ندا سیجانی - چند دوره‌ای است مسئولان برگزارکننده جشنواره موسیقی فجر، به تجلیل از پیشکسوتان و استادان این حوزه می‌پردازند تا به بزرگان این حوزه ادای احترام داشته باشند. بر این اساس قراراست درمراسم اختتامیه
سی و هفتمین جشنواره موسیقی فجر، بزرگداشتی برای مرتضی اعیان (نوازنده و مدرس تنبک)، آذرنوش صدرسالک (نوازنده و مدرس هارپ) و فرج علیپور (نوازنده کمانچه و از چهره‌های سرشناس موسیقی لرستان) برگزار شود.

نسل امروز نگاهشان به موسیقی تغییر کرده

مــرتــضی اعیـــــان ازهنرمندان قدیمی ساز تنبک است که شاید نامش کمتر به گوش رسیده باشد اما هنر نوازندگی‌اش مــانــــــدگاراســـت و استادی صاحب سبک در این عرصه بوده است. این هنرمند سال 1325 در تهران  در خانواده‌ای اهل هنر و موسیقی متولد شد و تشویق‌های برادرش موجب شد به نوازندگی تنبک روی بیاورد: «حدودا 11 سال داشتم، برادر بزرگم نوازنده ویولن بود و به من پیشنهاد کرد ساز تنبک را یاد بگیرم و در کنار یکدیگر ساز بنوازیم. من هم از این پیشنهاد بسیار خوشحال شدم و قبول کردم و برای من معلم گرفتند. اولین استادم شادروان حسین خرسندی بود یک سال نزد ایشان درس گرفتم و استاد دیگر امیرناصر افتتاح و یکسال هم نزد ایشان تنبک نوازی آموختم و البته به همراه آقای افتتاح به یک برنامه رادیویی مخصوص کودکان رفتیم و چند جلسه‌ای برای تمرین دراین برنامه شرکت کردم و با آن گروه تنبک نوازی می‌کردم. چون مسیر رفت و آمد برایم مشکل بود از ادامه حضور در این برنامه کناره‌گیری و عذرخواهی کردم. روزها به تمرینات خانگی مشغول بودم و چند سالی گذشت و انگیزه‌ای برای نواختن ساز نداشتم و احساس می‌کردم با این تمرینات به یک روند تکراری رسیده‌ام و تصمیم گرفتم سازم را کنار بگذارم تا آنکه بعد چندسال با واسطه آشنایی برادرم با آقای رضوی سروستانی آشنا شدم وآقای رضوی از من خواست به مرکز حفظ و اشاعه موسیقی بروم و با دیگراعضا و هنرمندان این مرکز همکاری کنم. اما در پاسخ به ایشان گفتم سال‌های بسیاری است که ساز نمی‌نوازم و چندان علاقه‌ای به کارکردن ندارم تا آنکه با اصرار آقای رضوی چند روز بعد به آدرسی که داده بود رفتم و با همراهی او، نزد آقای دکتر داریوش صفوت رفتیم. ایشان من را معرفی کردند و صحبت کوتاهی درخصوص آموزش‌هایی که دراین زمینه داشتم انجام شد و بعد از آن این ارتباط و آشنایی ادامه پیدا کرد.»
