ارسال دیدگاه
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
نادر مشایخی عضو شورای سیاستگذاری سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر در گفتوگو با «ایران» : پویایی جشنواره به حضور جوانان بستگی دارد
نداسیجانی - کمتر از 5 ماه به آغاز سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر باقی مانده، (بهمن ماه 1401) اما تا به اکنون دبیر این دوره از جشنواره انتخاب و معرفی نشده است. این در حالی است که دبیران بخش فیلم فجر و تئاتر فجر این دوره از جشنوارهها، از مدتها قبل انتخاب و معرفی شده و تقریباً فعالیتهای خود را آغاز کردهاند. نکته دیگر اینکه بخشی از جدول جشنواره موسیقی فجر، به موسیقی بینالملل اختصاص دارد و طبق روال دورهها و سالهای قبل، انتخاب و دعوت از گروههای خارجی این بخش، ماهها قبل از شروع جشنواره صورت میگیرد. با این تفاصیل، این طور به نظر میآید که در حال حاضر برگزارکنندگان، جز اعلام اعضای شورای سیاستگذاری سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر، خبر دیگری درخصوص این جشنواره اعلام نکردهاند. اعضای این شورا هم هفته آخر فصل تابستان (23 شهریورماه) از سوی محمود سالاری معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس شورای سیاستگذاری سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر، اعلام گردید و طبق احکامی نادر مشایخی، سید محمد میرزمانی، بهزاد عبدی، حمیدرضا اردلان، محمدعلی مرآتی و محمد اللهیاری فومنی (مدیرکل دفتر موسیقی) بهعنوان اعضای شورای سیاستگذاری این دوره از جشنواره موسیقی فجر منصوب شدند. دو سال پیش (مرداد 1399) در آییننامه جشنواره موسیقی فجر تغییراتی ایجاد شد و بر این اساس، طبق آییننامه، شورای سیاستگذاری، بررسی و تصویب راهبردها، تعیین رویکردهای کلان، تصویب کلیات فراخوان، انتخاب دبیر جشنواره و... را برعهده دارد.
تفکرات و اندیشه های جوانان را باور کنیم
نادر مشایخی از اعضای شورای سیاستگذاری سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر در گفتوگو با «ایران» درباره حضور و فعالیتش در این جشنواره اظهار کرد: «با گذشت بیش از سه دهه از برگزاری جشنواره موسیقی فجر، تنها یک دوره در این جشنواره شرکت و اجرای برنامه داشتهام، آن هم دوره سی و پنجم بود (سال 98) که با برعهده داشتن رهبری ارکستر فرهنگ و هنر، به روی صحنه رفتم.»
او ارزیابیاش از این جشنواره را اینگونه بیان کرد: «سالها از برگزاری جشنواره موسیقی فجر میگذرد، اما از دیدگاه من این جشنواره تا به امروز نه تنها پیشرفت چندانی نداشته، بلکه پسرفت و تنزل هم داشته است چرا که، آنطور که باید از حضور جوانان در این جشنواره بزرگ بهره گرفته نشده است. شاید هم یکی از دلایل این امر، دیدگاه سنتی برگزارکنندگان جشنواره موسیقی فجر باشد. اما باید بستری فراهم آید تا نسل جوان و نوجوان در این جشنواره شرکت و اجرا داشته باشند و از ایدهها و تفکرات آنها استفاده گردد و به باور من حتی لازم است تا حدودی تفکرات هنری خود را با آنها وفق بدهیم به این سبب که نسل آینده اداره کننده عرصه هنر و موسیقی کشور هستند و فرهنگ و هنر سرزمینمان باید به نسل بعد هم منتقل شود.»
این آهنگساز افزود: « سالها به آموزش موسیقی مشغول بوده وهمچنان ادامه میدهم و تدریس میکنم اما با وجود این باید بگویم در تمامی این سالها از نسل جوان درسهای بسیاری آموختهام وهمچنان میآموزم و به عقیده من باید تفکرات و اندیشههای جوانان را باور کرد و آنها را پرورش داد. نسل امروز ارائهکننده ایدههای زیبا و اثرگذاری هستند که باید به آنها پرداخته شود. بنابراین پیشنهاد من به برگزارکنندگان جشنواره موسیقی فجر این است که این جشنواره را به سمت جوانگرایی سوق بدهند و همانطور که قبلتر اشاره کردم و بارها و بارها طی این سالها به آن تأکید داشتهام، از حضور نسل جوان باید بهره فراوان برد. دیگر دوره من و امثال من گذشته و بیان کردن زیباشناسی با زبان موسیقی از سوی ما شاید دیگر چندان جذابیتی نداشته باشد به این دلیل که امروز جوانان تعیین کننده شدهاند.»
با گذشت 37 سال از برگزاری جشنواره موسیقی فجر، برخی انتقادات به این جشنواره، در خصوص عدم حضور پیشکسوتان موسیقی و کنارهگیری آنها از جشنواره موسیقی فجر بوده است. نادر مشایخی در این باره اظهار کرد: «بهعقیده من، پیشکسوتان موسیقی کشورمان میبایست حامی این جشنواره و در کنار جوانان باشند و بیتردید حضور و اجرایشان در جشنواره موسیقی فجر بیانگر حمایت آنها از جوانان است چرا که هدفشان آموزش وهدایت نسل جوان بوده و است و بهتر آن است که پیشکسوتان و برگزارکنندگان جشنواره موسیقی فجر به جوانان اعتماد کنند. بار دیگر تأکید میکنم سطح موسیقی کشورمان نسبت به موسیقیای که امروز در دنیا به گوش میرسد، بسیار بسیار پایینتر است به این دلیل که به افکار تازه بها داده نمیشود.»
ضرورت حضور و اجرای بانوان در جشنواره
نادر مشایخی به تدریس و آموزش هنر بینارشتهای اشاره کرد و افزود: «موسیقی در دنیا ابعاد وسیعتری پیدا کرده اما متأسفانه در شیوههای آموزشی ما تغییرات محسوسی ایجاد نشده است. ۷۰ سال است که به تعداد محدود و معدودی از کتابهای آموزشی اکتفا کردهایم و آنها را به هنرجویان آموزش میدهیم، در حالی که افکار و اندیشه امروز هنرجویان بسیار تغییر کرده و در دنیای امروز باید همه هنرها را در برگرفت و از آنها بهره برد. اما آیا طی این سالها به هنر بینارشتهای توجهی شده است؟ آیا تا به امروز در جشنواره موسیقی فجر که معتبرترین جشنواره موسیقی ایران است، هنر بینا رشتهای مورد استفاده قرار گرفته!؟ هنر بینارشتهای به معنای تأثیرگذاری یک هنر روی هنر دیگراست. به طور مثال اثرگذاری هنر موسیقی روی هنرهای تجسمی مانند نقاشی و طراحی و... این پیش زمینه و این هنر از ابتدا در کشور ما بوده و هست اما متأسفانه آن را نادیده گرفتیم و بستری هم برای ارائه هنر این جوانان فراهم نشد به همین دلیل یا به موسیقی پاپ گرایش پیدا میکنند یا هنر بینارشتهای را در خلوت خود و درحضور معدود افرادی به اجرا در میآورند درحالی که همانطور که اشاره کردم زمینه این هنر در کشور ما وجود دارد و باید در جشنوارههایی همچون موسیقی فجر اجرا شود.»
این رهبر ارکستر بهعنوان یکی از اعضای شورای سیاستگذاری سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر پیشنهاد دارد، هنر بینارشتهای به جدول جشنواره افزود شود و در ادامه گفت: « پیشنهاد و تأکیدم، ابتدا حضور و اجرای جوانان در جشنواره موسیقی فجر است. به این دلیل که جوانان تعیین کننده آینده فرهنگ و هنر کشورمان هستند و بهعنوان عضو این شورا پیشنهاد دیگرم این است که هنر بینارشتهای به جدول جشنواره گنجانده شود و البته در کنار این موضوعات، مسأله دیگر حضور پررنگ بانوان در جشنواره موسیقی فجر است و اجرای بانوان در این جشنواره ضرورت دارد. نباید هنر بانوان را که بخشی از تاریخ و فرهنگ و هنر کشورمان را رقم میزنند، نادیده گرفت. در کشور ما بانوان آهنگساز درجه یک بوده و هستند و میبایست هنر آنها دیده شود.»
دقت نظر بیشتر در انتخاب بخش موسیقی بینالملل جشنواره
نادر مشایخی در خصوص بخش بینالملل جشنواره موسیقی فجر هم بیان کرد: «درخصوص بخش بینالملل این جشنواره باید دقت نظر بیشتری صورت بگیرد و به عقیده من میبایست فردی آگاه و باتجربه و اشراف به این بخش، عهدهدار این مسئولیت باشد.
ما نباید تنها از گروههای موسیقیای دعوت به عمل آوریم که شهرت جهانی دارند یا حضور گروههایی که دستمزدهای کمتر دریافت میکنند بلکه باید از گروههایی برای شرکت در این جشنواره دعوت شود که حرف تازهای برای گفتن داشته باشند و حضورشان در جشنواره تأثیرگذار باشد و به پیشنهاد من بهتر است از موزیسینهایی دعوت گردد که در موسیقی تعیین کننده هستند. افرادی که در موسیقی دنیا تأثیر گذارند و میتوانند به احیای سبک موسیقی کلاسیک غربی کمک بیشتری داشته باشند. به این دلیل که آموزش موسیقی در کشور ما سطح بسیار پایینی دارد. خود من بهعنوان یک مدرس موسیقی، باید آموزش را به گونهای به جوانان منتقل کنم که برای آنها قابل درک و دریافت باشد و با وجود پیشرفت موسیقی در دنیا، نباید روش آموزشیمان، تنها شیوه گذشتگان باشد به این دلیل که تفکر و اندیشه جوانان امروز تغییر کرده و باید متدهای تازه و پیشرو به آنها آموزش داده شود اما متأسفانه بسیاری از دوستان از این موضوع بیاطلاع هستند و شاید هم ترجیح میدهند به همان روش قدیمی کار خود را ادامه بدهند.»
این آهنگساز و رهبر ارکستر سال گذشته مدرسه موسیقی دایر کرد؛ مدرسهای که در نظر دارد، صرفنظر از کپی متدهای غربی در آموزش موسیقی، با توجه به مختصات فرهنگی ایران، نحوه جدیدی از تعلیمِ موسیقی را که تمرکزش بر «چگونه آموختن» است در دستور کار قرار دهد. او در اینباره گفت: «من در این مدرسه، متدهای جدید آموزشی را تدریس میکنم که برای هنرجویان بویژه نسل جوان قابل درک و دریافت باشد. ما نمیتوانیم تنها به آموزش کتابهایی اکتفا کنیم که سال قبل نوشته و ترجمه شده است. از دیدگاه من آموزش موسیقی یک رشته عملی است تا تئوری. بنابراین نباید آموزش موسیقی را در چهارچوب دانشگاهها خلاصه کرد و این اشتباه بزرگی است بلکه باید دروس عملی بیشتر تقویت شود و اینگونه آموزش داد. جالب است بدانید بسیاری از فارغالتحصیلان دانشکدههای موسیقی، بعد از اتمام ترمهای رشته تحصیلی خود و برای ورود به بازار کار از ابتدا آموزش عملی موسیقی را فرا میگیرند به این دلیل که پرتعداد بودن واحدهای درسی فرصت کمتری برای آموختن آموزشهای عملی گذاشته است. من در مدرسه موسیقی که از رده سنی 16 سال به بالا است، آهنگسازی و رهبری ارکستر آموزش میدهم و باید بگویم استعدادهای بسیار خوبی در بین جوانان وجود دارد اما متأسفانه پشتکار آنها کم است. اما از همین استعدادهای کم نظیر حمایتهای لازم را خواهیم داشت و براین اساس هنرجویان مدرسه موسیقی میتوانند بعد از گذراندن دورههای تحصیلی، نتیجه کارهای خود را عرضه کنند و در معرض شنیداری قرار بدهند.»
پرهیز از سلیقه های شخصی
عضو شورای سیاستگذاری سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر درادامه صحبتهایش به جایزه باربد اشاره کرد و افزود: «مخالف رقابت در موسیقی هستم و به نظرمن جشنواره موسیقی فجر باید به گونهای برگزار شود که همه هنرمندان فرصت شرکت و اجرا در این جشنواره را داشته باشند بویژه افرادی که امکانات کمتری برای ارائه هنر خود دارند. به عقیده من باید در خصوص موازین جایزه باربد بیشتر اندیشیده شود و اگر به این مسأله توجه شود شاهد اتفاقات خوبی خواهیم بود. جشنواره موسیقی فجر مهمترین و بزرگترین جشنواره موسیقی ایران است و باید به موضوعات روز دنیا بپردازد. باید موسیقیهایی به این جشنواره وارد شود که در رسانههایی چون رادیو و تلویزیون به گوش نمیرسد اما در دنیا مورد توجه بوده و هست.»
نادر مشایخی در خصوص انتخاب دبیر جشنواره نیز بیان داشت: «اولویت نخست دبیر جشنواره باید موسیقی روز باشد. بدین معنا که چه موسیقی امروز مهم بوده و شنیدن آن ضرورت دارد! و برای تغییر عادت شنیداری مردم و مخاطبان چه نوع موسیقی باید رواج یابد تا انگیزه بیشتری نسبت به شنیدن آنها فراهم شود! حتی چگونه شنیده شدن موسیقی گذشتگان را هم باید به مردم شناساند. نباید بهعنوان دبیر جشنواره تنها به سلیقه خود اکتفا کرد بلکه باید آگاه نسبت به موسیقی روز بود.»
او در ادامه افزود:« در اروپا مدیر اصلی یک جشنواره هنری و موسیقی، موزیسین است.اما در کنار آن همانطور که اشاره کردم نیاز به تفکرات تازه و نو است یعنی نیاز به حضور جوانان است و چه بهتر که دبیر یک جشنواره مانند موسیقی فجر از بین همین موزیسینهای جوان انتخاب شود و به اجرای جوانان زیر 25 سال در جشنواره موسیقی فجر پافشاری و اصرار دارم.»
تفکرات و اندیشه های جوانان را باور کنیم
نادر مشایخی از اعضای شورای سیاستگذاری سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر در گفتوگو با «ایران» درباره حضور و فعالیتش در این جشنواره اظهار کرد: «با گذشت بیش از سه دهه از برگزاری جشنواره موسیقی فجر، تنها یک دوره در این جشنواره شرکت و اجرای برنامه داشتهام، آن هم دوره سی و پنجم بود (سال 98) که با برعهده داشتن رهبری ارکستر فرهنگ و هنر، به روی صحنه رفتم.»
او ارزیابیاش از این جشنواره را اینگونه بیان کرد: «سالها از برگزاری جشنواره موسیقی فجر میگذرد، اما از دیدگاه من این جشنواره تا به امروز نه تنها پیشرفت چندانی نداشته، بلکه پسرفت و تنزل هم داشته است چرا که، آنطور که باید از حضور جوانان در این جشنواره بزرگ بهره گرفته نشده است. شاید هم یکی از دلایل این امر، دیدگاه سنتی برگزارکنندگان جشنواره موسیقی فجر باشد. اما باید بستری فراهم آید تا نسل جوان و نوجوان در این جشنواره شرکت و اجرا داشته باشند و از ایدهها و تفکرات آنها استفاده گردد و به باور من حتی لازم است تا حدودی تفکرات هنری خود را با آنها وفق بدهیم به این سبب که نسل آینده اداره کننده عرصه هنر و موسیقی کشور هستند و فرهنگ و هنر سرزمینمان باید به نسل بعد هم منتقل شود.»
این آهنگساز افزود: « سالها به آموزش موسیقی مشغول بوده وهمچنان ادامه میدهم و تدریس میکنم اما با وجود این باید بگویم در تمامی این سالها از نسل جوان درسهای بسیاری آموختهام وهمچنان میآموزم و به عقیده من باید تفکرات و اندیشههای جوانان را باور کرد و آنها را پرورش داد. نسل امروز ارائهکننده ایدههای زیبا و اثرگذاری هستند که باید به آنها پرداخته شود. بنابراین پیشنهاد من به برگزارکنندگان جشنواره موسیقی فجر این است که این جشنواره را به سمت جوانگرایی سوق بدهند و همانطور که قبلتر اشاره کردم و بارها و بارها طی این سالها به آن تأکید داشتهام، از حضور نسل جوان باید بهره فراوان برد. دیگر دوره من و امثال من گذشته و بیان کردن زیباشناسی با زبان موسیقی از سوی ما شاید دیگر چندان جذابیتی نداشته باشد به این دلیل که امروز جوانان تعیین کننده شدهاند.»
با گذشت 37 سال از برگزاری جشنواره موسیقی فجر، برخی انتقادات به این جشنواره، در خصوص عدم حضور پیشکسوتان موسیقی و کنارهگیری آنها از جشنواره موسیقی فجر بوده است. نادر مشایخی در این باره اظهار کرد: «بهعقیده من، پیشکسوتان موسیقی کشورمان میبایست حامی این جشنواره و در کنار جوانان باشند و بیتردید حضور و اجرایشان در جشنواره موسیقی فجر بیانگر حمایت آنها از جوانان است چرا که هدفشان آموزش وهدایت نسل جوان بوده و است و بهتر آن است که پیشکسوتان و برگزارکنندگان جشنواره موسیقی فجر به جوانان اعتماد کنند. بار دیگر تأکید میکنم سطح موسیقی کشورمان نسبت به موسیقیای که امروز در دنیا به گوش میرسد، بسیار بسیار پایینتر است به این دلیل که به افکار تازه بها داده نمیشود.»
ضرورت حضور و اجرای بانوان در جشنواره
نادر مشایخی به تدریس و آموزش هنر بینارشتهای اشاره کرد و افزود: «موسیقی در دنیا ابعاد وسیعتری پیدا کرده اما متأسفانه در شیوههای آموزشی ما تغییرات محسوسی ایجاد نشده است. ۷۰ سال است که به تعداد محدود و معدودی از کتابهای آموزشی اکتفا کردهایم و آنها را به هنرجویان آموزش میدهیم، در حالی که افکار و اندیشه امروز هنرجویان بسیار تغییر کرده و در دنیای امروز باید همه هنرها را در برگرفت و از آنها بهره برد. اما آیا طی این سالها به هنر بینارشتهای توجهی شده است؟ آیا تا به امروز در جشنواره موسیقی فجر که معتبرترین جشنواره موسیقی ایران است، هنر بینا رشتهای مورد استفاده قرار گرفته!؟ هنر بینارشتهای به معنای تأثیرگذاری یک هنر روی هنر دیگراست. به طور مثال اثرگذاری هنر موسیقی روی هنرهای تجسمی مانند نقاشی و طراحی و... این پیش زمینه و این هنر از ابتدا در کشور ما بوده و هست اما متأسفانه آن را نادیده گرفتیم و بستری هم برای ارائه هنر این جوانان فراهم نشد به همین دلیل یا به موسیقی پاپ گرایش پیدا میکنند یا هنر بینارشتهای را در خلوت خود و درحضور معدود افرادی به اجرا در میآورند درحالی که همانطور که اشاره کردم زمینه این هنر در کشور ما وجود دارد و باید در جشنوارههایی همچون موسیقی فجر اجرا شود.»
این رهبر ارکستر بهعنوان یکی از اعضای شورای سیاستگذاری سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر پیشنهاد دارد، هنر بینارشتهای به جدول جشنواره افزود شود و در ادامه گفت: « پیشنهاد و تأکیدم، ابتدا حضور و اجرای جوانان در جشنواره موسیقی فجر است. به این دلیل که جوانان تعیین کننده آینده فرهنگ و هنر کشورمان هستند و بهعنوان عضو این شورا پیشنهاد دیگرم این است که هنر بینارشتهای به جدول جشنواره گنجانده شود و البته در کنار این موضوعات، مسأله دیگر حضور پررنگ بانوان در جشنواره موسیقی فجر است و اجرای بانوان در این جشنواره ضرورت دارد. نباید هنر بانوان را که بخشی از تاریخ و فرهنگ و هنر کشورمان را رقم میزنند، نادیده گرفت. در کشور ما بانوان آهنگساز درجه یک بوده و هستند و میبایست هنر آنها دیده شود.»
دقت نظر بیشتر در انتخاب بخش موسیقی بینالملل جشنواره
نادر مشایخی در خصوص بخش بینالملل جشنواره موسیقی فجر هم بیان کرد: «درخصوص بخش بینالملل این جشنواره باید دقت نظر بیشتری صورت بگیرد و به عقیده من میبایست فردی آگاه و باتجربه و اشراف به این بخش، عهدهدار این مسئولیت باشد.
ما نباید تنها از گروههای موسیقیای دعوت به عمل آوریم که شهرت جهانی دارند یا حضور گروههایی که دستمزدهای کمتر دریافت میکنند بلکه باید از گروههایی برای شرکت در این جشنواره دعوت شود که حرف تازهای برای گفتن داشته باشند و حضورشان در جشنواره تأثیرگذار باشد و به پیشنهاد من بهتر است از موزیسینهایی دعوت گردد که در موسیقی تعیین کننده هستند. افرادی که در موسیقی دنیا تأثیر گذارند و میتوانند به احیای سبک موسیقی کلاسیک غربی کمک بیشتری داشته باشند. به این دلیل که آموزش موسیقی در کشور ما سطح بسیار پایینی دارد. خود من بهعنوان یک مدرس موسیقی، باید آموزش را به گونهای به جوانان منتقل کنم که برای آنها قابل درک و دریافت باشد و با وجود پیشرفت موسیقی در دنیا، نباید روش آموزشیمان، تنها شیوه گذشتگان باشد به این دلیل که تفکر و اندیشه جوانان امروز تغییر کرده و باید متدهای تازه و پیشرو به آنها آموزش داده شود اما متأسفانه بسیاری از دوستان از این موضوع بیاطلاع هستند و شاید هم ترجیح میدهند به همان روش قدیمی کار خود را ادامه بدهند.»
این آهنگساز و رهبر ارکستر سال گذشته مدرسه موسیقی دایر کرد؛ مدرسهای که در نظر دارد، صرفنظر از کپی متدهای غربی در آموزش موسیقی، با توجه به مختصات فرهنگی ایران، نحوه جدیدی از تعلیمِ موسیقی را که تمرکزش بر «چگونه آموختن» است در دستور کار قرار دهد. او در اینباره گفت: «من در این مدرسه، متدهای جدید آموزشی را تدریس میکنم که برای هنرجویان بویژه نسل جوان قابل درک و دریافت باشد. ما نمیتوانیم تنها به آموزش کتابهایی اکتفا کنیم که سال قبل نوشته و ترجمه شده است. از دیدگاه من آموزش موسیقی یک رشته عملی است تا تئوری. بنابراین نباید آموزش موسیقی را در چهارچوب دانشگاهها خلاصه کرد و این اشتباه بزرگی است بلکه باید دروس عملی بیشتر تقویت شود و اینگونه آموزش داد. جالب است بدانید بسیاری از فارغالتحصیلان دانشکدههای موسیقی، بعد از اتمام ترمهای رشته تحصیلی خود و برای ورود به بازار کار از ابتدا آموزش عملی موسیقی را فرا میگیرند به این دلیل که پرتعداد بودن واحدهای درسی فرصت کمتری برای آموختن آموزشهای عملی گذاشته است. من در مدرسه موسیقی که از رده سنی 16 سال به بالا است، آهنگسازی و رهبری ارکستر آموزش میدهم و باید بگویم استعدادهای بسیار خوبی در بین جوانان وجود دارد اما متأسفانه پشتکار آنها کم است. اما از همین استعدادهای کم نظیر حمایتهای لازم را خواهیم داشت و براین اساس هنرجویان مدرسه موسیقی میتوانند بعد از گذراندن دورههای تحصیلی، نتیجه کارهای خود را عرضه کنند و در معرض شنیداری قرار بدهند.»
پرهیز از سلیقه های شخصی
عضو شورای سیاستگذاری سی و هشتمین جشنواره موسیقی فجر درادامه صحبتهایش به جایزه باربد اشاره کرد و افزود: «مخالف رقابت در موسیقی هستم و به نظرمن جشنواره موسیقی فجر باید به گونهای برگزار شود که همه هنرمندان فرصت شرکت و اجرا در این جشنواره را داشته باشند بویژه افرادی که امکانات کمتری برای ارائه هنر خود دارند. به عقیده من باید در خصوص موازین جایزه باربد بیشتر اندیشیده شود و اگر به این مسأله توجه شود شاهد اتفاقات خوبی خواهیم بود. جشنواره موسیقی فجر مهمترین و بزرگترین جشنواره موسیقی ایران است و باید به موضوعات روز دنیا بپردازد. باید موسیقیهایی به این جشنواره وارد شود که در رسانههایی چون رادیو و تلویزیون به گوش نمیرسد اما در دنیا مورد توجه بوده و هست.»
نادر مشایخی در خصوص انتخاب دبیر جشنواره نیز بیان داشت: «اولویت نخست دبیر جشنواره باید موسیقی روز باشد. بدین معنا که چه موسیقی امروز مهم بوده و شنیدن آن ضرورت دارد! و برای تغییر عادت شنیداری مردم و مخاطبان چه نوع موسیقی باید رواج یابد تا انگیزه بیشتری نسبت به شنیدن آنها فراهم شود! حتی چگونه شنیده شدن موسیقی گذشتگان را هم باید به مردم شناساند. نباید بهعنوان دبیر جشنواره تنها به سلیقه خود اکتفا کرد بلکه باید آگاه نسبت به موسیقی روز بود.»
او در ادامه افزود:« در اروپا مدیر اصلی یک جشنواره هنری و موسیقی، موزیسین است.اما در کنار آن همانطور که اشاره کردم نیاز به تفکرات تازه و نو است یعنی نیاز به حضور جوانان است و چه بهتر که دبیر یک جشنواره مانند موسیقی فجر از بین همین موزیسینهای جوان انتخاب شود و به اجرای جوانان زیر 25 سال در جشنواره موسیقی فجر پافشاری و اصرار دارم.»
مینی کمپ « ارزیابی فنی» به پایان رسید تیم ملی رو به جلو
گروه ورزشی/ بازیکنان حاضر در اردوی تیم ملی، دیروز آخرین جلسه تمرینی خود را در هفته نخست این اردوی «ارزیابی فنی» برگزار کردند. پیش از تمرین، مربیان حاضر در کلاس مربیگری A آسیا با کارلوس کیروش عکس یادگاری گرفتند و سرمربی تیم ملی با خسرو حیدری، بازیکن سابق تیم ملی و مربی فعلی استقلال که در جام جهانی 2014 شاگردش بود و در بین مربیان حاضر در کلاس مربیگری بود، خوش و بش گرمی داشت. اما تمرین تیم ملی در حالی از ساعت ١٠ روی زمین چمن شماره 2 کمپ تیم ملی آغاز شد که ملیپوشان پس از انجام تمرینات ابتدایی به 2 گروه تقسیم شدند. یک گروه زیر نظر کیروش به تمرین پرداختند و دروازهبانان نیز با مربی دروازهبانها تمرین اختصاصی انجام دادند. البته علیرضا بیرانوند جدا از سایرین در کنار زمین و میلاد سرلک هم در پک به تمرینات اختصاصی پرداختند. تأکید اصلی کادر فنی در تمرین دیروز، حفظ تمرکز و سرعت بالای تصمیمگیری بود. کیروش در حین تمرین به بازیکنان گفت: «فراموش نکنید که در تمرینات تک تک اشتباهات میتوانند فرصتی برای یادگیری باشند.» پس از پایان این تمرین، بازیکنان اردو را ترک کردند اما درباره استقلال چنین اتفاقی رخ نداد. چرا که تمرین آبیپوشان پایتخت هم در همین زمان برگزار میشد و روزبه چشمی، ابوالفضل جلالی و مهدی مهدیپور 3 ملیپوش استقلال که در مینی کمپ تیم ملی بودند، خود را به محل تمرین استقلال رساندند اما با تأخیر این اتفاق افتاد و مجبور شدند با لباس شخصی نظارهگر حرکات همتیمیهای خود باشند. آنها به همراه سیدحسین حسینی و محمد محبی امروز با حضور در تمرینات استقلال رسماً کار خود را برای مسابقه با ذوبآهن شروع خواهند کرد. اما این تنها اتفاق رخ داده درباره استقلالیها در تیم ملی نبود. چرا که ریکاردو ساپینتو سرمربی این تیم هم، یکشنبه شب در تمرین تیم ملی حاضر شد و با ملیپوشان و سرمربی تیم ملی گفتوگو کرد. ساپینتو پس از صحبت با هموطن پرتغالی خود، با ملیپوشان استقلال برخورد گرمی داشت و با دیگر ملیپوشان حاضر در اردو هم عکس یادگاری گرفت.
آینده سردار به معجزه گره خورد
مصدومیت سردار آزمون ستاره تیم ملی و بایرلورکوزن قبل از مسابقات جام جهانی، حضور او در این مسابقات را در هالهای از ابهام فرو برده است. در این بین آنتون اسمیرنوف، مدیر برنامههای این بازیکن در مصاحبه با سایت «اسپورت 24» روسیه، گفت: «باشگاه بایرلورکوزن مدت دوری آزمون از میادین را بین 6 تا 8 هفته اعلام کرده است. تشخیص دقیق در این زمینه ممکن نیست ولی پارگی در عضله پای راستش قطعی است. تاریخ تقریبی بهبودی آزمون طبق برنامهریزی باشگاه لورکوزن بیستم نوامبر (29 آبان) است. اگر آزمون بتواند از این تاریخ زودتر بهبود یابد به نوعی معجزه است.» این در حالی است که تیم ملی کشورمان قرار است در اولین بازی جام جهانی در تاریخ 30 آبان به مصاف انگلیس برود.
