیل به رسانه‌ای در خدمت برندهای جهانی می‌شود. وقتی در مورد باربی حرف می‌زنیم در واقع داریم از یک شرکت بزرگ چندملیتی صحبت می‌کنیم که در امریکا طراحی می‌شود، در چین تولید می‌شود و در اروپا برایش تبلیغ می‌شود. قطعاً تریبون این برندها قدرتمندتر است و ابزارهای‌شان در دسترس‌تر. اما برای صنعت اسباب بازی ما هنوز صد هزار عدد بسیار بزرگی است در حالی که این رقم در یک شبکه جهانی اصلاً رقمی حساب نمی‌شود. فرض کنید یک تولیدکننده ایرانی بتواند در سایت‌های بین‌المللی محصولاتش را بفروشد اما متأسفانه به دلیل تحریم‌های ظالمانه تولیدکننده ما این امکان را ندارد همین باعث می‌‌شود تا سرمایه‌گذار‌ رغبتی برای سرمایه‌گذاری در این حوزه نداشته باشد و طبعاً آمار تولیدمان هم نمی‌تواند بالاتر برود.
وی در ادامه با تأیید وجود اسباب بازی‌هایی که به صورت غیر قانونی و به طور قاچاق وارد کشور می‌شود می‌گوید: وقتی بازار تقاضا داشته باشد و تولیدکننده نتواند عرضه مطلوبی داشته باشد و بازار را اشباع کند خلأ به وجود می‌آید. چون تقاضا بالا است زمانی که دولت این فاصله را پر نکند یا برای تولیدکننده سوبسید یا بسته‌های حمایتی فراهم نکند این خلأ قطعاً با قاچاق پر می‌شود. حالا شانس بیاوریم که قاچاق خوبی به کشور وارد شود. جریانات تحریم و میزان سواد قاچاقی را هم به این موارد اضافه کنید. قاچاقچی این خلأ رو می‌بیند دانشش را هم ندارد، محصول خطرناک بی‌کیفیت ناسالم چه از نظر فرهنگی چه از نظر بهداشتی را وارد کشور می‌کند تا این خلأ را پر کند. البته بخشی از خلأها مربوط به تولید و خلأ ایده برای طراحی است و یک بخشی هم خلأ اقتصادی است. کانون پرورش فکری طی سال‌های گذشته رویدادی را برگزار کرد تحت عنوان رویداد ایده آزاد. بعد از برگزاری این رویداد ما متوجه شدیم از نظر بانک اطلاعاتی به نسبت استارتاپ‌های مشابه در دنیا بی‌نظیر هستیم. نمونه محصول‌های زیادی که بر اساس فرهنگ ایرانی و اسلامی‌مان است در بانک اطلاعاتی ما موجود است و قابلیت این را دارند که تولید شوند اما واقعیت این است که باید سرمایه‌گذار چه دولتی و چه خصوصی وجود داشته باشد و بخواهد در این حوزه سرمایه‌گذاری کند تا بازار مورد تأیید معیارهای فرهنگی ما قرار بگیرد این خلأها موجب می‌شود در قاچاق باز باشد.

آدرس مطلب http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/8026/22/629640/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه ها