مرتضی اعیان درمدت حضورش در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران با افرادی چون حسین علیزاده، جلال ذوالفنون، داوود گنجه‌ای، داریوش طلائی، محمد مقدسی، خانم مانی‌زاده و رضوی سروستانی همکاری کرد و آلبوم‌های بسیاری دراین زمینه تولید و منتشر شد؛ مانند کارهایی که با خانم پریسا و آقای رضوی سروستانی ضبط گردید یا آلبوم «حصار» یا «سواران دشت امید» اثرحسین علیزاده که با گروه چاووش و در رادیو ضبط شد و همچنین اثرمعروف «مال کنون» به آهنگسازی عطاءالله جنگوک و با صدای مسعود بختیاری که بسیار زیبا است: «زمانی که در مرکز حفظ و اشاعه بودم به غیر از من آقایان ناصر فرهنگ فر، بهمن رجبی و محمود فرهمند هم دراین مرکز فعالیت داشتند و بعد از مدتی آقای محبی هم به این مرکز آمد. نحوه اجرای نوازنده‌ها و اخلاق و رفتارشان با گروه را مسئولان گروه در نظر می‌گرفتند و فردی را انتخاب می‌کردند که به لحاظ اجرایی و اخلاقی با گروه هماهنگی داشته باشد و البته در دیگر سازها هم این نگاه وجود داشت.»
او همچنین با موسیقی‌دانان مختلف مانند محمدرضا شجریان، رضوی سروستانی، جلال ذوالفنون، محمدعلی کیانی‌نژاد، داریوش طلایی، داریوش پیرنیاکان، حسین عمومی، حمید متبسم، مجید درخشانی، رضا شفیعیان، جمشید عندلیبی و…، کنسرت‌های متعددی در کشورهای مختلف اجرا کرده‌ و در آن روزگار با اعضای گروه موسیقی چاووش هم همکاری داشته است: «آقای علیزاده و لطفی اکثراً مرکز بودند و بعد از مشکل کوتاهی که بین دوستان در مرکز و آقای دکتر صفوت پیش آمد تعدادی از این دوستان از مرکز بیرون رفتند و گروه چاووش را تشکیل دادند مانند آقایان لطفی، مشکاتیان، شکارچی، فرهنگ فر، حسین علیزاده و به اتفاق برادران کامکار و در آنجا فعالیت داشتم و البته بعد از مدتی دوباره این دوستان به مرکز حفظ و اشاعه موسیقی بازگشتند.»
او درباره جشنواره موسیقی فجر می‌گوید: «درهیچ سال و دوره‌ای در این جشنواره نبودم. در واقع دعوتی صورت نگرفته است، هر چند شاید دیدگاه‌ها تغییرکرده باشد و نسل امروز نگاهشان به موسیقی تغییر پیدا کرده و کمتر توجهی به آثار و خود پیشکسوتان می‌شود و امسال هم به همت برخی دوستان این دعوت و بزرگداشت شکل گرفت. نمی‌دانم برنامه‌ریزی به چه صورت است اما بهتر است نام و یادی از هنرمندان قدیمی داشته باشند.»

