مرکبات ایرانی در راه بازار چین

امین محمودی
 خبرنگار

میزان تولید مرکبات در سال گذشته 5 میلیون و 700 هزار تن بوده که با توجه به برداشت خوب در باغات شمال کشور انتظار می‌رود این میزان در سال جاری به 6 میلیون تن برسد. پرتقال، نارنگی، لیمو ترش و شیرین، گریپ فروت، خرمالو و نارنج از مهم‌ترین مرکبات تولید شده در ایران هستند که  علاوه بر تولید کافی این محصولات، بخشی از آنها هر ساله روانه بازارهای کشورهای همسایه می شود. 
افزایش تولید مرکبات در کشور
زهرا جلیلی مقدم، مدیرکل دفتر میوه‌های گرمسیری و نیمه گرمسیری وزارت جهاد کشاورزی در گفت‌وگو با «ایران» درخصوص میزان تولید مرکبات در کشور گفت: سطح زیر کشت مرکبات کشور حدود 300 هزار هکتار است که از این میزان حدود 6 میلیون تن محصول برداشت می‌شود. وی با اشاره به تولید خوب مرکبات در سال جاری افزود: با این حال بیشترین میزان سطح زیر کشت مرکبات با 174 هزار هکتار به پرتقال اختصاص دارد که از این میزان اراضی 3 میلیون و 450 هزار تن محصول برداشت می‌شود، این در حالی است که تولید پرتقال در دنیا به 160 میلیون تن می‌رسد. جلیلی مقدم با بیان اینکه متوسط عملکرد کشوری باغات پرتقال حدود 20 تن در هکتار است، گفت: استان‌های مازندران 50 درصد، جنوب کرمان و فارس هر کدام نزدیک به 12 درصد، گیلان و گلستان هر کدام 7 تا 8 درصد سطح باغات پرتقال کشور را به خود اختصاص داده‌اند.
سهم مرکبات در صادرات محصولات کشاورزی
با روی کار آمدن دولت سیزدهم و توسعه همکاری‌های اقتصادی و سیاسی با کشورهای همسایه شاهد افزایش صادرات محصولات کشاورزی به این کشورها هستیم، به‌طوری که در سال جاری مسئولان کشورهای همسایه در نشست‌های مختلف تمایل خود را برای واردات محصولات کشاورزی از ایران خصوصاً مرکبات، محصولات شیلاتی و عسل اعلام کرده‌اند. رتبه هفتم تولید مرکبات در جهان به کشاورزان ایرانی اختصاص دارد، به‌طوری که آمارهای تولید محصولات زراعی در سال گذشته حاکی از آن است که 5 میلیون و 700 هزار تن انواع مرکبات در کشور تولید شده است. به‌طوری که طی هشت سال اخیر شاهد جهش 480 درصدی صادرات این محصولات در کشور بوده‌ایم، این میزان از 30 میلیون دلار در سال 1392 به 173 میلیون دلار در سال گذشته رسید، از طرف دیگر به لحاظ وزنی نیز طی این مدت شاهد رشد یک میلیون و 400 هزار تنی این محصولات بوده‌ایم. از طرف دیگر به نظر می‌رسد با توجه به وجود پنج راهگذر و مسیر مواصلاتی به‌ طور عمده ریلی مشترک اسلام‌آباد- تهران- استانبول، قطار کانتینری آلماتی- بندرعباس، آلماتی- استانبول، ایران-افغانستان- تاجیکستان- قرقیزستان- چین و ایران- ترکمنستان- قزاقستان استان‌های شمالی تولیدکننده مرکبات در کنار توجه به بنیان ذاتی گردشگری می‌تواند در توسعه روابط تجاری و اقتصادی با کشورها با توجه به زیرساخت‌های اثربخش برای توسعه گسترش رفت‌وآمدهای درون منطقه‌ای ساکنان اکو، نقش آفرینی کند. با توجه به تولید مازاد بر مصرف داخلی مرکبات در کشور، با نگاه اقتصادی دولت سیزدهم و با تعیین استانداردهای صادراتی از سوی طرف مقابل این روزها این محصولات تأییدیه کشور چین را هم اخذ کرده و تولیدکنندگان و تجار برای تحقق این امر به صف شدند. با این حال و با توجه به افزایش تولید در سال جاری، وزارت جهاد کشاورزی رایزنی های خود را برای صادرات این محصولات به چین آغاز کرد که با استقبال تجار این کشور روبه‌رو شده است. کشورمان در سال گذشته 8 میلیون و 500 هزار تن محصول کشاورزی به ارزش 5 میلیارد و 258 میلیون دلار به دیگر کشورها صادر کرده که از این میزان 500 میلیون دلار آن روانه چین شده است.
