ارسال دیدگاه
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
آخرین خبرشورش اراذل و اوباش در زندان اوین
بازگشت آرامش به زندان و اطفای آتش انبار لباس
یک مقام ارشد امنیتی شب گذشته در گفتوگو با ایرنا، گفت: شامگاه شنبه (۲۳ مهرماه) بند محل نگهداری اراذل و اوباش شاهد ناآرامی و آشوب این عناصر در زندان بود که منجر به درگیری این افراد با پرسنل زندان اوین شد. به گفته این مقام امنیتی، اراذل و اوباش انبار لباس زندان را به آتش کشیدند که منجر به آتشسوزی در زندان اوین شده است. وی افزود: شرایط به صورت کامل تحت کنترل درآمد و هم اکنون آرامش در زندان برقرار است و عوامل آتشنشانی حریق را اطفا کردند. این مقام امنیتی خاطرنشان کرد: عوامل ایجاد آشوب نیز از سایر زندانیان جدا شده و دیگر افراد تحت بازداشت نیز به بندهای خود بازگشتهاند. تا ساعت
23 شب گذشته تعداد 8 نفر از زندانیان بر اثر این حادثه مصدوم شدند.
همچنین مرکز رسانه قوه قضائیه شامگاه دیشب اعلام کرد، پیگیریها از سازمان زندانها نشان میدهد در پی درگیری بین تعدادی از زندانیهای محکومیت مالی و سرقت، یک کارگاه کارآفرینی زندان دچار حریق شد. بلافاصله پس از بروز درگیری و آتش گرفتن کارگاه خیاطی بند زندانیان محکومیت مالی و سرقت، انتظامات زندان برای کنترل درگیری وارد عمل شده و ایستگاه آتشنشانی مستقر در زندان نیز بلافاصله عملیات اطفای حریق را آغاز کرد. این گزارش حاکی است نیروی انتظامی هم جهت کمک به برقراری هر چه زودتر آرامش در اوین به انتظامات زندان کمک کرده است. بر اساس این گزارش درگیری بین زندانیان نیز با ورود انتظامات زندان تحت کنترل درآمده است.
23 شب گذشته تعداد 8 نفر از زندانیان بر اثر این حادثه مصدوم شدند.
همچنین مرکز رسانه قوه قضائیه شامگاه دیشب اعلام کرد، پیگیریها از سازمان زندانها نشان میدهد در پی درگیری بین تعدادی از زندانیهای محکومیت مالی و سرقت، یک کارگاه کارآفرینی زندان دچار حریق شد. بلافاصله پس از بروز درگیری و آتش گرفتن کارگاه خیاطی بند زندانیان محکومیت مالی و سرقت، انتظامات زندان برای کنترل درگیری وارد عمل شده و ایستگاه آتشنشانی مستقر در زندان نیز بلافاصله عملیات اطفای حریق را آغاز کرد. این گزارش حاکی است نیروی انتظامی هم جهت کمک به برقراری هر چه زودتر آرامش در اوین به انتظامات زندان کمک کرده است. بر اساس این گزارش درگیری بین زندانیان نیز با ورود انتظامات زندان تحت کنترل درآمده است.
رئیسجمهور عنوان کرد جلسات گفتوگو و تبادل نظر در زمینه اجرای برنامه تحول انقلابی ساختار فرهنگی ضروری است دعوت از نخبگان برای بازسازی فرهنگی
شاخص شناسایی نخبگان و روشنفکران این است که قبل از عموم مردم نسبت به آسیبها هشدار داده و برای رفع آنها گام بردارند
گروه سیاسی/ آیتالله رئیسی پیش از ظهر دیروز در همایشی با نام «منطق بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی کشور» شرکت کرد و در آن از «ضرورتها» و «الزامات» این مسأله گفت. همان طرحی که در ابتدای کار دولت مردمی از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی عنوان شد تا به گفته رئیسی، گواه دغدغهمندی رهبری نسبت به مسائل و عرصه فرهنگی کشور باشد که همواره مورد تهاجم و شبیخون بوده است.
رئیسجمهور در این سخنرانی با بیان اینکه اهمیت فرهنگ، ناشی از هویتسازی و اقتدارآفرینی آن است، گفت: هویت و اقتدار امروز ایران اسلامی برخاسته از فرهنگ غنی ما است که نهفقط امروز بلکه همواره مورد هجمه و حمله قرار داشته است. رئیسی با بیان اینکه روشنفکران، فرهیختگان و نخبگان جامعه متولی اصلی دیدبانی و رصد تحولات بوده و باید پیش از دیگران آسیبها را شناسایی کرده و بهموقع نسبت به آنها هشدار دهند و قبل از دیگران برای رفع آنها راهکار ارائه دهند، اظهار داشت: در طول تاریخ طولانی کشورمان همواره بزرگان و دلسوزانی بودهاند که قبل از عموم مردم آسیبها را شناسایی کرده، نسبت به آنها هشدار داده و برای رفع آنها در میدان عمل گام برداشتهاند و این رویه اساساً شاخص و معیار شناسایی نخبگان و روشنفکران است.
