سبد خالی اروپایی ها و سقوط به زنجیره فقر

زهره صفاری/ سیر صعودی قیمت کالاهای اساسی و مواد غذایی در اروپا برای هفتمین ماه پیاپی رکورد تلخی را به ثبت رسانده است؛ شرایطی که به باور کارشناسان علاوه بر اتحادیه اروپا، انگلیس و امریکا را نیز تحت تأثیر قرار داده و به‌طور مثال بنا بر آخرین گزارش سازمان آمار ملی بریتانیا، افزایش نرخ غذاهای ارزان مانند ماکارونی و برنج در این کشور، سبد خانوارها را خالی‌تر از گذشته کرده است. به گزارش «میرر»، خانوارهای بریتانیایی در حالی با افزایش 30 مورد مواد غذایی، برای تأمین وعده‌های غذایی خود دچار بحران شده‌اند که نرخ انرژی، بنزین و گازوییل نیز رشدی بی‌سابقه داشته که نتیجه آن اولویت‌بندی هزینه‌ها و حذف بسیاری از مواد غذایی از فهرست خرید مردم عادی و کاهش وعده‌های غذایی برای خانواده‌های فقیر شده است.
این شرایط تنها برای بریتانیا نیست بلکه رشد تورم بر اقتصاد اکثر کشورهای بزرگ اروپا در چند وقت اخیر تأثیر داشته است به طوری که نرخ تورم سالانه آلمان در ماه مه با رشدی 8 درصدی روبه‌رو شده، فرانسه رکورد 5.8 درصد را زده و نرخ خرید برای مشتریان اسپانیایی در یک ماه از 8.1 درصد به 8.5 درصد افزایش را نشان داده است.
اوکراین تنها دلیل بحران نیست
برخی کارشناسان وقوع بحران اوکراین را در افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی اثرگذار می‌دانند چراکه به باور تحلیلگران «میرر»، روسیه و اوکراین تأمین کننده حدود 80 درصد روغن آفتابگردان و 30 درصد گندم جهان به شمار رفته و از تولید‌کنندگان بزرگ کودهای شیمیایی برای مزارع بودند، در این شرایط وقوع جنگ این بازار را مختل کرده و با توجه به سیر تأمین گران‌تر کودها توسط کشاورزان، نرخ مواد غذایی نیز به تبع آن بالاتر رفته است. با وجود این نظریه اما «مارتین پنر»، سخنگوی بخش غذای سازمان ملل با بررسی تأثیر جنگ در بحران غذا، ضعف سیستم‌های کارآمد دولت‌ها را مهمترین دلیل وضعیت فعلی جهان می‌داند: «اگر جنگ اوکراین ادامه داشته باشد ما با ناامنی غذا برای بیش از 323 میلیون نفر مواجه خواهیم بود، آن هم در شرایطی که تنها 48 میلیون نفر در لبه پرتگاه قحطی و گرسنگی هستند. اما این شرایط اسفناک پیش از وقوع نبرد اوکراین هم بوده و حالا بحران نظامی در شرق اروپا، اثر وضعی آن را به شکلی هولناک بروز داده است. این در حالی است که اقتصاد بسیاری از کشورها پس از خروج نسبی از دوران شیوع کرونا با چالش‌های بسیار همراه است و نمی‌توان از آنها توقع تأمین و تقویت خزانه مالی مراکز حقوق بشری را داشت. در عین حال اگر دولت‌ها در همین برهه، وارد میدان نشوند معضلات بزرگتری پیش رو خواهند داشت. ضمن اینکه مروری بر وقایع تاریخی نشان می‌دهد بحران غذا، کشورها را به سمت بی‌ثباتی سیاسی کشانده و آتش جنگ‌ها را در سراسر جهان و بویژه اروپا شعله‌ورتر خواهد کرد.» همزمان به نوشته «سی‌ان‌بی‌سی»، «کویین ماکسیما»، نماینده ویژه سازمان ملل نیز هشدار داد: «افزایش هزینه مواد غذایی همزمان با بحران رو به افزایش انرژی، در درجه اول بسیاری از خانوارها را وادار خواهد کرد برای زنده ماندن وعده‌های دوگانه و سه‌گانه غذایی خود را تا یک وعده کاهش دهند و فقر در میان خانوارها ریشه دارتر شود.»
سایه فقر بیخ گوش اروپا
مادر سه کودک در کنت انگلیس مدعی است افزایش نرخ مواد غذایی در اتحادیه اروپا و بریتانیا سبب شده به رغم شاغل بودن خود و همسرش   تنها قادر به تأمین یک وعده غذا برای سه فرزندشان باشند. این در حالی است که فرزندان آنها در سهمیه دریافت غذای رایگان در مدرسه قرار ندارند و همین امر سبب اعتراض آنها است. به نوشته «بی‌بی‌سی»، این بحران جدید در بریتانیا در حالی رو به وخامت است که در حال حاضر از هر 5 دانش‌آموز یک نفر غذای رایگان دریافت می‌کند و معلمان بریتانیایی خواستار افزایش این سهمیه هستند.
در همین حال به نوشته ایرنا، «مارین لوپن»، رهبر حزب راست تندروی مجمع ملی فرانسه نیز نسبت به تسری این بحران به کشورش و تصمیمات ضدروسی اتحادیه اروپا هشدار داد: «تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه روسیه تبعات فاجعه باری بر قدرت خرید فرانسوی‌ها خواهد
داشت.»
پاپ فرانسیس نیز با انتقاد از دولت‌ها، ممنوعیت صادرات گندم را محکوم کرده و درخواست کرد: «از گندم به عنوان سلاح جنگی بهره نبرید. این شرایط بسیار نگران کننده خواهد بود چراکه زندگی بسیاری از مردم به آن وابسته است.»