برنامه وزارت جهاد برای صادرات مرکبات به چین
به همین دلیل انتظار می‌رود تولیدکنندگان و تجار ایرانی بخش زیادی از بازار مرکبات در چین را از آن خود کنند، به طوری که پیش از این سیدجواد ساداتی‌نژاد، وزیر جهاد کشاورزی در گفت‌وگو با «ایران» ابراز امیدواری کرده بود که ظرفیت 500 میلیون دلاری صادرات محصولات کشاورزی به چین وجود دارد. در این خصوص محمدمهدی برومندی، معاون باغبانی وزیر جهاد کشاورزی نیز  با اشاره به اینکه همه ساله بیش از پنج میلیون تن مرکبات در کشور تولید و۲۵۰ هزار تن صادرات می‌شود، گفت: برای نخستین بار تفاهمنامه صادرات مرکبات، پرتقال و لیموشیرین با کشور چین امضا شد و محدودیتی نداریم و در حال برنامه‌ریزی برای صادرات این محصولات هستیم. وی افزود: با جدیت به دنبال صادرات محصولات کشاورزی از بندرامیرآباد هستیم و این موضوع را در جلسه قرارگاه دیپلماسی غذایی وزارت جهاد کشاورزی مطرح و پیگیری خواهیم کرد.
تمایل شدید چینی ها به واردات مرکبات از ایران
شاهپور علایی‌مقدم، رئیس سازمان حفظ نباتات کشور از صادرات سه هزار و ۷۰۰ تن نارنگی و دو هزار و ۳۰۰ تن کیوی خبر داد و افزود: امید داریم با توجه به سازکار‌های ایجاد شده برای صادرات و خرید تضمینی مرکبات رونق خوبی برای مرکبات در مازندران داشته باشیم. وی با اشاره به راه‌اندازی سامانه مانیتورینگ صادرات مرکبات به چین اظهار امیدواری کرد، با راه‌اندازی این سامانه و شناسنامه‌دار کردن مرکبات صادرات خوبی در آینده نزدیک داشته باشیم. علایی‌مقدم با اشاره به اینکه باز شدن بازار چین بر  مرکبات ایرانی باعث توسعه روند صادرات خواهد شد، افزود: ازجمله مشکلات موجود در بحث صادرات در سال‌های گذشته نبود بستر‌های صادراتی، چون شناسنامه‌دار کردن مرکبات بوده است که از این‌رو جهاد کشاورزی در این زمینه ورود و در بخش سورتینگ، بسته‌بندی، لیبل‌ زدن مشکلات موجود را در حال حاضر رفع کرده است. از طرف دیگر ذبیح‌الله اعظمی ساردویی، سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس نیز در این‌باره خاطرنشان کرد: دیپلماسی اقتصادی وزارت کشاورزی برای صادرات محصولات به چین قابل توجه است. بدون تردید بعد از چشیده شدن طعم و مزه محصولات کشاورزی ایرانی در چین، آنها مشتری دائمی ما خواهند شد. در حال حاضر لیست ارقامی که به چین صادر خواهند شد منتشر نشده است.