پیشرفت فرهنگمحور
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری، آیتالله رئیسی در ادامه سخنانش با اشاره به اینکه انقلاب اسلامی و نظام برآمده از آن اساساً فرهنگمحور و فرهنگپایه هستند، تصریح کرد: رشد و پیشرفت در این نظام نیز به طور طبیعی باید فرهنگمحور بوده و اساساً عرصه فرهنگ باید پرچمدار هرگونه پیشرفتی باشد. پویایی و تحول در همه حوزهها و عرصههای نظام جمهوری اسلامی ایران به اعتبار محوریت فرهنگ در آن فرهنگی است و اگر در عرصه فرهنگ پیشرفت کنیم پیشرفت در عرصههای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و دیگر حوزهها نیز حاصل خواهد شد.
بازسازی فرهنگی مطالبه رهبری است
آیتالله رئیسی با بیان اینکه همین مسأله تبیینکننده جایگاه و اهمیت عرصه و ساختار فرهنگی در نظام جمهوری اسلامی است، خاطرنشان کرد: رهبر معظم انقلاب اسلامی با اشراف و شناخت دقیق نسبت به جایگاه و اهمیت فرهنگ، بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی کشور را مطالبه کردهاند و این مطالبه برآمده از یک ضرورت اجتماعی بوده که تحقق آن نیازمند احساس مسئولیت و حرکتی متفاوت با قبل است.
نگاه تحولخواه مبتنی بر اصول انقلاب
رئیسجمهور اضافه کرد: هر حرکت انقلابی آنچنان که رهبر معظم انقلاب تصریح کردهاند در بطن خود بر عقلانیت و خردورزی متکی است. تحقق این بازسازی نیازمند نگاه انقلابی تحولخواه با ابتنای بر اصول و مبانی انقلاب اسلامی است که امام راحل و رهبر معظم انقلاب آنها را مطرح و تبیین و شهدای ما با خون خود این اصول و مبانی را تثبیت کردهاند.
نگاه آیندهنگرانه به سیاستها
رئیسی در ادامه سخنانش نگاه آسیبشناسانه، آیندهنگرانه و معطوف به تحول نسبت به ساختارها، رفتارها، فرایندها، سیاستهای اجرایی و منابع انسانی را از مهمترین الزامات تحول و بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی کشور برشمرد و افزود: در مسیر تحقق این بازسازی ساختارهای فرهنگی، نیازی به این نیست که لزوماً همه کارها از جمله در عرصه پژوهشی و تحقیقی را از نو انجام دهیم، چرا که کارهای پژوهشی و آسیبشناسانه بسیاری در مراکز فرهنگی متعددی انجام شده که باید مورد توجه قرار گرفته و همین کارها ادامه پیدا کنند.
رئیسجمهور ترسیم وضعیت موجود و وضعیت مطلوب را با تکیه بر نگاههای ژرف فرهنگی، گام بعدی در مسیر بازسازی و تحول فرهنگی عنوان و اظهار کرد: در پیمودن این راه منظومهای عظیم از دیدگاههای فرهنگی رهبر معظم انقلاب در اختیار ما است که باید از آنها برای ترسیم وضع موجود و وضع مطلوب و راهکارهای نزدیک کردن فاصله این دو بهره بگیریم.
تعارضها را کاهش دهیم
آیتالله رئیسی با تأکید بر اینکه موفقیت در این مأموریت نیازمند مطالعه، عزم و اراده جدی است، تصریح کرد: بسیار مهم است که در این مسیر بتوانیم ناهماهنگیها و تداخلها و اگر چه به میزان کم، اما بعضاً تعارضها را نیز تا حد امکان برطرف کرده و کاهش دهیم و همه این کارها باید در بررسی وضع موجود دیده شده و برای آنها راهکار طراحی شود تا با رفع ناهماهنگیها امکان استفاده از حداکثر ظرفیتها برای به نتیجه رسیدن سریعتر و دقیقتر بازسازی ساختار فرهنگی کشور فراهم آید.
لحاظ اقتضائات نوین
رئیسجمهور با بیان اینکه امروز و در عصر فضای مجازی باید اقتضائات نوین به دقت مورد توجه قرار گرفته و لحاظ شوند، خاطرنشان کرد: لحاظ کردن اقتضائات نوین در بازسازی فرهنگی حتماً باید با مشارکت مردم بویژه جوانان اتفاق بیفتد، یعنی بهجای اینکه در این زمینه برای آنها تصمیم گرفته شود با مشارکت خود جوانان برنامههای تحولی در بستر فناوریهای نوین و مجازی تدوین شود تا مردم احساس کنند به طور واقعی در تصمیمسازی، اجرا و نظارت سهیم هستند.
اتخاذ رویکرد اقناعی
رئیسجمهور رویکرد اقناع در عرصه مسائل فرهنگی را از دیگر ضرورتها و مسائل مهم دانست و گفت: پیشبرد کارها در عرصه فرهنگ، صرفاً با بخشنامه و دستورالعمل شدنی نیست و نیاز به اقناع و رفع شبهات احتمالی دارد، چرا که وقتی مردم در این زمینه اقناع شوند، تصمیمات اتخاذ شده و برنامههای در نظر گرفته شده نهادینه شده و اجرای آنها به نوعی تضمین خواهد شد.
