
گزارش «ایران» از صدمین مدرسه «ایران من» در سیستان و بلوچستان
بچههای مدرسه سیدبار
زهره توکلی
خبرنگار
زیستبوم/ اغلب ما در مدارسی درس خواندهایم که فقط یک چهاردیواری با چند میز و نیمکت و حیاط داشته، به همین علت خاطره خاصی از فضای فیزیکی مدرسه نداریم. بیشتر خاطرهها فقط به بودن در جمع دوستان و همسالان مربوط میشود اما در یکی از استانهای کم برخوردار کشور که شاید از بسیاری از امکانات اولیه کلانشهرهای کشور محروم است، با مشارکت اهالی منطقه، مدرسهای ساخته شده که بسیار خاص، رؤیایی و دیدنی است.
دیوارهای این مدرسه، حفرههای بزرگی دارد که باعث شده از پشت دیوار، آسمان و صحرا پیدا باشد. بنابراین کودکی که روی صندلی نشسته است هر بار که برمی گردد میتواند صحنههای شگفت انگیزی از طبیعت را ببیند.
همین دیواری که امروز برای اهالی روستا بخصوص کودکان شادی آفرین است، قبل از ساخت با مخالفان زیادی روبهرو شد اما امروز همه بخصوص کودکان و جوانان روستا، آن را دوست دارند، اگرچه بزرگترها نگران هستند که بزها، گلها و درختان مدرسه را نخورند ولی بهدنبال راهی هستند که بتوانند دیوار و درختان را باهم حفظ کنند.
از ابتدا هم قرار نبود این مدرسه همانند سایر مدارس کشور، به شکل عادی و معمولی ساخته شود. قرار نبود کودکان فقط در آن درس بخوانند بلکه قرار شد مکانی برای آموزش دائمی همه اهالی روستا باشد، جایی که روستاییان تمرین مشارکت کنند. کوچک و بزرگ در تصمیم سازیها سهیم باشند تا از این طریق بتوانند به سوی توسعه درونزا حرکت کنند.
مهمترین ویژگی این مدرسه علاوهبر کاربری چندگانه(فضای آموزشی، کتابخانه، اقامتگاه بومگردی، کارگاه سوزندوزی، مرکز اجتماعات منطقه) معماری متفاوت و همسو با معماری بومی، تشویق به مشارکت بومیان روستا و از همه مهمتر، توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی ساکنان روستاست.
امروز کودکان روستای سیدبار جدگال شهرستان چابهار استان سیستان و بلوچستان در مدرسهای درس میخوانند که کمتر کسی بهدلیل سکونتشان در منطقه کم برخوردار باور میکند.
بچهها در این مدرسه هر روز درخت لیمو، انبه، گل کاغذی و کنار را آبیاری میکنند. زیر سایه آنها آرزو نقش میزنند و خنده به چهره مینشانند.
کتابخانه سیدبار شاید امروز زیباترین کتابخانه دشتیاری یا حتی استان سیستان و بلوچستان باشد، نه به خاطر قفسههای سفید قشنگ و کتابهای متنوعی که ناشران هدیه کردهاند بلکه چون بچهها روی صندلیها مینشینند و بلندبلند قصه میخوانند و برای خودشان یواشکی میخندند؛ انگار رازی را میدانند که ما از آن بیخبریم. اتاق بازی را بچهها از هر اتاقی بیشتر دوست دارند، چون اینجا فقط قرار است بازی کنند و بخندند و البته خود را برای ورود به مدرسه آماده کنند.
ایران من 100
مینا کامران، تسهیلگر و مدیراجرایی مدرسه «ایران من ۱۰۰» با بیان اینکه ایده این مدرسه خاص، در سال 1396 شکل گرفت، در این باره به «ایران» گفت: پس از ساخت حدود 50 مدرسه در راستای «پویش ایران من» که هدفش ساخت 100 مدرسه ابتدایی در روستاهای مناطق کم برخوردار و با کمک سازمان نوسازی مدارس کشور بود، به این نتیجه رسیدیم که میتوانیم در الگوی ساخت مدارس تغییر و تحول صورت دهیم. متوجه شدیم مدارسی که با روش معمول ساخته میشوند برای مردم آن منطقه تعلق خاطر ندارد و حس نمیکنند که مدرسه از آن آنهاست و باید از آن مراقبت کنند.
