پلی بین روح و جسم


رامتین ایمانی نوبر
روانشناس 

​​​​​​​ویلهلم بوش شاعر و نقاش آلمانی در یکی از اشعارش نوشت: «متمرکز است روحش بر حفره کوچک دندان آسیابش.» یکی از عاشقانه‌ترین روابط، ارتباط روح و جسم است. تأثیر دوسویه و متقابلی که به ساخت ساحت پلی می‌انجامد که نقش چشمگیری بر رفتارها و شکل‌گیری شخصیت انسان دارد. آنچه که چشم‌نواز است، جریانی است که توسط این دوسو، در پل اتفاق می‌افتد. از این رو، از دیرباز فیلسوفانی چون افلاطون به اهمیت این پل اشاره کردند تا در قرن هفدهم رنه دکارت مضمون دوآلیسم یا همان دوگانه‌گرایی ذهن و بدن را مطرح کند و سرانجام با ظهور عصب‌شناس‌ها و روانکاوها در اواخر قرن نوزدهم تأثیر دو سویه عوامل روانی و جسمی بیشتر از پیش مورد بررسی قرار گیرد تا جایی که انسان امروز یقین دارد که بالا یا پایین شدن یک هورمون یا انتقال دهنده عصبی چگونه می‌تواند در خلق و خو تأثیر بگذارد یا حتی به عنوان یک کاتالیزور در ابتلا به یک اختلال روانی یا آسیب جسمی نقش مهمی ایفا کند. باری، یکی از این مقوله‌ها آسیب مغزی و اثر سوء آن در رفتار است. استوارت یودوفسکی و رابرت هیلز در یکی از مقاله‌هایشان ماجرای جوانی را نقل می‌کنند که آسیب مغزی باعث تغییرات ناگهانی در خلق و خو و رفتارش شد تا حتی سبب افت تحصیلی و روی آوردن وی به مواد مخدر گردید. درواقع پس از چند جلسه شرح حال بالینی، تصمیم بر آن شد که از سر ویMRI گرفته شود. تصویر حاکی از یک آسیب جدی مغزی در قشر پیشانی سمت چپ مغزش بود. بالاخره او اعتراف کرد که مدتی پیش به همراه یکی از دوستانش با اتومبیل تصادف و سرش شدیداً به داشبورد اصابت کرد تا برای ساعاتی گیج و سردرگم شود. انگار، سرانجام دلیل مبهم این اختلال عیان شده بود. درواقع قشر پیشانی، قسمتی از مغز است که به روابط اخلاقی، اجتماعی و کنترل رفتارهای تکانشی انسان مربوط می‌شود، بنابراین صدمه در این قسمت سبب تغییرات بسیاری در رفتار او شده بود، آنچه از یک دختر آرام و موفق، یک جوان تندخو و ناموفق ساخته بود. با این اوصاف، اکنون می‌توان از سوی دیگر پل به جریان این رابطه دو سویه نگریست. یعنی، عوامل روانی نیز می‌توانند در فعل و انفعالات زیستی بدن و حتی تشدید یا بهبودی صدمات فیزیکی اثر منفی بگذارند. در مطالعه‌ای که در سال 2015 محقق امریکایی مارگوت پاکوتیان درخصوص ورزشکاران انجام داد، روشن گردید که عوامل پیش از آسیب، از جمله عوامل زیستی، روانی و اجتماعی- فرهنگی، که مهمتر از همه استرس(یک عامل روانی) است، می‌تواند خطر آسیب دیدگی دوباره را افزایش و سرعت بهبودی ورزشکار را کاهش دهد. از آنجایی که استرس می‌تواند توجه را درگیر کند، می‌تواند با عملکرد ورزشکار تداخل داشته باشد و وی را مستعد آسیب‌دیدگی کند. حتی در افرادی که به افسردگی مبتلا هستند، استرس سبب بالارفتن تنش عضلانی و هماهنگی می‌شود که می‌تواند خطر آسیب را افزایش دهد و از طرفی پایین بودن استرس نیز می‌تواند میزان آسیب و بیماری را کاهش دهد. همچنین، این احتمال نیز داده می‌شود که افسردگی و اضطراب تشدید کننده صدمات فیزیکی هستند که می‌توانند بهبودی پس از آسیب را طولانی‌تر ‌کنند. با این تفاصیل می‌توان گفت، آنچه می‌تواند مایه صحت و سلامت یا بهبودی روان و جسم انسان شود، پی بردن به اهمیت پلی است که این دو سو را به هم گره می‌زند تا ملهم و متأثر از یکدیگر باشند، تا پاسخی برای چرایی‌ها و چگونگی‌های زیستن باشد، تا انسان را چند گام دیگر به آگاهی نزدیک و نزدیکتر گرداند. بی‌راه نبود که ویلهلم بوش با ظرافت نشان داد که چگونه یک حفره کوچک در دندان آسیاب می‌تواند تمام روح انسان را به خود متمرکز و البته آشفته کند، ضمن اینکه عکس آن نیز صادق است. بنابراین با اقتباس از آن قطعه زیبا از شعرش، می‌توان از سوی دیگر پل سرود: «متمرکز است دندان آسیابش بر حفره کوچک روحش.»


آدرس مطلب http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/8030/24/630217/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه ها