چابکسازی دستگاههای فرهنگی
آیتالله رئیسی بر لزوم برخورداری تصمیمات فرهنگی از پیوستهای اقناعی، رسانهای و فرهنگی تأکید کرد و افزود: حتی وقتی در عرصه فرهنگی تصمیماتی اتخاذ میشود اجرای آنها نیاز به پیوستهای فرهنگی دارد چرا که این پیوستها ضامن تأثیربخشی عمیقتر این تصمیمات خواهند بود. رئیسجمهور توجه به چابکسازی را از دیگر ضرورتهای موفقیت در تحول و بازسازی ساختارهای فرهنگی ذکر کرد و اظهار داشت: وقتی یک سازمان فرهنگی عریض و طویل شود به مسائلی مبتلا خواهد شد که مأموریتهای اصلی آن دستگاه فرهنگی را تحت تأثیر قرار میدهد، لذا دستگاههای فرهنگی باید چابک و مسألهمحور باشند و صرفاً بر حل و پیشبرد مسائل خود تمرکز کنند.
حذف اقدامات موازی
رئیسی با تأکید بر لزوم حذف دوبارهکاریها و اقدامات موازی تصریح کرد: یکی دیگر از ضرورتهای موفقیت در بازسازی ساختار فرهنگی، تعیین نسبتهای دقیق و روشن بین دستگاههای رسمی و غیررسمی در عرصه فرهنگ و تعلیم و تربیت است.
رئیسجمهور همچنین بر ضرورت بازنگری قوانین موجود متناسب با تحول ساختارها تأکید کرد و افزود: این مهم که در زمینه تنقیح قوانین مورد تأکید رهبر معظم انقلاب نیز بوده است، بهعنوان یکی از اقدامات مهم مورد توجه قرار گیرد تا تکالیف و مسئولیتهای دستگاههای مختلف فرهنگی کاملاً روشن شده و جلوی دوبارهکاریها گرفته شود.
توسعه سواد مجازی
آیتالله رئیسی طراحی شاخصهای سنجش میزان موفقیت برای دستگاههای فرهنگی را از دیگر اقدامات مهم برشمرد و خاطرنشان کرد: توسعه سواد رسانهای و به تعبیر دقیقتر سواد مجازی برای همه قشرها و ارکان جامعه نیز ضرورت دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد.
بهرهگیری از ظرفیت بانوان
رئیسجمهور شناسایی و بهرهگیری از ظرفیت بانوان در عرصههای مختلف را نیز مورد تأکید قرار داد و گفت: رهبر معظم انقلاب همواره بر توجه به ظرفیت عظیم بانوان برای نقشآفرینی اجتماعی تأکید کردهاند. همچنین لازم است در کنار فعالتر شدن صداوسیما که مسئولیت بزرگی در این زمینه بر عهده دارد، معاونتهای پژوهشی نیز در دستگاههای مختلف با محوریت طراحی الگوهای کارآمد فرهنگی و تربیتی فعالتر شوند.
ساماندهی الگوهای تعامل
رئیسی ساماندهی الگوهای تعامل فرهنگی را ضرورت مهم دیگری در زمینه تحقق تحول ساختار فرهنگی کشور عنوان کرد و افزود: همانگونه که در عرصه دیپلماسی بر گسترش روابط با کشورهای دوست و ایستادگی مقابل کشورهای متخاصم تأکید داریم، در عرصه فرهنگی نیز باید بر تعامل با فرهنگهای اهل دوستی و ایستادگی در برابر فرهنگهای مهاجم و متخاصم متمرکز شد.
رئیسجمهور اظهار داشت: در طوفان جاری در عرصه سایبری و جنگ شناختی امروز، کشوری که بر مبانی غنی فرهنگی متکی است نگرانی ندارد و آسیبی نمیبیند. اگر به مبانی غنی فرهنگی خود تکیه کنیم از توسعه ماشین و پیشرفت تکنولوژی نیز هراسی نخواهیم داشت و برعکس میتوانیم پیشرفتهای تکنولوژیک را در مسیر تسهیل و ارتقای سطح زندگی مردم بهکار بگیریم.
تبادل نظر برای اجرای برنامه تحول
آیتالله رئیسی با تأکید بر ضرورت برگزاری جلسات گفتوگو و تبادل نظر در زمینه اجرای برنامه تحول انقلابی ساختار فرهنگی کشور تصریح کرد: گفتوگو و تبادل نظر به رفع شبهات و ارائه پیشنهادات مؤثر برای تسریع در تحقق این هدف کمک زیادی میکند. مراکز علمی و پژوهشی باید برای ایجاد کرسیهای آزاداندیشی که مورد تأکید رهبر معظم انقلاب نیز میباشد، بیشتر تلاش کنند.
بــــرش
تأکید سران قوا بر لزوم رسیدگی سریع و دقیق به پروندههای اغتشاشات اخیر
سران قوا در جلسه عصر دیروز با مرور شرایط روز کشور، بر لزوم رسیدگی سریع و دقیق به پروندههای اغتشاشات اخیر تأکید کردند.
به گزارش ایرنا، توسعه تعاملات قوای سهگانه و همافزایی همه ارکان نظام حکمرانی در راستای غلبه بر مشکلات موجود و پیشرفت کشور، مهمترین دستور جلسه روز شنبه رؤسای قوای سهگانه به میزبانی آیتالله سید ابراهیم رئیسی رئیسجمهور بود.
