فرصت طلبی امریکا و کانادا در آشوب هاییتی

زهره صفاری/ امریکا و کانادا در سناریوی جدید مداخله‌جویی‌هایشان در کشورهای حوزه دریای کاراییب، این بار با درخواست دولت دست نشانده خود در هاییتی، محموله‌های تسلیحاتی و خودروهای زرهی را به بهانه تقویت پلیس این کشور برای مقابله با گروه‌های تبهکار مسلح به این کشور اعزام کردند. شرایطی که از سوی بسیاری از اپوزیسیون دولت هاییتی بشدت مورد انتقاد قرار گرفته و آن را تکرار چند باره یک اشتباه می‌دانند.
به گزارش سایت رادیوی ملی امریکا(NPR)، وزارت خارجه ایالات متحده در توضیح ارسال این حجم از تسلیحات به هاییتی مدعی شد این تجهیزات توسط دولت این کشور خریداری شده و قرار است، برای تقویت نیروهای پلیس هاییتی برای مبارزه با گروه‌های تبهکار مسلح استفاده شود، این وزارتخانه درعین حال از اعلام جزئیات بیشتر درباره علت اعزام جنگنده‌های نظامی به پورتو پرنس پایتخت این کشور امتناع کرد. سخنگوی ارتش امریکا نیز تنها به این توضیح اکتفا کرد که «اعزام تجهیزات در راستای عملیات مشترک نیروی هوایی امریکا و کانادا انجام شده است و توضیح دیگری در این باره نمی‌تواند بدهد.»
در این میان کانادا که تا چند روز قبل نگرانی‌هایی برای پذیرش درخواست هنری، نخست‌وزیر هاییتی داشت و اعزام نیرو را نیازمند مشورت با مقامات پورتو پرنس و هم پیمانان بین‌المللی خوانده بود، با تغییر موضعی ناگهانی برای انجام عملیات مشترک با امریکا در این کشور حوزه دریای کاراییب چراغ سبز نشان داد.
گرچه به گزارش ایرنا به نقل از تله سور، رسانه‌های بین‌المللی تأکید کردند ارسال این خودروهای زرهی، راهکاری برای مقابله با باندهای تبهکاری است که حدود یک ماه قبل، مهم‌ترین پایانه سوخت هاییتی را تحت کنترل درآوردند و در میانه خشونت فزاینده و شیوع وبا، اقتصاد کشور را زمینگیر و انتقال آب آشامیدنی به شهرها را با مشکلات بسیار همراه کرده‌اند اما به نوشته واشنگتن پست متخصصان بر این باورند که ارسال خودروهای نظامی به معنی پیشروی نظامی است که از سوی برخی از بخش‌های دولت هاییتی درخواست شده است. پیشروی‌های نظامی که برخلاف نظر دولت، با انتقاد بسیاری از گروه‌های منتقد و احزاب داخلی هاییتی روبه‌رو است. با این حال همچنان کاخ سفید و دولت هاییتی اظهارنظری درباره این گسیل نظامیان خارجی نداشته‌اند.
سوءاستفاده داخلی
آریل هنری، نخست‌وزیر هاییتی در حال حاضر خرسندترین سیاستمدار هاییتی از حضور نظامیان امریکا و کانادا در این کشور است، چراکه به نوشته خبرگزاری سی بی‌سی کانادا، گروه‌های اپوزیسیون هاییتی بر این باورند که هنری امیدوار است با ابزار مداخلات خارجی بتواند خود را در رأس قدرت نگه دارد. این شرایط بویژه پس از ترور نافرجام او در سال گذشته و اذعان بسیاری از کارشناسان به غیرقانونی بودن انتخاب او برای سمت نخست‌وزیری، نیاز او به این پشتیبانی را بیش از قبل ملموس نشان می‌دهد.
فردریش بویسروند، استاد اهل هاییتی دانشگاه مونترال معتقد است: «کانادا در جایگاهی نیست که بخواهد برای ما تعیین تکلیف کند، بلکه ما باید صدای شهروندان‌مان را بشنویم. آنها کشوری را می‌خواهند که هیچ دولت نامشروعی در رأس آن نباشد. کانادا درصدد است تا به حاکمیت هنری مشروعیت بدهد آن هم زمانی که تنها 10 سناتور از 149 نفری که او را برگزیده‌اند در رأس کار مانده‌اند.»
نگرانی از تکرار یک اشتباه
آنچه که اپوزیسیون‌های هاییتی را در مداخله جویی‌های اخیر کانادا و امریکا بیش از هر چیز نگران کرده، این است که آنها معتقدند هاییتی در سه دوره قبلی مداخلات خارجی در یک قرن گذشته مزایای چندانی کسب نکرده است و بنابراین چرا باید بار دیگر در این مسیر اشتباه گام بردارد.
بسیاری از رهبران احزاب محلی حتی با رد ادعای مدافعان صلح سازمان ملل در ثبت موارد بیشمار آزار و اذیت جنسی و شیوع بی‌رویه وبا در مأموریت 13 ساله‌شان در هاییتی، معتقدند حضور نیروهای نظامی بین‌المللی از سوی بسیاری از کسانی که قربانی داعیه‌داران خارجی صلح شده‌اند، چالش برانگیز است و مداخلات خارجی را به هیچ وجه سودمند نمی‌دانند. یکی از کارشناسان سیاسی هاییتی نیز به صراحت اعلام کرده است: «نظامیان خارجی نمی‌توانند مشکلات بزرگ هاییتی را برطرف کنند.»