وی ادامه داد: پس از مطالعات، بر اساس سند توسعه پایدار به الگویی رسیدیم. میخواستیم این مدرسه، کانون توسعه روستا باشد و تا جایی که میشود اهداف توسعه پایدار را پوشش دهد.
ساخت مدرسه با مصالح بومی
کامران تصریح کرد: مدرسه روستایی، یکی از اماکن جمعی محسوب میشود، پس علاوهبر آموزش میتواند کارکردهای دیگری هم در روستا داشته باشد یا مکانی برای آموزش مادام العمر باشد که این موضوع در سندهای آموزشی جدید هم مورد تأکید است.
وی افزود: همچنین میخواستیم این مدرسه با رویکرد زیست محیطی ساخته شود. لذا در ساخت آن برخی از مصالح بومی منطقه استفاده شد. البته اهداف ما در بحث زیست محیطی به طور کامل محقق نشد چون باید استانداردهای لازم برای ساخت مدرسه بهعنوان مکان عمومی لحاظ میشد تا خطرآفرین نباشد اما در هر صورت معماری این مدرسه با الهام از معماری بومی بوده است.
کامران گفت: با فراخوان به استانها و پس از مراحل مطالعاتی و نیازسنجیها، به روستای سیدبار جدگال سیستان و بلوچستان رسیدیم که یک مدرسه قدیمی و فرسوده داشت و بارندگیها باعث شده بود سقف آن در آستانه ریزش قرار گیرد.
100 زن سهامدار مدرسه سیدبار
وی افزود: ضمن شروع کار مطالعاتی برای ساخت این مدرسه، توانمندسازی اقتصادی- اجتماعی زنان روستا را با عنوان «پروژه بانوک» از قبل آغاز کرده بودیم. «پروژه بانوک» به برند سوزن دوزی تبدیل شد و همچنان هم فعال است. با اجرای این پروژه، بیش از 100 بانو در صندوق تعاونی عضو و فعال شدند و از سود فروش محصولات خود توانستند، یک سهم از ساخت مدرسه را به عهده گیرند و به این شکل، زنان روستا در ساخت مدرسه مشارکت کردند. کامران تصریح کرد: همزمان با ساخت این مدرسه، تعدادی کارگاههای آموزشی در مورد محیط زیست، کتابخوانی، قصه خوانی، مهارتهای زندگی با هدف توانمندسازی اجتماعی جوانان و کودکان روستا برگزار کردیم.
زنگ جلسات روستا در مدرسه
وی گفت: در تمامی مراحل مربوط به اجرای طراحی خاص این مدرسه، حساسیتهایی وجود داشت که با برگزاری جلساتی با اهالی و ریش سفیدان روستا آنها را رفع کردیم. گرد بودن ساختمان، کاهگلی بودن و ایجاد حفرههایی روی دیوارهای مدرسه از مواردی بود که با مخالفتهای زیادی روبهرو شد. اهالی روستا برخلاف ما، بیشتر دنبال ساخت یک مدرسه معمولی بودند که زودتر ساخته شود اما امروز بسیاری از جلسات مهم، قرارهای جمعی، میهمانیها و عروسیهای این روستا در این مدرسه برگزار میشود.
صدمین مدرسه «ایران من»، مدرسهای است که از میان چند هزار پروژه خاص، جزو 20پروژه یکی از مهمترین جایزه های معماری جهان که هر 3سال یکبار به یک یا چند معمار زنده اعطا میشود، انتخاب شده است.این جایزه برخلاف «جایزه معماری پریتزکر»، بر شیوههای بومی و اسلامی و کارکرد ویژه معماری کهن و نوین در توسعه جهان سوم نیز متمرکز است. هدف از این جایزه، شناخت نمونههای برتر معماری که هم طرحهای نوین را دربر گیرد، هم فاکتورهای اجتماعی و بهبود و توسعه آنها و نیز مفاهیم بازسازی، دوباره استفادهسازی، محافظت و طراحی محیط زیست عنوان شده است.
