پوست اندازی تجارت در دروازه اروپا

ایران زمین - آذربایجان غربی را دروازه ایران به اروپا می‌خوانند. اقتصاد این استان با تردد و ترانزیت مرزی تنیدگی دیرینه‌ای دارد. 967 کیلومتر مرز مشترک با سه کشور ترکیه، اقلیم کردستان عراق و جمهوری خودمختار نخجوان ظرفیت‌های زیادی برای رشد اشتغال و توسعه تجارت در این استان فراهم کرده است. بسیاری از شهرهای این استان در مجاورت این سه کشور قرار گرفته‌اند.
از ۱۷ شهرستان آذربایجان غربی، ۹ شهرستان پلدشت، ماکو، چالدران، خوی، سلماس، ارومیه، اشنویه، پیرانشهر و سردشت در مجاورت نوار مرزی قرار گرفته و در حال حاضر پنج پایانه رسمی و یک بازارچه غیررسمی در این استان فعال است. پایانه مرزی بازرگان در ماکو به‌عنوان یکی از بزرگترین مرزهای کشور و فعال‌ترین مرز زمینی جمهوری اسلامی ایران، مرز ریلی و جاده‌ای رازی خوی، مرز سِرو در نزدیک‌ترین فاصله مراکز استان‌های آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی با کشور ترکیه، صنم بلاغی پلدشت به‌عنوان یکی از معابر مهم با جمهوری خودمختار نخجوان و شهر شاه تختی این جمهوری و همچنین مرز تمرچین به‌عنوان یکی از شاهراه‌های تجاری با منطقه شمال عراق، از گلوگاه‌های مرزی فعال استان هستند.  مرز غیر رسمی کیله سردشت در جنوب آذربایجان غربی، کوزه رش سلماس و یک مرز زمینی در چالدران نیز از ظرفیت‌های فعال نشده آذربایجان غربی برای تجارت و ترانزیت مرزی است.
عزم جدی دولت برای رونق اقتصادی مرزها
«محمدصادق معتمدیان» استاندار آذربایجان‌غربی یکی از مهم‌ترین اولویت‌های استان را رونق دادن به مرزها عنوان کرد و اظهار داشت: از 24 مرز کشور 5 مرز در استان واقع شده که ظرفیت بزرگی را برای رونق اقتصادی استان و کشور فراهم کرده است برای همین باید تمام دستگاه‌های اجرایی تلاش کنند تا بتوانیم از این ظرفیت استفاده کنیم. معتمدیان حضور ریاست جمهوری در مرزهای آذربایجان غربی را بیانگر اهمیت مرز برای دولت سیزدهم دانسته و افزود: توجه به مبادلات مرزی و روان‌سازی فرایندهای تجاری یکی از اولویت‌های دولت است. در همین راستا با اختیاراتی که به استان‌ها داده ناهماهنگی وعدم وجود مدیریت واحد تا حد زیادی در استان برطرف شده و بر اساس آمار‌ها در نیمه اول امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته، شاهد رشد صادرات از مرزهای استان بوده‌ایم. البته برای توسعه تجارت بین‌الملل هم تلاش داریم با کار جهادی و دیپلماسی منطقه‌ای قفل‌ها را بازگشایی کرده و روابط تجاری را تقویت کنیم.
معتمدیان بخش مهمی از مشکلات استان را مانع‌تراشی و فرصت‌سوزی برخی دستگاه‌ها در مسیر توسعه و فعال‌سازی مرزها عنوان کرد و ادامه داد: اقدامات دولت باید برای مردم ملموس باشد، چون در قبال رفع مشکلات مردم و توسعه استان مسئول هستیم از این‌رو کم کاری و مانع تراشی هیچ دستگاهی پذیرفتنی نیست. باید مدیران با رفتاری انقلابی و مدیریت زمان در تأمین زیرساخت‌ها و توسعه مرزهای استان، عزمی راسخ برای رفع مشکلات مردم داشته باشند. استاندار آذربایجان‌غربی با تأکید بر تسریع روند آماده‌سازی زیرساخت‌های توسعه مبادی مرزی و راه‌های مواصلاتی یادآور شد: همه باید برای تسریع در امور اجرایی و بهبود وضعیت این حوزه تلاش کرده و پای کار باشند.