برش
زمان اعزام تیم ملی به قطر مشخص شد
نبی: برای بازی تدارکاتی به جمعبندی نرسیدهایم
مهدی محمد نبی، نایب رئیس اول فدراسیون فوتبال، درباره آخرین وضعیت تیم ملی و برگزاری مینیکمپ، گفت: «از نزدیک شاهد بودم کیروش دستورات و کارهای فنی مدنظرش را بخوبی پیگیری میکند. با توجه به در اختیار داشتن مینی کمپها از قبل هم برنامهریزیها به شکلی بود که تیم ملی چند روز زودتر به قطر اعزام شود. قرار بود 25 آبان اعزام شویم اما الان فکر میکنم بیست و سوم اعزام شویم.» او درباره بازی دوستانه تیم ملی هم توضیح داد: «یک بازی دوستانه هم قبل از اعزام داریم که تیمهای حاشیه خلیج فارس مدنظرمان بودند که هنوز به جمعبندی با آنها نرسیدهایم. با یک تیم دیگر صحبت کردهایم که امیدواریم این تیم در تهران حضور پیدا کند.» نبی درباره اینکه تیم جدید از اروپاست یا آسیا اعلام کرد: «هر زمان قطعی شد، اعلام میکنیم اما هنوز قطعی نشده است.»
آینده سردار به معجزه گره خورد
مصدومیت سردار آزمون ستاره تیم ملی و بایرلورکوزن قبل از مسابقات جام جهانی، حضور او در این مسابقات را در هالهای از ابهام فرو برده است. در این بین آنتون اسمیرنوف، مدیر برنامههای این بازیکن در مصاحبه با سایت «اسپورت 24» روسیه، گفت: «باشگاه بایرلورکوزن مدت دوری آزمون از میادین را بین 6 تا 8 هفته اعلام کرده است. تشخیص دقیق در این زمینه ممکن نیست ولی پارگی در عضله پای راستش قطعی است. تاریخ تقریبی بهبودی آزمون طبق برنامهریزی باشگاه لورکوزن بیستم نوامبر (29 آبان) است. اگر آزمون بتواند از این تاریخ زودتر بهبود یابد به نوعی معجزه است.» این در حالی است که تیم ملی کشورمان قرار است در اولین بازی جام جهانی در تاریخ 30 آبان به مصاف انگلیس برود.
برش
زمان اعزام تیم ملی به قطر مشخص شد
نبی: برای بازی تدارکاتی به جمعبندی نرسیدهایم
مهدی محمد نبی، نایب رئیس اول فدراسیون فوتبال، درباره آخرین وضعیت تیم ملی و برگزاری مینیکمپ، گفت: «از نزدیک شاهد بودم کیروش دستورات و کارهای فنی مدنظرش را بخوبی پیگیری میکند. با توجه به در اختیار داشتن مینی کمپها از قبل هم برنامهریزیها به شکلی بود که تیم ملی چند روز زودتر به قطر اعزام شود. قرار بود 25 آبان اعزام شویم اما الان فکر میکنم بیست و سوم اعزام شویم.» او درباره بازی دوستانه تیم ملی هم توضیح داد: «یک بازی دوستانه هم قبل از اعزام داریم که تیمهای حاشیه خلیج فارس مدنظرمان بودند که هنوز به جمعبندی با آنها نرسیدهایم. با یک تیم دیگر صحبت کردهایم که امیدواریم این تیم در تهران حضور پیدا کند.» نبی درباره اینکه تیم جدید از اروپاست یا آسیا اعلام کرد: «هر زمان قطعی شد، اعلام میکنیم اما هنوز قطعی نشده است.»
رهبر معظم انقلاب در دیدار دستاندرکاران کنگره شهدای ورزشکار و جمعی از مادران شهدای ورزشکار، مطرح کردند ورزش قهرمانی مایه سرافرازی ملی
گروه سیاسی/ بیانات رهبر انقلاب اسلامی در دیدار دستاندرکاران کنگره شهدای ورزشکار و جمعی از مادران شهدای ورزشکار که در تاریخ ۲۰ شهریور ۱۴۰۱ برگزار شده بود، روز گذشته در محل برگزاری این همایش در تهران منتشر شد.
بشارت امیدبخش، موجب حرکت و پیشرفت
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری، حضرت آیتالله خامنهای در این دیدار با اشاره به تصریح قرآن به زنده بودن شهیدان، گفتند: شهیدان به جامعه ایمانی بشارت و دلگرمی میدهند که مجاهدت در راه خدا با وجود دشواریها، عاقبت بسیار خوبی دارد و پایان آن نه با ترس همراه است نه با اندوه.
ایشان این بشارت امیدبخش را موجب حرکت و پیشرفت دانستند و خاطرنشان کردند: انقلاب اسلامی موجب ایجاد جاذبه عمومی برای جهاد و شهادت در راه خدا شد و بیش از ۵ هزار شهید ورزشکار نشانههای ممتازی از این جاذبه فراگیر و اثرگذار هستند.
تأثیرپذیرفتن محیط ورزش از معنویت شهدا
رهبر انقلاب، محیط کنونی ورزش را متأثر از معنویت شهدای ورزشکار دانستند و با برشمردن جلوههایی از تدین و پایبندی ورزشکاران کشورمان گفتند: حضور بانوی ورزشکار بر سکوی قهرمانی با حجاب اسلامی و دست ندادن با مرد بیگانه، اهدای مدالهای قهرمانی به خانوادههای شهدا، سر به خاک ساییدن و ذکر نام ائمه هدی(ع) پس از پیروزی و عزیمت هیأت ورزشی به زیارت اربعین، پدیدههای شگرف و بیبدیلی در دنیای مادی و پر از فساد امروز است که برای شناخت اعماق روحی و اخلاقی ملت ایران باید مورد توجه قرار بگیرند.
ایشان با اشاره به نقش برجسته چهرهها از جمله ورزشکاران صاحبنام در تزریق معنویت به لایههای گوناگون اجتماعی، گفتند: پایبندی ورزشکاران و مدیران ورزشی به مسائل دینی و حضور جهادی چهرهها در میادین، تأثیر معنوی زیادی بر افراد مستعد دارد.
ورزش قهرمانی موجب افتخار ملی
حضرت آیتالله خامنهای ورزش همگانی را عامل سلامت جسم و نشاط روح و امری لازم و واجب برای همه خواندند و افزودند: ورزش حرفهای و قهرمانی نیز اهمیت زیادی دارد چراکه هم موجب تشویق عموم مردم به ورزش همگانی است هم مایه افتخار ملی است و پیروزی در آن موجب خرسندی و سرافرازی همه ملت میشود و به همین علت بنده همواره از قهرمانان ورزشی تشکر میکنم و به آنها تبریک میگویم.
پیروزی ارزشی در برابر جلاد کودکان
ایشان با تأکید بر لزوم همراه کردن پیروزی فنی در میدان با پیروزی ارزشی افزودند: اینکه ورزشکار ما به علت مسابقه ندادن با فرستادگان رژیم صهیونیستی از مدال محروم میشود، در واقع یک پیروزی است چرا که مسابقه دادن به معنی به رسمیت شناختن رژیمی غاصب، جلاد و کودککش و پامال کردن پیروزی اخلاقی به بهای پیروزی فنی و ظاهری است که به هیچوجه ارزش ندارد.
بطلان ادعای دخالت ندادن سیاست در ورزش
ایشان تحریمهای ورزشی بعد از جنگ اوکراین را موجب رنگ باختن ادعاهای مستکبران و دنبالهروهای آنها درباره دخالت ندادن سیاست در ورزش دانستند و گفتند: این قضیه نشان داد هر جا منافع غربیها اقتضا کند براحتی از خطوط قرمز خود عبور میکنند.
باید فرهنگ خود را غالب کنیم
حضرت آیتالله خامنهای ورزشکاران را به حفظ شرف و آبروی خود و ملت و کشور با مراقبت از رفتارشان در میدان مسابقه و خارج از آن، توصیه کردند و افزودند: در گذشته محیط ورزشی ما همیشه به نام خدا و ائمه معصومین و جنبههای دینی و اخلاقی آراسته بود اما غربیها سعی کردند همراه با ورزشهای جدید، فرهنگ خود را نیز وارد کنند که باید ضمن فراگیری و پیشرفت در ورزشهای جدید، فرهنگ خود را غالب کنیم و نگذاریم ورزش به پلی برای ورود فرهنگ غربی تبدیل شود.
تشکر از تولیدکنندگان فیلم مستطیل قرمز
رهبر انقلاب، همچنین از تولیدکنندگان فیلم مستطیل قرمز با موضوع شهادت جمعی از ورزشکاران و تماشاگران در جریان بمباران یک زمین فوتبال در استان ایلام در دوران دفاع مقدس، تشکر و تأکید کردند: بیان حقایق با آثار هنری کار لازمی است که باید با قوت انجام شود.
گفتنی است، فیلم «مستطیل قرمز» به کارگردانی برادران حسن صیدخانی و حسین صیدخانی و تهیهکنندگی سیدعلیرضا سجادپور و بر اساس داستانی واقعی از رشادتهای اهالی منطقه چوار ایلام در دوران دفاع مقدس و فاجعه بمباران زمین فوتبال چوار ساخته شده است. همچنین در ابتدای این دیدار، آقایان سیدحمید سجادی (وزیر ورزش و جوانان)، مهدی میرجلیلی (رئیس سازمان بسیج ورزشکاران) و علی داوودی (قهرمان وزنهبرداری) گزارشهایی ارائه کردند.
بشارت امیدبخش، موجب حرکت و پیشرفت
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری، حضرت آیتالله خامنهای در این دیدار با اشاره به تصریح قرآن به زنده بودن شهیدان، گفتند: شهیدان به جامعه ایمانی بشارت و دلگرمی میدهند که مجاهدت در راه خدا با وجود دشواریها، عاقبت بسیار خوبی دارد و پایان آن نه با ترس همراه است نه با اندوه.
ایشان این بشارت امیدبخش را موجب حرکت و پیشرفت دانستند و خاطرنشان کردند: انقلاب اسلامی موجب ایجاد جاذبه عمومی برای جهاد و شهادت در راه خدا شد و بیش از ۵ هزار شهید ورزشکار نشانههای ممتازی از این جاذبه فراگیر و اثرگذار هستند.
تأثیرپذیرفتن محیط ورزش از معنویت شهدا
رهبر انقلاب، محیط کنونی ورزش را متأثر از معنویت شهدای ورزشکار دانستند و با برشمردن جلوههایی از تدین و پایبندی ورزشکاران کشورمان گفتند: حضور بانوی ورزشکار بر سکوی قهرمانی با حجاب اسلامی و دست ندادن با مرد بیگانه، اهدای مدالهای قهرمانی به خانوادههای شهدا، سر به خاک ساییدن و ذکر نام ائمه هدی(ع) پس از پیروزی و عزیمت هیأت ورزشی به زیارت اربعین، پدیدههای شگرف و بیبدیلی در دنیای مادی و پر از فساد امروز است که برای شناخت اعماق روحی و اخلاقی ملت ایران باید مورد توجه قرار بگیرند.
ایشان با اشاره به نقش برجسته چهرهها از جمله ورزشکاران صاحبنام در تزریق معنویت به لایههای گوناگون اجتماعی، گفتند: پایبندی ورزشکاران و مدیران ورزشی به مسائل دینی و حضور جهادی چهرهها در میادین، تأثیر معنوی زیادی بر افراد مستعد دارد.
ورزش قهرمانی موجب افتخار ملی
حضرت آیتالله خامنهای ورزش همگانی را عامل سلامت جسم و نشاط روح و امری لازم و واجب برای همه خواندند و افزودند: ورزش حرفهای و قهرمانی نیز اهمیت زیادی دارد چراکه هم موجب تشویق عموم مردم به ورزش همگانی است هم مایه افتخار ملی است و پیروزی در آن موجب خرسندی و سرافرازی همه ملت میشود و به همین علت بنده همواره از قهرمانان ورزشی تشکر میکنم و به آنها تبریک میگویم.
پیروزی ارزشی در برابر جلاد کودکان
ایشان با تأکید بر لزوم همراه کردن پیروزی فنی در میدان با پیروزی ارزشی افزودند: اینکه ورزشکار ما به علت مسابقه ندادن با فرستادگان رژیم صهیونیستی از مدال محروم میشود، در واقع یک پیروزی است چرا که مسابقه دادن به معنی به رسمیت شناختن رژیمی غاصب، جلاد و کودککش و پامال کردن پیروزی اخلاقی به بهای پیروزی فنی و ظاهری است که به هیچوجه ارزش ندارد.
بطلان ادعای دخالت ندادن سیاست در ورزش
ایشان تحریمهای ورزشی بعد از جنگ اوکراین را موجب رنگ باختن ادعاهای مستکبران و دنبالهروهای آنها درباره دخالت ندادن سیاست در ورزش دانستند و گفتند: این قضیه نشان داد هر جا منافع غربیها اقتضا کند براحتی از خطوط قرمز خود عبور میکنند.
باید فرهنگ خود را غالب کنیم
حضرت آیتالله خامنهای ورزشکاران را به حفظ شرف و آبروی خود و ملت و کشور با مراقبت از رفتارشان در میدان مسابقه و خارج از آن، توصیه کردند و افزودند: در گذشته محیط ورزشی ما همیشه به نام خدا و ائمه معصومین و جنبههای دینی و اخلاقی آراسته بود اما غربیها سعی کردند همراه با ورزشهای جدید، فرهنگ خود را نیز وارد کنند که باید ضمن فراگیری و پیشرفت در ورزشهای جدید، فرهنگ خود را غالب کنیم و نگذاریم ورزش به پلی برای ورود فرهنگ غربی تبدیل شود.
تشکر از تولیدکنندگان فیلم مستطیل قرمز
رهبر انقلاب، همچنین از تولیدکنندگان فیلم مستطیل قرمز با موضوع شهادت جمعی از ورزشکاران و تماشاگران در جریان بمباران یک زمین فوتبال در استان ایلام در دوران دفاع مقدس، تشکر و تأکید کردند: بیان حقایق با آثار هنری کار لازمی است که باید با قوت انجام شود.
گفتنی است، فیلم «مستطیل قرمز» به کارگردانی برادران حسن صیدخانی و حسین صیدخانی و تهیهکنندگی سیدعلیرضا سجادپور و بر اساس داستانی واقعی از رشادتهای اهالی منطقه چوار ایلام در دوران دفاع مقدس و فاجعه بمباران زمین فوتبال چوار ساخته شده است. همچنین در ابتدای این دیدار، آقایان سیدحمید سجادی (وزیر ورزش و جوانان)، مهدی میرجلیلی (رئیس سازمان بسیج ورزشکاران) و علی داوودی (قهرمان وزنهبرداری) گزارشهایی ارائه کردند.
رئیس دستگاه قضا تأکید کرد رسیدگی فوری بهپرونده های اغتشاشگران
حجتالاســــلام والمســــــــلمین محســــــــنی اژهای، دیروز طی سخنانی در شورایعالی قوه قضائیه با اشاره به اتفاقات و وقایع روزها و هفتههای گذشته به تبیین و تشریح جهات مختلف یک کنش اعتراضی و مسائل جامعهشناختی مرتبط با آن پرداخت و در همین راستا بیان داشت: خطاب به همه جریانها، گروهها، جناحهای سیاسی، دستهجات و افرادی از عموم مردم که دارای ابهام، سؤال، انتقاد و اعتراض هستند، اعلام میکنم که آمادگی استماع نقطهنظرات و پیشنهادات و انتقادات آنها از طریق گفتوگو را دارم و قطعاً چنانچه اشتباه و ضعفی از ناحیه ما وجود داشته باشد از نقطهنظرات ارائه شده در راستای رفع آنها استفاده میکنیم و هیج ابایی از اصلاح و رفع ضعف نداریم.
گـــروه سیاســـی/ حجتالاســــلام والمســــــــلمین محســــــــنی اژهای، دوشنبه (۱۸ مهر) طی سخنانی در شورایعالی قوه قضائیه با اشاره به اتفاقات و وقایع روزها و هفتههای گذشته، به تبیین و تشریح جهات مختلف یک کنش اعتراضی و مسائل جامعهشناختی مرتبط با آن پرداخت و در همین راستا بیان داشت: خطاب به همه جریانها، گروهها، جناحهای سیاسی، دستهجات و افرادی از عموم مردم که دارای ابهام، سؤال، انتقاد و اعتراض هستند، اعلام میکنم که آمادگی استماع نقطهنظرات و پیشنهادات و انتقادات آنها از طریق گفتوگو را دارم و قطعاً چنانچه اشتباه و ضعفی از ناحیه ما وجود داشته باشد از نقطهنظرات ارائه شده در راستای رفع آنها استفاده میکنیم و هیج ابایی از اصلاح و رفع ضعف نداریم.
اذعان مقامات غربی به حمایت از آشوب
رئیس قوه قضائیه بار دیگر با تمیز و تفکیک قائل شدن میان دو مقوله اعتراض و اغتشاش، بیان داشت: قطعاً یک کنش اعتراضی شامل آتش زدن قرآن و پرچم و سوزاندن اموال مردم و کشتهسازی نمیشود بلکه کنش اعتراضی تعریف و چهارچوب خاص و مشخص خود را دارد.
رئیس عدلیه در ادامه به این نکته نیز اشاره کرد که امروز دیگر پشتپرده اغتشاشات اخیر و عاملین و محرکین اصلی آن، کاملاً برای همگان روشن گردیده و مبرهن گشته که صهیونیستها، امریکاییها و برخی کشورهای اروپایی در این وقایع دست داشتند و سردمداران خود آنها نیز این موضوع را بر زبان میرانند.
حجتالاســــــلام والمســـــــلمین محسنی اژهای در ادامه با اشاره به برنامهریزی پیچیده تدارک دیده شده از ناحیه دشمنان برای تحریک مردم ایران و همراه کردن آنها با عناصر اصلی اغتشاشات، اظهار کرد: دشمن به مقصود خود نرسید و دوباره آدرس غلط دریافت کرد طی روزهای گذشته سردمداران برخی دولتهای متخاصم نیز نسبت به کاسته شدن از حجم شعارها و جمعیت اغتشاشگران اذعان و اظهار تأسف کردند.
دیگر بهانهای وجود ندارد
رئیس عدلیه با اشاره به مترصد بودن دشمن برای تمسک به هر بهانهای جهت تهدید امنیت روانی مردم ایران، گفت: امروز دیگر برای همگان مبرهن است که فوت یک دختر خانم (که همه ما را متأثر کرد) کاملاً بهانه بوده است؛ وقتی یک دستگاه رسمی و مسئول (پزشکی قانونی) با اعمال نهایت دقت و بررسی همهجانبه و علمی و تخصصی، نتایج ناظر بر علت فوت آن مرحومه را بهصورت شفاف در اختیار مردم میگذارد، دیگر این بهانه از همه سلب شده است و دیگر کسی که بخواهد همراستا با دشمن تحرکاتی داشته باشد نمیتواند ادعا کند که موضوع را نمیدانسته و چنین فردی هیچ حجتی نزد خداوند، مردم و وجدان خود ندارد.
حجتالاســــــلام والمســـــــلمین محسنی اژهای همچنین از عموم مردم که در نقاط مختلف کشور با برگزاری تجمعات خودجوش، انزجار خود را از عناصر اغتشاشگر اعلام میدارند و به تکریم نیروهای حافظ امنیت میپردازند تقدیر و تشکر به عمل آورد.
دستور اژهای به دادسراها
رئیس قوه قضائیه همچنین ضمن تقدیر مجدد از مجاهدتهای نیروهای حافظ امنیت مردم بویژه نیروهای فراجا و بسیج از همکاران قضایی خود نیز در بخشهای مختلف بویژه سازمان زندانها و دادسراها به سبب انجام تلاش مضاعف قدردانی به عمل آورد و به آنها توصیه کرد که بیش از پیش نسبت به توطئههای عناصر شیطانصفت هوشیار باشند.
رئیس دستگاه قضا همچنین بار دیگر به مقامات دادسراها در سراسر کشور دستور داد تا نسبت به تکمیل پرونده عناصر اصلی اغتشاشات و عناصر وابسته به خارج و معاندان و ضدانقلاب و عناصری که به انحای گوناگون از جمله تَسبیب، معاونت و مباشرت، موجبات تهدید امنیت مردم و تخریب و تحریق اموال عمومی و خصوصی را فراهم آوردند، تسریع داشته باشند.
قاضیالقضات به مقامات دادگستریهای سراسر کشور نیز دستور داد تا پروندههای ارسال شده از دادسراها پیرامون عناصر اغتشاشات را در دادگاهها، خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار دهند و در مراحل بعدی در مرجع تجدیدنظر یا حسب مورد دیوانعالی کشور نیز، نسبت به رسیدگی سریع و دقیق وفق موازین قانونی به این پروندهها اهتمام و توجه صورت گیرد.
اطلاع به مردم
رئیس عدلیه همچنین به مقامات دادسراها و دادگستریها نیز دستور داد هر تعداد کیفرخواست یا حکم را که پیرامون عناصر اغتشاشات صادر کردهاند با استناد به مواد قانونی ناظر بر آنها، از طریق مرکز رسانه قوه قضائیه به استحضار مردم برسانند چرا که مردم در این رابطه توقع و انتظار بحق دارند و میخواهند از سیر و مراحل رسیدگی به پرونده عناصری که امنیتشان را تهدید کردند و در زندگی و کسب و کارشان اخلال ایجاد کردند، آگاه باشند.
اذعان مقامات غربی به حمایت از آشوب
رئیس قوه قضائیه بار دیگر با تمیز و تفکیک قائل شدن میان دو مقوله اعتراض و اغتشاش، بیان داشت: قطعاً یک کنش اعتراضی شامل آتش زدن قرآن و پرچم و سوزاندن اموال مردم و کشتهسازی نمیشود بلکه کنش اعتراضی تعریف و چهارچوب خاص و مشخص خود را دارد.
رئیس عدلیه در ادامه به این نکته نیز اشاره کرد که امروز دیگر پشتپرده اغتشاشات اخیر و عاملین و محرکین اصلی آن، کاملاً برای همگان روشن گردیده و مبرهن گشته که صهیونیستها، امریکاییها و برخی کشورهای اروپایی در این وقایع دست داشتند و سردمداران خود آنها نیز این موضوع را بر زبان میرانند.
حجتالاســــــلام والمســـــــلمین محسنی اژهای در ادامه با اشاره به برنامهریزی پیچیده تدارک دیده شده از ناحیه دشمنان برای تحریک مردم ایران و همراه کردن آنها با عناصر اصلی اغتشاشات، اظهار کرد: دشمن به مقصود خود نرسید و دوباره آدرس غلط دریافت کرد طی روزهای گذشته سردمداران برخی دولتهای متخاصم نیز نسبت به کاسته شدن از حجم شعارها و جمعیت اغتشاشگران اذعان و اظهار تأسف کردند.
دیگر بهانهای وجود ندارد
رئیس عدلیه با اشاره به مترصد بودن دشمن برای تمسک به هر بهانهای جهت تهدید امنیت روانی مردم ایران، گفت: امروز دیگر برای همگان مبرهن است که فوت یک دختر خانم (که همه ما را متأثر کرد) کاملاً بهانه بوده است؛ وقتی یک دستگاه رسمی و مسئول (پزشکی قانونی) با اعمال نهایت دقت و بررسی همهجانبه و علمی و تخصصی، نتایج ناظر بر علت فوت آن مرحومه را بهصورت شفاف در اختیار مردم میگذارد، دیگر این بهانه از همه سلب شده است و دیگر کسی که بخواهد همراستا با دشمن تحرکاتی داشته باشد نمیتواند ادعا کند که موضوع را نمیدانسته و چنین فردی هیچ حجتی نزد خداوند، مردم و وجدان خود ندارد.
حجتالاســــــلام والمســـــــلمین محسنی اژهای همچنین از عموم مردم که در نقاط مختلف کشور با برگزاری تجمعات خودجوش، انزجار خود را از عناصر اغتشاشگر اعلام میدارند و به تکریم نیروهای حافظ امنیت میپردازند تقدیر و تشکر به عمل آورد.
دستور اژهای به دادسراها
رئیس قوه قضائیه همچنین ضمن تقدیر مجدد از مجاهدتهای نیروهای حافظ امنیت مردم بویژه نیروهای فراجا و بسیج از همکاران قضایی خود نیز در بخشهای مختلف بویژه سازمان زندانها و دادسراها به سبب انجام تلاش مضاعف قدردانی به عمل آورد و به آنها توصیه کرد که بیش از پیش نسبت به توطئههای عناصر شیطانصفت هوشیار باشند.
رئیس دستگاه قضا همچنین بار دیگر به مقامات دادسراها در سراسر کشور دستور داد تا نسبت به تکمیل پرونده عناصر اصلی اغتشاشات و عناصر وابسته به خارج و معاندان و ضدانقلاب و عناصری که به انحای گوناگون از جمله تَسبیب، معاونت و مباشرت، موجبات تهدید امنیت مردم و تخریب و تحریق اموال عمومی و خصوصی را فراهم آوردند، تسریع داشته باشند.
قاضیالقضات به مقامات دادگستریهای سراسر کشور نیز دستور داد تا پروندههای ارسال شده از دادسراها پیرامون عناصر اغتشاشات را در دادگاهها، خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار دهند و در مراحل بعدی در مرجع تجدیدنظر یا حسب مورد دیوانعالی کشور نیز، نسبت به رسیدگی سریع و دقیق وفق موازین قانونی به این پروندهها اهتمام و توجه صورت گیرد.
اطلاع به مردم
رئیس عدلیه همچنین به مقامات دادسراها و دادگستریها نیز دستور داد هر تعداد کیفرخواست یا حکم را که پیرامون عناصر اغتشاشات صادر کردهاند با استناد به مواد قانونی ناظر بر آنها، از طریق مرکز رسانه قوه قضائیه به استحضار مردم برسانند چرا که مردم در این رابطه توقع و انتظار بحق دارند و میخواهند از سیر و مراحل رسیدگی به پرونده عناصری که امنیتشان را تهدید کردند و در زندگی و کسب و کارشان اخلال ایجاد کردند، آگاه باشند.

آغاز فصل ماهیگیری در خزر
فصل صید ماهیان استخوانی در مازندران آغاز شده است و تا پانزدهم فروردین سال آینده ادامه خواهد داشت.در این مدت صیادان عضو ۱۳ شرکت تعاونی در میانکاله واقع در شرق استان با کسب مجوز صید ماهی اجازه پهن کردن تورهای ماهیگیری در آبهای ساحلی دریای خزر را خواهند داشت.
«ایران» از تأثیر سیاستهای اقتصادی دولت در افزایش اشتغال گزارش میدهد کاهش نرخ بیکاری رکورد زد
نرخ بیکاری در تابستان امسال به 9/ 8 درصد رسید که این میزان کمترین عدد طی 17 سال اخیر بوده است
بالاترین نرخ بیکاری ثبت شده در 17 سال اخیر، مربوط به سال 95 یعنی زمان اجرای برجام بوده است
ایلیا پیرولی
خبرنگار
شاید مخالفان این دولت هرگز فکر نمیکردند که دولت سیزدهم طی یک سال، آن هم تحت شرایط ظالمانه تحریم اقتصادی،اقتصاد به گل نشسته از دولت سابق را رونق بدهد. این را دادههای مرکز آمار، بانک مرکزی و همچنین بانک جهانی میگوید. توقف روند صعودی نرخ بیکاری در بهار امسال و همچنین کاهش نرخ بیکاری و افزایش رشد اشتغال علاوه بر تثبیت شغلهای ایجاد شده، تنها نمونهای از کارنامه دولت سیزدهم است، طوری که حالا نرخ بیکاری به کمترین میزان خود طی 17 سال اخیر رسیده است.
هنگامی میتوان به عملکرد دولت در یک سال اخیردر این زمینه به عنوان موفقیت یاد کرد که شرایط یک سال اخیر اقتصاد ایران، وضعیت پایداری نداشت و رکود تورمی اقتصاد را به پستوها کشانده بود، آنگونه که اشتغال غیررسمی دو چندان شده بود. میراثی از دولتی مستأصل که به انتظار ای اف تی اف و برجام نشسته بود.
درتازهترین گزارش مرکز آمار که دو روز پیش در تارنمای این مرکز به اشتراک گذاشته شد، نرخ بیکاری نسبت به بهار امسال و تابستان سال گذشته در پایان شهریور ماه کاهشی نشان میداد.
ثبت نرخ 8.9 درصد بیکاری در تابستان امسال، کمترین میزان نرخ اعلام شده در 17 سال گذشته از سال 84 تا کنون بوده است. این همان نقطه عطفی است که گزارش جدید مرکز آمار و فعالیتهای اقتصادی دولت را برجسته میکند. تابستان سال 1384 نرخ بیکاری در کشور 11 درصد بود که بعد از گذشت 17 سال این نرخ در تابستان سال 1401 به 8.9 درصد رسیده است. جالب آنکه بالاترین نرخ بیکاری ثبت شده در 17 سال اخیر، مربوط به سال 95 بوده که 12.7 درصد ثبت شده است، یعنی زمانی که برجام در حال اجرا بود و دولت روحانی از رونق اقتصاد میگفت، اما رونقی که دولت روحانی از آن سخن میگفت به اشتغالزایی منتج نشد.