کامران درباره جایزه معماری برای طراحی و معماری این مدرسه نیز گفت: این جایزه بهدلیل کرونا طی چند سال اخیر به تأخیر افتاد. بنابراین به تازگی برای بازدید از این مدرسه به این روستا آمدند.
وی افزود:این جایزه معماری ، جایزه بزرگ معماری در دنیا محسوب میشود که برای پروژههای اجرا شده در کشورهای اسلامی درنظر گرفته میشود. چیزی که این جایزه را شاخص میکند این است که فقط رویکرد معماری ندارند بلکه مهم است که سازه و ساختمان آن چقدر در زمینه توسعه منطقه تأثیر داشته است. کامران گفت: از میان چندین هزار پروژه، 465 پروژه در مرحله نخست کاندیدای این جایزه شدند. پس از آن 20 پروژه انتخاب شد که «مدرسه ایران من سیدبار» نیز جزو آنهاست. مرحله نهایی نیز چند ماه دیگر اعلام میشود که 5 پروژه برترانتخاب خواهد شد.
کمبود اعتبار
وی گفت: با اینکه این مدرسه سال1399 راهاندازی شده اما هنوز برخی موارد طرح نظیر سایبان حصیری مدرسه، فنس کشی محوطه دور مدرسه که علاوهبر ایجاد حریم برای ساختمان مدرسه مانع ورود حیوانات به مدرسه میشود، همچنین تجهیز اتاق اقامتگاه و کارگاه سوزندوزی مدرسه و اصلاح راه و ورودی مدرسه از سمت روستا، بهدلیل پایان قرارداد پیمانکار و نیز کمبود اعتبار اجرا نشده است.
آرش علی آبادی، معمار مدرسه «ایران من» روستای سیدبار نیز درباره طراحی و ویژگیهای این مدرسه به «ایران» گفت: مدرسه ابتدایی «ایران من» روستای سیدبار در یک طبقه و با 4کلاس درس به ابعاد متفاوت و با قابلیت همپوشانی، یک کتابخانه، سالن چند منظوره (سالن اجتماعات، امتحانات، اتاق فیلم، اقامتگاه و کارگاه سوزن دوزی بانوک)، حیاطهای فرعی و اصلی در زیربنای 490 مترمربع طراحی و ساخته شده است.
وی افزود: کلاسها به گونهای طراحی شده که هر دو کلاس از قسمت گوشه با هم ارتباط دارند. همچنین با ایجاد فضای بینابینی در کلاس بزرگ این مدرسه، دانشآموزان کلاس کوچک میتوانند در این کلاس حضور داشته باشند و از آموزش توسط یک معلم (به دلیل محدودیت تعداد معلم) بهرهمند شوند. علاوهبر آن میتوانند با دانشآموزان پایههای بالاتر تعامل داشته باشند.
برنده جایزه معماری 1400 با بیان اینکه در ساخت این مدرسه موارد مهمی نظیر ضد زلزله بودن لحاظ شده است، ادامه داد: برای پوشش نهایی ساختمان مدرسه از مواد نیمه بومی با ترکیبی از سیمان و خاک منطقه (سیمگل) استفاده شده تا باران و سیلابهای فصلی موجب خوردگی و آسیب به نمای ساختمان نشود. نمای ساختمان همانند رنگ و بافت محیط است به همین علت اگر به هر دلیل دچار تخریب یا ترک خوردگی شود اهالی روستا خودشان براحتی میتوانند آن را ترمیم کنند.
گردش در هوای مدرسه
وی گفت: دایرهای بودن حیاط مدرسه، نحوه کنار هم قرار گرفتن و چرخش کلاسها و نیز اتصال آنها از قسمت گوشهها، موجب شده علاوهبر سهولت گردش هوا در بین کلاسها، فضاهای متنوع و حیاطهای کوچکی بین هر کلاس ایجاد شود. این فضاها با هدف فعالیتهای گروهی کودکان ایجاد شده است.
