به نام تاریخ

17 دی
در برگه تقویم امروز نام‌های بزرگی مانند محمدرضا لطفی را می‌بینیم که به بهانه تولد یا درگذشت‌شان آثارشان را مرور می‌کنیم.
تولدها
محمدرضا لطفی: آهنگساز و نوازنده برجسته تار، سه تار و کمانچه سال 1325 در چنین روزی به دنیا آمد. پدر محمدرضا لطفی به موسیقی علاقه داشت و تار می‌نواخت و برادرش هم نوازنده تار بود و او تحت تأثیر تارنوازی برادرش به این ساز علاقه‌مند شد. او از سال 1350 شروع به نوازندگی در کنسرت‌های مختلف کرد و با حمایت هوشنگ ابتهاج وارد رادیو شد. نخستین کار لطفی که موسیقی اش را روی یکی از شعرهای مولانا ساخته بود سال 1354 از رادیو پخش شد. او در برنامه گل‌ها، سال‌ها نوازنده بود و در همان دوران گروه موسیقی شیدا را تشکیل داد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی کانون چاووش را تشکیل داد و آلبوم‌های چاووش را تولید کردند. علاوه بر این آلبوم‌های «به یاد عارف»، «سپیده»، «عشق داند»، «چهارگاه»، «چشمه نوش»، «به یاد درویش خان»، «معمای هستی»، «چهره به چهره»، «رمز عشق»، «صد سال تار»، «قافله سالار»، «پرواز عشق»، «خموشانه»، «وطنم ایران»، «بهانه از توست»، «هنر گام زمان» و «زخمه ساز» و آثار ماندگاری مانند «ایران ای سرای امید»، «کاروان شهید» و «برادر بی‌قرار» از آثار اوست. محمدرضا لطفی آهنگساز موسیقی متن فیلم «حاجی واشنگتن» هم بود. او سال 1393 درگذشت.
جبران خلیل جبران: نویسنده لبنانی کتاب «پیامبر» سال 1883 به دنیا آمد. جبران خلیل جبران در 23 سالگی و پس از آشنایی با فرد هلند دی به هنر علاقه‌مند شد و در دوران دانشگاه سرودن شعر را آغاز کرد و در 30 سالگی هم نقاش و هم نویسنده‌ای سرشناس شده بود. مشهورترین کتاب او یعنی «پیامبر» شامل 26 مقاله شاعرانه سال 1923 منتشر شد اما پس از درگذشت جبران بسیار به شهرت رسید و اکنون به 50 زبان زنده دنیا ترجمه شده است. بسیاری از آثار او پس از مرگش منتشر شدند. آثاری مانند «ارواح متمرد»، «اشکی و لبخندی»، «تندبادها»، «آیینه‌های روح» و «حمام روح». او سال 1931 درگذشت.
روآن اتکینسون: بازیگر مشهور انگلیسی که او را با نام «مستر بین» می‌شناسید امروز 66 ساله می‌شود. روآن اتکینسون کارش را با اجرای یک برنامه کمدی برای رادیو بی‌بی‌سی آغاز کرد و پس از آن در یک مجموعه تلویزیونی به‌نام «اثر دو جانبه» حضور داشت که بسیار موفق بود. او سال 1979 در فیلم «توپ مخفی پلیس» بازی کرد و برایش برنده جایزه بفتا شد. بازی در «دیگر هرگز نگو هرگز» از مجموعه فیلم‌های «جیمز باند» یکی دیگر از کارهای اوست. اتکینسون از سال 1990 مجموعه فیلم‌های «مستر بین» را برای شبکه تلویزیونی تامس ساخت و این مجموعه موفق تا سال 1995 ساخته و پخش شد و پس از آن دو فیلم سینمایی با نام‌های «بین» و «تعطیلات مستربین» ساخته شدند. نام اتکینسون در فهرست بامزه‌ترین کمدین‌های بریتانیا و یکی از 50 کمدین برتر تاریخ ثبت شده است.
اشکان خیل‌نژاد: کارگردان و بازیگر تئاتر سال 1367 به دنیا آمد. اشکان خیل‌نژاد کارش را از ابتدای دهه 90 در گروه تئاتر تازه با همکاری نوید محمدزاده و هوتن شکیبا آغاز کرد و با نمایش «پچ پچه های پشت خط نبرد» در تئاتر مولوی مطرح شد. نمایش «بالاخره این زندگی مال کیه؟» یکی از بهترین کارهای او به‌عنوان کارگردان و دراماتورژ بود و پس از آن نمایش‌های «پچ پچه‌های پشت خط نبرد»، «پرده سوم؛ صحنه چهارم» و «پسران تاریخ» را روی صحنه برد. علاوه بر این او بازیگر نمایش‌های «نوشتن در تاریکی» و «آقای اشمیت کیه؟» هم بوده و در فیلم‌های «رؤیای خیس» و «خانواده آقای فرشچی» هم بازی کرده است. خیل‌نژاد برای «پسران تاریخ» جایزه بهترین گارگردانی را در بخش بین‌الملل جشنواره تئاتر فجر به دست آورد.
   آزاده صمدی بازیگر، گلنوش خالقی نوازنده پیانو، نازنین بهادری شاعر، افسانه عیسی‌زاده داستان نویس و ادی ردمین بازیگر بریتانیایی هم متولد امروز هستند.
درگذشت‌ها
هوشنگ استوار: آهنگساز برجسته موسیقی سمفونیک ایران سال 1394 در چنین روزی درگذشت. هوشنگ استوار متولد 1305 بود و مادرش از نخستین زنان ایرانی بود که پیانو می‌نواخت و پدرش هم نوازنده پیانو و سازنده ساز بود. او پس از آموختن موسیقی از پرویز محمود راهی اروپا شد و در کنسرواتوار ژنو و بروکسل تحصیل کرد. سال 1336 به ایران بازگشت و در سال‌های فعالیتش آهنگ‌های «سبزه بهار»، «بهار جاودان»، «سوئیت ایرانی» و «طرح سمفونیک ایرانی» را برای ارکستر سمفونیک ساخت. «شب خیام»، «مرثیه برای سوپرانو» و «تأثرات» از دیگر ساخته‌های او هستند.
   لطف‌الله مفخم پایان نوازنده ویولن و بیژن سمندر نوازنده تار و ترانه سرا هم در چنین روزی درگذشتند.