اقدامات دولت سیزدهم برای بهبود فضای کسب و کار
در این مدت یک سال، دولت سیزدهم با وجود اقتصاد فرو رفته در رکود و همهگیری بیماری کرونا، اقداماتی انجام داد که منتج به بهبود فضای کسب و کار شد.
واکسیناسیون عمومی، تسهیل در صدور مجوزها و کاهش ۵ واحد درصدی مالیات تولید و از همه مهمتر پرداخت تسهیلات هدفمند اشتغالزایی و احیای واحدهای تعطیلشده و نیمه تعطیل از مهمترین اقداماتی است که به رونق کسب و کار و رشد اشتغال کمک کرد.همین چند وقت پیش بود که وزیر اقتصاد به وضعیت نامناسب اقتصادی در هنگام آغاز دولت سیزدهم اشاره کرده بود و در این باره توضیح داده بود ، اولین اقدام دولت این بود که ترمز دلایل بیثبات کننده اقتصاد کشور را بکشد.
سیداحسان خاندوزی با این توضیح گفته بود که برای به ثبات رساندن اقتصاد کشور، دولت شروع به کشیدن ترمزهای بیثبات کننده اقتصاد کشور، از جمله متوقف کردن اقداماتی که نوعی بیانضباطی در اقتصاد به وجود میآوردند، کرد و به پرداختها انضباط بخشید و سختگیریهایی را در پرداختهای بانکی انجام داد.
وی همچنین از صدور بیش از 240 هزار مجوز کسب و کار در این یک سال اخیر خبر داده بود؛ موضوعی که خود عامل اصلی در بهبود شاخصهای فضای کسب و کار میشود.
وزیر اقتصاد همچنین به گام دوم دولت در حوزه اقتصادی، اشاره کرد و گفته بود که ایجاد فرصت برای رونق تولیدکنندگان کشور، دومین گام دولت برای بهبود فضای کسبوکار و رونق تولید و اشتغال در راستای رشد اقتصادی کشور بود.
خاندوزی، به تولید کنندگانی اشاره میکرد که سالها دست و پا بسته در حصار دستگاههای دولتی بودند و باید سالها معطل میماندند و گاهی درگیر مفاسد و رشوه میشدند، در حالی که طبق سیاستهای اقتصاد مقاومتی، تولید کننده داخل کشور باید با خیال راحت و تکریم فعالیت اقتصادی خود را انجام دهند. وی بخشنامههای جدید و مبهم را یکی از موانع رونق تولید میدانست و گفته بود که این ضوابط امروز سازماندهی شده است، البته وضعیت مطلوب و ایدهال نیست، اما سعی میشود فشار کم شود. مقرر شده بخشی از درآمد مالیاتی ۳۵۰۰ شرکت بزرگ که درآمدهای مالیاتی آنها به مرکز پرداخت میشد به حساب خود استانها واریز شود. گفته میشود تا شهریور ماه بیش از ۶ هزار میلیارد تومان از درآمد مالیات شرکتهای تولیدی به حساب استانها برگشت خورده است.
بانک جهانی از رشد اقتصاد ایران خبر میدهد
بانک جهانی هم در جدیدترین ارزیابی خود از وضعیت اقتصادی ایران، رشد اقتصادی ۲.۹ درصدی و بهبود وضعیت تراز حسابهای جاری و تراز مالی ایران در سال ۲۰۲۲ را پیشبینی کرد.
بر اساس این گزارش، تراز تجاری ایران از 3.5 درصد تولید ناخالص ملی در سال 2021 روند افزایشی به خود گرفته و در سال 2022 به 3.8 درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است. این رقم در سال 2020 منفی 0.4 درصد بوده است.
همچنین تراز مالی دولت که در سال 2021 منفی 5.3 درصد بوده در سال جاری میلادی بهبود پیدا کرده و به منفی 4.5 درصد خواهد رسید. این رقم در سال 2021 نیز برابر با منفی 5.8 درصد بوده است که نشان از روند بهبود این شاخص طی این سه سال دارد.
آمار تابستان سال 1401
براساس این گزارش، نرخ بیکاری در تابستان سال جاری به ۸.۹ درصد رسیده که نسبت به فصل گذشته ۰.۳ واحد درصد و نسبت به تابستان سال گذشته ۰.۷ واحد درصد کاهش نشان میدهد. همچنین جمعیت شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر به ۲۳ میلیون و ۷۷۹ هزار نفر رسیده که نسبت به بهار سال جاری ۲۰۱ هزار نفر و نسبت به تابستان سال گذشته ۳۷۴ هزار نفر افزایش داشته است.
طبق گزارش مرکز آمار نرخ بیکاری جوانان ١٥ تا ٢٤ ساله حاکی از آن است که ٢٣,٠ درصد از فعالان این گروه سنی در تابستان ١٤٠١ بیکار بودهاند. بررسی تغییرات فصلی نرخ بیکاری این افراد نشان میدهد، این نرخ نسبت به فصل مشابه در سال قبل (تابستان ١٤٠٠) ٢.٧ واحد درصد و نسبت به فصل گذشته یک واحد درصد کاهش یافته است.
همچنین بررسی نرخ بیکاری گروه سنی ١٨ تا ٣٥ ساله نیز نشان میدهد که در تابستان ١٤٠١، ١٦,٢ درصد از جمعیت فعال این گروه سنی بیکار بودهاند. این در حالی است که تغییرات فصلی نرخ بیکاری این افراد نشان میدهد این نرخ نسبت به تابستان ١٤٠٠، به میزان ١.٤ واحد درصد و نسبت به فصل گذشته ۰.۴ واحد درصد کاهش یافته است. طبق گزارش مرکز آمار، بخش صنعت نسبت به تابستان گذشته نیز به رشد مواجه شده و سهم این بخش در اقتصاد به 33.8 درصد رسیده است.
این امر نشان میدهد که در یک سال اخیر و بخصوص در سال جدید بخش صنعت فعالتر شده و میزان سرمایهگذاری درآن با افزایش مواجه شده است.
خبرنگار
شاید مخالفان این دولت هرگز فکر نمیکردند که دولت سیزدهم طی یک سال، آن هم تحت شرایط ظالمانه تحریم اقتصادی،اقتصاد به گل نشسته از دولت سابق را رونق بدهد. این را دادههای مرکز آمار، بانک مرکزی و همچنین بانک جهانی میگوید. توقف روند صعودی نرخ بیکاری در بهار امسال و همچنین کاهش نرخ بیکاری و افزایش رشد اشتغال علاوه بر تثبیت شغلهای ایجاد شده، تنها نمونهای از کارنامه دولت سیزدهم است، طوری که حالا نرخ بیکاری به کمترین میزان خود طی 17 سال اخیر رسیده است.
هنگامی میتوان به عملکرد دولت در یک سال اخیردر این زمینه به عنوان موفقیت یاد کرد که شرایط یک سال اخیر اقتصاد ایران، وضعیت پایداری نداشت و رکود تورمی اقتصاد را به پستوها کشانده بود، آنگونه که اشتغال غیررسمی دو چندان شده بود. میراثی از دولتی مستأصل که به انتظار ای اف تی اف و برجام نشسته بود.
درتازهترین گزارش مرکز آمار که دو روز پیش در تارنمای این مرکز به اشتراک گذاشته شد، نرخ بیکاری نسبت به بهار امسال و تابستان سال گذشته در پایان شهریور ماه کاهشی نشان میداد.
ثبت نرخ 8.9 درصد بیکاری در تابستان امسال، کمترین میزان نرخ اعلام شده در 17 سال گذشته از سال 84 تا کنون بوده است. این همان نقطه عطفی است که گزارش جدید مرکز آمار و فعالیتهای اقتصادی دولت را برجسته میکند. تابستان سال 1384 نرخ بیکاری در کشور 11 درصد بود که بعد از گذشت 17 سال این نرخ در تابستان سال 1401 به 8.9 درصد رسیده است. جالب آنکه بالاترین نرخ بیکاری ثبت شده در 17 سال اخیر، مربوط به سال 95 بوده که 12.7 درصد ثبت شده است، یعنی زمانی که برجام در حال اجرا بود و دولت روحانی از رونق اقتصاد میگفت، اما رونقی که دولت روحانی از آن سخن میگفت به اشتغالزایی منتج نشد.
اقدامات دولت سیزدهم برای بهبود فضای کسب و کار
در این مدت یک سال، دولت سیزدهم با وجود اقتصاد فرو رفته در رکود و همهگیری بیماری کرونا، اقداماتی انجام داد که منتج به بهبود فضای کسب و کار شد.
واکسیناسیون عمومی، تسهیل در صدور مجوزها و کاهش ۵ واحد درصدی مالیات تولید و از همه مهمتر پرداخت تسهیلات هدفمند اشتغالزایی و احیای واحدهای تعطیلشده و نیمه تعطیل از مهمترین اقداماتی است که به رونق کسب و کار و رشد اشتغال کمک کرد.همین چند وقت پیش بود که وزیر اقتصاد به وضعیت نامناسب اقتصادی در هنگام آغاز دولت سیزدهم اشاره کرده بود و در این باره توضیح داده بود ، اولین اقدام دولت این بود که ترمز دلایل بیثبات کننده اقتصاد کشور را بکشد.
سیداحسان خاندوزی با این توضیح گفته بود که برای به ثبات رساندن اقتصاد کشور، دولت شروع به کشیدن ترمزهای بیثبات کننده اقتصاد کشور، از جمله متوقف کردن اقداماتی که نوعی بیانضباطی در اقتصاد به وجود میآوردند، کرد و به پرداختها انضباط بخشید و سختگیریهایی را در پرداختهای بانکی انجام داد.
وی همچنین از صدور بیش از 240 هزار مجوز کسب و کار در این یک سال اخیر خبر داده بود؛ موضوعی که خود عامل اصلی در بهبود شاخصهای فضای کسب و کار میشود.
وزیر اقتصاد همچنین به گام دوم دولت در حوزه اقتصادی، اشاره کرد و گفته بود که ایجاد فرصت برای رونق تولیدکنندگان کشور، دومین گام دولت برای بهبود فضای کسبوکار و رونق تولید و اشتغال در راستای رشد اقتصادی کشور بود.
خاندوزی، به تولید کنندگانی اشاره میکرد که سالها دست و پا بسته در حصار دستگاههای دولتی بودند و باید سالها معطل میماندند و گاهی درگیر مفاسد و رشوه میشدند، در حالی که طبق سیاستهای اقتصاد مقاومتی، تولید کننده داخل کشور باید با خیال راحت و تکریم فعالیت اقتصادی خود را انجام دهند. وی بخشنامههای جدید و مبهم را یکی از موانع رونق تولید میدانست و گفته بود که این ضوابط امروز سازماندهی شده است، البته وضعیت مطلوب و ایدهال نیست، اما سعی میشود فشار کم شود. مقرر شده بخشی از درآمد مالیاتی ۳۵۰۰ شرکت بزرگ که درآمدهای مالیاتی آنها به مرکز پرداخت میشد به حساب خود استانها واریز شود. گفته میشود تا شهریور ماه بیش از ۶ هزار میلیارد تومان از درآمد مالیات شرکتهای تولیدی به حساب استانها برگشت خورده است.
بانک جهانی از رشد اقتصاد ایران خبر میدهد
بانک جهانی هم در جدیدترین ارزیابی خود از وضعیت اقتصادی ایران، رشد اقتصادی ۲.۹ درصدی و بهبود وضعیت تراز حسابهای جاری و تراز مالی ایران در سال ۲۰۲۲ را پیشبینی کرد.
بر اساس این گزارش، تراز تجاری ایران از 3.5 درصد تولید ناخالص ملی در سال 2021 روند افزایشی به خود گرفته و در سال 2022 به 3.8 درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است. این رقم در سال 2020 منفی 0.4 درصد بوده است.
همچنین تراز مالی دولت که در سال 2021 منفی 5.3 درصد بوده در سال جاری میلادی بهبود پیدا کرده و به منفی 4.5 درصد خواهد رسید. این رقم در سال 2021 نیز برابر با منفی 5.8 درصد بوده است که نشان از روند بهبود این شاخص طی این سه سال دارد.
آمار تابستان سال 1401
براساس این گزارش، نرخ بیکاری در تابستان سال جاری به ۸.۹ درصد رسیده که نسبت به فصل گذشته ۰.۳ واحد درصد و نسبت به تابستان سال گذشته ۰.۷ واحد درصد کاهش نشان میدهد. همچنین جمعیت شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر به ۲۳ میلیون و ۷۷۹ هزار نفر رسیده که نسبت به بهار سال جاری ۲۰۱ هزار نفر و نسبت به تابستان سال گذشته ۳۷۴ هزار نفر افزایش داشته است.
طبق گزارش مرکز آمار نرخ بیکاری جوانان ١٥ تا ٢٤ ساله حاکی از آن است که ٢٣,٠ درصد از فعالان این گروه سنی در تابستان ١٤٠١ بیکار بودهاند. بررسی تغییرات فصلی نرخ بیکاری این افراد نشان میدهد، این نرخ نسبت به فصل مشابه در سال قبل (تابستان ١٤٠٠) ٢.٧ واحد درصد و نسبت به فصل گذشته یک واحد درصد کاهش یافته است.
همچنین بررسی نرخ بیکاری گروه سنی ١٨ تا ٣٥ ساله نیز نشان میدهد که در تابستان ١٤٠١، ١٦,٢ درصد از جمعیت فعال این گروه سنی بیکار بودهاند. این در حالی است که تغییرات فصلی نرخ بیکاری این افراد نشان میدهد این نرخ نسبت به تابستان ١٤٠٠، به میزان ١.٤ واحد درصد و نسبت به فصل گذشته ۰.۴ واحد درصد کاهش یافته است. طبق گزارش مرکز آمار، بخش صنعت نسبت به تابستان گذشته نیز به رشد مواجه شده و سهم این بخش در اقتصاد به 33.8 درصد رسیده است.
این امر نشان میدهد که در یک سال اخیر و بخصوص در سال جدید بخش صنعت فعالتر شده و میزان سرمایهگذاری درآن با افزایش مواجه شده است.
«ایران» مهمترین خط عملیات روانی رسانههای بیگانه در اغتشاشات اخیر را بررسی میکند 27 دروغ از17هزار دروغ!
گروه سیاست: امروزه دیگر مانند گذشته نمیتوان این شعار سهلانگارانه را باور کرد که «رسانه، صرفاً ابزار ارتباط جمعی برای نمایش واقعیات است»؛ بلکه آنچه در عرصه عمومی مسلم انگاشته میشود این است که رسانهها، ابزارهای محوری در دستان اصحاب قدرت برای برساخت و بازنمایی واقعیات هستند. امپراتوری رسانهای در کنار سلطه اقتصادی، دو بازوی اصلی نظام سلطه هستند که در جهت توسعه و تعمیق سیاستها و راهبردهای قدرتهای سلطهگر در سراسر جهان به کار گرفته میشوند. رسانههای فارسی زبان وابسته به این قدرتها که این روزها بیش از سایر مواقع فعالیت دارند یکی از اجزای همین اعمال قدرت نظام سلطه هستند که در بزنگاههای آشوب و اغتشاش با تمام ظرفیت و توان خود به صورت شبانه روزی وارد میدان میشوند و ملاحظه میشود که چگونه با شیوههای غیراخلاقی مختلف ازجمله تحریک اقوام و اقلیتها، معرفی مناطق درگیری، آموزش شیوههای آشوب، کشتهسازی و نمادسازی از شخصیتهای مجعول و... به توسعه و تعمیق آشوب دامن میزنند. مرکز افکارسنجی «فارس» گزارش داده عملکرد 5 رسانه بی بی سی فارسی وابسته به دولت انگلیس، ایران اینترنشنال وابسته به دولت سعودی، صدای آمریکا و رادیو فردا وابسته به دولت آمریکا، منو تو وابسته به جریان بهائیت و صفحات مجازی آنها نشان میدهد این رسانهها در 25 روز گذشته (23 شهریور تا 16 مهر) مجموعا 17312 دروغ را درباره حوادث اخیر ایران منتشر کردهاند. در این پیمایش صرفا وب سایت، کانال تلگرام، صفحات توئیتر و اینستاگرام رسمی این 5 رسانه بررسی شده و شبکههای تلویزیونی آنها مورد بررسی قرار نگرفته است. در این بررسی به نسبت حجم اخبار و تولیدات، بی بی سی بیشترین میزان اخبار خلاف واقع را داشته است و ایران اینترنشنال و رادیو فردا در ردههای بعدی قرار دارند. در این پژوهش مصادیق اخبار خلاف واقع شامل جعل خبر، تقطیع، تحریف، وارونهسازی، بزرگنمایی و کوچکنمایی بوده است. ضمنا اخباری که توسط این رسانهها مورد سانسور خبری قرار گرفته نظیر جوابیه پزشکی قانونی در مورد علت فوت مهسا امینی، تجمعات نیروهای انقلاب و تکدیبیه اخبار دروغ ... مورد بررسی قرار نگرفته است. 5 دروغی که در 25 روز گذشته بیشترین بازنشر را از این رسانه ها داشتهاند به ترتیب شامل موارد زیر است: 1. ادعای دروغ ضرب و شتم مهسا امینی 2. ادعای دروغ درباره فوت و بیماری رهبر انقلاب 3. ادعای دروغ درباره سقوط شهر اشنویه 4. ادعای دروغ درباره علت مرگ نیکا شاکرمی 5. ادعای دروغ «به خاک و خون کشیده شدن دانشگاه شریف» در این نوشتار به بازخوانی نمونهها و مصادیق این عملیات روانی و دروغهایی که رسانههای فارسی زبان معاند در این ایام منتشر کردند، پرداخته میشود.
دروغ درباره سلامت رهبری
رسانه بیبیسی چند هفته پیش شایعه عدم سلامت جسمانی رهبر انقلاب را پخش کرد؛ ادعایی که با حضور ایشان در مراسم عزاداری اربعین در حسینیه امام خمینی(ره) نقش برآب شد. بیبیسی فارسی در روزهای گذشته هم بارها به نقل از منابع آگاه خبر از بستری شدن و وخامت اوضاع جسمانی رهبر انقلاب داده بود اما رهبر انقلاب به فاصله یکی دو روز بعد از شایعات در دو برنامه زنده حضور پیدا کرد.
دروغپردازی درباره علت فوت مهسا امینی
همزمان با فوت مهسا امینی، دور جدیدی از تحرکات این شبکه لندنی آغاز شد. در ابتدا این رسانه بدون آنکه بعد از چند هفته مشخص شده باشد که دلیل فوت مهسا امینی چه بوده، شایعه ضرب و شتم وی را مطرح کرد.
سناریوی کشتهسازی برای مرگ 3 نفر
منافقین و گروههای تجزیه طلب دست به اسلحه بردند تا با گرفتن جان جوانان کشور، خون آنها را بر گردن حکومت بیندازند و برای کشور هزینهسازی کنند. در همین رابطه استاندار کردستان خبر داده بود که یک شهروند دیواندرهای با سلاح جنگی کشته شده که هیچکدام از ردههای نیروهای مسلح از این نوع سلاح استفاده نکردهاند. بلافاصله نیز مشخصات و تصویر آن فرد از شبکههای معاند پخش شد. فرد دیگری با همان شرایط داخل خودرویی نزدیک بیمارستان سقز رها شده بود. مرگ نفر سوم هم کاملاً مشکوک و در دست بررسی بوده است.
آیسان؛ قربانی دیگر سناریوی کشته سازی
آیسان معدن پسندی، نام دیگری بود که رسانههای معاند سعی کردند او را کشته حوادث اخیر جا بزنند، این درحالی بود که خواهر وی هم اعلام کرد: خواهر من بر اثر ایست قلبی در بیمارستان فوت کرد و کسانی که از قضیه مرگ خواهر من سوءاستفاده میکنند، خانواده من را اذیت میکنند.
کشتههایی که مرگ شان را تکذیب میکنند!
یکی دیگر از شایعات روزهای اخیر مربوط به کشته شدن دو جوان به نام کیان درخشان و محمد پارساصحت است. این درحالی بود که هر دو نفر در یک گفتوگوی ویدیویی این شایعه را تکذیب کردند.
از شایعه تا واقعیت فیلم وداع پرستاران
پس از فوت مهسا امینی دختر جوانی که در یکی از مقرهای پلیس هدایت دچار ایست قلبی شد و جان باخت، فیلمی در فضای مجازی با عنوان وداع پرستاران با مهسا امینی در بیمارستان کسری منتشر شد اما بررسیها نشان میدهد که این فیلم متعلق به بیماری است که در ارومیه دچار مرگ مغزی شده بود و اعضای بدنش را اهدا کردند.(همانطور که در فیلم منتشر شده هم مشخص است به بدن بیماری که درحال انتقال برای اهدای عضو است، سرم وصل است.)
کشتهسازی فردی همنام مهسا امینی
مهسا موگویی یکی دیگر از افرادی بود که ناجوانمردانه قربانی پروژه کشتهسازی ضدانقلاب شد، فردی که اصلاً در محل تجمعات حضور نداشته است! یک دختر ۱۸ ساله به نام مهسا موگویی در فولادشهر اصفهان کشته شده بود و باز هم رسانههای معاند و ضدانقلاب با دروغ کشتهسازی سعی دارند آن را متوجه نیروی انتظامی کنند، اما روایت ویدیویی شاهدان عینی خلاف این ادعا را اثبات میکند؛ یکی از شاهدان عینی گفته بود که از یک خودروی پژو پارس با اسلحه به سمت این دختر جوان شلیک شد و نه پلیسی در محل بود و نه ماشین پلیس. پدر مهسا موگویی هم با بیان اینکه دخترم به سمت خانه میرفت؛ جایی که هیچ آشوبی نبود و بچه من کشته شد، تصریح میکند که من میدانم نیروی انتظامی دخترم را نکشت.
عکس نوروز مریوان به جای مهر اشنویه
بیبیسی فارسی حتی برای بغرنج نشان دادن اوضاع برخی شهرها مانند اشنویه، دست به جعل اخبار هم زد. این رسانه مدعی حرفهای گری عکسی مربوط به نوروز در مریوان را بهعنوان اغتشاشات اشنویه روی خروجیهای خود منتشر کرد.
دروغ تعطیلی مدارس
همزمان با گسترش دامنه اغتشاشات اخباری مبنی بر غیرحضوری شدن مدارس مطرح شد. شایعات مطرح پیرامون غیرحضوری شدن مدارس در حالی مطرح شده بود که از آن سو مقامات مسئول چنین اتفاقی را تکذیب میکنند. در همین رابطه رئیس مرکز اطلاعرسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش ضمن تکذیب خبر تعطیلی مدارس اعلام کرد که همه مدارس کشور در همه مقاطع تحصیلی دایر است و دانشآموزان و معلمان هم در کلاسهای درس حاضر خواهند شد.
دروغ هک وب سایتهای سازمانی
این رسانه لندنی که خودش را بیطرف هم معرفی کرد، در روزهای ناآرام ایران، بارها اخبار دروغ و تأیید نشدهای از جمله هک سایت مجلس شورای اسلامی، وزارت تعاون و... را منتشر کرد؛ اخباری که همه آنها تکذیب شدند و نشان داد که آنها حتی زحمت یک جستوجوی ساده هم را پیش از انتشار اخبار به خود نمیدهند.
ادعای یک فرمانده خیالی سپاه
در ادامه انتشار اخبار بیسند BBC فارسی، آنها با جعل عنوان «یک فرمانده ارشد سابق سپاه» از قول او مدعی شدند که به گفته منابع موثق! در پزشکی قانونی ایران، دلیل به اغما رفتن و مرگ مهسا امینی «آسیب به جمجمه» تشخیص داده شده است. این درحالی است که اولاً فردی به نام «بختیار» که بیبیسی به او استناد کرده هیچگاه در بین فرماندهان ارشد سپاه وجود نداشته و ثانیاً او بیش از آنکه ماهیت سپاهی داشته باشد طبق آنچه از جستوجو درباره وی برمیآید همسر «فریبا داوودی مهاجر» از چهرههای فراری و اپوزیسیون بوده است!
انتشار نامه جعلی به نام «طلاب» بدون نام و امضا
بیبیسی فارسی در ادامه مطالب بیسند و غیرقابل اثبات خود نامهای منتسب به برخی طلاب و مدرسین حوزههای علمیه در تهران، مشهد و قم منتشر کرد که در آن مدعی شده از سوی دفتر رهبر انقلاب در قم که تحت مدیریت آقای مجتبی خامنهای است به دفتر مراجع عظام تقلید، نامه تهدیدآمیزی ارسال شده تا مبادا در این ایام، واکنش انتقادی نشان دهند! اما این رسانه اولاً نمیداند دفتر رهبر انقلاب در قم زیر نظر فرزند ایشان نیست و ثانیاً مراجع همواره مواضع انتقادی خود را نسبت به مشکلات ابراز میکند، ثالثاً این نامه بدون نام و امضا است و هرکسی میتواند چنین ادعایی را مطرح کند.
انتشار بیانیه به نام هنرمندان بدون اطلاع آنها
در روزهای گذشته بیانیهای موسوم به بیانیه ۸۰۰ نفر (شامل شاعران، نویسندگان، مترجمان، روزنامهنگاران، ناشران، تصویرگران، مروجان، مربیان و دیگر فعالان فرهنگی و هنری حوزه ادبیات کتاب کودک و نوجوان) در برخی رسانهها منتشر شد که به نشر دروغها و اتهامات واهی علیه جمهوری اسلامی و فراجا پرداخته بود. اولین دروغ تعداد دقیق اسامی ذکر شده در ذیل بیانیه است که در زمان انتشار اولیه آن، ۲۵ درصد کمتر از تعداد مورد ادعای منتشرکنندگانش بوده است. از همان تعداد، فقط حدود ۶۰ نام آن هم با درجات مختلف آشنا بود. ظاهراً دستاندرکاران این بیانیه، با علم به کم شماری همفکران و همراهان خود در این اقدام ساختارشکنانه غیرقابل دفاع، با افزودن صنوف غیررسمی و غیرقابل احصا یا ردی همچون مروجان کتاب، مربیان و دیگر فعالان فرهنگی هنری حوزه ادبیات کودک و نوجوان کوشیدهاند به هر شکل شده، تعداد اسامی را بالا ببرند تا به زعم خود، از این طریق، برای سخنان خود، مشروعیت، پشتوانه و اعتبار اجتماعی و برد و تأثیر بیشتری ایجاد کنند. پس از انتشار این بیانیه، حسین فتاحی، یکی از نویسندگانی که نامش جزو این ۶۰۰ نام بود، اظهار داشت که به کل از این بیانیه و فحوای آن بیاطلاع است و هیچ کس از او در مورد قراردادن نامش پای آن اجازه نگرفته است. به این ترتیب، بعید نیست در میان دیگر نامهایی که پای این بیانیه آمده، باز هم اسامیای وجود داشته باشد که با همین سازکار غیراخلاقی و غیرقانونی تعبیه شده باشند.
دروغپردازی درباره کشته شدن چند نفر
حدیث نجفی دختر جوانی است که بیبیسی فارسی چند روز از پیکر و نام او بهرهبرداری سیاسی و رسانهای کرد. مادر حدیث، از اظهارات و سخنان دردمندانه خود در این خصوص فیلمی ضبط کرده و برای شبکه بیبیسی فارسی فرستاده است. در اظهارات این مادر نکاتی وجود دارد که به وضوح نشان میدهد این دختر خانم به دست آشوبگران به قتل رسیده است. مادر این دختر خانم در بخشی از سخنان خود میگوید: «وقتی جسدش را نگاه کردیم صورتش پر از ساچمه بود، کل بدنش پر از ساچمه بود»! اما تفنگ شات گان (SHOTGUN) اسلحه سازمانی نیروی انتظامی نیست و هرگز در دست مأموران نیروی انتظامی دیده نشده و نمیشود.
نیکا شاکرمی و سارینا اسماعیلزاده دو فرد دیگری بودند که رسانههای بیگانه سعی کردند اینگونه وانمود کنند که در اغتشاشات و به دست مأموران نیروی انتظامی کشته شدهاند. اما ادعای کشته شدن نیکا شاکرمی در همان روز اول تکذیب شد. «سعید خیراللهی» دایی مادر نیکا شاکرمی در گفتوگو با خبرنگاران و در پاسخ به اینکه خانواده نیکا شاکرمی تحت تهدید مصاحبه کردهاند، گفت که دیدگاههای سیاسی افراد خانواده متفاوت است اما به شخصه هر اظهار نظری داشتهام اعتقادات شخصی بوده و خندهدار است که کسی موضوع تهدید را مطرح کند.
در ماجرای سارینا اسماعیلزاده، روایتهای تحریفشده زیادی وجود داشت؛ رسانههای معاند به دروغ مدعی شدند که وی در نقطه دیگری از شهر کشته شده و به محل سکونت مادربزرگش منتقل و از پشتبام به پایین پرتاب شده است. حتی وقتی با شفافسازی مادر وی روبهرو شدند و سناریوی خود را باطلشده دیدند با هجمه علیه مادر متوفی، ادعاهایی را از قبیل اینکه با اجبار این صحبتها را بیان کرده است یا اینکه وی مادرش نیست، طرح کردند، این درحالی است که همه شواهد و قرائن پرونده حکایت از دروغ بودن ادعای آنها دارد. انجامشده، خصوصاً اظهارات مکرر مادر متوفی در همان ابتدای وقوع حادثه در محل و نیز در بازپرسی، حکایت از آن دارد که از ابتدای شب، متوفی همراه مادرش در منزل مادربزرگ خود در عظیمیه کرج بودند، شام را صرف کرده و تا حدود ساعت ۲۳ شب نیز کنار یکدیگر بوده برای خواب هم در منزل مادربزرگ ماندند و مادر ایشان بعد از نیمهشب متوجه حادثه میشود.