زندگی هنری من به سه فصل تقسیم می‌شود

آذرنــــــــــــــــــــوش صدرسالک تنها نوازنده سازهارپ درایـــران اســـــت، ‌سازی که به گفته ایـــــن هنـــــرمنـــــد متفاوت با چنگ بوده اما شاید بتوان گفت تکامل یافته این سازاصیل ایرانی است. این هنرمند سال 1334 در تهران و درخانواده‌ای اهل فرهنگ وهنرمتولد شد. پدرش زنده یاد حسن صدرسالک از شاعران و تصنیف سرایان ایران است و مادرش هم علاقه‌مند به حوزه فرهنگ و هنر بود وهمین امرموجب شد فرزندان این خانواده درهر دو رشته آموزش و تعلیم ببینند: «درکنار تحصیل در دروس ابتدایی، از8 سالگی در کلاس‌های هنری هم شرکت کردم و در 10سالگی به آموزش ساز پیانو روی آوردم و در 12 سالگی آموختن سازهارپ را آغاز کردم و پس از گذراندن دوره ششم، در دوره دبیرستان وارد کنسرواتوار هنرستان موسیقی شدم و درآنجا زیرنظر استادان آموزش دیدم، چرا که پدرم عقیده داشت علم و هنر باید در کنار هم قرار گیرند و هم ساز نواختیم و هم درس خواندیم. استادانی که من را در آموزش این ساز یاری کردند خارجی بودند، درواقع ارکسترسمفونیک هر دو سال نوازنده خارجی دعوت می‌کرد که اغلب ازکشورهای شرقی بود. اولین استاد هارپ من امریکایی بود و دومین استادم آلمانی و سومین استادم پروفسور «آرناودوا» از بلغارستان بود که شناخت بسیارخوبی از این ساز داشت. نکته مهم این است درحال حاضرکم و بیش ساز هارپ در آموزشگاه‌های موسیقی تدریس می‌شود. اما معلمان آن تخصص کافی در این زمینه ندارند و این روش درستی نیست و نباید به ‌خاطر مادیات مسیر اشتباهی را در هنر انتخاب کنند و هر فرد بی‌تجربه‌ای خود را معلم و استاد معرفی کند.»
او 35 سال در ارکستر سمفونیک تهران فعالیت داشته و ساز هارپ می‌نواخته، دورانی که فرهاد مشکات رهبری این ارکستر را برعهده داشت. آذرنوش معتقد است سازهارپ لازمه ارکسترسمفونیک است اما کمترآهنگسازی به آن توجه می‌کند و تاکید دارد انتخاب این ساز برای ارکستر بنا به انتخاب و سلیقه آهنگساز و البته شناخت خوبی که به لحاظ سازشناسی دارند است: «سال‌ها دراین ارکستر ساز نواختم تا بازنشسته شدم. درواقع زندگی هنری من به سه فصل تقسیم می‌شود؛ فصل اول یادگیری و آموزش، فصل دوم نوازندگی و فصل سوم از بعد ازبازنشستگی شروع شد که به تدریس این ساز مشغول شدم تا بعد ازمن جایگزینی برای نوازندگی آن وجود داشته باشد.»
این موسیقیدان علاوه بر نوازندگی مدتی ریاست هنرستان ملی موسیقی دختران را برعهده داشت و در آن روزگار هدفش تربیت نوازنده‌هایی خوب در عرصه موسیقی کشورش بود: «معتقدم پایه‌ریزی هنر باید به‌صورت اساسی و با بهترین شکل انجام بگیرد و بهترین استادان دراین زمینه حضور داشته باشند در غیر این صورت «تا ثریا می‌رود دیوارکج» و ترمیم و اصلاح آن، مشکل و زمان برخواهد بود.»
صدرسالک همسر مجید انتظامی است و آشنایی او با این آهنگساز به دوران آموزش و تحصیلش در هنرستان موسیقی بر می گردد و سال‌ها بعد در آثار «سوئیت سمفونی انقلاب، سمفونی کارون، سمفونی ایثار، سمفونی پیروزی وسمفونی مقاومت با انتظامی همکاری و اجرا داشته و نوای زیبای این ساز در این آثار به خوبی شنیده می‌شود.
او در کنار هنرنوازندگی آثاری را هم در همکاری با خوانندگان موسیقی ایران آهنگسازی کرده است: «یکی از کارهایم «ذوق جنون» نام دارد با آهنگسازی و تنظیم خودم با شعری از اقبال لاهوری و به خوانندگی محمد عبدالحسینی که مضمونی عرفانی دارد و در ارکستر ملی تولید شده. اثر دیگرم «باران اشک» است با صدای علیرضا قربانی و شعری از گلچین معانی. تصنیف «شورانگیز» با صدای محمد معتمدی و... البته پیشنهاد‌های دیگری هم مطرح شد.» قراراست درمراسم اختتامیه جشنواره موسیقی فجر از آذرنوش صدرسالک تجلیل به عمل آید: «طی این سال‌ها که این جشنواره برگزارشده از من و همسرم دعوتی نشده و این بزرگداشت‌ها باید زودتر از این‌ها اتفاق می‌افتاد.»

