موافقت شاه با دفن زباله‌ اتمی در کویر ایران

گروه سیاسی/43 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی هنوز ناگفته‌های بسیاری از خیانت‌هایی که در دوران پهلوی رخ داده برای گفتن وجود دارد. موافقت سری محمدرضا شاه با دفن زباله‌های اتمی یک کشور اروپایی در کویر ایران یکی از آن خیانت‌ها است. تصمیم و توافقی خطرناک و خلاف منافع ملی که اگر انقلاب رخ نداده بود و فرصتی برای اجرا می‌یافت می‌توانست ‌سر آغازی برای دفن زباله‌های اتمی دیگر کشور‌های اروپایی در خاک ایران باشد و فاجعه‌ای زیست محیطی را برای نسل‌ها به میراث بگذارد.
با این حال اگر چه به برکت انقلاب آن توافق سری ملغی شد، اما به نظر می‌رسد پرداختن به آن در آستانه سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران، به منظور تنویر افکار عمومی و بویژه آگاهی نسل جوانی که تصویر و تصور دقیقی از ابعاد مختلف وقایع دوران رژیم پهلوی ندارند ضروری باشد.
علی‌اصغر سلطانیه که قبل از انقلاب به‌عنوان پژوهشگر بخش فیزیک نوترون در مرکز تحقیقات هسته‌ای سازمان انرژی اتمی ایران مشغول به کار بوده به‌عنوان شاهد زنده درباره موافقت محرمانه شاه برای دفن زباله‌های اتمی اتریش در کویر ایران نوشته است: «سرنوشت نیروگاه هسته‌ای «تسونتن‌دورف» (Zwentendorf) اتریش و تصمیم محرمانه محمدرضا شاه پهلوی مبنی بر دفن زباله‌های اتمی در کویر ایران، پیش از انقلاب اسلامی ایران برای مردم کشورمان روشنگرانه است. آن زمان که در سازمان انرژی اتمی مشغول به کار بودم، شایعاتی را ‌شنیدم که گویا شاه با دفن زباله‌های اتمی کشورهایی از اروپا بخصوص اتریش در ایران موافقت کرده است. این شایعه ذهن مرا به‌عنوان یک ایرانی مشغول کرده بود و آزار می‌داد تا اینکه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بنده به‌عنوان رئیس مرکز تحقیقات هسته‌ای انتخاب شدم. روزی در حال مرور وضعیت قراردادها و موافقت‌نامه‌های قبل از انقلاب بودم که یک سند تاریخی را یافتم و متوجه شدم که تمامی آن شایعات، واقعی بوده است. این سند محرمانه مربوط به پاسخ مثبت شخص محمدرضا شاه به درخواست دفن زباله اتمی اتریش در کویر ایران بود.»
سلطانیه در این باره افزوده: «این یک نمونه و یک سند بسیار مهم از تصمیم‌گیری‌هایی است که در آن زمان انجام می‌شد؛ به عبارت دیگر تصمیم‌گیری‌های محرمانه‌ای که در آن رژیم به نفع کشورهای غربی صورت می‌گرفته است. البته پس از آن واقعه، وقتی به وین رفتم، صحت این موضوع برای من روشن‌تر شد، زیرا رئیس نیروگاه «تسونتن‌دورف» نیز این موضوع را تأیید کرد و گفت: یکی از مشکلاتی که ما داشتیم و گروه‌های مخالف روی آن انگشت گذاشته بودند، موضوع زباله یا سوخت مصرف شده و پسماند این نیروگاه بود که با پیروزی انقلاب اسلامی ایران برای همیشه منتفی شده بود؛ زیرا با پیروزی انقلاب، موضوع دفن زباله اتمی اتریش در ایران کاملاً منتفی شده بود و مخالفین اهرم جدی‌تری برای متوقف کردن این پروژه و عدم موافقت با راه‌اندازی آن پیدا کرده بودند؛ حتی شنیدم که اتریشی‌ها در این زمینه با روسیه نیز وارد گفت‌و‌گو شده بودند تا این کشور را راضی کنند که سوخت مصرف شده از این نیروگاه را دریافت کند. در هر حال موضوع سرنوشت این نیروگاه با لغو تصمیم شاه در رابطه با دفن زباله هسته‌ای در کویر لوت نیز مرتبط است.»
سلطانیه که پس از پیروزی انقلاب به سمت رئیس مرکز تحقیقات هسته‌ای و سپس در سال ۱۳۶۱ به‌عنوان اولین نماینده جمهوری اسلامی ایران نزد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی منصوب شد و سال‌ها در خط مقدم دیپلماسی هسته‌ای کشورمان حضور داشت این خاطره را در کتابی تحت عنوان «حرفه: هسته‌ای» که از سوی انتشارات امیرکبیر منتشر شده روایت کرده است.