انتشار نامه استادان در حمایت از اغتشاشات
در ارتباط با انتشار بیانیهای از سوی استادان دانشگاه در حمایت از اغتشاشات، به تازگی نامهای منتسب به استادان دانشگاه منتشر شد که گفته میشد آنها از اغتشاشات حمایت کردهاند. در همین باره مهدی بازرگانی، استاد دانشگاه آزاد اسلامی زنجان گفت: بنده از انتشار این بیانیه بیخبرم و اصلاً نمیدانم چه کسی آن را تهیه کرده است. این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه به محض اطلاع از وجود چنین بیانیهای تکذیبیه کتبی را در قالب نامه محرمانه به حراست دانشگاه اعلام کردهام، افزود: متأسفانه عدم نظارت صحیح در فضای مجازی و مشخص نبودن تولید کننده محتوا موجب شده است که اینگونه اقدامات با اسامی افراد صورت گیرد. وی با بیان اینکه انتشار اسم بنده در لیست مذکور یک شیطنت و بازی رسانهای برای تهییج افکار عمومی است، اضافه کرد: بنده معتقدم اینگونه اعتراضهای خشونتآمیز به نفع هیچ کسی نیست و هیچ گروهی برنده آن نیست.
قروه؟ کرمانشاه؟ مریوان؟ شیراز؟ آبادان؟!
رسانههای معاند برای تحریک مردم بخصوص در کردستان یک فیلم ثابت را یک بار با عنوان تجمعات در قروه و بار دیگر بهعنوان تجمعات در مریوان پخش کردند. در ادامه این پروژه انتشار فیلمهای ساختگی و تحریف واقعیات، یک فیلم همزمان با عنوان کرمانشاه و مریوان توسط رسانههای آشوب طلب منتشر شد! همچنین کاربران توئیتری ضدانقلاب در روزهای اخیر فیلمی از شعار دادن عدهای مقابل سرهنگ نیروی انتظامی را یک بار با عنوان وقوع این اتفاق در شیراز و بار دیگر در آبادان منتشر کردند.
انتشار فیلم پارسال بهعنوان کشته اخیر
یکی از مطالبی که کانالهای تلگرامی معاند با عنوان «تیر خلاص مأموران به یک شهروند» در ماجرای ناآرامیها اخیر منتشر کردند، مربوط به شرور کرجی به نام «کلاغ مهرشهر» بود که سال گذشته در درگیری با مأموران پلیس کشته شده بود.
انتشار فیلم قدیمی از اتوبان امام علی(ع)
فیلمی با ادعای بسته شدن اتوبان امام علی(ع) توسط معترضان هم از دیگر فیلمهایی بود که در رسانههای جریان دشمن پخش شد، درحالی که این فیلم سالهای پیش منتشر شده بود.
ساخت اکانت جعلی برای رئیس دانشگاه
محمدحسین رحمانی دوست رئیس دانشگاه نیشابور با اشاره به ساخت صفحههایی در پیامرسانهای خارجی به نام وی و طرح مباحثی خارج از عرف توسط ضدانقلاب، گفت: بنده در هیچ پیامرسان خارجی صفحه نداشتم و تأکید میکنم که مباحث مطرح شده در این صفحات برای بنده نیست. صفحاتی را به دروغ ساختهاند و براساس این دروغ در رسانههای منتسب به خود هیاهو برپا کردهاند.
کلیپ ساختگی درباره حمله به مقر سپاه
در پی انتشار کلیپی در فضای مجازی از سوی شبکه منافقین و معاندین نظام اسلامی مبنی بر حمله به مقر سپاه در کازرون، روابط عمومی ناحیه مقاومت بسیج کازرون در اطلاعیهای، این شایعه را تکذیب کرد. به دنبال این اتفاق، پایگاه بسیج کازرون، اطلاعیهای به این مضمون ارائه کرد: باید قدردان بصیرت و هوشیاری مردم مؤمن و انقلابی کازرون باشیم که در ماجرای فتنهگون اخیر، با نیروهای امنیتی همکاری خوبی داشتهاند و نگذاشتند خدشهای به امنیت و آرامش این شهرستان وارد آید و نقشه و امیدهای دشمنان را نقش بر آب کردهاند. از آنجا که دشمنان قسم خورده این کشور و ملت، ناتوان و ناامید از اهداف خود هستند، سعی دارند با ترفندها و القائات رسانهای، خود را حفظ نمایند و دست به برخی اقدامات ایذایی میزنند که باعث رسوایی بیشتر خود میشوند. در آن فردی که از لهجهاش مشخص است فردی غیرکازرونی است اقدام به انفجاری در مقر ناحیه بسیج کازرون میکند که اگر به فیلم دقت شود با یک تدوین غیرحرفهای تصویر و صدای یک انفجار مهیب راکت روی تصویر منطقه اطراف ناحیه بسیج کازرون انداخته است و میخواهد از آن، یک انفجار واقعی را در اذهان عمومی متبادر سازد. پس اخبار منتشر شده بر اساس این کلیپ جعلی، کاملاً تکذیب میشود.
بازداشت دانشجویان دانشگاه ارومیه
روابط عمومی دانشگاه ارومیه با انتشار بیانیهای بازداشت دانشجویان این دانشگاه را در اغتشاشات اخیر تکذیب کرد. در بخشی از این اطلاعیه آمده است: از ۲ نفر منتسب به دانشگاه ارومیه که در شبکههای اجتماعی تحت عنوان بازداشت دانشجویان این دانشگاه اعلام شده است، یکی از این افراد هیچگونه سابقه آموزشی در این دانشگاه نداشته و فرد دیگر نیز از نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۰ - ۱۳۹۹ بهدلیل عدم ثبتنام و مراجعه، وابستگی به دانشگاه ارومیه ندارد. روابط عمومی این دانشگاه همچنین اعلام کرد: هیچکدام از دانشجویان این دانشگاه در اتفاقات اخیر بازداشت نشدهاند. اینگونه شایعات نوعی جنگ رسانهای معاندین و معارضین نظام اسلامی است که در جهت بر هم زدن امنیت و آرامش در میهن عزیزمان بخصوص در محیط دانشگاهها منتشر میشود.
خرابکاری در قطع ریل قطار قزوین - تبریز
در روزهای گذشته خبری در فضای مجازی منتشر شد که هفت نفر از عوامل تروریستی اقدام به قطع ۷ متر از ریل راهآهن قطار تبریز - تهران در نزدیکی ایستگاه قزوین کرده بودند که بموقع توسط نیروهای امنیتی خنثی و عوامل آن نیز بازداشت شدند. مدیرکل انتظامی و امنیتی استانداری قزوین عملیات خرابکاری در قطع ریل قطار تبریز - تهران، حوالی ایستگاه قزوین را تکذیب کرد. ابوالفضل مرادی اظهار داشت: متأسفانه در فضای مجازی اخباری مبنی بر قطع ریل به طول ۷ متر در خط آهن تبریز - تهران، حوالی ایستگاه قزوین منتشر شده بود که با پیگیریهای به عمل آمده و تماس با راهآهن جمهوری اسلامی، مشخص شد این خبر از اساس کذب بوده است. وی ادامه داد: با توجه به وقایع پیش آمده در کشور، متأسفانه برخیها با قصد ملتهب ساختن فضای جامعه درصدد ایجاد التهاب هستند که نمونه بارز آن انتشار خبر جعلی قطع ریل قطار تبریز - تهران بوده است.
اظهارات منتسب به آیتالله اعرافی
اخیراً متنی در فضای مجازی به نقل از آیتالله اعرافی مدیر حوزههای علمیه دست به دست میشود مبنی بر اینکه «اگر جلوی کسانی که شال و روسری بر میدارند و آتش میزنند گرفته نشود به سراغ عبا و عمامه نیز خواهند آمد.»، یکی از نزدیکان آیتالله علیرضا اعرافی در این باره در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، این مطلب را تکذیب کرد و گفت: از وی در این زمینه جویا شدم و قویاً تکذیب کرد که در هیچ جلسه یا سخنرانیای چنین مطلبی را بیان نکرده است. وی افزود: امروز معاندین و ضد انقلاب که از اغتشاشات ناامید شدهاند، برای غبارآلود کردن اوضاع، به جعل اخبار و انتشار مطالب دروغ روی آوردهاند تا بلکه بتوانند از طریق ایجاد هیجانات و موج سواریهای رسانهای از آب گل آلود ماهی بگیرند و به مقاصد شوم خود برسند.
مجروح شدن دادستان سقز در اغتشاشات اخیر
خبر مجروح شدن دادستان عمومی و انقلاب سقز از دیگر اخبار دروغی بود که تکذیب شد. رئیس کل دادگستری استان کردستان در رابطه با شایعه مجروح شدن دادستان سقز در اغتشاشات اخیر اظهار کرد: ادعای مطرح شده کذب است و چنین موضوعی صحت ندارد.
اخبار کذب رسانهها درباره پدر مهسا امینی
امجد امینی، پدر مرحومه مهسا امینی (که دو هفته پیش فوت شد)، ضمن تکذیب برخی اظهارات منتسب به وی با عنوان «رئیس جمهور از خانواده ما دلجویی نکرده است» گفت که رئیس جمهور در تماس با من، ضمن «تسلیت و همدردی و دلجویی از خانواده ما» تأکید کرد که «دستور پیگیری سریع پرونده» را صادر کرده است. برخی رسانهها به نقل از امجد امینی، پدر مهسا امینی نوشته بودند که «آقای رئیس جمهور از ما دلجویی نکرده است»؛ موضوعی که امینی ضمن رد آن تأکید کرد حجت الاسلام رئیسی در تماس تلفنی با وی و خانواده، ضمن تسلیت، هم ابراز همدردی و دلجویی نموده و هم قول پیگیری موضوع علت فوت مهسا را داده است. رئیس جمهوری اسلامی ایران پیش از این و در روزهای نخست فوت مهسا امینی، در تماس تلفنی با پدر این مرحومه، ضمن اظهار تسلیت و ابراز همدردی با خانواده وی، بر تسریع در پیگیری این پرونده تأکید کرده بود .
افشاگری ستوان یکم حسن شیرازی
در همان روزهای اول در فضای مجازی مطلبی با عنوان افشاگری ستوان یکم حسن شیرازی منتشر شد که در آن آمده بود: زمانی که مهسا را از اتومبیل ون پیاده کردند من از پنجره یکی از طبقات او را میدیدم دخترک بسیار ترسیده بود و با صدای بلند در حالی که دستانش را روی سرش گرفته بود جیغ میکشید. یکی از خواهران به سمتش رفت و گفت، خانم جیغ نزن یک تعهد میدهی و تا یک ساعت دیگر آزاد میشوی. اما چنان ترسی در دخترک بود که گمان کنم اصلاً حرفهای او را نمیشنید و به جیغ زدن ادامه میداد و میگفت ولم کنید. همکاران خانم او را کشانکشان به سمت ساختمان بازداشتگاه ارشاد میبردند و او همچنان جیغ میزد... و الی آخر. اما بزودی مشخص شد که این مطلب واقعیت ندارد و بنابر اطلاعیه پلیس، فردی به این نام در مجموعه انتظامی تهران فعالیت نداشته است.
استعفای مأموران نیروی انتظامی از کار
در همان روزهای اول تصاویری از دستنوشتهها و صحبتهای برخی مأموران پلیس مبنی بر برائت از جمهوری اسلامی منتشر شد؛ اما تصاویر منتشر شده کاملاً ساختگی بوده و به نوعی تصویرسازی محسوب میشدند. هیچ فرد حقیقی که هویت او تأیید شده باشد تاکنون چنین اقدامی انجام نداده است.
دروغ درباره سلامت رهبری
رسانه بیبیسی چند هفته پیش شایعه عدم سلامت جسمانی رهبر انقلاب را پخش کرد؛ ادعایی که با حضور ایشان در مراسم عزاداری اربعین در حسینیه امام خمینی(ره) نقش برآب شد. بیبیسی فارسی در روزهای گذشته هم بارها به نقل از منابع آگاه خبر از بستری شدن و وخامت اوضاع جسمانی رهبر انقلاب داده بود اما رهبر انقلاب به فاصله یکی دو روز بعد از شایعات در دو برنامه زنده حضور پیدا کرد.
دروغپردازی درباره علت فوت مهسا امینی
همزمان با فوت مهسا امینی، دور جدیدی از تحرکات این شبکه لندنی آغاز شد. در ابتدا این رسانه بدون آنکه بعد از چند هفته مشخص شده باشد که دلیل فوت مهسا امینی چه بوده، شایعه ضرب و شتم وی را مطرح کرد.
سناریوی کشتهسازی برای مرگ 3 نفر
منافقین و گروههای تجزیه طلب دست به اسلحه بردند تا با گرفتن جان جوانان کشور، خون آنها را بر گردن حکومت بیندازند و برای کشور هزینهسازی کنند. در همین رابطه استاندار کردستان خبر داده بود که یک شهروند دیواندرهای با سلاح جنگی کشته شده که هیچکدام از ردههای نیروهای مسلح از این نوع سلاح استفاده نکردهاند. بلافاصله نیز مشخصات و تصویر آن فرد از شبکههای معاند پخش شد. فرد دیگری با همان شرایط داخل خودرویی نزدیک بیمارستان سقز رها شده بود. مرگ نفر سوم هم کاملاً مشکوک و در دست بررسی بوده است.
آیسان؛ قربانی دیگر سناریوی کشته سازی
آیسان معدن پسندی، نام دیگری بود که رسانههای معاند سعی کردند او را کشته حوادث اخیر جا بزنند، این درحالی بود که خواهر وی هم اعلام کرد: خواهر من بر اثر ایست قلبی در بیمارستان فوت کرد و کسانی که از قضیه مرگ خواهر من سوءاستفاده میکنند، خانواده من را اذیت میکنند.
کشتههایی که مرگ شان را تکذیب میکنند!
یکی دیگر از شایعات روزهای اخیر مربوط به کشته شدن دو جوان به نام کیان درخشان و محمد پارساصحت است. این درحالی بود که هر دو نفر در یک گفتوگوی ویدیویی این شایعه را تکذیب کردند.
از شایعه تا واقعیت فیلم وداع پرستاران
پس از فوت مهسا امینی دختر جوانی که در یکی از مقرهای پلیس هدایت دچار ایست قلبی شد و جان باخت، فیلمی در فضای مجازی با عنوان وداع پرستاران با مهسا امینی در بیمارستان کسری منتشر شد اما بررسیها نشان میدهد که این فیلم متعلق به بیماری است که در ارومیه دچار مرگ مغزی شده بود و اعضای بدنش را اهدا کردند.(همانطور که در فیلم منتشر شده هم مشخص است به بدن بیماری که درحال انتقال برای اهدای عضو است، سرم وصل است.)
کشتهسازی فردی همنام مهسا امینی
مهسا موگویی یکی دیگر از افرادی بود که ناجوانمردانه قربانی پروژه کشتهسازی ضدانقلاب شد، فردی که اصلاً در محل تجمعات حضور نداشته است! یک دختر ۱۸ ساله به نام مهسا موگویی در فولادشهر اصفهان کشته شده بود و باز هم رسانههای معاند و ضدانقلاب با دروغ کشتهسازی سعی دارند آن را متوجه نیروی انتظامی کنند، اما روایت ویدیویی شاهدان عینی خلاف این ادعا را اثبات میکند؛ یکی از شاهدان عینی گفته بود که از یک خودروی پژو پارس با اسلحه به سمت این دختر جوان شلیک شد و نه پلیسی در محل بود و نه ماشین پلیس. پدر مهسا موگویی هم با بیان اینکه دخترم به سمت خانه میرفت؛ جایی که هیچ آشوبی نبود و بچه من کشته شد، تصریح میکند که من میدانم نیروی انتظامی دخترم را نکشت.
عکس نوروز مریوان به جای مهر اشنویه
بیبیسی فارسی حتی برای بغرنج نشان دادن اوضاع برخی شهرها مانند اشنویه، دست به جعل اخبار هم زد. این رسانه مدعی حرفهای گری عکسی مربوط به نوروز در مریوان را بهعنوان اغتشاشات اشنویه روی خروجیهای خود منتشر کرد.
دروغ تعطیلی مدارس
همزمان با گسترش دامنه اغتشاشات اخباری مبنی بر غیرحضوری شدن مدارس مطرح شد. شایعات مطرح پیرامون غیرحضوری شدن مدارس در حالی مطرح شده بود که از آن سو مقامات مسئول چنین اتفاقی را تکذیب میکنند. در همین رابطه رئیس مرکز اطلاعرسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش ضمن تکذیب خبر تعطیلی مدارس اعلام کرد که همه مدارس کشور در همه مقاطع تحصیلی دایر است و دانشآموزان و معلمان هم در کلاسهای درس حاضر خواهند شد.
دروغ هک وب سایتهای سازمانی
این رسانه لندنی که خودش را بیطرف هم معرفی کرد، در روزهای ناآرام ایران، بارها اخبار دروغ و تأیید نشدهای از جمله هک سایت مجلس شورای اسلامی، وزارت تعاون و... را منتشر کرد؛ اخباری که همه آنها تکذیب شدند و نشان داد که آنها حتی زحمت یک جستوجوی ساده هم را پیش از انتشار اخبار به خود نمیدهند.
ادعای یک فرمانده خیالی سپاه
در ادامه انتشار اخبار بیسند BBC فارسی، آنها با جعل عنوان «یک فرمانده ارشد سابق سپاه» از قول او مدعی شدند که به گفته منابع موثق! در پزشکی قانونی ایران، دلیل به اغما رفتن و مرگ مهسا امینی «آسیب به جمجمه» تشخیص داده شده است. این درحالی است که اولاً فردی به نام «بختیار» که بیبیسی به او استناد کرده هیچگاه در بین فرماندهان ارشد سپاه وجود نداشته و ثانیاً او بیش از آنکه ماهیت سپاهی داشته باشد طبق آنچه از جستوجو درباره وی برمیآید همسر «فریبا داوودی مهاجر» از چهرههای فراری و اپوزیسیون بوده است!
انتشار نامه جعلی به نام «طلاب» بدون نام و امضا
بیبیسی فارسی در ادامه مطالب بیسند و غیرقابل اثبات خود نامهای منتسب به برخی طلاب و مدرسین حوزههای علمیه در تهران، مشهد و قم منتشر کرد که در آن مدعی شده از سوی دفتر رهبر انقلاب در قم که تحت مدیریت آقای مجتبی خامنهای است به دفتر مراجع عظام تقلید، نامه تهدیدآمیزی ارسال شده تا مبادا در این ایام، واکنش انتقادی نشان دهند! اما این رسانه اولاً نمیداند دفتر رهبر انقلاب در قم زیر نظر فرزند ایشان نیست و ثانیاً مراجع همواره مواضع انتقادی خود را نسبت به مشکلات ابراز میکند، ثالثاً این نامه بدون نام و امضا است و هرکسی میتواند چنین ادعایی را مطرح کند.
انتشار بیانیه به نام هنرمندان بدون اطلاع آنها
در روزهای گذشته بیانیهای موسوم به بیانیه ۸۰۰ نفر (شامل شاعران، نویسندگان، مترجمان، روزنامهنگاران، ناشران، تصویرگران، مروجان، مربیان و دیگر فعالان فرهنگی و هنری حوزه ادبیات کتاب کودک و نوجوان) در برخی رسانهها منتشر شد که به نشر دروغها و اتهامات واهی علیه جمهوری اسلامی و فراجا پرداخته بود. اولین دروغ تعداد دقیق اسامی ذکر شده در ذیل بیانیه است که در زمان انتشار اولیه آن، ۲۵ درصد کمتر از تعداد مورد ادعای منتشرکنندگانش بوده است. از همان تعداد، فقط حدود ۶۰ نام آن هم با درجات مختلف آشنا بود. ظاهراً دستاندرکاران این بیانیه، با علم به کم شماری همفکران و همراهان خود در این اقدام ساختارشکنانه غیرقابل دفاع، با افزودن صنوف غیررسمی و غیرقابل احصا یا ردی همچون مروجان کتاب، مربیان و دیگر فعالان فرهنگی هنری حوزه ادبیات کودک و نوجوان کوشیدهاند به هر شکل شده، تعداد اسامی را بالا ببرند تا به زعم خود، از این طریق، برای سخنان خود، مشروعیت، پشتوانه و اعتبار اجتماعی و برد و تأثیر بیشتری ایجاد کنند. پس از انتشار این بیانیه، حسین فتاحی، یکی از نویسندگانی که نامش جزو این ۶۰۰ نام بود، اظهار داشت که به کل از این بیانیه و فحوای آن بیاطلاع است و هیچ کس از او در مورد قراردادن نامش پای آن اجازه نگرفته است. به این ترتیب، بعید نیست در میان دیگر نامهایی که پای این بیانیه آمده، باز هم اسامیای وجود داشته باشد که با همین سازکار غیراخلاقی و غیرقانونی تعبیه شده باشند.
دروغپردازی درباره کشته شدن چند نفر
حدیث نجفی دختر جوانی است که بیبیسی فارسی چند روز از پیکر و نام او بهرهبرداری سیاسی و رسانهای کرد. مادر حدیث، از اظهارات و سخنان دردمندانه خود در این خصوص فیلمی ضبط کرده و برای شبکه بیبیسی فارسی فرستاده است. در اظهارات این مادر نکاتی وجود دارد که به وضوح نشان میدهد این دختر خانم به دست آشوبگران به قتل رسیده است. مادر این دختر خانم در بخشی از سخنان خود میگوید: «وقتی جسدش را نگاه کردیم صورتش پر از ساچمه بود، کل بدنش پر از ساچمه بود»! اما تفنگ شات گان (SHOTGUN) اسلحه سازمانی نیروی انتظامی نیست و هرگز در دست مأموران نیروی انتظامی دیده نشده و نمیشود.
نیکا شاکرمی و سارینا اسماعیلزاده دو فرد دیگری بودند که رسانههای بیگانه سعی کردند اینگونه وانمود کنند که در اغتشاشات و به دست مأموران نیروی انتظامی کشته شدهاند. اما ادعای کشته شدن نیکا شاکرمی در همان روز اول تکذیب شد. «سعید خیراللهی» دایی مادر نیکا شاکرمی در گفتوگو با خبرنگاران و در پاسخ به اینکه خانواده نیکا شاکرمی تحت تهدید مصاحبه کردهاند، گفت که دیدگاههای سیاسی افراد خانواده متفاوت است اما به شخصه هر اظهار نظری داشتهام اعتقادات شخصی بوده و خندهدار است که کسی موضوع تهدید را مطرح کند.
در ماجرای سارینا اسماعیلزاده، روایتهای تحریفشده زیادی وجود داشت؛ رسانههای معاند به دروغ مدعی شدند که وی در نقطه دیگری از شهر کشته شده و به محل سکونت مادربزرگش منتقل و از پشتبام به پایین پرتاب شده است. حتی وقتی با شفافسازی مادر وی روبهرو شدند و سناریوی خود را باطلشده دیدند با هجمه علیه مادر متوفی، ادعاهایی را از قبیل اینکه با اجبار این صحبتها را بیان کرده است یا اینکه وی مادرش نیست، طرح کردند، این درحالی است که همه شواهد و قرائن پرونده حکایت از دروغ بودن ادعای آنها دارد. انجامشده، خصوصاً اظهارات مکرر مادر متوفی در همان ابتدای وقوع حادثه در محل و نیز در بازپرسی، حکایت از آن دارد که از ابتدای شب، متوفی همراه مادرش در منزل مادربزرگ خود در عظیمیه کرج بودند، شام را صرف کرده و تا حدود ساعت ۲۳ شب نیز کنار یکدیگر بوده برای خواب هم در منزل مادربزرگ ماندند و مادر ایشان بعد از نیمهشب متوجه حادثه میشود.
انتشار نامه استادان در حمایت از اغتشاشات
در ارتباط با انتشار بیانیهای از سوی استادان دانشگاه در حمایت از اغتشاشات، به تازگی نامهای منتسب به استادان دانشگاه منتشر شد که گفته میشد آنها از اغتشاشات حمایت کردهاند. در همین باره مهدی بازرگانی، استاد دانشگاه آزاد اسلامی زنجان گفت: بنده از انتشار این بیانیه بیخبرم و اصلاً نمیدانم چه کسی آن را تهیه کرده است. این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه به محض اطلاع از وجود چنین بیانیهای تکذیبیه کتبی را در قالب نامه محرمانه به حراست دانشگاه اعلام کردهام، افزود: متأسفانه عدم نظارت صحیح در فضای مجازی و مشخص نبودن تولید کننده محتوا موجب شده است که اینگونه اقدامات با اسامی افراد صورت گیرد. وی با بیان اینکه انتشار اسم بنده در لیست مذکور یک شیطنت و بازی رسانهای برای تهییج افکار عمومی است، اضافه کرد: بنده معتقدم اینگونه اعتراضهای خشونتآمیز به نفع هیچ کسی نیست و هیچ گروهی برنده آن نیست.
قروه؟ کرمانشاه؟ مریوان؟ شیراز؟ آبادان؟!
رسانههای معاند برای تحریک مردم بخصوص در کردستان یک فیلم ثابت را یک بار با عنوان تجمعات در قروه و بار دیگر بهعنوان تجمعات در مریوان پخش کردند. در ادامه این پروژه انتشار فیلمهای ساختگی و تحریف واقعیات، یک فیلم همزمان با عنوان کرمانشاه و مریوان توسط رسانههای آشوب طلب منتشر شد! همچنین کاربران توئیتری ضدانقلاب در روزهای اخیر فیلمی از شعار دادن عدهای مقابل سرهنگ نیروی انتظامی را یک بار با عنوان وقوع این اتفاق در شیراز و بار دیگر در آبادان منتشر کردند.
انتشار فیلم پارسال بهعنوان کشته اخیر
یکی از مطالبی که کانالهای تلگرامی معاند با عنوان «تیر خلاص مأموران به یک شهروند» در ماجرای ناآرامیها اخیر منتشر کردند، مربوط به شرور کرجی به نام «کلاغ مهرشهر» بود که سال گذشته در درگیری با مأموران پلیس کشته شده بود.
انتشار فیلم قدیمی از اتوبان امام علی(ع)
فیلمی با ادعای بسته شدن اتوبان امام علی(ع) توسط معترضان هم از دیگر فیلمهایی بود که در رسانههای جریان دشمن پخش شد، درحالی که این فیلم سالهای پیش منتشر شده بود.
ساخت اکانت جعلی برای رئیس دانشگاه
محمدحسین رحمانی دوست رئیس دانشگاه نیشابور با اشاره به ساخت صفحههایی در پیامرسانهای خارجی به نام وی و طرح مباحثی خارج از عرف توسط ضدانقلاب، گفت: بنده در هیچ پیامرسان خارجی صفحه نداشتم و تأکید میکنم که مباحث مطرح شده در این صفحات برای بنده نیست. صفحاتی را به دروغ ساختهاند و براساس این دروغ در رسانههای منتسب به خود هیاهو برپا کردهاند.
کلیپ ساختگی درباره حمله به مقر سپاه
در پی انتشار کلیپی در فضای مجازی از سوی شبکه منافقین و معاندین نظام اسلامی مبنی بر حمله به مقر سپاه در کازرون، روابط عمومی ناحیه مقاومت بسیج کازرون در اطلاعیهای، این شایعه را تکذیب کرد. به دنبال این اتفاق، پایگاه بسیج کازرون، اطلاعیهای به این مضمون ارائه کرد: باید قدردان بصیرت و هوشیاری مردم مؤمن و انقلابی کازرون باشیم که در ماجرای فتنهگون اخیر، با نیروهای امنیتی همکاری خوبی داشتهاند و نگذاشتند خدشهای به امنیت و آرامش این شهرستان وارد آید و نقشه و امیدهای دشمنان را نقش بر آب کردهاند. از آنجا که دشمنان قسم خورده این کشور و ملت، ناتوان و ناامید از اهداف خود هستند، سعی دارند با ترفندها و القائات رسانهای، خود را حفظ نمایند و دست به برخی اقدامات ایذایی میزنند که باعث رسوایی بیشتر خود میشوند. در آن فردی که از لهجهاش مشخص است فردی غیرکازرونی است اقدام به انفجاری در مقر ناحیه بسیج کازرون میکند که اگر به فیلم دقت شود با یک تدوین غیرحرفهای تصویر و صدای یک انفجار مهیب راکت روی تصویر منطقه اطراف ناحیه بسیج کازرون انداخته است و میخواهد از آن، یک انفجار واقعی را در اذهان عمومی متبادر سازد. پس اخبار منتشر شده بر اساس این کلیپ جعلی، کاملاً تکذیب میشود.
