پالایشی‌ها در نیمه اول سال به اندازه کل سال 1400 سودسازی کرده‌اند

بررسی صورت‌های مالی منتشر شده برای نیمه نخست سال ۱۴۰۱ نشان می‌دهد، سود خالص شرکت‌های پالایشی، در نتیجه افزایش نرخ جهانی نفت، رشد قابل توجهی داشته و این شرکت‌ها توانسته‌اند مجموع سود خالص خود را حتی نسبت به کل سود شناسایی شده در سال ۱۴۰۰، افزایش دهند.
به گزارش چابک آنلاین، این موضوع در کنار نسبت‌های قیمت به درآمد (P/E) پایین و پرداخت سود حداکثری هنگام برگزاری مجامع سالانه، توجه سهامداران را بار دیگر به سهام پالایشی جلب کرد و افزایش تقاضا برای سهام این شرکت‌ها در اولین هفته دی‌ ماه، منجر به تشکیل صفوف طولانی متقاضیان خرید در بالاترین بازه قیمتی مجاز روزانه شد.
با این حال، فعالیت‌های عملیاتی این شرکت‌ها درسال‌های گذشته با ریسک‌هایی رو‌به‌رو بوده که کارشناسان با استناد به آنها نسبت به بی‌میل شدن سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری بیشتر در این صنعت تذکر می‌دهند.
مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر سودسازی پالایشگاه‌ها کدامند؟
سودسازی شرکت‌های پالایشی از طریق عواملی چون قیمت جهانی نفت خام و کیفیت نفت تحویلی، کرک اسپرد، قیمت ارز، سیاست‌های دولت (تخفیف خوراک و معافیت‌ها)، تغییرات تکنولوژی (نرخ تبدیل خوراک به فرآورده)، نزدیکی به میادین نفتی و بازارهای هدف، تغییرات حقوق و دستمزد و دسترسی ارزان به تجهیزات تأثیر می‌پذیرد. همچنین در بین فرآورده‌های تولیدی پالایشگاه‌ها، تولید نفت گاز یا گازوئیل بیشترین حاشیه سود را برای شرکت‌ها به همراه دارد. بنابراین شرکت‌هایی که تمرکز بیشتری بر تولید این فرآورده نفتی دارند می‌توانند به نسبت بیشتری از فعالیت‌های عملیاتی خود سودسازی کنند.
مهم‌ترین چالش‌های صنعت پالایش نفت در ایران کدام است؟
با توجه به رابطه پیچیده پالایشگاه‌ها و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی و از آنجا که پالایشگاه‌ها 90 درصد محصولات خود را به این شرکت تحویل می‌دهند و این شرکت نیز پس از فروش محصولات، گزارش تسهیم فروش فرآورده‌ها را به پالایشگاه‌ها ارائه می‌کند، مقادیر فروش شرکت‌ها نیز به صورت برآوردی در صورت‌های مالی شناسایی و پس از نهایی شدن، اصلاح می‌شود. این موضوع باعث شده پالایشگاه‌ها همواره درخصوص محاسبه دقیق درآمد‌ها و سودسازی و همچنین تصمیم‌گیری درخصوص سودهای تقسیمی در مجامع سالانه، با مشکل روبه‌رو شوند.
گفته می‌شود که در سال‌های گذشته حتی پس از تصویب صورت‌های مالی، مقادیر و نرخ فروش از طرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی تغییر کرده که این موضوع مشکلاتی را برای پالایشگاه‌ها به وجود آورده است.
از نگاه دست‌اندرکاران امر، رابطه نامشخص پالایشگاه‌ها با شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، باعث ناهماهنگی در فرایند عملیاتی آنها شده است.
به عنوان مثال با وجود تأخیر در تسویه وجوه حاصل از فروش فرآورده‌های پالایشگاه‌ها، سازمان امور مالیاتی مالیات بر درآمد را از پالایشگاه‌ها طلب می‌کند که باعث کاهش سرمایه در گردش و مشکلات تأمین مالی برای پیشبرد پروژه‌ها در این شرکت‌ها می‌شود. یا در موردی دیگر، با وجود این که بخشی از فرآورده‌های تحویل داده شده به شرکت ملی پالایش و پخش صادر می‌شود، ارز حاصل از صادرات به پالایشگاه‌ها تخصیص داده نمی‌شود.
این موضوع، با توجه به نیاز مبرم صنعت به واردات تجهیزات، منجر به زیان ناشی از نرخ تسعیر ارز برای آنها می‌شود. عدم پرداخت به‌موقع معوقات پالایشگاه‌ها از طرف شرکت‌ ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، بخشی از جریان وجوه  نقد را در پالایشگاه‌ها از بین برده و شرکت‌های پالایشی ناچارند تنها از طریق منابع حاصل از فروش فرآورده‌های ویژه که بخش کوچکی از درآمدهای آنها را دربر می‌گیرد، طرح‌های توسعه‌ای و زیرساختی مختلف خود را مدیریت کنند.