سران قوا در این نشست درباره روند تدوین برنامه هفتم توسعه توسط دولت رایزنی کردند و رئیسجمهور از تکمیل این برنامه در آینده نزدیک و تحویل آن به مجلس شورای اسلامی در موعد مقرر خبر داد.
در این جلسه همچنین رئیس جمهور با پربار توصیف کردن سفر به کشور قزاقستان و شرکت در اجلاس ششم سیکا، به ظرفیتهای فراوان همکاری اقتصادی و زمینههای تعامل با کشورهای آسیایی اشاره کرد و از اهتمام دولت به توسعه روابط در این حوزه خبر داد.
سران سه قوه در پایان جلسه با مرور شرایط روز کشور، بر لزوم رسیدگی سریع و دقیق به پروندههای اغتشاشات اخیر تأکید کردند.
رئیسجمهور در این سخنرانی با بیان اینکه اهمیت فرهنگ، ناشی از هویتسازی و اقتدارآفرینی آن است، گفت: هویت و اقتدار امروز ایران اسلامی برخاسته از فرهنگ غنی ما است که نهفقط امروز بلکه همواره مورد هجمه و حمله قرار داشته است. رئیسی با بیان اینکه روشنفکران، فرهیختگان و نخبگان جامعه متولی اصلی دیدبانی و رصد تحولات بوده و باید پیش از دیگران آسیبها را شناسایی کرده و بهموقع نسبت به آنها هشدار دهند و قبل از دیگران برای رفع آنها راهکار ارائه دهند، اظهار داشت: در طول تاریخ طولانی کشورمان همواره بزرگان و دلسوزانی بودهاند که قبل از عموم مردم آسیبها را شناسایی کرده، نسبت به آنها هشدار داده و برای رفع آنها در میدان عمل گام برداشتهاند و این رویه اساساً شاخص و معیار شناسایی نخبگان و روشنفکران است.
پیشرفت فرهنگمحور
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری، آیتالله رئیسی در ادامه سخنانش با اشاره به اینکه انقلاب اسلامی و نظام برآمده از آن اساساً فرهنگمحور و فرهنگپایه هستند، تصریح کرد: رشد و پیشرفت در این نظام نیز به طور طبیعی باید فرهنگمحور بوده و اساساً عرصه فرهنگ باید پرچمدار هرگونه پیشرفتی باشد. پویایی و تحول در همه حوزهها و عرصههای نظام جمهوری اسلامی ایران به اعتبار محوریت فرهنگ در آن فرهنگی است و اگر در عرصه فرهنگ پیشرفت کنیم پیشرفت در عرصههای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و دیگر حوزهها نیز حاصل خواهد شد.
بازسازی فرهنگی مطالبه رهبری است
آیتالله رئیسی با بیان اینکه همین مسأله تبیینکننده جایگاه و اهمیت عرصه و ساختار فرهنگی در نظام جمهوری اسلامی است، خاطرنشان کرد: رهبر معظم انقلاب اسلامی با اشراف و شناخت دقیق نسبت به جایگاه و اهمیت فرهنگ، بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی کشور را مطالبه کردهاند و این مطالبه برآمده از یک ضرورت اجتماعی بوده که تحقق آن نیازمند احساس مسئولیت و حرکتی متفاوت با قبل است.
نگاه تحولخواه مبتنی بر اصول انقلاب
رئیسجمهور اضافه کرد: هر حرکت انقلابی آنچنان که رهبر معظم انقلاب تصریح کردهاند در بطن خود بر عقلانیت و خردورزی متکی است. تحقق این بازسازی نیازمند نگاه انقلابی تحولخواه با ابتنای بر اصول و مبانی انقلاب اسلامی است که امام راحل و رهبر معظم انقلاب آنها را مطرح و تبیین و شهدای ما با خون خود این اصول و مبانی را تثبیت کردهاند.
نگاه آیندهنگرانه به سیاستها
رئیسی در ادامه سخنانش نگاه آسیبشناسانه، آیندهنگرانه و معطوف به تحول نسبت به ساختارها، رفتارها، فرایندها، سیاستهای اجرایی و منابع انسانی را از مهمترین الزامات تحول و بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی کشور برشمرد و افزود: در مسیر تحقق این بازسازی ساختارهای فرهنگی، نیازی به این نیست که لزوماً همه کارها از جمله در عرصه پژوهشی و تحقیقی را از نو انجام دهیم، چرا که کارهای پژوهشی و آسیبشناسانه بسیاری در مراکز فرهنگی متعددی انجام شده که باید مورد توجه قرار گرفته و همین کارها ادامه پیدا کنند.
رئیسجمهور ترسیم وضعیت موجود و وضعیت مطلوب را با تکیه بر نگاههای ژرف فرهنگی، گام بعدی در مسیر بازسازی و تحول فرهنگی عنوان و اظهار کرد: در پیمودن این راه منظومهای عظیم از دیدگاههای فرهنگی رهبر معظم انقلاب در اختیار ما است که باید از آنها برای ترسیم وضع موجود و وضع مطلوب و راهکارهای نزدیک کردن فاصله این دو بهره بگیریم.
