کودکی، دوران تکوین عاملیت
دکتر خسرو باقری، استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران در «همایش هفته ملی کودک» به بررسی نسبت «کودکی و تربیت دینی» پرداخت. وی در این جلسه ضمن بررسی سه مفهوم «دین»، «تربیت» و «کودک» بر ضرورت پیوند مناسب میان این سه مفهوم در طراحی تربیت دینی در دوره کودکی تأکید کرد.
باقری در تبیین مفهوم دین به ضرورت تفکیک میان دین و دینداران اشاره نموده و گفت: اگر دینداران مقیاس دین قرار بگیرند، اشتباهات آنان چهره دین را خراب خواهد نمود. از همین رو دینداران باید با دین مورد سنجش واقع شوند و نه بالعکس. وی افزود با توجه به اینکه مفهوم تربیت در یک تعریف اجمالی به معنای فراهم آوردن یک موجود به شکل مطلوب است، میتوان گفت معنای تربیت را نوع تصور از انسان مشخص میسازد. دکتر باقری در ادامه با توجه به نظریه اسلامی انسان عامل اذعان نمود: برخلاف موجودات دیگر، اراده انسان - نه نیروهای محیطی- منشأ رفتارهای او است. سه عامل تصمیم، شناخت و تمایل از عوامل اصلی عاملیت محسوب شده که عدم هر کدام از آنها مانع تحقق عامیلت خواهد شد. از اینرو باید ضمن رسمیت شناختن عاملیت انسان، اهمیت آن را در شکلگیری هویت مرکزی انسان جدی بگیریم. بر این اساس در یک تمثیل میتوان گفت تربیت مانند جرقهای است که از تعامل و برخورد دو سنگ شکل میگیرد. از اینرو «عمل» مربی و متربی هر کدام یک طرف اصلی فرایند تربیت را تشکیل میدهند و حذف هر یک، باعث میشود جرقهای ایجاد نشود و تربیتی رخ ندهد.
در ادامه دکتر باقری به بررسی مفهوم عاملیت در دوره کودکی پرداخته و تصریح کرد: کودکی که متولد میشود، در ابتدا فاقد عامیلت است. آنچه در او شدت دارد میل قوی است و اندک اندک شناخت و تصمیم در وجود او رشد خواهد کرد. انسان از ابتدای بلوغ کم کم بهعنوان موجودی عامل رفتار خواهد کرد. از همین رو دوره کودکی تا بلوغ، دوره تکوین عاملیت به شمار میآید. این استاد دانشگاه با بیان این مقدمات نتیجه گرفت: دوران کودکی، دوران تربیت به معنای دقیق کلمه نیست. چرا که هنوز عاملیت ایجاد نشده است بلکه این دوران، دوران تمهید برای یک عاملیت و تعامل مطلوب محسوب میشود. بر همین اساس کودک به ندرت باید از دنیای معلولها وارد دنیای دلایل شود. مربی کودک باید زمینههای شکلگیری عاملیت را از طریق قوت بخشیدن به شناختها و ارادهها و ساماندهی به تمایلات در او بارور کرده و با تمرین «عمل ورزی» او را برای حضور در صحنه تربیت آماده کند.
باقری در تبیین مفهوم دین به ضرورت تفکیک میان دین و دینداران اشاره نموده و گفت: اگر دینداران مقیاس دین قرار بگیرند، اشتباهات آنان چهره دین را خراب خواهد نمود. از همین رو دینداران باید با دین مورد سنجش واقع شوند و نه بالعکس. وی افزود با توجه به اینکه مفهوم تربیت در یک تعریف اجمالی به معنای فراهم آوردن یک موجود به شکل مطلوب است، میتوان گفت معنای تربیت را نوع تصور از انسان مشخص میسازد. دکتر باقری در ادامه با توجه به نظریه اسلامی انسان عامل اذعان نمود: برخلاف موجودات دیگر، اراده انسان - نه نیروهای محیطی- منشأ رفتارهای او است. سه عامل تصمیم، شناخت و تمایل از عوامل اصلی عاملیت محسوب شده که عدم هر کدام از آنها مانع تحقق عامیلت خواهد شد. از اینرو باید ضمن رسمیت شناختن عاملیت انسان، اهمیت آن را در شکلگیری هویت مرکزی انسان جدی بگیریم. بر این اساس در یک تمثیل میتوان گفت تربیت مانند جرقهای است که از تعامل و برخورد دو سنگ شکل میگیرد. از اینرو «عمل» مربی و متربی هر کدام یک طرف اصلی فرایند تربیت را تشکیل میدهند و حذف هر یک، باعث میشود جرقهای ایجاد نشود و تربیتی رخ ندهد.
در ادامه دکتر باقری به بررسی مفهوم عاملیت در دوره کودکی پرداخته و تصریح کرد: کودکی که متولد میشود، در ابتدا فاقد عامیلت است. آنچه در او شدت دارد میل قوی است و اندک اندک شناخت و تصمیم در وجود او رشد خواهد کرد. انسان از ابتدای بلوغ کم کم بهعنوان موجودی عامل رفتار خواهد کرد. از همین رو دوره کودکی تا بلوغ، دوره تکوین عاملیت به شمار میآید. این استاد دانشگاه با بیان این مقدمات نتیجه گرفت: دوران کودکی، دوران تربیت به معنای دقیق کلمه نیست. چرا که هنوز عاملیت ایجاد نشده است بلکه این دوران، دوران تمهید برای یک عاملیت و تعامل مطلوب محسوب میشود. بر همین اساس کودک به ندرت باید از دنیای معلولها وارد دنیای دلایل شود. مربی کودک باید زمینههای شکلگیری عاملیت را از طریق قوت بخشیدن به شناختها و ارادهها و ساماندهی به تمایلات در او بارور کرده و با تمرین «عمل ورزی» او را برای حضور در صحنه تربیت آماده کند.
آدرس مطلب
http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/8030/22/630200/0
ارسال دیدگاه
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
ویژه نامه




