بازداشت دانشجویان دانشگاه ارومیه
روابط عمومی دانشگاه ارومیه با انتشار بیانیهای بازداشت دانشجویان این دانشگاه را در اغتشاشات اخیر تکذیب کرد. در بخشی از این اطلاعیه آمده است: از ۲ نفر منتسب به دانشگاه ارومیه که در شبکههای اجتماعی تحت عنوان بازداشت دانشجویان این دانشگاه اعلام شده است، یکی از این افراد هیچگونه سابقه آموزشی در این دانشگاه نداشته و فرد دیگر نیز از نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۰ - ۱۳۹۹ بهدلیل عدم ثبتنام و مراجعه، وابستگی به دانشگاه ارومیه ندارد. روابط عمومی این دانشگاه همچنین اعلام کرد: هیچکدام از دانشجویان این دانشگاه در اتفاقات اخیر بازداشت نشدهاند. اینگونه شایعات نوعی جنگ رسانهای معاندین و معارضین نظام اسلامی است که در جهت بر هم زدن امنیت و آرامش در میهن عزیزمان بخصوص در محیط دانشگاهها منتشر میشود.
خرابکاری در قطع ریل قطار قزوین - تبریز
در روزهای گذشته خبری در فضای مجازی منتشر شد که هفت نفر از عوامل تروریستی اقدام به قطع ۷ متر از ریل راهآهن قطار تبریز - تهران در نزدیکی ایستگاه قزوین کرده بودند که بموقع توسط نیروهای امنیتی خنثی و عوامل آن نیز بازداشت شدند. مدیرکل انتظامی و امنیتی استانداری قزوین عملیات خرابکاری در قطع ریل قطار تبریز - تهران، حوالی ایستگاه قزوین را تکذیب کرد. ابوالفضل مرادی اظهار داشت: متأسفانه در فضای مجازی اخباری مبنی بر قطع ریل به طول ۷ متر در خط آهن تبریز - تهران، حوالی ایستگاه قزوین منتشر شده بود که با پیگیریهای به عمل آمده و تماس با راهآهن جمهوری اسلامی، مشخص شد این خبر از اساس کذب بوده است. وی ادامه داد: با توجه به وقایع پیش آمده در کشور، متأسفانه برخیها با قصد ملتهب ساختن فضای جامعه درصدد ایجاد التهاب هستند که نمونه بارز آن انتشار خبر جعلی قطع ریل قطار تبریز - تهران بوده است.
اظهارات منتسب به آیتالله اعرافی
اخیراً متنی در فضای مجازی به نقل از آیتالله اعرافی مدیر حوزههای علمیه دست به دست میشود مبنی بر اینکه «اگر جلوی کسانی که شال و روسری بر میدارند و آتش میزنند گرفته نشود به سراغ عبا و عمامه نیز خواهند آمد.»، یکی از نزدیکان آیتالله علیرضا اعرافی در این باره در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، این مطلب را تکذیب کرد و گفت: از وی در این زمینه جویا شدم و قویاً تکذیب کرد که در هیچ جلسه یا سخنرانیای چنین مطلبی را بیان نکرده است. وی افزود: امروز معاندین و ضد انقلاب که از اغتشاشات ناامید شدهاند، برای غبارآلود کردن اوضاع، به جعل اخبار و انتشار مطالب دروغ روی آوردهاند تا بلکه بتوانند از طریق ایجاد هیجانات و موج سواریهای رسانهای از آب گل آلود ماهی بگیرند و به مقاصد شوم خود برسند.
مجروح شدن دادستان سقز در اغتشاشات اخیر
خبر مجروح شدن دادستان عمومی و انقلاب سقز از دیگر اخبار دروغی بود که تکذیب شد. رئیس کل دادگستری استان کردستان در رابطه با شایعه مجروح شدن دادستان سقز در اغتشاشات اخیر اظهار کرد: ادعای مطرح شده کذب است و چنین موضوعی صحت ندارد.
اخبار کذب رسانهها درباره پدر مهسا امینی
امجد امینی، پدر مرحومه مهسا امینی (که دو هفته پیش فوت شد)، ضمن تکذیب برخی اظهارات منتسب به وی با عنوان «رئیس جمهور از خانواده ما دلجویی نکرده است» گفت که رئیس جمهور در تماس با من، ضمن «تسلیت و همدردی و دلجویی از خانواده ما» تأکید کرد که «دستور پیگیری سریع پرونده» را صادر کرده است. برخی رسانهها به نقل از امجد امینی، پدر مهسا امینی نوشته بودند که «آقای رئیس جمهور از ما دلجویی نکرده است»؛ موضوعی که امینی ضمن رد آن تأکید کرد حجت الاسلام رئیسی در تماس تلفنی با وی و خانواده، ضمن تسلیت، هم ابراز همدردی و دلجویی نموده و هم قول پیگیری موضوع علت فوت مهسا را داده است. رئیس جمهوری اسلامی ایران پیش از این و در روزهای نخست فوت مهسا امینی، در تماس تلفنی با پدر این مرحومه، ضمن اظهار تسلیت و ابراز همدردی با خانواده وی، بر تسریع در پیگیری این پرونده تأکید کرده بود .
افشاگری ستوان یکم حسن شیرازی
در همان روزهای اول در فضای مجازی مطلبی با عنوان افشاگری ستوان یکم حسن شیرازی منتشر شد که در آن آمده بود: زمانی که مهسا را از اتومبیل ون پیاده کردند من از پنجره یکی از طبقات او را میدیدم دخترک بسیار ترسیده بود و با صدای بلند در حالی که دستانش را روی سرش گرفته بود جیغ میکشید. یکی از خواهران به سمتش رفت و گفت، خانم جیغ نزن یک تعهد میدهی و تا یک ساعت دیگر آزاد میشوی. اما چنان ترسی در دخترک بود که گمان کنم اصلاً حرفهای او را نمیشنید و به جیغ زدن ادامه میداد و میگفت ولم کنید. همکاران خانم او را کشانکشان به سمت ساختمان بازداشتگاه ارشاد میبردند و او همچنان جیغ میزد... و الی آخر. اما بزودی مشخص شد که این مطلب واقعیت ندارد و بنابر اطلاعیه پلیس، فردی به این نام در مجموعه انتظامی تهران فعالیت نداشته است.
استعفای مأموران نیروی انتظامی از کار
در همان روزهای اول تصاویری از دستنوشتهها و صحبتهای برخی مأموران پلیس مبنی بر برائت از جمهوری اسلامی منتشر شد؛ اما تصاویر منتشر شده کاملاً ساختگی بوده و به نوعی تصویرسازی محسوب میشدند. هیچ فرد حقیقی که هویت او تأیید شده باشد تاکنون چنین اقدامی انجام نداده است.
شب گذشته صورت گرفت بازدید شبانه مخبر از خوابگاه دانشگاه صنعتی شریف
معاون اول رئیس جمهور دیشب با حضور در خوابگاه شهید احمدی روشن به گفتوگو با دانشجویان گروههای مختلف دانشگاه صنعتی شریف پرداخت. پس از بروز برخی حاشیهها در روزهای آغازین سال تحصیلی جدید، دکتر محمد مخبر در یکی از خوابگاههای این دانشگاه حضور یافت و از نزدیک دغدغهها و گلایههای برخی از دانشجویان ورودیهای جدید و قدیم را شنید و به آنها برای رفع مشکلات قول مساعد داد. در این دیدار صمیمانه که وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و رئیس دانشگاه صنعتی شریف نیز حضور داشتند، نمایندگان دانشجویان گروههای مختلف حاضر در خوابگاه روایتهای خود را از برخی مسائل اخیر در فضای دانشگاه ارائه داده و شرایط موجود در دانشگاه را در روزهای اخیر تشریح کردند. معاون اول رئیس جمهور پس از این دیدار که حدود دو ساعت به طول انجامید، بر پیگیری مطالبات دانشجویان و توجه به درخواست های ایشان تأکید کرد.
گفتوگوی «ایران» با مشاور معاون آموزشی وزارت بهداشت درباره حاشیههای پیرامون یک آزمون تخصصی آزمون دستیاری پزشکی در مسیر تغییر
فریبا خان احمدی
خبرنگار
در سالهای اخیر، موضوع کمبود پزشک بویژه پزشک متخصص در کشور به یکی از دغدغههای اجتماعی و حوزه سلامت بدل شده است، پزشکان متخصص برای رسیدن به این دوره، باید از مرحله سختی با نام آزمون دستیاری پزشکی عبور کنند. آزمونی که در سالهای اخیر به چالش برانگیزترین آزمون کشور بدل شده و دورههای متفاوتی را از تقلب و تخلف تا کاهش و افزایش ظرفیت و نابرابری رشتههای لوکس با رشتههای پایه و مهم را از سرگذرانده است. در این روزها و در حالی که هر روز با اخباری مبنی بر مهاجرت اعضای هیأت علمی و پزشکهای متخصص، فشار روانی شدید بر رزیدنتها و کمبود رزیدنت و متخصص در شهرهای مختلف مواجهیم در مقابل هر ساله داوطلبان آزمون دستیاری نسبت به شکل و سازکار برگزاری آزمون دستیاری گلایه مند هستند. اعتراض آنها متوجه نبود زمان مشخص آزمون قبولی، وضعیت امنیت آزمون، لو رفتن سؤالات و به روز رسانی منابع این آزمون است. گرچه این اعتراضها ممکن است در وهله اول اعتراضی صنفی و صدای عدهای خاص تلقی شود اما در مجموع میتواند به اقبال کم پزشکان عمومی برای شرکت در آزمون دستیاری و نیز خالی ماندن هر چه بیشتر صندلیهای رشتههای تخصصی مادر منجر شود. آن هم در شرایطی که کمبود پزشک متخصص در برابر خالی ماندن ظرفیت صندلی های دستیاری پزشکی به پارادوکسی برای نظام آموزش پزشکی بدل شده است. گرچه که دکتر سید امیر پاشا طبائیان مشاور معاون آموزشی وزارت بهداشت به «ایران» خبر میدهد که امسال با تغییر مسیر در این آزمون، گشایشی در این حوزه رخ داد. روزنامه ایران به منظور واکاوی علل این اتفاقات در حوزه دستیاری پزشکی، سازکار وزارت بهداشت برای رفع معضلات همیشگی برگزاری آزمون دستیاری، علل عدم ثبتنام و یا انصراف دستیاران از برخی رشتههای تخصصی مادر و نیز وضعیت دسترسی به پزشک متخصص و طرح بومی گزینی با دکتر سیدامیرپاشا طبائیان مشاور معاونت آموزشی وزارت بهداشت گفتوگو کرده است که در ادامه میخوانید؛
امسال آزمون دستیاری همچون دو آزمون قبلی با حرف و حدیثهای زیادی همراه بود. داوطلبان معترض موارد متعددی را اعلام کردند از جمله اینکه به نحوه برگزاری آزمون و نیز به روز رسانی منابع سؤالات نقض قانون اتفاق افتاده است. بفرمایید ماجرا ی ابهامات آزمون 49 دستیاری چه بود و چرا همیشه نسبت به آزمون دستیاری اعتراض وجود دارد؟ آیا سازکار و شکل فعلی این آزمون مناسب نیست و شما مشکلات آزمون دستیاری را چگونه ارزیابی و فکر میکنید نمیتوان این مشکلات را ریشهای حل کرد تا این مسائل پیش نیاید؟
در مورد آزمون دستیاری در سالهای قبل به دلیل شیوع کرونا، در یک سال مجبور شدند دو بار در سال آزمون دستیاری را برگزار کنند اما معنایش این نیست که آزمون دستیاری برای یک دوره دو بار برگزار شد. با توجه به تأخیری که برای کرونا رخ داد و زمان برگزاری آزمون عقب و جلو شد، دو دوره آزمون دستیاری در یک سال برگزار شد و این مربوط به دو سال تحصیلی مجزا از هم بود. در نشست شورای تخصصی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تصویب شده بود آزمون دستیاری سالی یکبار برگزار شود. چه اتفاقی افتاد؟ وقتی آزمون سالی دو بار برگزار شد برخی داوطلبان به دیوان عدالت اداری شکایت کردند و رأی گرفتند، به این دلیل که دیوان به ساختار و شکل قوانین نگاه میکند و به اینکه چرا آزمون عقب وجلو شده است توجهی ندارد. در حالیکه دو امتحان در یک سال، دو سال تحصیلی مجزا از هم بود و به خاطر شرایط خاص کرونا این اتفاق افتاد که یکی از حاشیههای امتحان دستیاری این بود. حاشیه دیگر بحث رفرنسها است. رفرنسهای دستیاری توسط اعضای بورد و طراحان سؤال اعلام میشود. دو تا از رفرنسها از درسهای مینور بود که مجموعاً 12 تا سؤال بیشتر در آزمون دستیاری ندارد و با نظر طراحان این رفرنسها عوض نشده بود. اینکه این رفرنسها در چه تاریخی عوض شود و چه مدت زمان طول میکشد تا رفرنسها عوض شود، قانون وزارت بهداشت است که در نشست شورای تخصصی اعلام میشود. وقتی عدهای به هر دلیلی وارد بحث رفرنسها و امتحانات شدند، اتفاقات آزمون چهلوهشتم در دولت قبل رخ داد و معترضان توانستند رأی دیوان را بگیرند. بعد از آنکه دولت فعلی مستقر شد، قوانین را بررسی کردیم؛ قوانینی که البته مصوبههای شورای تخصصی وزارت بهداشت است. وقتی طبق این قانون وزارت بهداشت دست خودش را میبندد و میگوید آزمون دستیاری باید سالی یکبار برگزار شود و اگر شرایطی مشابه شیوع کرونا پیش بیاید و آزمون سالی دو بار برگزار شو، پرواضح است که دیوان عدالت اداری نیز به این مسأله ایراد میگیرد. بنابراین در همان نشست شورای تخصصی وزارت بهداشت دو مسأله؛ زمان برگزاری آزمون و بحث رفرنسها را اصلاح کردیم تا مشکل قانونی نداشته باشیم. این اصلاحات در آزمون دوره چهلونهم سال 1401 اتفاق افتاد و بهرغم اینکه گروهی به هر دلیلی به دیوان شکایت کردند، دیوان نیز با استناد به قوانین اصلاحشده رأی به امتناع از برگزاری مجدد امتحان داد. اینکه صحبت از اتفاقات خاصی میشود، در این زمینه است. درامتحان رزیدنتی بهمن سال 88 نیز اعلام کردند سؤالات لو رفته است، بنابراین مجدداً از داوطلبان در اسفند همان سال آزمون گرفتند. اینها چیزی نیست که به دیوان عدالت اداری کشیده شود و برخیها خارج از مجموعه با اهداف خاص وارد این مقوله میشوند و بزرگنمایی میکنند.
یعنی شما معتقدید داوطلبانی که نسبت به برگزاری آزمون دستیاری اخیر گلایه داشتند، محق نبودند و اطلاعرسانیها به درستی و از قبل به داوطلبان اعلام شده بود؟
واقعیت این است که داوطلبان آزمون دستیاری نباید استرس داشته باشند چون پزشکان عمومی نسبت به شرکت در امتحان رزیدنتی برنامهریزی جدی میکنند، بر این اساس ما اردیبهشت ماه را تاریخ ثابت برگزاری آزمون دستیاری اعلام کردیم مشابه اتفاقی که برای برگزاری کنکور میافتد. ما معتقدیم داوطلبان محق بودند چون اگر کسی نداند امتحان چه زمانی برگزار میشود، نمیتواند برنامهریزی کند. در حال حاضر با اصلاح قانون اعلام کردهایم امتحان دستیاری در اردیبهشت برگزار میشود بنابراین پزشکان برای تعطیلی مطب، مرخصی و... میتوانند برنامهریزی کنند.
موضوع دیگری که امسال در جریان برگزاری آزمون دستیاری مطرح شد این بود که سؤالات آزمون لو رفته است. این ادعا چقدر به واقعیت نزدیک است؟
ما صددرصد لو رفتن سؤالات را تکذیب میکنیم. هر سال اعلام میشود سؤالات امتحان رزیدنتی لو رفته و در کنکور هم همینطور است. این امتحانی است که سرنوشت افراد در آن مهم بوده و آینده شغلیشان را تعیین میکند. بنابراین در آزمون دستیاری همیشه این شائبهها وجود داشته ولی سعی شده با بیشترین امنیت امتحان رزیدنتی برگزار شود و امتحان اخیر با امنیت و سلامت کامل برگزار شده است.
آیا گرایش به تخصص در ایران کمتر شده است؟ گفته میشود پزشکان عمومی اقبال زیادی برای گرفتن تخصص نشان نمیدهند. خالی ماندن ظرفیت رشتههای تخصصیمادر از جمله بیهوشی، داخلی، اطفال و طب اورژانس چقدر به واقعیت نزدیک است و دبیرخانه شورای آموزش پزشکی تخصصی که متولی دورههای تخصصی پزشکی است چه راهکارهایی برای رفع این معضلات اتخاذ کرده است؟
در سالهای قبل چند اتفاق بد افتاد و اینها باعث شد بعضی از رشتهها متقاضیاش کمتر باشد. یکسری اشکالات در برگزاری امتحان و انتخاب رشته بود. مشکل بعدی در نوع نظام پرداخت بود. در طرح تحول نظام سلامت که بهعنوان دستاورد دولت قبلی اعلام میشود، در ابتدا که برگزار شد پرداخت به پزشکان خوب بود و در برخی نقاط بیضابطه بود، حتی انجام برخی خدمات قانونمند نبود. از طرفی هم خریدار و هم ارائهدهنده خدمت، وزارت بهداشت بود بنابراین پول بسیار زیادی به وزارت بهداشت تزریق شد در صورتی که اگر بخواهیم خدمت را به مردم ارائه دهیم باید این پول به بیمهها تزریق میشد و این اتفاق باعث شد حجم بسیاری پول از بین برود. برای مثال انجام اعمال جراحی بدون اندیکاسیون انجام میگرفت یا اینکه همه داروهای تولید داخل و خارج را تحت پوشش بیمه قرار دادند بنابراین وقتی پول زیاد هزینه شد هر اندازه پیش میرفتند منابع با مصارفشان همخوانی نداشت در نتیجه قرار شد از هزینههایشان کم کنند. اولین اتفاقی که برای کاهش هزینهها افتاد، کاهش درآمد پزشکان از طریق طرح پلکانی و گذاشتن سقف پرداختی بود. یعنی هر اندازه پزشک بیشتر کار کند بیشتر از 60 میلیون تومان در ماه نمیتواند دریافتی داشته باشد، چون دریافتی پزشک وارد طرح پلکانی شده و کمتر دریافت میکند. در هیچ جای دنیا شغل حلالی نداریم که بیشتر کار کنید و کمتر پول بگیرید. مسأله دوم، انتخاب رشتهها بود که محدود به 5 رشته تخصصی کردهاند یعنی هر فردی بین 5 تا 10 رشته تخصصی را نمیتوانست انتخاب کند در صورتی که ما این را اصلاح کردیم و به 100 رشته محل رساندیم. یعنی قانونی درست کرده بودند که داوطلب امتحان رزیدنتی یا باید به رشتههای داخلی علاقهمند باشد یا رشتههای جراحی. یعنی همزمان هر دو رشته را نمیتوانست انتخاب کند در صورتی که اگر فردی برای مثال جراحی قبول نشود، جا دارد رشتههای دیگری را انتخاب کند.
در واقع با محدود کردن رشتهها، افراد کمتری جذب شدند. مسأله دیگری که در دو سال اخیر بدون نظر کارشناسی انجام شد این بود که ظرفیت پذیرش 3600 نفر رزیدنت را به 4300 نفر افزایش دادند، در واقع افزایش ظرفیت تخصص پزشکی بدون مصوبه و کار کارشناسی در سال 98 انجام گرفت. چه اتفاقی افتاد؟ تعداد قبولیهای رشتههای خوب از جمله رادیولوژی و پوست بالا رفت و همچنین تخصص رشته داخلی دانشگاه تهران و بهشتی نیز افزایش یافت و در حقیقت همان 3600 نفر قبول شدند ولی در 4300 صندلی. یعنی اینها فقط رشتههای پرطرفدار را پر کردند و چون مشخص نکردند افزایش ظرفیت، محدود به رشتههای مورد نیاز باشد، مجدداً برخی رشتهها خالی ماند.
آیا افزایش ظرفیت تخصص پزشکی در سال 98 بدون مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام گرفت و وزارت بهداشت همان سال سرخود اقدام به افزایش ظرفیت تخصصی کرده بود؟
بله. البته بعدها که میخواستیم بحث ظرفیتها را اصلاح کنیم گفتند شما میخواهید ظرفیتها را کاهش دهید در حالیکه افزایش ظرفیت در آن سال مصوبه قانونی نداشت. وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سقف پرداخت 60 میلیون تومان را به 120 میلیون تومان تبدیل کرد، همچنین پلکان اصلاح شد و 100 رشته محل انتخاب شد و از طرفی ظرفیت 4300 نفر را نگه داشتیم اما تغییراتی در ظرفیت ایجاد کردیم بهطوریکه ظرفیت برخی رشتهها را کم و برخی را افزایش دادیم. همچنین طبق دستور شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر افزایش ظرفیت تخصص پزشکی، 500 ظرفیت دیگر را نیز برای این منظور پیشبینی کردیم.
البته شورای عالی انقلاب فرهنگی عددی را برای افزایش ظرفیت تخصص پزشکی اعلام نکرده بود و ما عدد 500 را در نظر گرفتیم. از مجموع 4300 نفر ظرفیت رشتههای تخصص پزشکی، 4000 نفر در تخصص پزشکی قبول شدند. این عدد برای اولینبار ثبت شد و عدد بیسابقهای است که 4 هزار نفر رزیدنت در تخصص قبول شوند. در این سالها هیچ وقت سابقه نداشت که 4 هزار نفر در رزیدنتی قبول شوند و دلیلش هم مشوقهایی بود که بیان کردم. همه این 4 هزار نفر با آزمون دستیاری قبول شدند که در طول تاریخ بیسابقه است.
شما به علل عدم ثبتنام یا انصراف دستیاران از برخی رشتههای مادر اشاره کردید، بفرمایید با در نظر گرفتن برخی مشوقها از جمله حذف پلکان، برداشتن سقف پرداخت و انتخاب 100 رشته محل، وضعیت صندلیهای خالی برخی رشتههای دستیاری بهبود پیدا میکند؟
بله. صندلیهای رشته تخصص داخلی کاملاً پر شد، رشته اطفال تعداد صندلیهای خالی 4 برابر کاهش پیدا کرد یعنی به یک چهارم کاهش پیدا کرده است اما هنوز 20 صندلی خالی داریم. در رشته بیهوشی نیز نسبت به سال گذشته صندلی خالی به نصف کاهش یافت البته صندلی خالی در رشته بیهوشی داریم یعنی اگر بر فرض مثال سال گذشته 100 نفر قبول شدند امسال 200 نفر قبول شدهاند. طب اورژانس نیز افزایش پیدا کرد اما هنوز صندلی خالی زیاد داریم. ما در این سالها در قبولی رشتههای تخصصی مادر روبه نزول بودیم امسال روبه صعود است. در رشته بیماریهای عفونی یک سوم ظرفیت صندلیهای خالی کمتر شد.
یکی از مواردی که رزیدنتهای رشتههایی از قبیل طب اورژانس، داخلی و اطفال و برخی رشتههای مادر اعلام میکنند سختیهای دوره دستیاری بر اساس رشته تخصصیشان است منظور نظام پرداختی به رزیدنتها مبتنی بر سختی کار و کشیکهای طولانی نیست. برای وزارت بهداشت این مسأله روشن است تا موانع انصراف و عدم اقبال به این رشتهها را بردارد؟
نکته خوبی است. برخی از رشتهها دوره رزیدنتی سختی دارند، وقتی دوره رزیدنتیشان سخت است درآمدشان هم کمتر است یعنی سختی کارشان لحاظ نمیشود. یکی از این رشتهها طب اورژانس است. در مورد رشته طب اورژانس دنبال این هستیم سختی کار را در نظر بگیریم چون واقعیت این است سختترین کار پزشکی بخش اورژانس بیمارستان است چون متخصصهای طب اورژانس وظیفه سختترین کار پزشکی بر دوششان است از طرفی نمیتوانند مطب بزنند یا کار بیرون نمیتوانند داشته باشند بنابراین باید بعدها سختی شغلشان را در نظر بگیریم و نیز نظام پرداختشان را اصلاح کنیم. یکی از عللی که امسال دستیاران صندلیهای خالی را پر کردند افزایش حقوق دستیاری است که به 6 تا 8 میلیون تومان افزایش یافت. دستیار تخصصی مجرد و متأهل 6 و 8 میلیون و فوق تخصص مجرد و متأهل نیز 8 تا 10 میلیون تومان میگیرد. هر چند عدد هنوز کم است ولی نسبت به قبل 80 درصد افزایش یافته است. هر اندازه بتوانیم این عدد را بالاتر ببریم که پزشک عمومی بداند در دوره دستیاری نیز از نظر مالی تأمین است مطمئناً وارد دوره دستیاری میشوند.
بحث مهم دیگر کمبود پزشک متخصص در مناطق محروم و شهرهای کوچک است. راهکار وزارت بهداشت برای جبران نیروی متخصص در برخی نقاط کشور چیست؟ برای پاسخ به این سؤال در ابتدا جزئیات و نحوه پر شدن ظرفیت تخصصی در طرح بومی گزینی را توضیح بدهید و بعد بفرمایید در طرح بومی گزینی چه تضمینی وجود دارد کسانی که با معدل پایین وارد رشتههای تخصصی میشوند در نقاط محروم بمانند. حوزه تعهدات این گروه از پزشکان متخصص تا کجاست؟
اولاً که ما هنوز وارد طرح بومی گزینی نشدهایم. ببینید وقتی ما یک متخصص را از تهران به زاهدان یا از تبریز به اقلیم دیگری میبریم قطعاً آنجا نمیماند اگر هم وزارت بهداشت این پزشکان متخصص را در این نقاط نگه داشته است به خاطر طرح تعهداتشان است به محض اینکه طرحشان تمام میشود پزشک متخصص یک روز هم در مناطق محروم نمیماند. ضمن اینکه ما این پزشکان متخصص را در کنار اینکه از یک اقلیم دیگر به اقلیم دیگر بردهایم همچنین اجازه مطب ندادهایم اینها فاکتورهای متفاوتیاند که با اصلاح نظام پرداخت و حذف پلکان ماندگاری پزشکان در مناطق محروم را زیاد میکنیم. بنابراین برای ماندگاری پزشکان در مناطق محروم اصلاح نظام پرداخت و پلکان و برداشتن سقف پرداخت را باید دنبال کنیم. همچنین باید از بومی آن نقاط استفاده کنیم، قطعاً بومی زاهدان و تبریز و...در شهر خودشان بهتر میماند. برای این منظور ما طرح بومی گزینی را ایجاد کردیم بدون اینکه بخواهیم حق کسی را ضایع کنیم. امتحان رزیدنتی را عین سالهای قبل برگزار کردیم و 4 هزار نفر نیز قبول شدند. الان 300 ظرفیت دیگر خالی داریم ما یک تکمیل ظرفیت برای رشتهها و شهرهای مد نظرمان را اعلام میکنیم. این 300 نفر در تکمیل ظرفیت شرکت میکنند بعد از این دو مرحله رشتههایی که ظرفیتشان خالی است، افراد بومی را برای این ظرفیتها پذیرش میکنیم البته با همین آزمون که حداقل نمره را کسب کردهاند. این افراد تعهد چند ساله به دانشگاه منطقهشان میدهند که بعد از تحصیل در دانشگاه در همان منطقه خدمت کنند.
حوزه تعهدات پذیرفته شدگان طرحی بومی گزینی مشخص شده است؟ یعنی برای آنکه این طرح وضعیت دسترسی و ماندگار شدن پزشک متخصص را در مناطق محروم افزایش دهد بهطور شفاف اعلام شده است که این پزشکان متخصص چند سال باید در منطقه محروم بمانند تا با لابیگری به شهرهای بزرگ کوچ نکنند؟
بله. پزشکان متخصص طرح بومی گزینی باید دو تا سه برابر زمان تحصیلشان در منطقه محروم خدمت کنند. بعد از آن طبق عدالت آموزشی میتوانند از منطقه محروم خارج شوند. البته تعهد این افراد برای ماندگاری در مناطق محروم بیش از افراد عادی است.
آیا نوع رشتههای تخصصی برای طرح بومی گزینی مشخص شده است؟
ما باید اول تکمیل ظرفیتها را اعلام کنیم و بعد رشتهها مشخص شود. معمولاً رشتههای مادر مورد نیاز مناطق محروم هستند و بر اساس آن عمل میکنیم اگر ظرفیتها پر شده باشد اولویت با صندلیهای خالی و رشتههای مادر است.
اغلب رزیدنتها از شرایط فضای کاری و تحصیلیشان گلایهمندند که بیشتر بار درمان روی دوش آنهاست. وزارت بهداشت برای تسهیل شرایط دستیاران در دوره دستیاری چه برنامههایی دارد؟ به هر حال این تب و تابی که با استناد به آمار پذیرفتهشدگان رشتههای تخصصی اشاره کردید ممکن است در طول تحصیل بهدلیل سختیهای کار انصراف دهند؟
به هر حال احتمال خروج همیشه وجود دارد. سال 98، 3800 نفر، سال، 1400، 3500 نفر و امسال 4000 نفر پذیرفته شدند. ما هر اندازه توانایی داشته باشیم و بتوانیم حقوق رزیدنتها را افزایش میدهیم. اگر پزشک عمومی در دوره دستیاری حقوق منطقی بگیرد نگران دوره دستیاریاش نیست. برخی از رشتههای تخصصی غیر از فشارآموزشی فشارهای جانبی به دستیاران وارد میکند که اینها خلاف قانون است. اینکه از رزیدنتها بهعنوان کار درمانی استفاده کنیم درست نیست اینها دستیاران آموزشی هستند یعنی اگر به جای 10 نفر از یک نفر کار بکشیم معلوم است بعد از مدتی انصراف میدهد، بنابراین ما در بحث دوره رزیدنتی به مشکلات آگاه هستیم و باید دوره آموزشیشان منطقی شود و از طرفی آینده شغلیشان باید به گونهای باشد که ارزش ماندنشان را داشته باشد.