تعارضها را کاهش دهیم
آیتالله رئیسی با تأکید بر اینکه موفقیت در این مأموریت نیازمند مطالعه، عزم و اراده جدی است، تصریح کرد: بسیار مهم است که در این مسیر بتوانیم ناهماهنگیها و تداخلها و اگر چه به میزان کم، اما بعضاً تعارضها را نیز تا حد امکان برطرف کرده و کاهش دهیم و همه این کارها باید در بررسی وضع موجود دیده شده و برای آنها راهکار طراحی شود تا با رفع ناهماهنگیها امکان استفاده از حداکثر ظرفیتها برای به نتیجه رسیدن سریعتر و دقیقتر بازسازی ساختار فرهنگی کشور فراهم آید.
لحاظ اقتضائات نوین
رئیسجمهور با بیان اینکه امروز و در عصر فضای مجازی باید اقتضائات نوین به دقت مورد توجه قرار گرفته و لحاظ شوند، خاطرنشان کرد: لحاظ کردن اقتضائات نوین در بازسازی فرهنگی حتماً باید با مشارکت مردم بویژه جوانان اتفاق بیفتد، یعنی بهجای اینکه در این زمینه برای آنها تصمیم گرفته شود با مشارکت خود جوانان برنامههای تحولی در بستر فناوریهای نوین و مجازی تدوین شود تا مردم احساس کنند به طور واقعی در تصمیمسازی، اجرا و نظارت سهیم هستند.
اتخاذ رویکرد اقناعی
رئیسجمهور رویکرد اقناع در عرصه مسائل فرهنگی را از دیگر ضرورتها و مسائل مهم دانست و گفت: پیشبرد کارها در عرصه فرهنگ، صرفاً با بخشنامه و دستورالعمل شدنی نیست و نیاز به اقناع و رفع شبهات احتمالی دارد، چرا که وقتی مردم در این زمینه اقناع شوند، تصمیمات اتخاذ شده و برنامههای در نظر گرفته شده نهادینه شده و اجرای آنها به نوعی تضمین خواهد شد.
چابکسازی دستگاههای فرهنگی
آیتالله رئیسی بر لزوم برخورداری تصمیمات فرهنگی از پیوستهای اقناعی، رسانهای و فرهنگی تأکید کرد و افزود: حتی وقتی در عرصه فرهنگی تصمیماتی اتخاذ میشود اجرای آنها نیاز به پیوستهای فرهنگی دارد چرا که این پیوستها ضامن تأثیربخشی عمیقتر این تصمیمات خواهند بود. رئیسجمهور توجه به چابکسازی را از دیگر ضرورتهای موفقیت در تحول و بازسازی ساختارهای فرهنگی ذکر کرد و اظهار داشت: وقتی یک سازمان فرهنگی عریض و طویل شود به مسائلی مبتلا خواهد شد که مأموریتهای اصلی آن دستگاه فرهنگی را تحت تأثیر قرار میدهد، لذا دستگاههای فرهنگی باید چابک و مسألهمحور باشند و صرفاً بر حل و پیشبرد مسائل خود تمرکز کنند.
حذف اقدامات موازی
رئیسی با تأکید بر لزوم حذف دوبارهکاریها و اقدامات موازی تصریح کرد: یکی دیگر از ضرورتهای موفقیت در بازسازی ساختار فرهنگی، تعیین نسبتهای دقیق و روشن بین دستگاههای رسمی و غیررسمی در عرصه فرهنگ و تعلیم و تربیت است.
رئیسجمهور همچنین بر ضرورت بازنگری قوانین موجود متناسب با تحول ساختارها تأکید کرد و افزود: این مهم که در زمینه تنقیح قوانین مورد تأکید رهبر معظم انقلاب نیز بوده است، بهعنوان یکی از اقدامات مهم مورد توجه قرار گیرد تا تکالیف و مسئولیتهای دستگاههای مختلف فرهنگی کاملاً روشن شده و جلوی دوبارهکاریها گرفته شود.
توسعه سواد مجازی
آیتالله رئیسی طراحی شاخصهای سنجش میزان موفقیت برای دستگاههای فرهنگی را از دیگر اقدامات مهم برشمرد و خاطرنشان کرد: توسعه سواد رسانهای و به تعبیر دقیقتر سواد مجازی برای همه قشرها و ارکان جامعه نیز ضرورت دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد.
بهرهگیری از ظرفیت بانوان
رئیسجمهور شناسایی و بهرهگیری از ظرفیت بانوان در عرصههای مختلف را نیز مورد تأکید قرار داد و گفت: رهبر معظم انقلاب همواره بر توجه به ظرفیت عظیم بانوان برای نقشآفرینی اجتماعی تأکید کردهاند. همچنین لازم است در کنار فعالتر شدن صداوسیما که مسئولیت بزرگی در این زمینه بر عهده دارد، معاونتهای پژوهشی نیز در دستگاههای مختلف با محوریت طراحی الگوهای کارآمد فرهنگی و تربیتی فعالتر شوند.
ساماندهی الگوهای تعامل
رئیسی ساماندهی الگوهای تعامل فرهنگی را ضرورت مهم دیگری در زمینه تحقق تحول ساختار فرهنگی کشور عنوان کرد و افزود: همانگونه که در عرصه دیپلماسی بر گسترش روابط با کشورهای دوست و ایستادگی مقابل کشورهای متخاصم تأکید داریم، در عرصه فرهنگی نیز باید بر تعامل با فرهنگهای اهل دوستی و ایستادگی در برابر فرهنگهای مهاجم و متخاصم متمرکز شد.