علی آبادی اظهار داشت: حفرههای دیوار به شکلی طراحی شده که از پنجره کلاسها، فرم دیوار و امتداد دید به سمت دشت وجود دارد. همچنین این حفرهها با ابعاد مختلف ایجاد شده تا امکان ورود دانشآموزان در مدرسه را از جهتهای مختلف فراهم کند. در قسمتی که ضخامت دیوار افزایش یافته توانستیم بخشهای خدماتی نظیر سرایداری، بوفه و انبار را در دل دیوار قرار دهیم.
یادداشت تفاهم تهران و عشقآباد برای مقابله با طوفانهای گردوغبار
سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت جهادکشاورزی ایران و حفاظت محیط زیست ترکمنستان با هدف مقابله با طوفانهای گردوغبار یادداشت تفاهم امضا کردند؛ این اتفاق همزمان با سفر رئیس جمهور ترکمنستان به تهران و در دیدار با رئیس جمهور ایران اتفاق افتاد.
گفتنی است در اواخر سال 1400 با هدف مقابله با طوفانهای گردوغبار اقداماتی در زمینه تبادل پیشنویس یادداشت تفاهم همکاریهای محیط زیستی بین سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت جهادکشاورزی ایران و حفاظت محیط زیست ترکمنستان صورت پذیرفت و نهایتاً به توافق طرفین رسید که در حین سفر رئیس جمهور ترکمنستان به ایران به امضا رسید.
تبادل تجربه در زمینه مسائل حفاظت از محیط زیست، مقابله با تغییرات آبوهوایی، پایش کیفیت هوا و آب، حفاظت از تنوع زیستی؛ ارزیابی اثرات زیست محیطی؛ آموزش و انتقال دانش و تبادل تجربه در زمینه مدیریت مناطق حفاظت شده از جمله محورهای همکاری در این یادداشت تفاهم است.
ریزگردهای صحرای قره قوم ترکمنستان در گام اول سرخس را درگیر میکند و بعد به گلستان میآید، خراسان را هم درگیر میکند و نفس کشیدن برای شهروندان این منطقه و از جمله مشهد را هم سخت میکند. ایران و عشقآباد سال گذشته نیز یادداشت تفاهم امضا کردند. هرچند یادداشت تفاهمها گام مثبتی است، اما تجربه نشان میدهد بدون حضور یک نهاد بینالمللی و ایجاد یک صندوق بینالمللی به سرانجام نمیرسد. مانع دیگری هم به گفته علیمحمد طهماسبی بیرگانی، دبیر ستاد مقابله ملی با گردوغبار وجود دارد؛ «اختلاف گازی میان ایران و ترکمنستان.» بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند پایان این اختلاف میتواند به همکاریهای مؤثری در همه زمینهها از جمله حوزه گردشگری و محیط زیست منجر شود. طوفانهای قره قوم علاوه بر خراسان رضوی، گلستان را هم درگیر میکند.
ساخت خانه برای «بیبیگل» در کوهرنگ چهارمحال و بختیاری آغاز شد
شهرکرد- «بیبیگل» پیرزن کوهرنگی ساکن در یکی از روستاهای محروم چهارمحال و بختیاری که با رساندن نامه خود به دست رئیس جمهور تکمیل خانه نیمهکاره خود را خواستار شده بود، بزودی با همت دولتمردان صاحب خانه میشود و اکنون ساخت خانه او آغاز شده است. انتشار کلیپی در فضای مجازی از یک پیرزن کوهرنگی که در جریان سفر رئیس جمهور به چهارمحال و بختیاری در مسیر عبور آیتالله رئیسی ایستاد تا نامهاش را شخصاً به وی بدهد، برای بسیاری این سؤال را پیش آورد که پیرزن چه خواستهای از رئیس دولت داشت و سرنوشت نامهاش چه شد.به گزارش ایرنا، بر اساس دستور مستقیم رئیس جمهور مبنی بر رفع مشکل مسکن بیبیگل در کمتر از یک هفته برنامهریزی برای آغاز عملیات اجرایی تکمیل خانه این بانوی کوهرنگی از سوی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی انجام شده و بنا به گفته مسئولان بزودی این خانه تحویل بیبیگل میشود.