خبرنگار
در سالهای اخیر، موضوع کمبود پزشک بویژه پزشک متخصص در کشور به یکی از دغدغههای اجتماعی و حوزه سلامت بدل شده است، پزشکان متخصص برای رسیدن به این دوره، باید از مرحله سختی با نام آزمون دستیاری پزشکی عبور کنند. آزمونی که در سالهای اخیر به چالش برانگیزترین آزمون کشور بدل شده و دورههای متفاوتی را از تقلب و تخلف تا کاهش و افزایش ظرفیت و نابرابری رشتههای لوکس با رشتههای پایه و مهم را از سرگذرانده است. در این روزها و در حالی که هر روز با اخباری مبنی بر مهاجرت اعضای هیأت علمی و پزشکهای متخصص، فشار روانی شدید بر رزیدنتها و کمبود رزیدنت و متخصص در شهرهای مختلف مواجهیم در مقابل هر ساله داوطلبان آزمون دستیاری نسبت به شکل و سازکار برگزاری آزمون دستیاری گلایه مند هستند. اعتراض آنها متوجه نبود زمان مشخص آزمون قبولی، وضعیت امنیت آزمون، لو رفتن سؤالات و به روز رسانی منابع این آزمون است. گرچه این اعتراضها ممکن است در وهله اول اعتراضی صنفی و صدای عدهای خاص تلقی شود اما در مجموع میتواند به اقبال کم پزشکان عمومی برای شرکت در آزمون دستیاری و نیز خالی ماندن هر چه بیشتر صندلیهای رشتههای تخصصی مادر منجر شود. آن هم در شرایطی که کمبود پزشک متخصص در برابر خالی ماندن ظرفیت صندلی های دستیاری پزشکی به پارادوکسی برای نظام آموزش پزشکی بدل شده است. گرچه که دکتر سید امیر پاشا طبائیان مشاور معاون آموزشی وزارت بهداشت به «ایران» خبر میدهد که امسال با تغییر مسیر در این آزمون، گشایشی در این حوزه رخ داد. روزنامه ایران به منظور واکاوی علل این اتفاقات در حوزه دستیاری پزشکی، سازکار وزارت بهداشت برای رفع معضلات همیشگی برگزاری آزمون دستیاری، علل عدم ثبتنام و یا انصراف دستیاران از برخی رشتههای تخصصی مادر و نیز وضعیت دسترسی به پزشک متخصص و طرح بومی گزینی با دکتر سیدامیرپاشا طبائیان مشاور معاونت آموزشی وزارت بهداشت گفتوگو کرده است که در ادامه میخوانید؛
امسال آزمون دستیاری همچون دو آزمون قبلی با حرف و حدیثهای زیادی همراه بود. داوطلبان معترض موارد متعددی را اعلام کردند از جمله اینکه به نحوه برگزاری آزمون و نیز به روز رسانی منابع سؤالات نقض قانون اتفاق افتاده است. بفرمایید ماجرا ی ابهامات آزمون 49 دستیاری چه بود و چرا همیشه نسبت به آزمون دستیاری اعتراض وجود دارد؟ آیا سازکار و شکل فعلی این آزمون مناسب نیست و شما مشکلات آزمون دستیاری را چگونه ارزیابی و فکر میکنید نمیتوان این مشکلات را ریشهای حل کرد تا این مسائل پیش نیاید؟
در مورد آزمون دستیاری در سالهای قبل به دلیل شیوع کرونا، در یک سال مجبور شدند دو بار در سال آزمون دستیاری را برگزار کنند اما معنایش این نیست که آزمون دستیاری برای یک دوره دو بار برگزار شد. با توجه به تأخیری که برای کرونا رخ داد و زمان برگزاری آزمون عقب و جلو شد، دو دوره آزمون دستیاری در یک سال برگزار شد و این مربوط به دو سال تحصیلی مجزا از هم بود. در نشست شورای تخصصی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تصویب شده بود آزمون دستیاری سالی یکبار برگزار شود. چه اتفاقی افتاد؟ وقتی آزمون سالی دو بار برگزار شد برخی داوطلبان به دیوان عدالت اداری شکایت کردند و رأی گرفتند، به این دلیل که دیوان به ساختار و شکل قوانین نگاه میکند و به اینکه چرا آزمون عقب وجلو شده است توجهی ندارد. در حالیکه دو امتحان در یک سال، دو سال تحصیلی مجزا از هم بود و به خاطر شرایط خاص کرونا این اتفاق افتاد که یکی از حاشیههای امتحان دستیاری این بود. حاشیه دیگر بحث رفرنسها است. رفرنسهای دستیاری توسط اعضای بورد و طراحان سؤال اعلام میشود. دو تا از رفرنسها از درسهای مینور بود که مجموعاً 12 تا سؤال بیشتر در آزمون دستیاری ندارد و با نظر طراحان این رفرنسها عوض نشده بود. اینکه این رفرنسها در چه تاریخی عوض شود و چه مدت زمان طول میکشد تا رفرنسها عوض شود، قانون وزارت بهداشت است که در نشست شورای تخصصی اعلام میشود. وقتی عدهای به هر دلیلی وارد بحث رفرنسها و امتحانات شدند، اتفاقات آزمون چهلوهشتم در دولت قبل رخ داد و معترضان توانستند رأی دیوان را بگیرند. بعد از آنکه دولت فعلی مستقر شد، قوانین را بررسی کردیم؛ قوانینی که البته مصوبههای شورای تخصصی وزارت بهداشت است. وقتی طبق این قانون وزارت بهداشت دست خودش را میبندد و میگوید آزمون دستیاری باید سالی یکبار برگزار شود و اگر شرایطی مشابه شیوع کرونا پیش بیاید و آزمون سالی دو بار برگزار شو، پرواضح است که دیوان عدالت اداری نیز به این مسأله ایراد میگیرد. بنابراین در همان نشست شورای تخصصی وزارت بهداشت دو مسأله؛ زمان برگزاری آزمون و بحث رفرنسها را اصلاح کردیم تا مشکل قانونی نداشته باشیم. این اصلاحات در آزمون دوره چهلونهم سال 1401 اتفاق افتاد و بهرغم اینکه گروهی به هر دلیلی به دیوان شکایت کردند، دیوان نیز با استناد به قوانین اصلاحشده رأی به امتناع از برگزاری مجدد امتحان داد. اینکه صحبت از اتفاقات خاصی میشود، در این زمینه است. درامتحان رزیدنتی بهمن سال 88 نیز اعلام کردند سؤالات لو رفته است، بنابراین مجدداً از داوطلبان در اسفند همان سال آزمون گرفتند. اینها چیزی نیست که به دیوان عدالت اداری کشیده شود و برخیها خارج از مجموعه با اهداف خاص وارد این مقوله میشوند و بزرگنمایی میکنند.
یعنی شما معتقدید داوطلبانی که نسبت به برگزاری آزمون دستیاری اخیر گلایه داشتند، محق نبودند و اطلاعرسانیها به درستی و از قبل به داوطلبان اعلام شده بود؟
واقعیت این است که داوطلبان آزمون دستیاری نباید استرس داشته باشند چون پزشکان عمومی نسبت به شرکت در امتحان رزیدنتی برنامهریزی جدی میکنند، بر این اساس ما اردیبهشت ماه را تاریخ ثابت برگزاری آزمون دستیاری اعلام کردیم مشابه اتفاقی که برای برگزاری کنکور میافتد. ما معتقدیم داوطلبان محق بودند چون اگر کسی نداند امتحان چه زمانی برگزار میشود، نمیتواند برنامهریزی کند. در حال حاضر با اصلاح قانون اعلام کردهایم امتحان دستیاری در اردیبهشت برگزار میشود بنابراین پزشکان برای تعطیلی مطب، مرخصی و... میتوانند برنامهریزی کنند.
موضوع دیگری که امسال در جریان برگزاری آزمون دستیاری مطرح شد این بود که سؤالات آزمون لو رفته است. این ادعا چقدر به واقعیت نزدیک است؟
ما صددرصد لو رفتن سؤالات را تکذیب میکنیم. هر سال اعلام میشود سؤالات امتحان رزیدنتی لو رفته و در کنکور هم همینطور است. این امتحانی است که سرنوشت افراد در آن مهم بوده و آینده شغلیشان را تعیین میکند. بنابراین در آزمون دستیاری همیشه این شائبهها وجود داشته ولی سعی شده با بیشترین امنیت امتحان رزیدنتی برگزار شود و امتحان اخیر با امنیت و سلامت کامل برگزار شده است.
آیا گرایش به تخصص در ایران کمتر شده است؟ گفته میشود پزشکان عمومی اقبال زیادی برای گرفتن تخصص نشان نمیدهند. خالی ماندن ظرفیت رشتههای تخصصیمادر از جمله بیهوشی، داخلی، اطفال و طب اورژانس چقدر به واقعیت نزدیک است و دبیرخانه شورای آموزش پزشکی تخصصی که متولی دورههای تخصصی پزشکی است چه راهکارهایی برای رفع این معضلات اتخاذ کرده است؟
در سالهای قبل چند اتفاق بد افتاد و اینها باعث شد بعضی از رشتهها متقاضیاش کمتر باشد. یکسری اشکالات در برگزاری امتحان و انتخاب رشته بود. مشکل بعدی در نوع نظام پرداخت بود. در طرح تحول نظام سلامت که بهعنوان دستاورد دولت قبلی اعلام میشود، در ابتدا که برگزار شد پرداخت به پزشکان خوب بود و در برخی نقاط بیضابطه بود، حتی انجام برخی خدمات قانونمند نبود. از طرفی هم خریدار و هم ارائهدهنده خدمت، وزارت بهداشت بود بنابراین پول بسیار زیادی به وزارت بهداشت تزریق شد در صورتی که اگر بخواهیم خدمت را به مردم ارائه دهیم باید این پول به بیمهها تزریق میشد و این اتفاق باعث شد حجم بسیاری پول از بین برود. برای مثال انجام اعمال جراحی بدون اندیکاسیون انجام میگرفت یا اینکه همه داروهای تولید داخل و خارج را تحت پوشش بیمه قرار دادند بنابراین وقتی پول زیاد هزینه شد هر اندازه پیش میرفتند منابع با مصارفشان همخوانی نداشت در نتیجه قرار شد از هزینههایشان کم کنند. اولین اتفاقی که برای کاهش هزینهها افتاد، کاهش درآمد پزشکان از طریق طرح پلکانی و گذاشتن سقف پرداختی بود. یعنی هر اندازه پزشک بیشتر کار کند بیشتر از 60 میلیون تومان در ماه نمیتواند دریافتی داشته باشد، چون دریافتی پزشک وارد طرح پلکانی شده و کمتر دریافت میکند. در هیچ جای دنیا شغل حلالی نداریم که بیشتر کار کنید و کمتر پول بگیرید. مسأله دوم، انتخاب رشتهها بود که محدود به 5 رشته تخصصی کردهاند یعنی هر فردی بین 5 تا 10 رشته تخصصی را نمیتوانست انتخاب کند در صورتی که ما این را اصلاح کردیم و به 100 رشته محل رساندیم. یعنی قانونی درست کرده بودند که داوطلب امتحان رزیدنتی یا باید به رشتههای داخلی علاقهمند باشد یا رشتههای جراحی. یعنی همزمان هر دو رشته را نمیتوانست انتخاب کند در صورتی که اگر فردی برای مثال جراحی قبول نشود، جا دارد رشتههای دیگری را انتخاب کند.
در واقع با محدود کردن رشتهها، افراد کمتری جذب شدند. مسأله دیگری که در دو سال اخیر بدون نظر کارشناسی انجام شد این بود که ظرفیت پذیرش 3600 نفر رزیدنت را به 4300 نفر افزایش دادند، در واقع افزایش ظرفیت تخصص پزشکی بدون مصوبه و کار کارشناسی در سال 98 انجام گرفت. چه اتفاقی افتاد؟ تعداد قبولیهای رشتههای خوب از جمله رادیولوژی و پوست بالا رفت و همچنین تخصص رشته داخلی دانشگاه تهران و بهشتی نیز افزایش یافت و در حقیقت همان 3600 نفر قبول شدند ولی در 4300 صندلی. یعنی اینها فقط رشتههای پرطرفدار را پر کردند و چون مشخص نکردند افزایش ظرفیت، محدود به رشتههای مورد نیاز باشد، مجدداً برخی رشتهها خالی ماند.
آیا افزایش ظرفیت تخصص پزشکی در سال 98 بدون مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام گرفت و وزارت بهداشت همان سال سرخود اقدام به افزایش ظرفیت تخصصی کرده بود؟
بله. البته بعدها که میخواستیم بحث ظرفیتها را اصلاح کنیم گفتند شما میخواهید ظرفیتها را کاهش دهید در حالیکه افزایش ظرفیت در آن سال مصوبه قانونی نداشت. وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی سقف پرداخت 60 میلیون تومان را به 120 میلیون تومان تبدیل کرد، همچنین پلکان اصلاح شد و 100 رشته محل انتخاب شد و از طرفی ظرفیت 4300 نفر را نگه داشتیم اما تغییراتی در ظرفیت ایجاد کردیم بهطوریکه ظرفیت برخی رشتهها را کم و برخی را افزایش دادیم. همچنین طبق دستور شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر افزایش ظرفیت تخصص پزشکی، 500 ظرفیت دیگر را نیز برای این منظور پیشبینی کردیم.
البته شورای عالی انقلاب فرهنگی عددی را برای افزایش ظرفیت تخصص پزشکی اعلام نکرده بود و ما عدد 500 را در نظر گرفتیم. از مجموع 4300 نفر ظرفیت رشتههای تخصص پزشکی، 4000 نفر در تخصص پزشکی قبول شدند. این عدد برای اولینبار ثبت شد و عدد بیسابقهای است که 4 هزار نفر رزیدنت در تخصص قبول شوند. در این سالها هیچ وقت سابقه نداشت که 4 هزار نفر در رزیدنتی قبول شوند و دلیلش هم مشوقهایی بود که بیان کردم. همه این 4 هزار نفر با آزمون دستیاری قبول شدند که در طول تاریخ بیسابقه است.
شما به علل عدم ثبتنام یا انصراف دستیاران از برخی رشتههای مادر اشاره کردید، بفرمایید با در نظر گرفتن برخی مشوقها از جمله حذف پلکان، برداشتن سقف پرداخت و انتخاب 100 رشته محل، وضعیت صندلیهای خالی برخی رشتههای دستیاری بهبود پیدا میکند؟
بله. صندلیهای رشته تخصص داخلی کاملاً پر شد، رشته اطفال تعداد صندلیهای خالی 4 برابر کاهش پیدا کرد یعنی به یک چهارم کاهش پیدا کرده است اما هنوز 20 صندلی خالی داریم. در رشته بیهوشی نیز نسبت به سال گذشته صندلی خالی به نصف کاهش یافت البته صندلی خالی در رشته بیهوشی داریم یعنی اگر بر فرض مثال سال گذشته 100 نفر قبول شدند امسال 200 نفر قبول شدهاند. طب اورژانس نیز افزایش پیدا کرد اما هنوز صندلی خالی زیاد داریم. ما در این سالها در قبولی رشتههای تخصصی مادر روبه نزول بودیم امسال روبه صعود است. در رشته بیماریهای عفونی یک سوم ظرفیت صندلیهای خالی کمتر شد.
یکی از مواردی که رزیدنتهای رشتههایی از قبیل طب اورژانس، داخلی و اطفال و برخی رشتههای مادر اعلام میکنند سختیهای دوره دستیاری بر اساس رشته تخصصیشان است منظور نظام پرداختی به رزیدنتها مبتنی بر سختی کار و کشیکهای طولانی نیست. برای وزارت بهداشت این مسأله روشن است تا موانع انصراف و عدم اقبال به این رشتهها را بردارد؟
نکته خوبی است. برخی از رشتهها دوره رزیدنتی سختی دارند، وقتی دوره رزیدنتیشان سخت است درآمدشان هم کمتر است یعنی سختی کارشان لحاظ نمیشود. یکی از این رشتهها طب اورژانس است. در مورد رشته طب اورژانس دنبال این هستیم سختی کار را در نظر بگیریم چون واقعیت این است سختترین کار پزشکی بخش اورژانس بیمارستان است چون متخصصهای طب اورژانس وظیفه سختترین کار پزشکی بر دوششان است از طرفی نمیتوانند مطب بزنند یا کار بیرون نمیتوانند داشته باشند بنابراین باید بعدها سختی شغلشان را در نظر بگیریم و نیز نظام پرداختشان را اصلاح کنیم. یکی از عللی که امسال دستیاران صندلیهای خالی را پر کردند افزایش حقوق دستیاری است که به 6 تا 8 میلیون تومان افزایش یافت. دستیار تخصصی مجرد و متأهل 6 و 8 میلیون و فوق تخصص مجرد و متأهل نیز 8 تا 10 میلیون تومان میگیرد. هر چند عدد هنوز کم است ولی نسبت به قبل 80 درصد افزایش یافته است. هر اندازه بتوانیم این عدد را بالاتر ببریم که پزشک عمومی بداند در دوره دستیاری نیز از نظر مالی تأمین است مطمئناً وارد دوره دستیاری میشوند.
بحث مهم دیگر کمبود پزشک متخصص در مناطق محروم و شهرهای کوچک است. راهکار وزارت بهداشت برای جبران نیروی متخصص در برخی نقاط کشور چیست؟ برای پاسخ به این سؤال در ابتدا جزئیات و نحوه پر شدن ظرفیت تخصصی در طرح بومی گزینی را توضیح بدهید و بعد بفرمایید در طرح بومی گزینی چه تضمینی وجود دارد کسانی که با معدل پایین وارد رشتههای تخصصی میشوند در نقاط محروم بمانند. حوزه تعهدات این گروه از پزشکان متخصص تا کجاست؟
اولاً که ما هنوز وارد طرح بومی گزینی نشدهایم. ببینید وقتی ما یک متخصص را از تهران به زاهدان یا از تبریز به اقلیم دیگری میبریم قطعاً آنجا نمیماند اگر هم وزارت بهداشت این پزشکان متخصص را در این نقاط نگه داشته است به خاطر طرح تعهداتشان است به محض اینکه طرحشان تمام میشود پزشک متخصص یک روز هم در مناطق محروم نمیماند. ضمن اینکه ما این پزشکان متخصص را در کنار اینکه از یک اقلیم دیگر به اقلیم دیگر بردهایم همچنین اجازه مطب ندادهایم اینها فاکتورهای متفاوتیاند که با اصلاح نظام پرداخت و حذف پلکان ماندگاری پزشکان در مناطق محروم را زیاد میکنیم. بنابراین برای ماندگاری پزشکان در مناطق محروم اصلاح نظام پرداخت و پلکان و برداشتن سقف پرداخت را باید دنبال کنیم. همچنین باید از بومی آن نقاط استفاده کنیم، قطعاً بومی زاهدان و تبریز و...در شهر خودشان بهتر میماند. برای این منظور ما طرح بومی گزینی را ایجاد کردیم بدون اینکه بخواهیم حق کسی را ضایع کنیم. امتحان رزیدنتی را عین سالهای قبل برگزار کردیم و 4 هزار نفر نیز قبول شدند. الان 300 ظرفیت دیگر خالی داریم ما یک تکمیل ظرفیت برای رشتهها و شهرهای مد نظرمان را اعلام میکنیم. این 300 نفر در تکمیل ظرفیت شرکت میکنند بعد از این دو مرحله رشتههایی که ظرفیتشان خالی است، افراد بومی را برای این ظرفیتها پذیرش میکنیم البته با همین آزمون که حداقل نمره را کسب کردهاند. این افراد تعهد چند ساله به دانشگاه منطقهشان میدهند که بعد از تحصیل در دانشگاه در همان منطقه خدمت کنند.
حوزه تعهدات پذیرفته شدگان طرحی بومی گزینی مشخص شده است؟ یعنی برای آنکه این طرح وضعیت دسترسی و ماندگار شدن پزشک متخصص را در مناطق محروم افزایش دهد بهطور شفاف اعلام شده است که این پزشکان متخصص چند سال باید در منطقه محروم بمانند تا با لابیگری به شهرهای بزرگ کوچ نکنند؟
بله. پزشکان متخصص طرح بومی گزینی باید دو تا سه برابر زمان تحصیلشان در منطقه محروم خدمت کنند. بعد از آن طبق عدالت آموزشی میتوانند از منطقه محروم خارج شوند. البته تعهد این افراد برای ماندگاری در مناطق محروم بیش از افراد عادی است.
آیا نوع رشتههای تخصصی برای طرح بومی گزینی مشخص شده است؟
ما باید اول تکمیل ظرفیتها را اعلام کنیم و بعد رشتهها مشخص شود. معمولاً رشتههای مادر مورد نیاز مناطق محروم هستند و بر اساس آن عمل میکنیم اگر ظرفیتها پر شده باشد اولویت با صندلیهای خالی و رشتههای مادر است.
اغلب رزیدنتها از شرایط فضای کاری و تحصیلیشان گلایهمندند که بیشتر بار درمان روی دوش آنهاست. وزارت بهداشت برای تسهیل شرایط دستیاران در دوره دستیاری چه برنامههایی دارد؟ به هر حال این تب و تابی که با استناد به آمار پذیرفتهشدگان رشتههای تخصصی اشاره کردید ممکن است در طول تحصیل بهدلیل سختیهای کار انصراف دهند؟
به هر حال احتمال خروج همیشه وجود دارد. سال 98، 3800 نفر، سال، 1400، 3500 نفر و امسال 4000 نفر پذیرفته شدند. ما هر اندازه توانایی داشته باشیم و بتوانیم حقوق رزیدنتها را افزایش میدهیم. اگر پزشک عمومی در دوره دستیاری حقوق منطقی بگیرد نگران دوره دستیاریاش نیست. برخی از رشتههای تخصصی غیر از فشارآموزشی فشارهای جانبی به دستیاران وارد میکند که اینها خلاف قانون است. اینکه از رزیدنتها بهعنوان کار درمانی استفاده کنیم درست نیست اینها دستیاران آموزشی هستند یعنی اگر به جای 10 نفر از یک نفر کار بکشیم معلوم است بعد از مدتی انصراف میدهد، بنابراین ما در بحث دوره رزیدنتی به مشکلات آگاه هستیم و باید دوره آموزشیشان منطقی شود و از طرفی آینده شغلیشان باید به گونهای باشد که ارزش ماندنشان را داشته باشد.
مسکو با اصلاحات اساسی در روند عملیات نظامی خود پاسخ حمله به پل کریمه را با هدف قراردادان زیر ساختهای کییف داد آغاز عملیات اصلی روسیه در اوکراین
زهره صفاری/ تکانههای انفجار پل کریمه، دیروز صبح شرق اروپا را دربرگرفت و با شلیک موشکهای روسی به حدود 8 منطقه اوکراین، شماری از زیرساختهای اساسی این کشور نابود شد و مناطق بسیاری بویژه در کییف، ساعتها در خاموشی به سر بردند.
به گزارش تاس، به اذعان مقامات اوکراینی، یازده زیرساخت اساسی در کییف و دیگر شهرهای این کشور در حمله 6 ساعته بامداد دوشنبه روسیه تا حد زیادی تخریب شدهاند. این در حالی است که منابع اوکراینی از کشته شدن دستکم 11 نفر و شماری مجروح در حملات به کییف، لوی و دنیپرو پرده برداشتهاند.
اندکی پس از آغاز این حملات ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در نشست امنیتی کشورش، مقامات اوکراینی را تهدید کرد در صورت تداوم حملات به مواضع روسی مانند آنچه در پل کریمه رخ داد، پاسخ مسکو بسیار سخت خواهد بود: «امروز به پیشنهاد وزارت دفاع و در راستای برنامههای کلی روسیه، حمله سنگینی از هوا، زمین و دریا به تأسیسات انرژی، نظامی و ارتباطی اوکراین انجام دادیم. اگر حملات تروریستی در قلمرو حاکمیتی ما ادامه داشته باشد، پاسخ روسیه بسیار سنگین بوده و هیچ شکی درباره آن نکنید. بررسیها و همچنین اطلاعات عملیاتیمان نشان میدهد انفجار 8 اکتبر، تروریستی و با هدف تخریب زیرساختهای مدنی حیاتی روسیه انجام شده و بدونشک وزارت اطلاعات اوکراین پشت صحنه برنامهریزی و اجرای آن بوده است.»
وی افزود: «شماری از حملات تروریستی مشابه برای تخریب سیستم انتقال گاز ترک استریم و همچنین تجهیزات برقی ما انجام شده که نوع این اهداف نشان میدهد همه آنها برنامهریزی شده بوده است.»
پایان موفق فصل اول
پس از تحولات اخیر در جبهه اوکراین، دیمیتری مدودف، معاون کمیسیون امنیت روسیه و از حامیان سرسخت پوتین موضع سختی در قبال اوکراین گرفت و دولت کییف را بهعنوان تهدیدی برای امنیت مسکو، محکوم به نابودی دانست. وی در حالی که تأکید داشت نظر شخصی خود را بیان میکند، گفت: «دولت اوکراین با شکل و شمایل فعلی و با ساختار سیاسی نازیها، یک تهدید آشکار، واضح و همیشگی برای مسکو است. بنابراین نه تنها برای ایجاد امنیت مردمانمان بلکه برای دفاع از مرزهای کشورمان و اهداف آیندهمان، دولت حاکم بر نظام سیاسی اوکراین باید نابود شود.» وی درباره حملات صبح دیروز به تأسیسات زیرساختی انرژی، نظامی و ارتباطی اوکراین نیز پاسخی کوتاه داد و گفت: «فصل اول به پایان رسید. فصول بعدی در راه است.»
در همین حال رمضان قدیروف، رهبر چچن نیز با ابراز رضایت از روند عملیات نظامی روسیه در اوکراین گفت: «من از این روند رضایت صددرصدی دارم.» او خطاب به زلنسکی گفت: «ما به تو هشدار داده بودیم که روسیه هنوز کارش را شروع نکرده و بهتر است پیش از اینکه صدمه ببینی بدون نگاه به غربیهای پشت سرت فرار کنی.»
حمایت لوکاشنکو و تهدید ناتو
آندری لوکاشنکو، رئیسجمهور بلاروس سرانجام به آنچه ناتو و اتحادیه اروپا همواره نگران آن بودند، جامهعمل پوشاند و برای یاری ولادیمیر پوتین قول اعزام نیرو به محدوده عملیات نظامی روسیه در شرق اروپا را داد.
وی با اشاره به دیدار محرمانهای که با ولادیمیر پوتین داشت، گفت: «با توجه به افزایش تنشها در مرزهای غربی مشترک، برای اعزام نیروهای بومی مشترک توافق کردیم و تمامی این اقدامات براساس اسناد و مدارک انجام میشود. در برهه فعلی سطح خطر به حدی رسیده است که باید اعزام نیروهای مشترک را آغاز کنیم.» اما این اقدام خبر خوبی برای اوکراین و غرب نیست و در همین حال به نوشته گاردین، ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو با انتقاد از حمله موشکی روسیه به زیرساختهای اوکراین گفت: «من با وزیر خارجه اوکراین گفتوگویی داشتم و به او اطمینان دادم که ناتو تا پایان این تقابل از حمایت این کشور عقب نمینشیند.»
تمهیدات اوکراین
بخش اطلاعات نظامی اوکراین مدعی شده است روسیه برای انجام این عملیات از قبل برنامهریزی کرده است و برای اثبات آن در بیانیهای در اینباره خاطرنشان کرد: «نظامیان روسی برای انجام این حمله موشکی به زیرساختهای اوکراین، دوم و سوم اکتبر از کرملین دستور گرفته بودند و این کار برنامهریزی شده بود.» اما شوک حمله روسیه تا حدی برای اوکراین سنگین بود که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در تماس تلفنی فوری با امانوئل مکرون، همتای فرانسویاش خواستار حمایت آنها شد.
به گزارش تاس، به اذعان مقامات اوکراینی، یازده زیرساخت اساسی در کییف و دیگر شهرهای این کشور در حمله 6 ساعته بامداد دوشنبه روسیه تا حد زیادی تخریب شدهاند. این در حالی است که منابع اوکراینی از کشته شدن دستکم 11 نفر و شماری مجروح در حملات به کییف، لوی و دنیپرو پرده برداشتهاند.
اندکی پس از آغاز این حملات ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در نشست امنیتی کشورش، مقامات اوکراینی را تهدید کرد در صورت تداوم حملات به مواضع روسی مانند آنچه در پل کریمه رخ داد، پاسخ مسکو بسیار سخت خواهد بود: «امروز به پیشنهاد وزارت دفاع و در راستای برنامههای کلی روسیه، حمله سنگینی از هوا، زمین و دریا به تأسیسات انرژی، نظامی و ارتباطی اوکراین انجام دادیم. اگر حملات تروریستی در قلمرو حاکمیتی ما ادامه داشته باشد، پاسخ روسیه بسیار سنگین بوده و هیچ شکی درباره آن نکنید. بررسیها و همچنین اطلاعات عملیاتیمان نشان میدهد انفجار 8 اکتبر، تروریستی و با هدف تخریب زیرساختهای مدنی حیاتی روسیه انجام شده و بدونشک وزارت اطلاعات اوکراین پشت صحنه برنامهریزی و اجرای آن بوده است.»