موسیقی را به‌صورت خودآموز آموختم

فرج‌الله علیپور نوازنـده کمانچه و از بـــــــــداهــــه نوازان موسیــقی مقامی لرستان است و در کنار هنر نوازندگی، از خواننده‌های سرشناس موسیقی این منطقه نیزمحسوب می‌شود.علیپور 21دی ماه 1338 در یکی از روستاهای خوش آب و هوای خرم آباد به دنیا آمد، دیاری که مهد هنر و کمانچه است و این ویژگی سبب شد، فرج علیپور هم مانند دیگر هنرمندان ازهمان دوران کودکی به سوی موسیقی گرایش پیدا کند: «من 62 سال سن دارم و از همان دوران کودکی موسیقی را به‌صورت خودآموز آموختم وهیچ گاه استادی برای آموزش نداشتم. درواقع علاقه‌ام به این هنر سبب شد این مسیر را انتخاب کنم اگرچه خانواده مخالف این دیدگاه من بود و آموختن موسیقی را به نوعی مطربی می‌دانستند. اما علاقه‌ام به موسیقی موجب شد، در کنار بچه‌های روستا چوب و سیم جمع‌آوری کنیم، ساز بسازیم و ساعت‌ها با همکلاسی‌هایم تمرین داشتیم و شب هنگام بازگشت به خانه آن را در جایی پنهان می‌کردم و این کار مدت‌ها ادامه داشت تا آنکه به مرور زمان پدر و مادرم تصمیم گرفتند برای من‌ سازی تهیه کنند.»
علیپور از همان سن 10-12 سالگی با گوش دادن نوارکاست و صفحه‌های گرامافون، نواختن کمانچه را آموزش دید و امروز در هنر خود هنرمندی صاحب سبک است: «از همان دوران نوجوانی با گوش دادن صفحه‌های گرامافون استادان علیرضا حسینخانی و پیرولی کریم، شروع به کمانچه‌نوازی کردم تا آنکه آرام آرام توانستم به سبک خاصی در موسیقی‌ام دست یابم البته همچنان خود را شاگرد مکتب هنرمی‌دانم و معتقدم هنرمند همیشه باید بیاموزد تا برعلم و هنر خود بیفزاید.»
نخستین آلبوم کمانچه نوازی او سال ۱۳۴۸ در صفحه‌های گرامافون «دختر دهاتی» و «کیزه و شو» به خوانندگی بهمن اسکینی ضبط شد و طی سال‌ها فعالیت هنری اش آلبوم‌های بسیاری تولید و منتشر کرد آثاری همچون: «تال»، «شادیانه»، «تفنگ»، «دالکه» (به خوانندگی رضا سقایی)، «داغ‌شقایق»، «میراث عشق» و... و نکته قابل توجه این است که نگاه جدی به موسیقی مقامی لرستان داشته و در آثارش کارهایی را جمع‌آوری و اجرا کرده که مربوط به گذشتگان بوده و به نوعی با موسیقی نسل قدیم و امروز پیوندی دلنشین ایجاد کرده است: «برخی ازآلبوم‌هایی که جمع‌آوری کرده‌ام مربوط به موسیقی‌های قدیم است و می‌توان گفت تقریباً از یاد رفته و تنها در خاطر نسل گذشته باقی مانده بود اما تلاشم این بود این آثار به نوعی بازآفرینی و احیا شوند و در دسترس مردم و همشهریانم قراردادم و بسیا رمورد استقبال قرار گرفت.»
فرج علیپور در سال ۱۳۹۴، از سوی شورای ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نشان درجه یک هنری دریافت کرد و طی این سال‌ها علاوه بر برگزاری تور کنسرت در شهرهای مختلف ایران، اجراهای متعددی درآلمان، فرانسه، بلژیک، انگلیس، سوئد، نروژ، دانمارک، استرالیا، عراق و دوبی داشته است و البته در کنار آن به امر تدریس هم می‌پردازد: «دروسی که آموزش می‌دهم هم مربوط به کتاب‌های هنرستان و هم کتاب‌هایی است که خودم نوشته‌ام و تلفیقی از شعر و موسیقی است و بنا به سلیقه و علاقه هنرجو آموزش می‌دهم.»
او دغدغه موسیقی اقوام دارد: «هنرمندانی که به حرفه موسیقی مشغول هستند و در این عرصه فعالیت می‌کنند می‌دانند طی این سال‌ها موسیقی فراز و فرودهای بسیاری داشته اما موسیقی اقوام ما مورد بی‌مهری و کم لطفی مسئولان قرار گرفته وآن طور که شایسته و لازم است از موسیقی نواحی ایران حمایت نشده است و اگر تا به امروز این موسیقی توانسته زنده بماند و کارهایی صورت گرفته بواسطه تلاش خود هنرمندان این عرصه بوده است.»
 علیپور در این سال‌ها اجراهای مختلفی هم در جشنواره موسیقی فجر داشته و به گفته خودش توانسته مقام‌های بسیاری هم کسب کند اما گلایه دارد در این سال‌ها به هنرمندان پیشکسوت کم توجهی شده و از افراد دیگری دعوت کرده‌اند و مدت‌های بسیاری است که در این جشنواره حضور و اجرا ندارد: «تجلیل از هنرمندان وظیفه مسئولان فرهنگی است و با برگزاری این برنامه‌ها به نوعی دلگرمی برای آنها به‌وجود می‌آورند.»