اکنون در ظرف کمتر از یک هفته دستور رئیس جمهور برای رفع مشکل این بانوی کوهرنگی وارد مرحله اجرا شده است. رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی چهارمحال و بختیاری در همین خصوص گفت: مقدمات عملیات اجرایی تکمیل خانه بیبیگل آغاز شد و با برآورد مصالح مورد نیاز و سپس تأمین آن از سوی این نهاد و انتقال آن به محل روستا، عملیات اجرایی شروع خواهد شد.
فرشید ریاحی سامانی افزود: از آنجا که بخشی از عملیات اجرایی این واحد مسکونی طی سالهای گذشته انجام شده، تلاش میشود تا خانه این بانو در سریعترین زمان تکمیل و تحویل ایشان شود. وی تصریح کرد: علاوهبر خانه مسکونی بیبیگل، ۴۲ واحد دیگر نیز در روستای لِبد (روستایی که بیبیگل در آن ساکن است) به صورت نیمهکاره از سالهای گذشته باقی مانده است که عملیات تکمیل همه این ۴۲ واحد نیز در دستور کار قرار گرفته و عملیات تکمیل با شروع انتقال مصالح مورد نیاز مانند شن و ماسه از چهارشنبه آغاز میشود. سرپرست فرمانداری شهرستان کوهرنگ نیز از تأمین تجهیزات زندگی واحد مسکونی بیبیگل و کمک به درمان فرزند معلول وی خبر داد و گفت: پس از آنکه بزودی خانه مسکونی این بانو تکمیل شد، تمامی تجهیزات و لوازم خانگی منزل مسکونی بیبی گل سلیمانی از سوی دولت تأمین و در اختیار وی قرار داده میشود. شهباز اکبری افزود: بیبیگل سلیمانی زن سرپرست خانوار است و یک دختر معلول دارد که بنا بر دستور رئیس جمهور مقرر شد تا مراحل درمان این فرزند نیز در دستور کار قرار گیرد و تا جایی که امکان درمان وجود داشته با این بانو همکاری شود.
طراحی شهری مثل اصفهان مستلزم خلاقیت و نوآوری است
اصفهان - شهردار اصفهان گفت: طراحان و سازندگان اصفهان باید روایت اصفهان را از زبان مردم اصفهان بشنوند و شخصیت آن را بشناسند.
به گزارش «ایران آنلاین»، علی قاسمزاده در آیین افتتاحیه اجلاس سازندگان و طراحان اصفهان، اظهار کرد: در برابر تغییرات مستمر جهان هستی میتوانیم سه موضع متفاوت داشته باشیم؛ موضع نخست اینکه در مقابل تغییر ایستادگی کنیم که این نمود تحجر است و براساس تجربه تاریخی در این صورت لاجرم زیر چرخهای تغییر خرد میشویم.
وی ادامه داد: موضع دوم نیز این است در مقابل تغییر تسلیم شویم و سوم اینکه خود پیشگام تغییر باشیم و مغلوب مکان و زمان نشویم.
قاسمزاده با تأکید بر ضرورت به کارگیری افراد خلاق و نوآور در عرصه سازندگی و طراحی شهر عنوان کرد: مسأله جدی ما در حال حاضر یافتن معنایی برای «اصفهان نوین» و تعیین موضع مان نسبت به آن است و پاسخ به این سؤال که اگر قرار شد به دنبال ایجاد اصفهان نوین باشیم، آیا باید بهطور کامل شبیه اصفهان قدیم باشد یا نه.