وی افزود: «شماری از حملات تروریستی مشابه برای تخریب سیستم انتقال گاز ترک استریم و همچنین تجهیزات برقی ما انجام شده که نوع این اهداف نشان میدهد همه آنها برنامهریزی شده بوده است.»
پایان موفق فصل اول
پس از تحولات اخیر در جبهه اوکراین، دیمیتری مدودف، معاون کمیسیون امنیت روسیه و از حامیان سرسخت پوتین موضع سختی در قبال اوکراین گرفت و دولت کییف را بهعنوان تهدیدی برای امنیت مسکو، محکوم به نابودی دانست. وی در حالی که تأکید داشت نظر شخصی خود را بیان میکند، گفت: «دولت اوکراین با شکل و شمایل فعلی و با ساختار سیاسی نازیها، یک تهدید آشکار، واضح و همیشگی برای مسکو است. بنابراین نه تنها برای ایجاد امنیت مردمانمان بلکه برای دفاع از مرزهای کشورمان و اهداف آیندهمان، دولت حاکم بر نظام سیاسی اوکراین باید نابود شود.» وی درباره حملات صبح دیروز به تأسیسات زیرساختی انرژی، نظامی و ارتباطی اوکراین نیز پاسخی کوتاه داد و گفت: «فصل اول به پایان رسید. فصول بعدی در راه است.»
در همین حال رمضان قدیروف، رهبر چچن نیز با ابراز رضایت از روند عملیات نظامی روسیه در اوکراین گفت: «من از این روند رضایت صددرصدی دارم.» او خطاب به زلنسکی گفت: «ما به تو هشدار داده بودیم که روسیه هنوز کارش را شروع نکرده و بهتر است پیش از اینکه صدمه ببینی بدون نگاه به غربیهای پشت سرت فرار کنی.»
حمایت لوکاشنکو و تهدید ناتو
آندری لوکاشنکو، رئیسجمهور بلاروس سرانجام به آنچه ناتو و اتحادیه اروپا همواره نگران آن بودند، جامهعمل پوشاند و برای یاری ولادیمیر پوتین قول اعزام نیرو به محدوده عملیات نظامی روسیه در شرق اروپا را داد.
وی با اشاره به دیدار محرمانهای که با ولادیمیر پوتین داشت، گفت: «با توجه به افزایش تنشها در مرزهای غربی مشترک، برای اعزام نیروهای بومی مشترک توافق کردیم و تمامی این اقدامات براساس اسناد و مدارک انجام میشود. در برهه فعلی سطح خطر به حدی رسیده است که باید اعزام نیروهای مشترک را آغاز کنیم.» اما این اقدام خبر خوبی برای اوکراین و غرب نیست و در همین حال به نوشته گاردین، ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو با انتقاد از حمله موشکی روسیه به زیرساختهای اوکراین گفت: «من با وزیر خارجه اوکراین گفتوگویی داشتم و به او اطمینان دادم که ناتو تا پایان این تقابل از حمایت این کشور عقب نمینشیند.»
تمهیدات اوکراین
بخش اطلاعات نظامی اوکراین مدعی شده است روسیه برای انجام این عملیات از قبل برنامهریزی کرده است و برای اثبات آن در بیانیهای در اینباره خاطرنشان کرد: «نظامیان روسی برای انجام این حمله موشکی به زیرساختهای اوکراین، دوم و سوم اکتبر از کرملین دستور گرفته بودند و این کار برنامهریزی شده بود.» اما شوک حمله روسیه تا حدی برای اوکراین سنگین بود که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در تماس تلفنی فوری با امانوئل مکرون، همتای فرانسویاش خواستار حمایت آنها شد.
«ایران» از روند گسترش همکاریهای حوزه انرژی با همسایگان شمالی گزارش میدهد ایران پل انتقال انرژی منطقه
10 میلیون تن تجارت نفتی ایران و روسیه
گروه اقتصادی / ایران به لحاظ جغرافیایی و دارا بودن منابع و ذخایر بالقوه و بالفعل انرژی و معدنی، از ظرفیتهای بسیار مناسبی برای صدور و سوآپ نفت، گاز و فرآوردههای نفتی به بازارهای مختلف منطقه و جهان برخوردار است. با در نظر گرفتن این ویژگی، طی یک سال اخیر حرکت در مسیر تبدیل کشور به هاب انرژی منطقه آغاز شد و در گام اول قرارداد سوآپ گاز ترکمنستان از خاک ایران به جمهوری آذربایجان امضا و اجرا شد. حالا در ماههای نخست سال دوم دولت، موضوع صادرات فرآوردهها، تهاتر و سوآپ از حوزه دریای خزر مطرح است که در این زمینه قرار است با شرکتهای خارجی از جمله شرکتهای روسی همکاری شود. به طوری که در دومین همایش اقتصادی خزر طی روزهای اخیر در این باره گفتوگوهایی میان مقامات ایران و روسیه شکل گرفت و در نهایت وزیر نفت با اشاره به سوآپ فرآوردههای نفتی نظیر بنزین در دریای خزر و نیز تهاتر اقلام غیرنفتی با نفت عنوان کرد: «ایران و روسیه قادرند تا ۱۰ میلیون تن سوآپ فرآوردههای نفتی و غیرنفتی داشته باشند که خوشبختانه تأسیسات زیربنایی آن وجود دارد.» جواد اوجی همکاری ایران با کشورهای حوزه خزر در موضوع نفت و گاز و انرژی را راهبردی خواهند و افزود: «قطع صادرات گاز روسیه به اروپا و تغییر شرایط بینالمللی سبب شده ایران بتواند پل انتقال فرآوردههای نفتی و گازی روسیه به سایر کشورها باشد و به قطب گازی منطقه تبدیل شود.»
کارشناسان و صاحبنظران معتقدند این اقدام ایران را به هدف خود یعنی تبدیل شدن به هاب انرژی منطقه نزدیک میکند. علاوهبر اینکه ترانزیت و سوآپ نفت و گاز از روسیه، ایران را به هاب انرژی منطقه نزدیک میکند بلکه درآمدهای ارزی فراوانی نصیب کشور میکند.
مرتضی بهروزی فر، عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی به «ایران» میگوید: «هر گونه ارتباط با کشورهای منطقه مثبت ارزیابی میشود. اینکه ما بتوانیم اقتصاد کشور را به اقتصاد کشورهای دیگر گره بزنیم، مهم است. تفاهم با روسیه و کشورهای حاشیه خزر نیز چنین تعریف میشود.» بهروزی فر با پیچیده ارزیابی کردن تعاملات حوزه انرژی تأکید میکند: «گام برداشتن در راستای گسترش تعاملات حوزه انرژی منافع اقتصادی و سیاسی برای کشور به همراه خواهد داشت.»
جزئیات تعاملات حوزه انرژی با روسیه
ایران و روسیه هر دو ظرفیتهای بسیار خوبی در حوزه نفت و گاز و پتروشیمی دارند. بواسطه همین ظرفیت، وزیر نفت میگوید که در این مدت نزدیک به ۴ میلیارد دلار قرارداد در بحث توسعه میدانها و ۴۰ میلیارد دلار تفاهمنامه در حوزه احداث خطوط صادراتی گاز و واحدهای الانجی میان دو کشور امضا شده است. به عبارتی تعاملات با روسیه فراتر از موضوع تبادل انرژی، سوآپ و صادرات گاز، نفت و فرآوردههای نفتی خواهد بود.
آنطور که اوجی بیان میکند، در بحث پتروشیمی نیز صادرات محصولات و کاتالیزها را ایران در تعامل با روسیه داشته است. در حوزه صادرات فرآوردهها و تهاتر و سوآپ از حوزه دریای خزر نیز با بعضی از شرکتهای روس کار آغاز شده و نزدیک به ۱۰ میلیون تن ظرفیت تهاتر و سوآپ و صادرات فرآوردههای نفتی در حال اجراست.
البته همانطور که اشاره شد، این تعاملات به بحث صدور، تبادل و سوآپ نفت، گاز و فرآوردههای نفتی خلاصه نمیشود. شرکت ملی نفت ایران و گازپروم روسیه در ماه ژوئیه یادداشت تفاهم ۴۰ میلیارد دلاری امضا کردند که به توسعه میدانهای گازی کیش و پارس شمالی، ۶ میدان نفتی، همچنین حفظ فشار در میدان پارس جنوبی کمک میکند. در عین حال، این سند شامل عملیات مبادله با گاز طبیعی و فرآوردههای نفتی، اجرای پروژههای گاز مایع و ساخت خطوط لوله گاز صادراتی میشود. وزیر نفت میگوید: «برای روسها قراردادهای توسعه میدانهایی در قالب الگوی جدید قراردادهای نفتی و پیش خرید (OFF TAKE) را رونمایی کردیم که سرمایهگذار از همه ابعاد از سوی وزارت نفت و دولت جمهوری اسلامی بیمه و حمایت میشود. این نوع قراردادها برای سرمایهگذاران روس بسیار شیرین و جذاب است و خوشبختانه با توجه به اهمیت انرژی که امروز در دنیا همه به این آگاهی داریم فرصت طلایی را برای امضای قراردادهای دیگر با روسها در حوزه انرژی به وجود آورده است.»
ایران پل انتقال انرژی منطقه
در روزهای اخیر پنج کشور حاشیه دریای خزر بهعنوان بزرگترین دارندگان منابع گازی جهان، در مسکو گرد هم آمدند و همگی بر تقویت تعاملات و همکاریها در حوزه انرژی تأکید داشتند. حتی ایران در همایش اقتصادی خزر، چهارمین پیشنهاد خود را بهمنظور توسعه همکاریها در بخش انرژی ارائه داد و گزینه تشکیل «کمیته همکاری نفت و گاز و فرآوردههای نفتی کشورهای حاشیه دریای خزر» را روی میز قرار داد. همکاری ایران با کشورهای حوزه خزر در موضوع انرژی، راهبردی تلقی میشود و در همین راستا نه تنها نفت، گاز و فرآوردههای نفتی بلکه برای توسعه تبادلات برقی نیز برنامهریزی شده است. موضوع ترانزیت برق در این زمینه از جمهوری آذربایجان و ترکمنستان به کشورهای دیگر از جمله روسیه مطرح است و مشاور وزیر نیرو در امور بینالملل میگوید: تلاش میشود اتصال شبکه برق کشورمان با روسیه از سمت شرق دریای خزر هم برقرار شود.
به گفته محمدعلی فرحناکیان، طرح اتصال شبکه برق کشورمان از سمت شرق دریای خزر طرحی است که امکان تبادل برق را در کشورهای عضو سازمان شانگهای فراهمتر میسازد. کشورهای عضو شوروی سابق بیشتر از نظر اتصال شبکه برق با یکدیگر امکان اتصال دارند و تنها لازم است خط سوم اتصال شبکه برق کشورمان با ترکمنستان که قبلاً خط دوم آن به بهرهبرداری رسیده بود، برقرار شود. اتصال شبکه برق با کشورهای شمالی نه تنها به پایداری شبکه بلکه به تحقق آرزوی دیرینه هاب انرژی نیز کمک خواهد کرد.
نگاه
ضرورت افزایش تعامل حوزه انرژی با کشورهای حاشیه خزر
*مرتضی بهروزی فر، عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی: هر گونه ارتباط با کشورهای منطقه مثبت ارزیابی میشود. اینکه ما بتوانیم اقتصاد کشور را با اقتصاد کشورهای دیگر گره بزنیم، مهم است.
*فریدون برکشلی، رئیس دفتر مطالعات انرژی وین: در فقدان سرمایهگذاری و دسترسی به فناوریهای لازم در برداشت از ذخایر سهم ایران در خزر، مهمترین اقدام ورود گسترده در بخش سوآپ نفت، گاز و تبدیل فرصت در امتیاز جغرافیای سرزمینی کشور برای جهش بهسوی تبدیل شدن به یک کریدور امن انتقال انرژی است.
*سیدمحسن قمصری مدیر پیشین امور بینالملل شرکت ملی نفت: در شرایط کنونی ما باید به سمت تجارت فرآوردههای نفتی همسایگان شمالی حرکت کنیم زیرا دیگر مشکلات تحریمی در این حوزه گریبانگیر ما نیست و سودآوری بیشتری نیز دارد.
*محمدرضا پورابراهیمی داورانی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی: با توجه به اتفاقهای چند ماه اخیر و تغییر روابط اقتصادی کشور روسیه با کشورهای اروپایی، ظرفیتهایی تازه برای همکاری ایران و روسیه فراهم شده است و باید از آن استفاده کرد.
کارشناسان و صاحبنظران معتقدند این اقدام ایران را به هدف خود یعنی تبدیل شدن به هاب انرژی منطقه نزدیک میکند. علاوهبر اینکه ترانزیت و سوآپ نفت و گاز از روسیه، ایران را به هاب انرژی منطقه نزدیک میکند بلکه درآمدهای ارزی فراوانی نصیب کشور میکند.
مرتضی بهروزی فر، عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی به «ایران» میگوید: «هر گونه ارتباط با کشورهای منطقه مثبت ارزیابی میشود. اینکه ما بتوانیم اقتصاد کشور را به اقتصاد کشورهای دیگر گره بزنیم، مهم است. تفاهم با روسیه و کشورهای حاشیه خزر نیز چنین تعریف میشود.» بهروزی فر با پیچیده ارزیابی کردن تعاملات حوزه انرژی تأکید میکند: «گام برداشتن در راستای گسترش تعاملات حوزه انرژی منافع اقتصادی و سیاسی برای کشور به همراه خواهد داشت.»
جزئیات تعاملات حوزه انرژی با روسیه
ایران و روسیه هر دو ظرفیتهای بسیار خوبی در حوزه نفت و گاز و پتروشیمی دارند. بواسطه همین ظرفیت، وزیر نفت میگوید که در این مدت نزدیک به ۴ میلیارد دلار قرارداد در بحث توسعه میدانها و ۴۰ میلیارد دلار تفاهمنامه در حوزه احداث خطوط صادراتی گاز و واحدهای الانجی میان دو کشور امضا شده است. به عبارتی تعاملات با روسیه فراتر از موضوع تبادل انرژی، سوآپ و صادرات گاز، نفت و فرآوردههای نفتی خواهد بود.
آنطور که اوجی بیان میکند، در بحث پتروشیمی نیز صادرات محصولات و کاتالیزها را ایران در تعامل با روسیه داشته است. در حوزه صادرات فرآوردهها و تهاتر و سوآپ از حوزه دریای خزر نیز با بعضی از شرکتهای روس کار آغاز شده و نزدیک به ۱۰ میلیون تن ظرفیت تهاتر و سوآپ و صادرات فرآوردههای نفتی در حال اجراست.
البته همانطور که اشاره شد، این تعاملات به بحث صدور، تبادل و سوآپ نفت، گاز و فرآوردههای نفتی خلاصه نمیشود. شرکت ملی نفت ایران و گازپروم روسیه در ماه ژوئیه یادداشت تفاهم ۴۰ میلیارد دلاری امضا کردند که به توسعه میدانهای گازی کیش و پارس شمالی، ۶ میدان نفتی، همچنین حفظ فشار در میدان پارس جنوبی کمک میکند. در عین حال، این سند شامل عملیات مبادله با گاز طبیعی و فرآوردههای نفتی، اجرای پروژههای گاز مایع و ساخت خطوط لوله گاز صادراتی میشود. وزیر نفت میگوید: «برای روسها قراردادهای توسعه میدانهایی در قالب الگوی جدید قراردادهای نفتی و پیش خرید (OFF TAKE) را رونمایی کردیم که سرمایهگذار از همه ابعاد از سوی وزارت نفت و دولت جمهوری اسلامی بیمه و حمایت میشود. این نوع قراردادها برای سرمایهگذاران روس بسیار شیرین و جذاب است و خوشبختانه با توجه به اهمیت انرژی که امروز در دنیا همه به این آگاهی داریم فرصت طلایی را برای امضای قراردادهای دیگر با روسها در حوزه انرژی به وجود آورده است.»
ایران پل انتقال انرژی منطقه
در روزهای اخیر پنج کشور حاشیه دریای خزر بهعنوان بزرگترین دارندگان منابع گازی جهان، در مسکو گرد هم آمدند و همگی بر تقویت تعاملات و همکاریها در حوزه انرژی تأکید داشتند. حتی ایران در همایش اقتصادی خزر، چهارمین پیشنهاد خود را بهمنظور توسعه همکاریها در بخش انرژی ارائه داد و گزینه تشکیل «کمیته همکاری نفت و گاز و فرآوردههای نفتی کشورهای حاشیه دریای خزر» را روی میز قرار داد. همکاری ایران با کشورهای حوزه خزر در موضوع انرژی، راهبردی تلقی میشود و در همین راستا نه تنها نفت، گاز و فرآوردههای نفتی بلکه برای توسعه تبادلات برقی نیز برنامهریزی شده است. موضوع ترانزیت برق در این زمینه از جمهوری آذربایجان و ترکمنستان به کشورهای دیگر از جمله روسیه مطرح است و مشاور وزیر نیرو در امور بینالملل میگوید: تلاش میشود اتصال شبکه برق کشورمان با روسیه از سمت شرق دریای خزر هم برقرار شود.
به گفته محمدعلی فرحناکیان، طرح اتصال شبکه برق کشورمان از سمت شرق دریای خزر طرحی است که امکان تبادل برق را در کشورهای عضو سازمان شانگهای فراهمتر میسازد. کشورهای عضو شوروی سابق بیشتر از نظر اتصال شبکه برق با یکدیگر امکان اتصال دارند و تنها لازم است خط سوم اتصال شبکه برق کشورمان با ترکمنستان که قبلاً خط دوم آن به بهرهبرداری رسیده بود، برقرار شود. اتصال شبکه برق با کشورهای شمالی نه تنها به پایداری شبکه بلکه به تحقق آرزوی دیرینه هاب انرژی نیز کمک خواهد کرد.
نگاه
ضرورت افزایش تعامل حوزه انرژی با کشورهای حاشیه خزر
*مرتضی بهروزی فر، عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی: هر گونه ارتباط با کشورهای منطقه مثبت ارزیابی میشود. اینکه ما بتوانیم اقتصاد کشور را با اقتصاد کشورهای دیگر گره بزنیم، مهم است.
*فریدون برکشلی، رئیس دفتر مطالعات انرژی وین: در فقدان سرمایهگذاری و دسترسی به فناوریهای لازم در برداشت از ذخایر سهم ایران در خزر، مهمترین اقدام ورود گسترده در بخش سوآپ نفت، گاز و تبدیل فرصت در امتیاز جغرافیای سرزمینی کشور برای جهش بهسوی تبدیل شدن به یک کریدور امن انتقال انرژی است.
*سیدمحسن قمصری مدیر پیشین امور بینالملل شرکت ملی نفت: در شرایط کنونی ما باید به سمت تجارت فرآوردههای نفتی همسایگان شمالی حرکت کنیم زیرا دیگر مشکلات تحریمی در این حوزه گریبانگیر ما نیست و سودآوری بیشتری نیز دارد.
*محمدرضا پورابراهیمی داورانی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی: با توجه به اتفاقهای چند ماه اخیر و تغییر روابط اقتصادی کشور روسیه با کشورهای اروپایی، ظرفیتهایی تازه برای همکاری ایران و روسیه فراهم شده است و باید از آن استفاده کرد.
«ایران» از ضروریات اجرای «خانه ملی گفتوگوی آزاد» و ایجاد فرهنگ و ظرفیت گفتوگو در جامعه ایران گزارش میدهد حرف در برابر حرف، بدون مانع!
حمیده امینی فرد
خبرنگار
«خانه ملی گفتوگوی آزاد» از مصوبات اخیر شورای عالی انقلاب فرهنگی است. قرار است با راهاندازی این خانهها، افراد در فضای آزاد بدون هیچ محدودیتی به گفتوگو بنشینند. آن طور که دکتر سعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفته است در دانشگاهها هم تحت تأثیر خانه گفتوگوی آزاد، کرسیهای آزاداندیشی با قوت بیشتر برگزار میشود. اینکه کرسیهای آزاداندیشی تا چه اندازه در ایجاد فضای بحث و گفتوگو در دانشگاهها مؤثر بوده و تا چه اندازه توانستهاند در به وجود آوردن یک فضای پرنشاط و تعاملی موفق باشند را باید از کسانی پرسید که برگزارکننده آن هستند. اما خانه ملی گفتوگوی آزاد عنوان جدیدی است که حالا فراتر از دانشجویان قرار است همه گروهها و حتی مردم عادی کوچه و بازار را هم شامل شود. هنوز از جزئیات راهاندازی این خانهها اطلاعات جدیدی بیرون نیامده، اما بحث مهم این است که آیا اساساً ما ملتی دارای ظرفیت گفتوگو هستیم؟ اگر قرار باشد روبهروی هم بنشینیم و با هم گفتوگو کنیم میتوانیم بعد از چند دقیقه سکوت و تحمل، نظرات و عقاید صددرصد مخالف یکدیگر را تحمل کنیم؟ برخی معتقدند که ما ایرانیها دارای یک ظرفیت تاریخی گفتوگو محور هستیم که اگرچه حالا ممکن است سعهصدر خودمان را از دست داده باشیم اما بازیابی و بازسازی این ظرفیت کار سختی نیست. از آن طرف اما برخی میگویند اساساً ظرف گفتوگو در جامعه ایران کوچک است و با کمی بحث و اختلاف نظر پر میشود و نمیتوان به آینده این طرحها امیدوار بود! با این همه باید دید سازکار اجرای این مصوبه چگونه خواهد بود. شاید هر دو طرف بعد از شروع چند گفتوگوی بدون محدودیت و آزاد و فارغ از تنش و کشمکش به این نتیجه رسیدند که در هر شرایطی بهترین راه حل برای عبوراز بحرانهای اجتماعی، «گفتوگو» است!
هم ظرفیت گفتوگو داریم و هم سابقه تاریخی!
علیرضا بلیغ، عضو هیأت علمی پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی درباره تکثیر فرهنگ گفتوگو و ظرفیتسازی پذیرش نقدهای اجتماعی به «ایران» میگوید: «شاید برخی تصور کنند که با توجه به فضای آشفته به وجود آمده، زمان مناسبی برای طرح موضوع «گفتوگو» نباشد، درحالی که وقتی به تجربه تاریخی ایرانیان در طول قرون متمادی نگاه میکنیم میبینیم که چه ظرفیت بالایی برای گفتوگو و تعامل چه از نظر درونی و چه از لحاظ بیرونی (با فرهنگ پیرامون خود) وجود داشته است. شاهد این گفتوگوی درونی هم وجود کشوری است که سالهای طولانی با وجود قومیتهای مختلف و تمایزها، با وحدت در کنار هم زندگی کردهاند. این وحدت هم حاصل زور و فشار و اجبار نبوده است، بلکه از اندیشهای نشأت میگیرد که ظرفیت تعامل و گفتوگو داشته است. حتی اگر بخواهیم به شواهد بیرونی هم رجوع کنیم در قرون سه و چهار که دوره شکوفایی تمدن اسلامی است تقریباً تمام علوم از فرهنگ پیرامون ما وارد ایران و در هاضمه فکری و فرهنگی ایرانیان هضم شده است یعنی ما دافعه ابتدایی نداشتهایم و اتفاقاً خوب وقایع اطراف را حلاجی کردهایم.
او با تأکید بر اینکه ما در طول تمام این جریانات، موضع فکری و فرهنگی خود را حفظ کردهایم میگوید: «اگر موضع خود را نداشتیم نمیتوانستیم کشوری به نام ایران باشیم. این موضع هم مطلقاً سیاسی نیست و پشتوانه فرهنگی و اجتماعی دارد. ما با تجربه انقلاب به این نقطه رسیدهایم. خود انقلاب نیز حاصل 150 تا 200 سال کش و قوس فرهنگ فردی است. پس اینها نشانههایی از این است که ما میتوانیم ظرفیت گفتوگو را زنده نگه داریم. به هرحال سابقه تاریخی خوبی هم داریم، اما ممکن است ساختارهایمان آنطور که باید آماده نباشد. بههرحال پیش از انقلاب، فرهنگ عمومی مردم با ساختار حکومت در تنش بود، انتظار میرفت تا بعد از انقلاب این تحول در ساختارهای اداری کشور رخ دهد و عقلانیت اداری جدیدی بسازد، اما شکل وابستگی ما به اقتصاد نفتی زمینه مواجهه جدیتر با مسائل را از ما گرفت. بنابراین اگر بتوانیم در مواجهه واقعیتر با مسألههایمان از ظرفیت گفتوگو استفاده کنیم هنوز وقت داریم و میتواند آینده دار باشد به شرط آنکه جلوی گفتوگو را سد نکنیم. باید دید پیشنهاد شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر راهاندازی «خانه ملی گفتوگوی آزاد» در مرحله عمل چه میشود. الان مصوبه را داریم اما فرم اجرای مصوبه هم بسیار مهم است ، نباید این مصوبه صرفاً روی کاغذ باشد و باید سازکار اجرای آن را هم در نظر بگیریم تا بتوانیم زودتر به نتیجه برسیم.»
فرهنگ مخرب ناسزاگویی را حذف کنیم
سید مهدی ناظمی قره باغ، پژوهشگر فلسفه در گفتوگو با «ایران» هم در این باره معتقد است: «ما تا مادامی که از شبکههای اجتماعی استفاده میکنیم عمده وقت ما صرف مواجهه با افرادی میشود که نمیدانیم دقیقاً چه هویت و اسم و رسمی دارند و بنابراین با کوچکترین اختلاف نظر به سراغ فحاشی و ناسزاگویی میرویم و میخواهیم که با بکاربردن الفاظ تند پاسخ دهیم و از خودمان دفاع کنیم. بدیهی است در چنین فضایی، گفتوگو شکل نمیگیرد. البته برای اینکه این اتفاق بیفتد هم تعمد وجود دارد و کاملاً سازماندهی شده بدنبال این هستند تا فحاشی جای گفتوگو را بگیرد. شاید ما در وهله اول فکر کنیم که این افراد بیادب هستند و به صورت غیر عمد به این الفاظ متوسل میشوند، اما اینطور نیست و کاملاً یک روند حساب شده و متفکرانه است تا فرهنگ ایرانی را به فرهنگ فحاشی تبدیل کند، چون کسی که فحاشی میکند، صبر و متانت خود را از دست میدهد و تنها بهدنبال تخریب دیگران است. این به معنای گسترش فرهنگ مخرب فحاشی است، مسأله اینجا است که وقتی چنین فرهنگی در شبکههای اجتماعی تثبیت شد، افراد در فضای واقعی و رو در رو هم نمیتوانند نظر مخالف خود را تحمل کنند و تاب خود را از دست میدهند و در فرهنگ گفتوگوی حضوری هم به افرادی فاقد تحمل، صبر، تأمل و درنگ تبدیل میشوند، اگرچه تعداد این افراد زیاد نیست اما از خشونت فرهنگی ترویج شده در شبکههای اجتماعی ارتزاق میکنند. متأسفانه فرهنگ فحاشی هماکنون شکل گرفته است. البته در گذشته هم فرهنگ گفتوگو به شکل ایدهآل نبوده، اما هماکنون فرهنگ ستیزهجویی جایگزین شده است و متأسفانه حتی دامن نخبگان و خواص را هم گرفته است، چراکه فرهنگ غالب، همگان را تشویق به ناسزاگویی میکند. چون در شبکههای اجتماعی هرکس فحاشی کند هم مسئولیت کار خود را نمیپذیرد و جریان فرهنگی مخرب او را به این سمت تشویق میکند، پس در چنین فضایی نمیتوانیم به سمت یک گفتوگوی منطقی برویم.»
اما برای اینکه بتوانیم از فرهنگ مخرب «ناسزاگویی» فاصله گرفته و به سمت یک فرهنگ سازنده «گفتوگو محور» برویم، چه باید بکنیم؟
او در پاسخ به این سؤال، احیای ساختارهای سنتی و کلاسیک فرهنگسازی مثل مدرسه و دانشگاه را راه حل جدی معرفی میکند و به «ایران» میگوید: «ما باید از یک طرف ساختارهای سنتی و کلاسیک مثل مسجد و مدرسه را احیا و تلاش کنیم تا فرهنگ گفتوگو را در این فضاها توسعه داده و نهادینه کنیم و در طرف دیگر باید مردم را به آرامش دعوت کنیم، چراکه اگر یک فضای آرام شکل نگیرد، بازهم امکان گفتوگو وجود ندارد. اگر جامعهای ملتهب باشد با خواهش و تمنا نمیتوان مردم را وادار به گفتوگو کرد. ما باید از هر مسیری برای آرام کردن جامعه استفاده کنیم تا آماده گفتوگو شوند. بنابراین ایجاد فضای آماده گفتوگو باید در اولویت سیاست گذاریها باشد. این فضا باید تحت فشار خودسانسوری هم نباشد. یعنی اگر قرار است که افراد گفتوگو کنند باید فضای آزاد هم برای طرح مسائل وجود داشته باشد. اگرچه باید تأکید کنم که منظور از نبود خودسانسوری به معنای بیادبی، فحاشی و ناسزاگویی نیست.
