از حفره سیاه طمع بپرهیزیم

دکتر مهدی نیک ‌عهد
پژوهشگر حوزه کودک

​​​​​​​فیلم کوتاه حفره سیاه (The black hole)، فیلمی به کارگردانی فیلیپ سانسون و اولی ویلیامس با بازی ناپلئون رایان، محصول سال 2008 کشور انگلستان با مدت زمان 2 دقیقه و 45 ثانیه. این فیلم با محتوایی آموزشی و تربیتی توانسته مفهومی کلیدی و مهم را در مدت زمانی کوتاه منتقل کند.
ماجرای فیلم، داستان شخصی است که با کلافگی و خستگی مشغول انجام کار در یک دفتر است که ناگهان اتفاقی عجیب روی می‌دهد و فرصت و امکانی برای این فرد حاصل می‌شود تا بتواند از طریق یک صفحه کاغذی به هر جسم یا فضایی وارد شده و هرچه می‌خواهد بردارد، این فرد به واسطه این رخداد، شاد و سرخوش می‌شود و سعی می‌کند از این امکانی که برایش فراهم شده حداکثر استفاده را ببرد؛ اما در ادامه داستان، این امکان و قدرت به دلیل طمع ورزی و زیاده خواهی بلای جان او می‌شود.
فیلم به خوبی فرصت طلبی و حرص و طمع انسان را نمایش می‌دهد و بلایی را که طمعکاری بر سر انسان ممکن است بیاورد و او را به ورطه نابودی بکشاند، ترسیم می‌کند. طمع ورزی در فیلم حفره سیاه، در حوزه تصاحب پول و اموال به نمایش گذاشته شده، که شاید یکی از جذاب‌ترین برانگیزاننده‌ها برای انسان باشد؛ اما بی‌گمان این افزون‌خواهی در مورد قدرت و شهرت نیز نابودکننده است و انسان‌ها ممکن است با طمعکاری در استفاده از قدرت و نمایش آن یا کسب شهرت، خود را در مسیر نابودی قرار دهند.
در واقع عنوان فیلم و تصویر روی برگه در فیلم، کنایه و طعنه‌ای است به حفره سیاه و مخوفی به نام طمع و زیاده‌خواهی در ما انسان‌ها که باعث می‌شود هم از امکانات و فرصت‌هایی که برایمان فراهم می‌شود در جهت منفی استفاده کنیم هم اینکه با افزون‌خواهی و استفاده حریصانه از آنها خود را به نابودی بکشانیم. در واقع حفره سیاه نابخردانگی انسان است که درهای مغز، چشم و گوش ما را می‌بندد و ما را به سمت پرتگاه می‌‎برد.
البته در این فیلم، کارگردان با نمایش کلافگی و بی‌انگیزگی شخصیت داستان و ترسیم فضای محیط کار، تا حدودی قصد داشته ‌است که تأثیر بستر و شرایط اجتماعی در ایجاد فساد و عوامل محیطی را بر سوق دادن فرد به سوءاستفاده از امکانات و افتادن در ورطه هلاکت به واسطه حرص و طمع نمایش دهد. تماشای این فیلم به تک تک ما این هشدار را می‌دهد که طمع در هر حوزه‌ای می‌تواند ما را به درون خود بکشد و نابود کند.