نگاهی به مستند تحسین شده «تنفس» ساخته شان مولن

طبیعت پناهگاه روح است


علیرضا نراقی
منتقد
​​​​​​​درد و غربت از روز نخست، از لحظه بیرون آمدن از رحم امن مادر آغاز می ­شود. انسان ­ها در مواجهه با ناملایمات دچار استیصال می شوند و در پی درمان خود می­ گردند. دردها اگر جسم را آزار دهند، درمان  آدرس ­های سرراستی خواهد داشت. بدن،خود را بازسازی می­ کند و علم پزشکی به کمک بازسازی بدن می­ آید و زخم­ ها را محو و دردها را دست­‌کم قابل تحمل می ­سازد،  اما دردهای روح و آلام ذهن مانا و پیچیده­ ترند و درمان­شان دشوارتر. برای همین انسان ممکن است در میان دردهای روح و روان گیج و گم شود؛ شکست بخورد و در گودالی بی پایان تا آخرین لحظه دست و پا بزند. از راه­ های متداول مواجهه با دردهای روان علم پیشرونده و آگاهی‌­بخش روان­شناسی است که موفق شده ساختار ذهن انسان و ناملایمات و نیازهای آن را توضیح دهد، همراه با این شیوه علمی اثربخش، رویکردهایی در عرفان­ های شرقی، معنویت و ارتباط برقرار کردن با امر استعلایی نیز تبدیل به شیوه­ های نسبتاً مرسوم درمانگری روح و رهایی نسبی از دردها و رنج­ های ذهنی شده­ اند،اما در کنار اینها یکی از راه­ های کهن و همواره مفید انسان در مواجهه با مصائب درونی، پناه بردن به طبیعت و کوچ به دل زندگی ناب و دور از شهر است؛ شیوه ای که انسان را به منشأ رابطه با هستی گسیل می ­دارد و برای او امکان شروعی تازه را میسر می ­سازد.
گستره سخاوتمند طبیعت که ایستا و ساکن، قدرت اصیل هستی را در دل خود پرورش داده، به انسان امکان می دهد که بزرگی و ناب بودن عالم را درک کند و در جایگاهی فراتر از روزمرگی، رنج­ ها و دردهای خود استقرار یابد. طبیعت در عین تکرار، خالی از ملال است، مدام با هر گردش و تکانه­‌ای تغییر می ­کند. ضمن اینکه همواره برجای ایستاده است و استوار می‌ماند، در تحول و دگرگونی مداوم است. این دوگانه سکون و حرکت، ایستایی و تحول، کهن بودن و نو شدن، استواری و رهایی، همان کیمیایی است که طبیعت به مثابه معنای زندگی به انسان ِغلتیده در رنج و وهم عطا می‌کند. در مستند تحسین شده «تنفس» (Inhale) اثر «شان مولن»که  سال 2017 ساخته شده است، با مردی آشنا می ­شویم که پس از مرگ ناگهانی همسرش، خود را با ارتباط با اسب ­ها و پرورش آنان رام می­ کند. در ظاهر او مشغول پرورش اسب­ ها است، ولی در باطن این اسب­ ها هستند که مرد را پرورش می ­دهند، اما در این میان او دختر 19 ساله خود را  به علت سرطان از دست می­ دهد و درد بزرگ دیگری بر درد عظیم قبلی اضافه می­ شود، اما مرد در دامن طبیعت و در گذر از زندگی شهری، ارتباط خود را با جهان ناب و دور از مظاهر و نقوش  خیالی، دنیای مدرن برمی سازد و در نتیجه آنچه می ­بیند مانایی روح و روان عزیزان از دست رفته و عظمت آن وحدت خدشه ناپذیر و ناگسستنی با کلیت هستی است.
مرد رنج وسیعی را تحمل می­ کند. او خود اذعان دارد که درد «جان» فراتر از درد تن است، اما همین درد است که روح را بزرگ­تر می­ کند، همچون همان دردی که فردریش نیچه معتقد بود اگر ما را نکشد، قوی­‌ترمان می‌کند. مرد معتقد است ما همه در عبور هستیم و عظمت روان ما با همه تجربیات بزرگ و کوچک و دردها و شادی­ هایی که تجربه کرده است، با جسم ما دچار زوال و مرگ نمی ­شود ،بلکه عبور می­ کند، به جهانی دیگر شاید و شاید به روح یگانه هستی، به وسعت بی انتهایی جهانی پیوسته و استوار.
 شادی دیگر مرد، زندگی با موجودات دیگر است؛ در درجه اول نوه کوچکش که او را برکتی می­ داند  یادگار همسر و فرزندش است و برایش خنده و لذت را به ارمغان می ­آورد، همچنین ارتباط معنادار مرد با حیوانات نکته با اهمیت دیگر در سبک زندگی شفابخش او است؛ اسب­ های آرامی که آنها را نه با تازیانه که با مهر و همدلی پرورش می ­دهد و سگ­ های نگهبانی که گویی شوخ و شنگی روزانه­ اش را سبب می ­شوند و همه اینها در کنار آن طبیعت دربرگیرنده و آن بینشی که مرد از این سبک زندگی دریافت کرده است، سبب ساز این شده­ اند که رنج­ های پیوسته مرد، تبدیل به معنایی رهایی بخش شوند و او را در برابر زندگی در عین پذیرش و صلحی مداوم، پر قدرت و سرسخت نگه دارند.


آدرس مطلب http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/8026/24/629653/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه ها