سی و هفتمین جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر در حالی در ۶ تالار شهر تهران کار خودش را آغاز کرده که سهم بانوان از ۶۹ اجرای جشنواره تنها سه اجراست. کم شدن حضور بانوان در جشنواره ای که تنها جشنواره بین‌المللی موسیقی در ایران محسوب می‌شود، مختص این دوره نیست طی یک دهه اخیر گروه‌های موسیقی بانوان همیشه کمترین سهم را در جدول اجراهای جشنواره‌های موسیقی فجر داشتند.
 

جشنواره‌ای برای گل یاس
دهه ۸۰ در کنار جشنواره موسیقی فجر، جشنواره‌ای با عنوان «گل یاس» برگزار می‌شد که این جشنواره موسیقی فقط مختص گروه‌های موسیقی بانوان بود که اجراهایشان را در تالار وحدت برگزار می‌کردند. این جشنواره چندین دوره برگزار شد اما به پیشنهاد محمدحسین احمدی مدیرکل وقت دفتر موسیقی ارشاد این جشنواره برای ادغام با جشنواره موسیقی فجر برای همیشه تعطیل شد تا گروه‌های بانوان بخشی را در جشنواره موسیقی فجر به خود اختصاص دهند. اما از همان زمان تاکنون به مرور سهم گروه‌های بانوان کمتر و کمتر شد تا به امروز که در جدول اجراهای جشنواره تنها نام سه گروه در بخش ویژه بانوان به چشم می‌خورد.
گروه ستاره قطبی یکی از سه گروهی است که امسال در جشنواره سی و هفتم موسیقی فجر اجرایش را در فرهنگسرای نیاوران به روی صحنه برده است. این گروه که سال‌هاست به سرپرستی بهاره ایلچی نوازنده پیانو و‌ هارپ فعالیت می‌کند، اجرای آثاری به زبان‌های مختلف را شیوه کاری خود قرار داده است به طوری که در اجرایشان در جشنواره نیز سه خواننده در گروه آثاری را به زبان‌های فارسی، محلی، عربی و انگلیسی اجرا کردند.
گروه ستاره قطبی که مدتی با نام «پلاریس» نیز فعالیت داشته جزو گروه‌های موسیقی بانوان است که به واسطه دربرگیری موسیقی ملل مختلف مخاطبان خاص خود را دارد.
بهاره ایلچی سرپرست این گروه که سابقه فعالیت در ارکسترهایی چون ارکستر سمفونیک تهران، گروه نامیرا، گروه شاهو، ارکستر هنرستان موسیقی دختران  و اجرا با هنرمندان پاپ همچون مازیار فلاحی را داشته، گروهش یعنی ستاره قطبی را تنها گروه پاپ بانوان می‌داند که در حال حاضر فعال است.
  گروه نوشه دیگر گروه بانوان است که در جشنواره موسیقی سی و هفتم به روی صحنه رفته است. این گروه که به همت نیوشا بریمانی نوازنده باسابقه کمانچه تشکیل شده، با رویکرد به موسیقی ایرانی آثاری را خلق و کنسرت‌هایی را تاکنون برگزار کرده‌اند که فقط بانوان محور نبوده به طوری که سال ۱۳۹۷ آلبومی را با نام نوشه به خوانندگی احسان کرمی در اختیار مخاطبان‌شان قرار دادند که با استقبال خوبی روبه‌رو شد. همچنین این گروه با حضور احسان کرمی به عنوان خواننده، کنسرت‌های متعددی را در تهران برپا کردند و البته اجرا ویژه بانوان نیز از فعالیت‌های اصلی گروه نوشه است.
گروه نوشه با محوریت موسیقی ایرانی شکل گرفته است اما با نگاهی به کارنامه هنری آن ورود به موسیقی پاپ نیز قابل مشاهده است به‌طوری که آلبوم نوشه با تمرکز بر موسیقی پاپ تولید شده است که به گفته نیوشا بریمانی برای دربرگیری سلایق موسیقایی مخاطبان‌مان در برخی کارها رویکردمان را تغییر دادیم اما شاکله اصلی همان موسیقی ایرانی است.
 نهال سومین گروه موسیقی بانوان است که در روز اول جشنواره موسیقی فجر اجرایش را برگزار کرده است. سرپرست این گروه لیلا نجفی است که با اجرای قطعاتی از موسیقی ایرانی و موسیقی محلی میزبان مخاطبان‌شان در جشنواره بودند. نهال که تاکنون کنسرت‌های بسیاری را برگزار کرده است رویکردش توجه به موسیقی ایرانی و بومی است و نکته قابل تأمل در این گروه، حضور نوازندگانی چون نیوشا بریمانی به عنوان رهبر ارکستر و مینو قاسم پور به عنوان نوازنده قانون است، چرا که نیوشا بریمانی که در این گروه در جایگاه رهبر ارکستر حضور دارد، با گروه خودش نیز در جشنواره حضور دارد که مینو قاسم پور نیز یکی از نوازندگان اصلی گروه‌اش است. در حال حاضر گروه‌های بی‌شماری از نوازندگان و خوانندگان زن در کشورمان فعال هستند که جای خالی آنها در جشنواره موسیقی فجر کاملاً محسوس است. ای کاش مدیران و برگزارکنندگان جشنواره با تغییر نگاه به جایگاه این گروه‌ها، توجه بیشتری به حضور چنین گروه‌هایی داشته باشند که با مشکلات عدیده تلاش دارند در حرفه خود ماندگار باشند.