شهردار اصفهان خاطرنشان کرد: در این مسیر و در برابر دنیایی که پیوسته در حال تغییر است، نباید شخصیت خود را گم کنیم زیرا آنچه به ما هویت میدهد، شخصیت است و هر شهری به اقتضای عناصر هویتی خود شخصیتی دارد.
قاسمزاده با بیان اینکه اگر بتوانیم شخصیت شهر را بشناسیم، توانستهایم اصفهان نوینی را طراحی کنیم که با شخصیت آن در تعارض نباشد، گفت: از هر نسلی انتظار میرود از خود چیزی به یادگار بگذارد و در تاریخ تحول اصفهان نیز باید نگاه و تغییر جدیدی وجود داشته باشد تا هماهنگ با شخصیت اصفهان به وقوع بپیوندد. وی در پاسخ به این سؤال که چگونه میتوانیم شخصیت اصفهان را بشناسیم، گفت: باید روایت اصفهان را فهمید و قصه اصفهان را از زبان مردم اصفهان شناخت تا طراحان و سازندگان نیز قصه اصفهان را متوجه شوند. شهردار اصفهان تأکید کرد: اگر فکر کنیم دفاع از اصفهان به معنای ساختوساز همچون دوران ۴۰۰ سال گذشته است، تصوری اشتباه است چرا که ما باید خالق زمان و مکان باشیم و فصل جدیدی بر کتاب اصفهان بیفزاییم که این کار طراحان و سازندگان است.
انتقال کسبه متروپل به بازار خلیج فارس
آبادان - معاون استاندار خوزستان و فرماندار ویژه آبادان اعلام کرد: بازار خلیج فارس برای ادامه فعالیت کسبه آسیب دیده از حادثه متروپل در نظر گرفته شده است و کسبه میتوانند برای تحویل غرفه به این محل مراجعه کنند.
«احسان عباسپور» به ایرنا گفت: کسبه مجاور متروپل میتوانند با مراجعه به ستاد پیگیری خسارت حادثه متروپل، اطلاعات خود را به گروههای مستقر ارائه و راهنمایی قضایی و اداری دریافت کنند.
وی تأکید کرد: تلاش دولت رسیدگی و پرداخت خسارت به خسارتدیدگان این حادثه است که پس از بررسی خسارت پرداخت خواهد شد. وی در خصوص محدودیت تردد اعمال شده در خیابان امیرکبیر و اطراف ساختمان متروپل نیز گفت: از آنجایی که اولویت حفظ جان و سلامت شهروندان است لذا تا زمانی که جان مردم از بابت ریزش ساختمان در خطر است محدودیتهای اطراف ساختمان متروپل برداشته نخواهد شد. جمعی از کسبه مجاور ساختمان متروپل آبادان با امضای طوماری خطاب به فرماندار این شهرستان رسیدگی به وضعیت معیشت و جبران خسارت وارده را خواستار شدند.
افزایش ۶۰ درصدی تولید مرغ در همدان
همدان - رئیس سازمان جهاد کشاورزی همدان از افزایش ۶۰ درصدی تولید مرغ در استان از ابتدای سال تاکنون و تولید متوسط روزانه بین ۱۹۰ تا ۲۰۰ تن مرغ خبر داد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، غلامحسین تقوی با بیان اینکه تولید مرغ روزانه استان پیش از این حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ تن بود، گفت: کمبودی در زمینه تولید مرغ وجود ندارد و در حال حاضر جوجهریزیها در مرغداریها بیش از ظرفیت و تقاضای بازار است که صادرات به سایر استانها انجام میشود.
وی افزود: در این راستا روزانه ۶۰ تا ۶۵ تن گوشت مرغ از همدان به سایر استانها ارسال میشود. به گفته وی مصرف روزانه گوشت مرغ استان همدان حدود ۹۵ تن است که البته در زمان پیک مصرف به ۱۳۰ تن هم میرسد.
تقوی با اشاره به افزایش قیمت نهادههای دام و طیور افزود: در این زمینه دولت بستههای حمایتی خوبی درنظر گرفته است و مرغداران نباید نگران باشند.