رئیسجمهور اظهار داشت: در طوفان جاری در عرصه سایبری و جنگ شناختی امروز، کشوری که بر مبانی غنی فرهنگی متکی است نگرانی ندارد و آسیبی نمیبیند. اگر به مبانی غنی فرهنگی خود تکیه کنیم از توسعه ماشین و پیشرفت تکنولوژی نیز هراسی نخواهیم داشت و برعکس میتوانیم پیشرفتهای تکنولوژیک را در مسیر تسهیل و ارتقای سطح زندگی مردم بهکار بگیریم.
تبادل نظر برای اجرای برنامه تحول
آیتالله رئیسی با تأکید بر ضرورت برگزاری جلسات گفتوگو و تبادل نظر در زمینه اجرای برنامه تحول انقلابی ساختار فرهنگی کشور تصریح کرد: گفتوگو و تبادل نظر به رفع شبهات و ارائه پیشنهادات مؤثر برای تسریع در تحقق این هدف کمک زیادی میکند. مراکز علمی و پژوهشی باید برای ایجاد کرسیهای آزاداندیشی که مورد تأکید رهبر معظم انقلاب نیز میباشد، بیشتر تلاش کنند.
بــــرش
تأکید سران قوا بر لزوم رسیدگی سریع و دقیق به پروندههای اغتشاشات اخیر
سران قوا در جلسه عصر دیروز با مرور شرایط روز کشور، بر لزوم رسیدگی سریع و دقیق به پروندههای اغتشاشات اخیر تأکید کردند.
به گزارش ایرنا، توسعه تعاملات قوای سهگانه و همافزایی همه ارکان نظام حکمرانی در راستای غلبه بر مشکلات موجود و پیشرفت کشور، مهمترین دستور جلسه روز شنبه رؤسای قوای سهگانه به میزبانی آیتالله سید ابراهیم رئیسی رئیسجمهور بود.
سران قوا در این نشست درباره روند تدوین برنامه هفتم توسعه توسط دولت رایزنی کردند و رئیسجمهور از تکمیل این برنامه در آینده نزدیک و تحویل آن به مجلس شورای اسلامی در موعد مقرر خبر داد.
در این جلسه همچنین رئیس جمهور با پربار توصیف کردن سفر به کشور قزاقستان و شرکت در اجلاس ششم سیکا، به ظرفیتهای فراوان همکاری اقتصادی و زمینههای تعامل با کشورهای آسیایی اشاره کرد و از اهتمام دولت به توسعه روابط در این حوزه خبر داد.
سران سه قوه در پایان جلسه با مرور شرایط روز کشور، بر لزوم رسیدگی سریع و دقیق به پروندههای اغتشاشات اخیر تأکید کردند.
آیا 15 سال انتظار ساکنان شناخته شدهترین روستای پلکانی کشور به پایان رسیدهاست؟بختآزمایی ماسوله برای ثبت جهانی
نیلوفر منصوری
خبرنگار
طی روزهای گذشته، نعیمه احمد بن کاری، نماینده یونسکو برای راستیآزمایی و انجام مراحل ثبت جهانی به ماسوله سفر کرده تا آنچه را در پرونده ثبتی ماسوله درج شده است از نزدیک ملاحظه کند.
مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی ماسوله با بیان این مطلب به روزنامه ایران میگوید: حضور ارزیابان یونسکو در سایت معرفی برای ثبت جهانی، به معنای طرح ایراد نیست؛ بلکه نمایندگان یونسکو برای راستیآزمایی آنچه در پرونده ثبتی درج شده است به منطقه میآیند تا آنچه را در ظاهر میبینند در گزارشی به کمیته کوموس ارائه کنند. به گفته محمد سنایی؛ از این طریق و با این گزارش نظر هیأت 21 نفره را که اعضای دفتر ثبت جهانی یونسکو است جلب میکنند. این کمیته طی رأیگیری، تصمیم میگیرد که آیا این واحد ثبتی واجد ارزش ثبت است یا خیر.
او میگوید : برنامه بازدید ارزیاب یونسکو، برنامهای از قبل تنظیم شده است که ما برایشان ارسال میکنیم و براساس آن برنامه، موارد را بازدید میکند.
سنایی درخصوص بازدیدهای نعیمه احمدبن کاری میگوید: ارزیاب یونسکو از تمام موارد فرهنگی، تاریخی و طبیعی ماسوله بازدید کرد. در این بازدید؛ منظر ماسوله، موارد فرهنگی، زندگی موقت و سکونتگاههای موقت، رمهداری و چوپانان اطراف ماسوله، سایتها و بناهای تاریخی مثل مساجد، آسیاب و بازار تاریخی ماسوله و... دیده شد. همچنین نماینده یونسکو طی این بازدیدها، صحبتهایی با مردم ماسوله درخصوص آیین، رسوم، نحوه زندگی و ... داشت.