لیلا ضامنی
خبرنگار
سی و هفتمین جشنواره موسیقی فجر درحالی برگزار می‌شود که ۱۳ اجرا به موسیقی مقامی و اقوام ایران اختصاص دارد، باید برای همین توجه اندک هم خرسند بود چرا که هنوز میراث‌داران این گونه موسیقایی، با رنج وسختی آن را از گزند آفات حفظ کرده‌اند؛ موسیقی غنی و سرشار از ظرفیت که نیازمند توجه بیشتر مسئولان امر است. این دوره از جشنواره بعد از یک دوره برگزاری آنلاین به‌خاطر پاندمی کرونا به صورت حضوری از ۲۲ بهمن آغاز به‌کار کرد. شاید در اختتامیه سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر که مصادف با ورود کووید۱۹ به تهران بود، کمتر کسی فکر می‌کرد این جشنواره با شرایط امروز برگزار شود و براین اساس سی و ششمین دوره این جشنواره به صورت آنلاین برگزار شد و در این دوره هشت گروه موسیقی نواحی به صحنه رفتند، اما در جشنواره امسال، بخش موسیقی نواحی پررنگ است و گروه‌هایی از مناطق مختلف ایران نظیر کرمانشاه، لرستان، کردستان، آبادان، خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان، تربت جام و بندر عباس در فرهنگسرای ارسباران روی صحنه می‌روند. با توجه به اهمیت موسیقی مقامی و موسیقی اقوام ایران نگاهی ویژه داریم و نقطه نظرات شرکت‌کنندگان این بخش را درباره جشنواره فجر به اشتراک گذاشته‌ایم.