نگاه به مرزها باید ملی باشد
استاندار آذربایجان غربی همچنین این استان را هاب لجستیک و مرکز تجاری ایران با اروپا، حوزه مدیترانه، قفقاز، ترکیه، عراق و سوریه دانست و اضافه کرد: مرز، مزیت مطلق این استان نسبت به استان‌های دیگر است و واقع شدن در دروازه اروپا در کنار نزدیکی به سواحل مدیترانه و دریای سیاه و همچنین مسیر جاده ابریشم می‌تواند بر مزیت‌های این استان بیافزاید. استاندار آذربایجان‌غربی با اشاره به سه برنامه بلندمدت برای توسعه خط ریلی در این استان گفت: در نظر داریم مرزهای تمرچین و سرو را از طریق ایستگاه‌های نقده و ارومیه به خط‌ آهن ارومیه - میاندوآب - مراغه متصل کنیم. اتصال ایستگاه نقده به مرز تمرچین پیرانشهر با نگاه اقتصادی و تجاری در دستور کار قرار دارد. همچنین با توجه به راه‌اندازی منطقه ویژه اقتصادی ارومیه ـ سرو، اتصال راه‌آهن از ارومیه به مرز سرو را هم در نظر داریم تا بیشترین استفاده اقتصادی از این خط انجام شود. همچنین برنامه‌ریزی برای ایجاد مسیر ارومیه ـ تبریز نیز در دستور کار قرار دارد و تلاش می‌کنیم مقدمات آن را فراهم کرده و عملیات اجرایی آنها در آینده اجرایی شود. این مقام مسئول با تأکید بر اینکه نگاه به مرزها باید ملی باشد ، گفت: مرزهای آذربایجان غربی یکی از امن‌ترین گذرگاه های کشور است که در این خصوص مدیون همراهی و تعامل مرزنشینان هستیم و همواره در تلاشیم با ساماندهی بازارچه‌های مرزی ایجاد فرصت‌های شغلی معیشت ساکنان مرز را تقویت کنیم.
رشد صادرات در مرزهای آذربایجان غربی
«عبدالحمید سرتیپی»، مدیرکل صنعت، معدن وتجارت استان آذربایجان غربی هم در گفت‌و‌گو با «ایران» با تأکید بر اینکه مرزهای این استان از فعال‌ترین خروجی‌های کشور هستند، اظهار داشت: از ابتدای سال‌جاری تا کنون 16 میلیون و 530 هزار تن انواع کالا به ارزش بیش از4 میلیارد و 508 میلیون دلار از گمرکات استان صادر شده است. سرتیپی عمده کالاهای صادراتی از استان را شامل سیب، [انواع] کنسانتره، هندوانه، میله‌های آهنی یا فولادی، کفپوش و... عنوان کرد و گفت: این کالاها عمدتاً به کشورهای ترکیه، عراق، افغانستان، پاکستان، روسیه، هند، جمهوری‌آذربایجان، امارات متحده عربی و سوریه صادر شده است. البته در این مدت حدود 700 تن انواع کالاهای مورد نیاز هم از طریق مرزهای این استان وارد کشور شده است.
مدیرکل صمت استان آذربایجان غربی خاطرنشان کرد: در یک سال گذشته ۴۶۰ فقره کارت بازرگانی در استان صادر و ۸۱۴ فقره کارت بازرگانی موجود نیز تمدید شده است. همچنین ۱۴ هزار و ۷۲۵ فقره کارت مرزنشینی برای مناطق مرزی استان جهت انجام مراودات مرزی صادر و ۱۳ هزار و ۲۸۳ فقره نیز تمدید شدند.