جزئیات چهارمین سفر خارجی آیت‌الله رئیسی

گروه سیاسی/ قطر، مقصد جدید رئیس‌جمهور ایران بعد از سفرهای آیت‌الله رئیسی به تاجیکستان، ترکمنستان و روسیه است. این سفرها همه یک محور مشترک داشته‌اند؛ تقویت روابط با همسایگان و کشورهای اوراسیا که به تقویت روابط اقتصادی و سیاسی دو و چندجانبه منتهی شود، از جمله مهم‌ترین هدف مشترک دیپلماسی رئیس‌جمهور بوده است. اتفاقاتی که در سه سفر گذشته رخ داده، ماحصل قابل توجهی نیز در راستای تأمین منافع ملی ایران داشته است. عضویت ایران در شانگهای، قرارداد سوآپ گازی از ترکمنستان به جمهوری آذربایجان از طریق ایران، تقویت روابط در اتحادیه اقتصادی اوراسیا، تأمین مالی ساخت نیروگاه بزرگ سیریک توسط مسکو، تلاش‌های جدی برای احیای مسیرهای ترانزیتی از جمله مسیر ترانزیت شمال-جنوب، افزایش صادرات و تراز تجاری ایران با همسایگان و ده‌ها دستاورد قابل توجه دیگر از جمله مواردی است که می‌توان به عنوان خروجی سفرهای خارجی دولت سیزدهم عنوان کرد. دیپلماسی اقتصادی از ابتدای شروع به کار دولت جدید در مرکز مراودات دیپلماتیک ایران و کشورهای مختلف جهان قرار گرفت و حتی به شروع روند اجرایی شدن سند 25 ساله همکاری ایران و چین منجر شد. این مسائل بخوبی نشان می‌دهد که یکی از اصلی‌ترین مباحث در چهارمین سفر رئیس‌جمهور کشورمان، گسترش تعاملات اقتصادی است. این مهم البته بار دیگر خود را در ترکیب اقتصادی هیأت همراه رئیس‌جمهور نشان داده است، به‌طوری که روز گذشته وزرای راه و شهرسازی و نفت به دوحه سفر کردند تا مقدمات امضای توافقات مهمی را فراهم آورند.
سفری بعد از 11 سال
آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور امروز دوشنبه دوم اسفندماه به دعوت رسمی تمیم بن حمد آل‌ثانی، امیر قطر در سفری دو‌روزه به دوحه خواهد رفت. امیر قطر هفتم بهمن ماه امسال، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه کشورش را راهی تهران کرد تا دعوت‌نامه حضور رئیس‌جمهور ایران به قطر را تقدیم آیت‌الله رئیسی کند. این سفر درحالی در ماه‌های ابتدایی دولت صورت می‌گیرد که آخرین سفر رئیس جمهوری اسلامی ایران به شهریورماه سال 1389 برمی‌گردد. طی این سال‌ها هرچند مقامات مختلف قطری از امیر این کشور یا مسئولین بلندپایه آن به تهران سفر می‌کردند، اما رئیس دولت یازدهم و دوازدهم هیچ سفری به دوحه انجام نداده است. این خود نشان می‌دهد که دولت پیشین اهمیت چندانی برای روابط دوجانبه با یکی از کشورهای مهم و ثروتمند منطقه قائل نبوده است. این درحالی است که ایران و قطر طی سال‌های اخیر در پرونده‌های مختلف روابط نزدیکی با یکدیگر پیدا کرده‌اند. این موضوع در قضایای گوناگون همچون موضوع فلسطین، جنگ در سوریه، اوضاع عراق و لبنان و حتی تحولات افغانستان دیده می‌شود. حتی در پرونده مذاکرات ایران و غرب درخصوص رفع تحریم‌ها نیز دوحه به حمایت سیاسی از ایران پرداخته است. همچنین در مسائل اقتصادی نیز دو کشور محورهای مشترک برای همکاری دارند. میدان مشترک گازی پارس جنوبی که بزرگ‌ترین میدان گازی جهان است از همین دست موضوعات اقتصادی است که می‌تواند محور منافع مشترک و تقویت روابط قرار بگیرد.
از امضای چندین قرارداد تا شرکت در اوپک گازی
از برنامه‌های مهم سفر امروز می‌توان به استقبال رسمی از رئیس‌جمهور کشورمان از سوی امیر قطر در دیوان امیری، گفت‌وگو با تمیم بن حمد و مذاکرات هیأت‌های عالی دو کشور و امضای چند قرارداد و تفاهمنامه نام برد. رئیس‌جمهور همچنین در جمع ایرانیان مقیم قطر حضور می‌یابد و نشستی نیز با تجار قطری و ایرانی خواهد داشت.
آیت‌الله رئیسی در دومین روز سفر در ششمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز شرکت و سخنرانی خواهد کرد. در این اجلاس سران و مقامات ارشد کشورهای ابرصادرکننده گاز حضور دارند و تعدادی از آنها در حاشیه نشست با رئیس‌جمهور کشورمان دیدار و گفت‌و‌گو خواهند کرد. به همین دلیل می‌توان این دیدار را دیداری تاریخی و مهم قلمداد کرد؛ چرا که هم در جریان این سفر دیدارهای دو‌جانبه مهمی صورت می‌گیرد و هم تصمیمات مهمی توسط مجمع کشورهای صادرکننده گاز گرفته خواهد شد. گفتنی است، کشورهای عضو این مجمع گازی ۴۴ درصد از تولید گاز جهان، ۶٧ درصد از ذخایر گازی جهان، ۶۴ درصد از انتقال گاز با خط لوله و ۶۶ درصد از تجارت گاز طبیعی مایع‌شده (ال‌ان‌جی) را در اختیار دارند. این اعداد خود در خصوص اهمیت اوپک گازی سخن می‌گویند.
مذاکرات اقتصادی ایران و قطر
در جریان دیدارهای انجام شده توسط وزیر نفت ایران، توسعه همکاری‌های مشترک ایران و قطر در بخش گاز، سوآپ گاز قطر از خاک ایران، تجارت گاز و همکاری‌های مشترک دو کشور در قالب GECF، صادرات خدمات فنی و مهندسی و تشکیل شرکت‌های دانش‌بنیان در بخش نفت و انرژی و بحث تشکیل کمیته مشترک دو کشور برای برداشت صیانتی از میدان مشترک پارس‌جنوبی مورد تبادل‌نظر قرار گرفت. همچنین وزیر راه و شهرسازی که یک روز زودتر به قطر سفر کرده‌، با وزیر حمل‌و‌نقل این کشور مذاکراتی درباره راه‌اندازی خطوط منظم کشتیرانی، حمل‌و‌نقل ترانزیتی و افزایش پروازهای دو کشور و طرح مطالعاتی زیرگذر اتصال قطر به ایران انجام داده است. رستم قاسمی همچنین خبر داد که امروز 4 توافقنامه در حضور رئیس‌جمهور و امیر قطر امضا خواهد شد که می‌تواند نقش مهمی در مسأله صادرات و واردات دو کشور ایفا کند.