موسیقی نواحی ایران بسیار غنی است

«حیدر کاکی»، نوازنده تنبور، تار و سه‌تار و آهنگساز که در سی و هفتمین جشنواره موسیقی در بخش موسیقی نواحی اجرای برنامه داشت، آواز شاخوشینی، مزگانی «مژدگانی»، آواز غریبی، شیرین و فرهاد و شلیر «لاله واژگون» را در این جشنواره روی صحنه برد. این نوازنده برجسته تنبور درباره دیده شدن موسیقی اقوام در این جشنواره به «ایران» گفت: موسیقی اقوام ایران نیازمند توجه بیشتر است. باید در مورد ابعاد کار افرادی که به صورت تخصصی این ژانر موسیقی را کار می‌کنند صحبت شود. من به عنوان یک نوازنده تنبور دوست دارم در مورد مقام‌هایی که اجرا می‌کنم صحبت کنم، این موسیقی بخصوص «تنبور» به عنوان موسیقی برجسته به آن پرداخته می‌شود و تنبور بیشتر به عنوان یک ساز ملی شناخته می‌شود. من درایران و سراسر جهان شاگردانی دارم و تعداد زیادی ازاین افراد این ساز را می‌نوازند بنابراین باید بیشتر در مورد این کارها در جشنواره موسیقی فجر صحبت کرد و آن را مورد بررسی قرار داد.
این مدرس ساز تنبور بر حمایت دست اندرکاران جشنواره موسیقی فجر از موسیقی مقامی و موسیقی ملی ایران تأکید کرد و خواست که متولیان جشنواره شناخت بیشتری از موسیقی اقوام ایران داشته باشند و بتوانند درباره آن صحبت کنند و گفت: من از زمانی که ۱۸ ساله بودم در جشنواره موسیقی فجر شرکت کردم اما در همه دوره‌ها یک عده افراد داور و دست‌اندرکار بودند و هستند و انگار بجز این چهره‌ها ما در موسیقی کسی را نداریم. من با شک و تردید در جشنواره شرکت کردم و گفتم باید حرکتی کنیم اگر ما هم از جشنواره فجر دوری کنیم موسیقی ملی‌مان چه می‌شود؟! در جشنواره موسیقی فجر به موسیقی پاپ بیشتر توجه کرده‌اند. در گذشته اساتیدی مثل استاد شجریان، شهرام ناظری و... وزنه‌هایی برای جشنواره فجر بودند اما امروز شاگردان آنها هم از جشنواره دوری می‌کنند.
حیدر کاکی با اشاره به این نکته که موسیقی اقوام ایران غنی و پر از استعداد است، می‌گوید: موسیقی نواحی ایران موسیقی بسیار غنی است در موسیقی خراسان، کردستان، لرستان، مازندران و دیگر مناطق ایران استعدادهای جوان زیادی وجود دارند. من به عنوان داور جشنواره موسیقی جوان می‌بینم چه استعدادهای شگرفی در این‌گونه موسیقی داریم‌، جشنواره موسیقی جوان، هدفمند این جوانان را تربیت می‌کند تا به اهداف مورد نظر دست یابد اما در جشنواره موسیقی فجر ما این هدف‌گذاری را نمی‌بینیم. این نوازنده برجسته تنبور از متولیان جشنواره موسیقی فجر خواست تا بهایی که در دهه شصت و هفتاد خورشیدی به موسیقی ملی می‌دادند این بها را بدهند و تأکید کرد: در هیچ کجای دنیا موسیقی پاپ حمایت نمی‌شود، اما در ایران این ژانر حمایت می‌شود ولی موسیقی کلاسیک و نواحی ما که موسیقی جدی است و نیاز به تفکر و شنیدن تخصصی دارد و افراد فرهیخته و فرهنگی طرفدار آن هستند حمایت نمی‌شود و جای تأسف است که برای نشست‌های بررسی موسیقی هنرمندان موسیقی پاپ را دعوت می‌کنند، دولت باید بیشتر ازموسیقی ملی و نواحی حمایت کند. حیدرکاکی بیان کرد: همان‌طور که همگان می‌دانند موسیقی در گوشت و پوست اقوام ایران نهادینه شده است و آن را حفظ می‌کنند ولی در جشنواره‌ای مثل فجر برایشان ارزش قائل نیستند.