خبرنگار
«خانه ملی گفتوگوی آزاد» از مصوبات اخیر شورای عالی انقلاب فرهنگی است. قرار است با راهاندازی این خانهها، افراد در فضای آزاد بدون هیچ محدودیتی به گفتوگو بنشینند. آن طور که دکتر سعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفته است در دانشگاهها هم تحت تأثیر خانه گفتوگوی آزاد، کرسیهای آزاداندیشی با قوت بیشتر برگزار میشود. اینکه کرسیهای آزاداندیشی تا چه اندازه در ایجاد فضای بحث و گفتوگو در دانشگاهها مؤثر بوده و تا چه اندازه توانستهاند در به وجود آوردن یک فضای پرنشاط و تعاملی موفق باشند را باید از کسانی پرسید که برگزارکننده آن هستند. اما خانه ملی گفتوگوی آزاد عنوان جدیدی است که حالا فراتر از دانشجویان قرار است همه گروهها و حتی مردم عادی کوچه و بازار را هم شامل شود. هنوز از جزئیات راهاندازی این خانهها اطلاعات جدیدی بیرون نیامده، اما بحث مهم این است که آیا اساساً ما ملتی دارای ظرفیت گفتوگو هستیم؟ اگر قرار باشد روبهروی هم بنشینیم و با هم گفتوگو کنیم میتوانیم بعد از چند دقیقه سکوت و تحمل، نظرات و عقاید صددرصد مخالف یکدیگر را تحمل کنیم؟ برخی معتقدند که ما ایرانیها دارای یک ظرفیت تاریخی گفتوگو محور هستیم که اگرچه حالا ممکن است سعهصدر خودمان را از دست داده باشیم اما بازیابی و بازسازی این ظرفیت کار سختی نیست. از آن طرف اما برخی میگویند اساساً ظرف گفتوگو در جامعه ایران کوچک است و با کمی بحث و اختلاف نظر پر میشود و نمیتوان به آینده این طرحها امیدوار بود! با این همه باید دید سازکار اجرای این مصوبه چگونه خواهد بود. شاید هر دو طرف بعد از شروع چند گفتوگوی بدون محدودیت و آزاد و فارغ از تنش و کشمکش به این نتیجه رسیدند که در هر شرایطی بهترین راه حل برای عبوراز بحرانهای اجتماعی، «گفتوگو» است!
هم ظرفیت گفتوگو داریم و هم سابقه تاریخی!
علیرضا بلیغ، عضو هیأت علمی پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی درباره تکثیر فرهنگ گفتوگو و ظرفیتسازی پذیرش نقدهای اجتماعی به «ایران» میگوید: «شاید برخی تصور کنند که با توجه به فضای آشفته به وجود آمده، زمان مناسبی برای طرح موضوع «گفتوگو» نباشد، درحالی که وقتی به تجربه تاریخی ایرانیان در طول قرون متمادی نگاه میکنیم میبینیم که چه ظرفیت بالایی برای گفتوگو و تعامل چه از نظر درونی و چه از لحاظ بیرونی (با فرهنگ پیرامون خود) وجود داشته است. شاهد این گفتوگوی درونی هم وجود کشوری است که سالهای طولانی با وجود قومیتهای مختلف و تمایزها، با وحدت در کنار هم زندگی کردهاند. این وحدت هم حاصل زور و فشار و اجبار نبوده است، بلکه از اندیشهای نشأت میگیرد که ظرفیت تعامل و گفتوگو داشته است. حتی اگر بخواهیم به شواهد بیرونی هم رجوع کنیم در قرون سه و چهار که دوره شکوفایی تمدن اسلامی است تقریباً تمام علوم از فرهنگ پیرامون ما وارد ایران و در هاضمه فکری و فرهنگی ایرانیان هضم شده است یعنی ما دافعه ابتدایی نداشتهایم و اتفاقاً خوب وقایع اطراف را حلاجی کردهایم.
او با تأکید بر اینکه ما در طول تمام این جریانات، موضع فکری و فرهنگی خود را حفظ کردهایم میگوید: «اگر موضع خود را نداشتیم نمیتوانستیم کشوری به نام ایران باشیم. این موضع هم مطلقاً سیاسی نیست و پشتوانه فرهنگی و اجتماعی دارد. ما با تجربه انقلاب به این نقطه رسیدهایم. خود انقلاب نیز حاصل 150 تا 200 سال کش و قوس فرهنگ فردی است. پس اینها نشانههایی از این است که ما میتوانیم ظرفیت گفتوگو را زنده نگه داریم. به هرحال سابقه تاریخی خوبی هم داریم، اما ممکن است ساختارهایمان آنطور که باید آماده نباشد. بههرحال پیش از انقلاب، فرهنگ عمومی مردم با ساختار حکومت در تنش بود، انتظار میرفت تا بعد از انقلاب این تحول در ساختارهای اداری کشور رخ دهد و عقلانیت اداری جدیدی بسازد، اما شکل وابستگی ما به اقتصاد نفتی زمینه مواجهه جدیتر با مسائل را از ما گرفت. بنابراین اگر بتوانیم در مواجهه واقعیتر با مسألههایمان از ظرفیت گفتوگو استفاده کنیم هنوز وقت داریم و میتواند آینده دار باشد به شرط آنکه جلوی گفتوگو را سد نکنیم. باید دید پیشنهاد شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر راهاندازی «خانه ملی گفتوگوی آزاد» در مرحله عمل چه میشود. الان مصوبه را داریم اما فرم اجرای مصوبه هم بسیار مهم است ، نباید این مصوبه صرفاً روی کاغذ باشد و باید سازکار اجرای آن را هم در نظر بگیریم تا بتوانیم زودتر به نتیجه برسیم.»
فرهنگ مخرب ناسزاگویی را حذف کنیم
سید مهدی ناظمی قره باغ، پژوهشگر فلسفه در گفتوگو با «ایران» هم در این باره معتقد است: «ما تا مادامی که از شبکههای اجتماعی استفاده میکنیم عمده وقت ما صرف مواجهه با افرادی میشود که نمیدانیم دقیقاً چه هویت و اسم و رسمی دارند و بنابراین با کوچکترین اختلاف نظر به سراغ فحاشی و ناسزاگویی میرویم و میخواهیم که با بکاربردن الفاظ تند پاسخ دهیم و از خودمان دفاع کنیم. بدیهی است در چنین فضایی، گفتوگو شکل نمیگیرد. البته برای اینکه این اتفاق بیفتد هم تعمد وجود دارد و کاملاً سازماندهی شده بدنبال این هستند تا فحاشی جای گفتوگو را بگیرد. شاید ما در وهله اول فکر کنیم که این افراد بیادب هستند و به صورت غیر عمد به این الفاظ متوسل میشوند، اما اینطور نیست و کاملاً یک روند حساب شده و متفکرانه است تا فرهنگ ایرانی را به فرهنگ فحاشی تبدیل کند، چون کسی که فحاشی میکند، صبر و متانت خود را از دست میدهد و تنها بهدنبال تخریب دیگران است. این به معنای گسترش فرهنگ مخرب فحاشی است، مسأله اینجا است که وقتی چنین فرهنگی در شبکههای اجتماعی تثبیت شد، افراد در فضای واقعی و رو در رو هم نمیتوانند نظر مخالف خود را تحمل کنند و تاب خود را از دست میدهند و در فرهنگ گفتوگوی حضوری هم به افرادی فاقد تحمل، صبر، تأمل و درنگ تبدیل میشوند، اگرچه تعداد این افراد زیاد نیست اما از خشونت فرهنگی ترویج شده در شبکههای اجتماعی ارتزاق میکنند. متأسفانه فرهنگ فحاشی هماکنون شکل گرفته است. البته در گذشته هم فرهنگ گفتوگو به شکل ایدهآل نبوده، اما هماکنون فرهنگ ستیزهجویی جایگزین شده است و متأسفانه حتی دامن نخبگان و خواص را هم گرفته است، چراکه فرهنگ غالب، همگان را تشویق به ناسزاگویی میکند. چون در شبکههای اجتماعی هرکس فحاشی کند هم مسئولیت کار خود را نمیپذیرد و جریان فرهنگی مخرب او را به این سمت تشویق میکند، پس در چنین فضایی نمیتوانیم به سمت یک گفتوگوی منطقی برویم.»
اما برای اینکه بتوانیم از فرهنگ مخرب «ناسزاگویی» فاصله گرفته و به سمت یک فرهنگ سازنده «گفتوگو محور» برویم، چه باید بکنیم؟
او در پاسخ به این سؤال، احیای ساختارهای سنتی و کلاسیک فرهنگسازی مثل مدرسه و دانشگاه را راه حل جدی معرفی میکند و به «ایران» میگوید: «ما باید از یک طرف ساختارهای سنتی و کلاسیک مثل مسجد و مدرسه را احیا و تلاش کنیم تا فرهنگ گفتوگو را در این فضاها توسعه داده و نهادینه کنیم و در طرف دیگر باید مردم را به آرامش دعوت کنیم، چراکه اگر یک فضای آرام شکل نگیرد، بازهم امکان گفتوگو وجود ندارد. اگر جامعهای ملتهب باشد با خواهش و تمنا نمیتوان مردم را وادار به گفتوگو کرد. ما باید از هر مسیری برای آرام کردن جامعه استفاده کنیم تا آماده گفتوگو شوند. بنابراین ایجاد فضای آماده گفتوگو باید در اولویت سیاست گذاریها باشد. این فضا باید تحت فشار خودسانسوری هم نباشد. یعنی اگر قرار است که افراد گفتوگو کنند باید فضای آزاد هم برای طرح مسائل وجود داشته باشد. اگرچه باید تأکید کنم که منظور از نبود خودسانسوری به معنای بیادبی، فحاشی و ناسزاگویی نیست.
موج تغییر کاربری باغات شمال به شالیزار پیدا کنید پرتقال فروش را
محمد معصومیان
گزارشنویس
پاییز با میوههای نوبرانه از راه رسید و پرتقال و نارنگی، طبقهای میوهفروشی را به تسخیر خود درآورد؛ میوههای سبز و نارنجی که به این فصل مزه و طعمی جدید میدهند. باغداران حسابی مشغول برداشت هستند و امیدوار به اینکه بتوانند امسال با سود بهتری این میوهها را به دست مردم برسانند اما وقتی با آنها صحبت میکنم زمزمههایی از نارضایتی در قیمتها را میشود شنید. یکی از آنها از قیمت نارنگی کیلویی 3 هزار تومان ناراحت است و دیگری از قیمت بالای انواع کود و سموم میگوید. همین چند سال پیش بسیاری از خبرها حاکی از این بود که برنجکاران مازندران به فکر تغییر کاربری زمینهای کشاورزی به باغ مرکبات هستند اما حالا آنطور که رضا میگوید در محله کوچک آنها چند باغدار در حال اقدام به تغییر کشت از پرتقال و نارنگی به برنج هستند. اتفاقی که شاید هنوز به روندی همهگیر تبدیل نشده باشد اما زنگ هشدار را به صدا در میآورد.
رضا که خودش 4 هکتار باغ مرکبات دارد با لحن عصبی میگوید اگر امسال محصول هر یک هکتار را کمتر از 300 میلیون بفروشم تمام درختها را میبرم و زمین کشاورزی راه میاندازم. برای فهم عمق این جمله بد نیست بدانیم که تغییر کشت از باغ مرکبات به زمین کشاورزی یک راه بیبرگشت است. یعنی اگر روزی هم دوباره قیمت مرکبات بالا برود و قیمت برنج پایین بیاید نمیتوان باز هم بهسرعت تغییر کشت داد. کاشت یک نهال تا روزی که بتواند به مرحله بازدهی اقتصادی برسد 5 سال زمان میبرد و شاید بتوان گفت زمین را هم دچار فرسایش میکند. اما برای باغداری که هر روز با افزایش قیمتها درگیر است شاید فکر کردن به مسائل زیستمحیطی کمی سخت باشد.
رضا میگوید: «همین الان در محله ما چهار نفر این کار را کردهاند. واقعاً چه چیزی در بازار کیلویی 3هزار تومان است که ما نارنگی را به این قیمت بفروشیم. درست است آفت آمده، مگس آفریقایی آمده، اما این قیمت به صرفه نیست.» او میگوید وزارت کشاورزی محصول ما را بخرد و صادر کند تا ما هم بتوانیم از این کار سود منطقی داشته باشیم: «حرفهایی در زمینه صادرات به گوش ما رسیده اما هنوز اتفاق عملی نیفتاده است.» او محاسبه میکند که امسال کشاورزان توانستند در دو مرحله کشت کنند و با توجه به دو کشته شدن برنج و بالا بودن قیمت آن در کشت دوم و در مجموع بالا بودن قیمت این محصول در سال گذشته و سالجاری به لحاظ مالی برای او بهصرفهتر است که باغ خود را به زمین کشاورزی تبدیل کند: «پرتقال یک زمانی خوب بود و بهصرفه اما الان با توجه به بالا رفتن قیمت کود و سموم، دیگر صرفه اقتصادی ندارد. همین الان برای خرید برنج دعواست، کشاورزان انبار کردهاند و به تاجر نمیفروشند. پدر من یکی از آنهاست که نمیفروشد تا گرانتر شود.» در تصورات رضا برنج قرار است در ماههای آینده بازهم افزایش قیمت داشته باشد.
اینکه یک باغدار یا کشاورز به فکر برداشت سود بیشتری باشد اتفاق عجیبی نیست. با کسانی که حرف میزنم از سختی کار میگویند، از سمومی که قیمتشان بالا رفته و از کارگرانی که دیگر با قیمتهای گذشته دست به کار نمیشوند و بارها دیده شده که افزایش قیمتها کشاورزان و باغداران را مجبور کرده برای به دست آوردن سود بیشتر تغییر کاشت بدهند؛ اتفاقی که توازن بازار را برهم میزند و باعث کاهش یک محصول و طبعاً افزایش قیمت آن میشود. عبدالمجید شیخی کارشناس اقتصادی میگوید که اگر این اتفاق به سمت فراگیر شدن برود باید وزارت کشاورزی وارد عمل شود تا حاشیه سود باغداران را بالا ببرد و ادامه میدهد: «ایجاد تشکل برای باغداران، تأسیس صنایع تبدیلی و مجهز کردن باغداران در کنار نظارت بر روند تغییر کاربری میتواند از کارهایی باشد که کمککننده است.»
آنطور که مرتضی علینسب میگوید یکی از مشوقهایی که باعث شده بخشی از باغداران دست به تغییر کشت بزنند بالا رفتن قیمت برنج است. مرتضی که تحصیلکرده رشته کشاورزی است و در کنار کشاورزی مسئول یک کارخانه شالیکوبی هم هست، از باغدارانی میگوید که به علت پایین بودن قیمت مرکبات و بالا رفتن قیمت برنج یا دست به این اقدام زدهاند یا در فکر تغییر کشت هستند: «یک هکتار باغ مرکبات 30 تن پرتقال میدهد که تقریباً 200 میلیون تومان میشود. باغدار باید در تمام طول سال سم و کود که بسیار گران شده بخرد، آب مورد نیاز باغ را تأمین کند، باید مزد کارگر را که بالا رفته بدهد درحالی که میبیند همسایهاش در روستا با هزینه تمام شده کمتر، زمانی بسیار کمتر از روند تولید محصول پرتقال و نارنگی سود بیشتری از کاشت برنج عایدش میشود. مسأله دیگر این است که پرتقال و نارنگی را مگر چقدر میشود نگه داشت؟ اگر به بعد عید هم برسد یک بخشی از آن خراب میشود. میتوان گفت پرتقال برداشت شده در برج هشت در برج سه سال بعد 50 درصد پوسیدگی خواهد داشت که این عین ضرر است. درحالی که برنج را براحتی میشود یک سال نگه داشت و به قیمت فروخت. وقتی همه اینها را کنار هم میگذاریم به این نتیجه میرسیم که آن باغدار حق دارد به فکر تغییر کشت بیفتد.»
راهکاری که مرتضی از آن حرف میزند دخالت مؤثر دولت در روند خرید از باغداران است: «دولت باید با اعلام کف قیمت خرید از باغدار و راهاندازی یا فعالسازی مکانهایی مانند تعاونیهای روستایی برای خرید از باغدار سعی کند بازار را رقابتی کند تا باغدار بتواند با تکیه به آن کف قیمتی که مطمئن است دولت از او میخرد با واسطهها و دلالان معامله کند و از این طریق هم سود بیشتری ببرد هم اینکه به فکر تغییر کشت نیفتد.» او از باغداری در یکی از شهرستانهای مازندران میگوید که سه هکتار باغ پرتقال را تبدیل به زمین کشاورزی کرده است. از نظر مرتضی که با باغداران و کشاورزان تعامل نزدیکی دارد این موج تغییر کشت از سال 99 آغاز شده و درحال افزایش است. علینسب معتقد است این روند باعث از بین رفتن توازن بازار خواهد شد و نه سودی دراز مدت و پایدار برای تولیدکننده دارد و نه خریدار.
سوالهای زیادی ذهنم را مشغول میکند آیا این شکل از هجوم به سمت یک محصول باعث نخواهد شد که چند سال آینده آن محصول که حالا برنج است با افزایش عرضه دچار کاهش تقاضا شود؟ کم شدن باغات مرکبات باعث نخواهد شد در سالهای آینده دوباره قیمت این محصول که چند سالی افزایشی نبوده دچار افزایش شود؟ چطور میتوان جلوی این الاکلنگ عرضه و تقاضا را گرفت و آن را به توازن رساند؟
مجتبی شادلو عضو هیأت مدیره اتحادیه باغداران کشور معتقد است در سالهای اخیر کشت پرتقال و مرکبات در شمال کشور بیش از اندازه رشد کرده بود و در این میان باغات خوب مدیریت نشد: «اگر این اتفاق افتاده است به نوعی طبیعی محسوب میشود. قرار بود الگوی کشت یک ماه پیش اعلام بشود که متأسفانه این برنامه هنوز عملی نشده است. ما باید بحثهای کارشناسی را به رفتارهای عملی تغییر دهیم. این هجوم آوردن به سمت یک محصول دلایل زیادی دارد که میتوان به نبود پایه قیمتی و صادرات محصول اشاره کرد.»
با افزایشی شدن محصول برنج در مازندران حتی شاهد افزایش قیمت زمینهای کشاورزی نیز هستیم. این خبر آدم را دچار احساسی دوگانه میکند؛ از طرفی خوشحال از اینکه باارزشتر شدن محصولات جلوی تغییر کاربری زمینها و تبدیل شدن آنها به ویلا را میگیرد و از طرفی باعث از بین رفتن باغات و در نتیجه به هم خوردن توازن قیمت محصولات خواهد شد.
گزارشنویس
پاییز با میوههای نوبرانه از راه رسید و پرتقال و نارنگی، طبقهای میوهفروشی را به تسخیر خود درآورد؛ میوههای سبز و نارنجی که به این فصل مزه و طعمی جدید میدهند. باغداران حسابی مشغول برداشت هستند و امیدوار به اینکه بتوانند امسال با سود بهتری این میوهها را به دست مردم برسانند اما وقتی با آنها صحبت میکنم زمزمههایی از نارضایتی در قیمتها را میشود شنید. یکی از آنها از قیمت نارنگی کیلویی 3 هزار تومان ناراحت است و دیگری از قیمت بالای انواع کود و سموم میگوید. همین چند سال پیش بسیاری از خبرها حاکی از این بود که برنجکاران مازندران به فکر تغییر کاربری زمینهای کشاورزی به باغ مرکبات هستند اما حالا آنطور که رضا میگوید در محله کوچک آنها چند باغدار در حال اقدام به تغییر کشت از پرتقال و نارنگی به برنج هستند. اتفاقی که شاید هنوز به روندی همهگیر تبدیل نشده باشد اما زنگ هشدار را به صدا در میآورد.
رضا که خودش 4 هکتار باغ مرکبات دارد با لحن عصبی میگوید اگر امسال محصول هر یک هکتار را کمتر از 300 میلیون بفروشم تمام درختها را میبرم و زمین کشاورزی راه میاندازم. برای فهم عمق این جمله بد نیست بدانیم که تغییر کشت از باغ مرکبات به زمین کشاورزی یک راه بیبرگشت است. یعنی اگر روزی هم دوباره قیمت مرکبات بالا برود و قیمت برنج پایین بیاید نمیتوان باز هم بهسرعت تغییر کشت داد. کاشت یک نهال تا روزی که بتواند به مرحله بازدهی اقتصادی برسد 5 سال زمان میبرد و شاید بتوان گفت زمین را هم دچار فرسایش میکند. اما برای باغداری که هر روز با افزایش قیمتها درگیر است شاید فکر کردن به مسائل زیستمحیطی کمی سخت باشد.
رضا میگوید: «همین الان در محله ما چهار نفر این کار را کردهاند. واقعاً چه چیزی در بازار کیلویی 3هزار تومان است که ما نارنگی را به این قیمت بفروشیم. درست است آفت آمده، مگس آفریقایی آمده، اما این قیمت به صرفه نیست.» او میگوید وزارت کشاورزی محصول ما را بخرد و صادر کند تا ما هم بتوانیم از این کار سود منطقی داشته باشیم: «حرفهایی در زمینه صادرات به گوش ما رسیده اما هنوز اتفاق عملی نیفتاده است.» او محاسبه میکند که امسال کشاورزان توانستند در دو مرحله کشت کنند و با توجه به دو کشته شدن برنج و بالا بودن قیمت آن در کشت دوم و در مجموع بالا بودن قیمت این محصول در سال گذشته و سالجاری به لحاظ مالی برای او بهصرفهتر است که باغ خود را به زمین کشاورزی تبدیل کند: «پرتقال یک زمانی خوب بود و بهصرفه اما الان با توجه به بالا رفتن قیمت کود و سموم، دیگر صرفه اقتصادی ندارد. همین الان برای خرید برنج دعواست، کشاورزان انبار کردهاند و به تاجر نمیفروشند. پدر من یکی از آنهاست که نمیفروشد تا گرانتر شود.» در تصورات رضا برنج قرار است در ماههای آینده بازهم افزایش قیمت داشته باشد.
اینکه یک باغدار یا کشاورز به فکر برداشت سود بیشتری باشد اتفاق عجیبی نیست. با کسانی که حرف میزنم از سختی کار میگویند، از سمومی که قیمتشان بالا رفته و از کارگرانی که دیگر با قیمتهای گذشته دست به کار نمیشوند و بارها دیده شده که افزایش قیمتها کشاورزان و باغداران را مجبور کرده برای به دست آوردن سود بیشتر تغییر کاشت بدهند؛ اتفاقی که توازن بازار را برهم میزند و باعث کاهش یک محصول و طبعاً افزایش قیمت آن میشود. عبدالمجید شیخی کارشناس اقتصادی میگوید که اگر این اتفاق به سمت فراگیر شدن برود باید وزارت کشاورزی وارد عمل شود تا حاشیه سود باغداران را بالا ببرد و ادامه میدهد: «ایجاد تشکل برای باغداران، تأسیس صنایع تبدیلی و مجهز کردن باغداران در کنار نظارت بر روند تغییر کاربری میتواند از کارهایی باشد که کمککننده است.»
آنطور که مرتضی علینسب میگوید یکی از مشوقهایی که باعث شده بخشی از باغداران دست به تغییر کشت بزنند بالا رفتن قیمت برنج است. مرتضی که تحصیلکرده رشته کشاورزی است و در کنار کشاورزی مسئول یک کارخانه شالیکوبی هم هست، از باغدارانی میگوید که به علت پایین بودن قیمت مرکبات و بالا رفتن قیمت برنج یا دست به این اقدام زدهاند یا در فکر تغییر کشت هستند: «یک هکتار باغ مرکبات 30 تن پرتقال میدهد که تقریباً 200 میلیون تومان میشود. باغدار باید در تمام طول سال سم و کود که بسیار گران شده بخرد، آب مورد نیاز باغ را تأمین کند، باید مزد کارگر را که بالا رفته بدهد درحالی که میبیند همسایهاش در روستا با هزینه تمام شده کمتر، زمانی بسیار کمتر از روند تولید محصول پرتقال و نارنگی سود بیشتری از کاشت برنج عایدش میشود. مسأله دیگر این است که پرتقال و نارنگی را مگر چقدر میشود نگه داشت؟ اگر به بعد عید هم برسد یک بخشی از آن خراب میشود. میتوان گفت پرتقال برداشت شده در برج هشت در برج سه سال بعد 50 درصد پوسیدگی خواهد داشت که این عین ضرر است. درحالی که برنج را براحتی میشود یک سال نگه داشت و به قیمت فروخت. وقتی همه اینها را کنار هم میگذاریم به این نتیجه میرسیم که آن باغدار حق دارد به فکر تغییر کشت بیفتد.»
راهکاری که مرتضی از آن حرف میزند دخالت مؤثر دولت در روند خرید از باغداران است: «دولت باید با اعلام کف قیمت خرید از باغدار و راهاندازی یا فعالسازی مکانهایی مانند تعاونیهای روستایی برای خرید از باغدار سعی کند بازار را رقابتی کند تا باغدار بتواند با تکیه به آن کف قیمتی که مطمئن است دولت از او میخرد با واسطهها و دلالان معامله کند و از این طریق هم سود بیشتری ببرد هم اینکه به فکر تغییر کشت نیفتد.» او از باغداری در یکی از شهرستانهای مازندران میگوید که سه هکتار باغ پرتقال را تبدیل به زمین کشاورزی کرده است. از نظر مرتضی که با باغداران و کشاورزان تعامل نزدیکی دارد این موج تغییر کشت از سال 99 آغاز شده و درحال افزایش است. علینسب معتقد است این روند باعث از بین رفتن توازن بازار خواهد شد و نه سودی دراز مدت و پایدار برای تولیدکننده دارد و نه خریدار.
سوالهای زیادی ذهنم را مشغول میکند آیا این شکل از هجوم به سمت یک محصول باعث نخواهد شد که چند سال آینده آن محصول که حالا برنج است با افزایش عرضه دچار کاهش تقاضا شود؟ کم شدن باغات مرکبات باعث نخواهد شد در سالهای آینده دوباره قیمت این محصول که چند سالی افزایشی نبوده دچار افزایش شود؟ چطور میتوان جلوی این الاکلنگ عرضه و تقاضا را گرفت و آن را به توازن رساند؟
مجتبی شادلو عضو هیأت مدیره اتحادیه باغداران کشور معتقد است در سالهای اخیر کشت پرتقال و مرکبات در شمال کشور بیش از اندازه رشد کرده بود و در این میان باغات خوب مدیریت نشد: «اگر این اتفاق افتاده است به نوعی طبیعی محسوب میشود. قرار بود الگوی کشت یک ماه پیش اعلام بشود که متأسفانه این برنامه هنوز عملی نشده است. ما باید بحثهای کارشناسی را به رفتارهای عملی تغییر دهیم. این هجوم آوردن به سمت یک محصول دلایل زیادی دارد که میتوان به نبود پایه قیمتی و صادرات محصول اشاره کرد.»
با افزایشی شدن محصول برنج در مازندران حتی شاهد افزایش قیمت زمینهای کشاورزی نیز هستیم. این خبر آدم را دچار احساسی دوگانه میکند؛ از طرفی خوشحال از اینکه باارزشتر شدن محصولات جلوی تغییر کاربری زمینها و تبدیل شدن آنها به ویلا را میگیرد و از طرفی باعث از بین رفتن باغات و در نتیجه به هم خوردن توازن قیمت محصولات خواهد شد.

آخرین قاب پدر و پسری
تشییع پیکر مطهر شهید سلمان امیراحمدی روز گذشته در شهرک شهید محلاتی برگزار شد. شهید امیراحمدی روز شنبه در جریان دفاع از امنیت و شهروندان تهرانی توسط اراذل آشوبطلب با اسلحه مورد حمله قرار گرفت و به درجه رفیع شهادت نائل آمد. وی دو پسر 7 و یک ساله داشت که پس از اعلام خبر شهادتش، عکس این شهید بزرگوار در کنار دو فرزندش که در مراسم همخوانی سرود سلام فرمانده در ورزشگاه آزادی و همچنین با هم در سفر کربلا حضور داشتند، در شبکههای مجازی پربیننده شد. روز گذشته آخرین قاب پدر و پسری اینگونه بهثبت رسید.
عکس: محمدرضا علیمددی / ایرنا
عکس: محمدرضا علیمددی / ایرنا
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
اخبار این صفحه
-
پویایی جشنواره به حضور جوانان بستگی دارد
-
تیم ملی رو به جلو
-
ورزش قهرمانی مایه سرافرازی ملی
-
رسیدگی فوری بهپرونده های اغتشاشگران
-
آغاز فصل ماهیگیری در خزر
-
کاهش نرخ بیکاری رکورد زد
-
27 دروغ از17هزار دروغ!
-
بازدید شبانه مخبر از خوابگاه دانشگاه صنعتی شریف
-
آزمون دستیاری پزشکی در مسیر تغییر
-
آغاز عملیات اصلی روسیه در اوکراین
-
ایران پل انتقال انرژی منطقه
-
حرف در برابر حرف، بدون مانع!
-
پیدا کنید پرتقال فروش را
-
آخرین قاب پدر و پسری
اخبارایران آنلاین




