تعامل بیشتر  با هنرمندان موسیقی اقوام

یکی از گروه‌هایی که در جشنواره امسال به صحنه می‌رود گروه موسیقی «ندای تفتان» از سیستان و بلوچستان است. این گروه روز ۲۵ بهمن در فرهنگسرای ارسباران اجرا دارند. «محمد ریگی‌پناه»، سرپرست گروه ندای تفتان سیستان و بلوچستان در معرفی این گروه توضیح داد: گروه موسیقی ندای تفتان بیش از ۱۵ سال سابقه فعالیت موسیقایی، آموزشی و ساخت سازهای محلی دارد و در قالب سه گروه کار می‌کند؛ گروه حماسی‌نوازان که متشکل از سازهای «قیچک»، «تنبورک» و «دهلک» است و متشکل از اساتید پیشکسوت موسیقی بلوچ است، گروه دوم که در سی و هفتمین جشنواره موسیقی فجر که برای نخستین بار به صحنه فجر می‌آیند دو برادر نوازنده هستند که سازهای «پنجو»، «دهلک» و «تنبورک» می‌نوازند؛ اینها شاگردان من هستند و قطعات موسم بهار، کوهان (کوه‌ها)، چمر ودینت (ابرها می‌آیند)، گلین ایران (ایران گلستان)، سیاه تهارین شپ (شب تاریک) و یه چه حالی بو (خبری در راه است) را اجرا خواهند کرد.
سرپرست گروه موسیقی ندای تفتان که سابقه آموزش موسیقی بلوچی دارد با اشاره به اینکه ادارات ارشاد استان‌ها فراخوان جشنواره موسیقی فجر را اعلام نمی‌کنند، گفت: متأسفانه اداره ارشاد استان‌ها فراخوان را اعلام نمی‌کنند و ما تنها از طریق سایت انجمن موسیقی در جریان برگزاری جشنواره فجر قرار گرفتیم و از طریق ثبت‌نام در سایت در جشنواره شرکت کردیم، شاید اگر من عضو انجمن موسیقی استان سیستان و بلوچستان نبودم هرگز متوجه برگزاری این رویداد نمی‌شدم.
محمد ریگی پناه حضور در جشنواره موسیقی فجر را باعث تعامل بیشتر هنرمندان موسیقی اقوام ایران می‌داند و می‌گوید: حضور گروه‌های موسیقی اقوام ایرانی در کنار یکدیگر در جشنواره موسیقی فجر سبب می‌شود که موسیقی نواحی رشد بیشتری داشته باشد. در جشنواره موسیقی نواحی من با هنرمندان خراسانی آشنا شدم و از آنها بسیار یاد گرفتم؛ من در موسیقی خراسان اصالت چندین ساله موسیقی سیستان و بلوچستان را پیدا کردم.
گروه موسیقی مقامی (محلی ترکمن) در سومین شب سی و هفتمین جشنواره موسیقی در ارسباران به صحنه می‌روند، این گروه موسیقی مقامی (محلی ترکمن) در سال ۱۳۸۸توسط استاد منصور صبوحی نوازنده دوتار در شهرستان گنبد کاووس استان گلستان تأسیس شد. هدف از تشکیل این گروه آموزش اجرای موسیقی ترکمنی با استفاده از اصول و روش‌های رایج در سبک‌های پنج‌گانه مقامی ترکمنی بوده است. این گروه در اغلب جشنواره‌های ملی و استانی شرکت کرده و ‌دارای مقام است، پس از درگذشت استاد منصور صبوحی در سال ۱۳۹۰ سرپرستی و رهبری گروه به استاد ابراهیم جرجانی دوتار نواز و شاگرد او رسید، تمام اجراهای این گروه به زبان ترکمنی و با دوتار و کمانچه صورت می‌گیرد. این گروه در سی و هفتمین جشنواره موسیقی فجر قطعاتی چون «ته رک مه»، «سونام گلدیمی»، «گیت غاریپ اگلنمه موندان»، «توماغالی» و... را اجرا می‌کنند.

متولیان ، موسیقی اصیل ایرانی را حمایت کنند

«ابراهیم جرجانی» درباره حضور در جشنواره موسیقی فجر می‌گوید: خوشبختانه از سال ۱۳۶۵ هر سال در جشنواره موسیقی فجر و حتی بخش رقابتی این جشنواره شرکت کرده‌ام. توفیق این را داشتم که در تمامی جشنواره‌های موسیقی اقوام حضور داشته باشم؛ حضورمان در جشنواره فجر پرشکوه بوده است.
این نوازنده دو تار درباره بهتر دیده شدن موسیقی اقوام ایران در جشنواره موسیقی فجر می‌گوید: متولیان امر هر چقدر بتوانند موسیقی اصیل ایرانی را حمایت کنند و به آن ارزش و اعتبار بدهند بهتر است، ما با تلاش بسیار در میان هجمه‌های فرهنگی موسیقی قومی را حفظ کرده‌ایم. حفظ گونه‌های موسیقی قومی یک ضرورت است، از اینکه مسئولان دارند برای موسیقی اصیل مان زحمت می‌کشند و می‌خواهند این موسیقی را به جایگاه اصلی‌اش برگردانند من از آنها سپاسگزارم‌. «ابراهیم جرجانی» برگزاری جشنواره موسیقی فجر و حضور اقوام ایرانی در این رویداد را باعث اتحاد و همدلی اقوام ایرانی می‌داند و می‌گوید: این جشنواره اقوام ایرانی را به هم وصل می‌کند و انگیزه مضاعفی را در میان هنرمندان موسیقی اقوام ایجاد می‌کند. اگر جشنواره‌هایی چون فجر بیشتر برگزار شوند باعث همفکری، همدلی موسیقیدانان اقوام‌ می‌شود و همین به رشد و توسعه موسیقی کمک می‌کند.