رفع موانع ثبت جهانی ماسوله
سنایی با بیان اینکه آشفتگیهای منظری ماسوله حل شده است، به رفع تمام موانع اشاره میکند و میگوید: طی همکاری که کلیه دستگاهها با میراث فرهنگی داشتند توانستیم بسیاری از موانع را برطرف کنیم؛ از جمله ساماندهی پراکندگی کابلهای برق، ساماندهی ترافیک خودرویی، تخریب اسکلت فلزی عرصه فضای سبز ماسوله، ساماندهی کابلهای مخابرات، حذف بنای داربستی در یکی از ورودیهای اصلی ماسوله که برخلاف موازین و ضوابط بود، از تعهداتی بود که باید اجرا میشد.
او میافزاید: موارد دیگر مثل تأمین پارکینگ برای کاهش بار ترافیکی و ایجاد تصفیه خانه فاضلاب، نیاز به برنامهریزی بلندمدت دارد که مانعی برای ثبت جهانی محسوب نمیشوند و در دستور کار قرار دارد.
مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی ماسوله درخصوص احتمال موفقیت پرونده، بسیار خوشبین است و معتقد است با توجه به سختگیری انتخاب پرونده و رقابت شدید بین گزینههای دیگر، ماسوله آمادگی بیشتری از نظر جامعه محلی و مردم را دارا بود و براساس تجاربی که در ارسال پروندههای ثبت جهانی داشتیم، ماسوله انتخاب شد. همچنین با توجه به اعتماد و تجربهای که در سالهای گذشته داریم، احتمال ثبت جهانی ماسوله خیلی بالا است.
سنایی، برند شدن ماسوله را یکی از مزیتهای مهم ثبت جهانی ماسوله میداند و معتقد است: علاوه بر مزایای اقتصادی، ماسوله برندی برای کشورمان در صنعت گردشگری در کل جهان میشود. با این ثبت، کشور ما یک کالا و یک برند دیگر در صنعت گردشگری معرفی میکند که از این طریق گردشگری و درآمدزایی و اقتصاد تقویت میشود.
به گفته این کارشناس میراث فرهنگی، در صورت ثبت، این اثر بشدت حفاظت میشود و در صورت آسیبهای طبیعی و غیر طبیعی، تمام دنیا در مرمت و بازسازی آن سهیم میشوند و اعتباراتی برای مرمت و بازسازی آن در نظر میگیرند.
سنایی، مشاورههای جهانی را دارای اعتبار بالا میداند که در صورت ثبت جهانی نصیب کشورمان میشود؛ بالاتر از همه این موارد، کارشناسان ما میتوانند در زمینههای علمی و تاریخی یک ثبت جهانی، مشاوره دهند و اطلاعات مهمی را دریافت کنند و این موضوع به غنای فرهنگی و تاریخی کشورمان میافزاید.
مشارکت جامعه محلی
مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی ماسوله، نقش مردم و جامعه محلی ماسوله را بیشتر از اعتبارات مالی و اعتبارات دولتی میداند و میگوید: در بیشتر برنامهها و پروژههای حفاظتی و مرمتی، مشارکت مردم و جامعه محلی مهمترین نکته است. شاید بتوان گفت که در موفقیت یک پروژه، شاید 15 درصد اعتبارات دولتی هزینه شود؛ اما نقش پررنگ جامعه محلی در این موفقیت چشمگیر است.
به گفته سنایی از سال 1393 ماسوله به صورت کاملاً استاندارد مدیریت و حفاظت میشود و برای آن، مردم ماسوله بهای هزینه ثبت جهانی را پرداخت میکنند و عملاً هزینهای که برای کارهای مرمتی شان انجام میدهند براساس ضوابط جهانی است و به همین جهت این سایت چیزی از سایتهای جهانی کم ندارد. این اتفاق خوبی برای مردم ماسوله بوده و صبرشان از گذشته تا به امروزه در حال نتیجه دادن است.
به اعتقاد این کارشناس میراث فرهنگی، برگ برنده ماسوله، مردم و فرهنگ ماسوله است که همیشه به آن میبالیم و مینازیم. فرهنگی که حاصل تعاملات اجتماعی فرهنگهای مختلف است و ما امروز به عنوان فرهنگ ماسوله به مردم جهان معرفی میکنیم.
روستای پلکانی ماسوله سال ۱۳۵۴ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد، در سال ۲۰۰۷ میلادی (1386) پرونده آن با توجه به معماری و فرهنگ بومی وارد فهرست موقت میراث یونسکو شد، اما هیچگاه فرصت بررسی و ثبت جهانی برای آن مهیا نشد. حالا پس از ۱۵ سال، پرونده منظر فرهنگی ماسوله در یونسکو باز شده و ارزیاب این سازمان فرهنگی از ششم تا یازدهم مهرماه ۱۴۰۱ برای راستیآزمایی و بررسیهای میدانی به این منطقه سفر کرده بود.
خبرنگار
طی روزهای گذشته، نعیمه احمد بن کاری، نماینده یونسکو برای راستیآزمایی و انجام مراحل ثبت جهانی به ماسوله سفر کرده تا آنچه را در پرونده ثبتی ماسوله درج شده است از نزدیک ملاحظه کند.
مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی ماسوله با بیان این مطلب به روزنامه ایران میگوید: حضور ارزیابان یونسکو در سایت معرفی برای ثبت جهانی، به معنای طرح ایراد نیست؛ بلکه نمایندگان یونسکو برای راستیآزمایی آنچه در پرونده ثبتی درج شده است به منطقه میآیند تا آنچه را در ظاهر میبینند در گزارشی به کمیته کوموس ارائه کنند. به گفته محمد سنایی؛ از این طریق و با این گزارش نظر هیأت 21 نفره را که اعضای دفتر ثبت جهانی یونسکو است جلب میکنند. این کمیته طی رأیگیری، تصمیم میگیرد که آیا این واحد ثبتی واجد ارزش ثبت است یا خیر.
او میگوید : برنامه بازدید ارزیاب یونسکو، برنامهای از قبل تنظیم شده است که ما برایشان ارسال میکنیم و براساس آن برنامه، موارد را بازدید میکند.
سنایی درخصوص بازدیدهای نعیمه احمدبن کاری میگوید: ارزیاب یونسکو از تمام موارد فرهنگی، تاریخی و طبیعی ماسوله بازدید کرد. در این بازدید؛ منظر ماسوله، موارد فرهنگی، زندگی موقت و سکونتگاههای موقت، رمهداری و چوپانان اطراف ماسوله، سایتها و بناهای تاریخی مثل مساجد، آسیاب و بازار تاریخی ماسوله و... دیده شد. همچنین نماینده یونسکو طی این بازدیدها، صحبتهایی با مردم ماسوله درخصوص آیین، رسوم، نحوه زندگی و ... داشت.
رفع موانع ثبت جهانی ماسوله
سنایی با بیان اینکه آشفتگیهای منظری ماسوله حل شده است، به رفع تمام موانع اشاره میکند و میگوید: طی همکاری که کلیه دستگاهها با میراث فرهنگی داشتند توانستیم بسیاری از موانع را برطرف کنیم؛ از جمله ساماندهی پراکندگی کابلهای برق، ساماندهی ترافیک خودرویی، تخریب اسکلت فلزی عرصه فضای سبز ماسوله، ساماندهی کابلهای مخابرات، حذف بنای داربستی در یکی از ورودیهای اصلی ماسوله که برخلاف موازین و ضوابط بود، از تعهداتی بود که باید اجرا میشد.
او میافزاید: موارد دیگر مثل تأمین پارکینگ برای کاهش بار ترافیکی و ایجاد تصفیه خانه فاضلاب، نیاز به برنامهریزی بلندمدت دارد که مانعی برای ثبت جهانی محسوب نمیشوند و در دستور کار قرار دارد.
مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی ماسوله درخصوص احتمال موفقیت پرونده، بسیار خوشبین است و معتقد است با توجه به سختگیری انتخاب پرونده و رقابت شدید بین گزینههای دیگر، ماسوله آمادگی بیشتری از نظر جامعه محلی و مردم را دارا بود و براساس تجاربی که در ارسال پروندههای ثبت جهانی داشتیم، ماسوله انتخاب شد. همچنین با توجه به اعتماد و تجربهای که در سالهای گذشته داریم، احتمال ثبت جهانی ماسوله خیلی بالا است.
سنایی، برند شدن ماسوله را یکی از مزیتهای مهم ثبت جهانی ماسوله میداند و معتقد است: علاوه بر مزایای اقتصادی، ماسوله برندی برای کشورمان در صنعت گردشگری در کل جهان میشود. با این ثبت، کشور ما یک کالا و یک برند دیگر در صنعت گردشگری معرفی میکند که از این طریق گردشگری و درآمدزایی و اقتصاد تقویت میشود.
به گفته این کارشناس میراث فرهنگی، در صورت ثبت، این اثر بشدت حفاظت میشود و در صورت آسیبهای طبیعی و غیر طبیعی، تمام دنیا در مرمت و بازسازی آن سهیم میشوند و اعتباراتی برای مرمت و بازسازی آن در نظر میگیرند.
سنایی، مشاورههای جهانی را دارای اعتبار بالا میداند که در صورت ثبت جهانی نصیب کشورمان میشود؛ بالاتر از همه این موارد، کارشناسان ما میتوانند در زمینههای علمی و تاریخی یک ثبت جهانی، مشاوره دهند و اطلاعات مهمی را دریافت کنند و این موضوع به غنای فرهنگی و تاریخی کشورمان میافزاید.
مشارکت جامعه محلی
مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی ماسوله، نقش مردم و جامعه محلی ماسوله را بیشتر از اعتبارات مالی و اعتبارات دولتی میداند و میگوید: در بیشتر برنامهها و پروژههای حفاظتی و مرمتی، مشارکت مردم و جامعه محلی مهمترین نکته است. شاید بتوان گفت که در موفقیت یک پروژه، شاید 15 درصد اعتبارات دولتی هزینه شود؛ اما نقش پررنگ جامعه محلی در این موفقیت چشمگیر است.
به گفته سنایی از سال 1393 ماسوله به صورت کاملاً استاندارد مدیریت و حفاظت میشود و برای آن، مردم ماسوله بهای هزینه ثبت جهانی را پرداخت میکنند و عملاً هزینهای که برای کارهای مرمتی شان انجام میدهند براساس ضوابط جهانی است و به همین جهت این سایت چیزی از سایتهای جهانی کم ندارد. این اتفاق خوبی برای مردم ماسوله بوده و صبرشان از گذشته تا به امروزه در حال نتیجه دادن است.
به اعتقاد این کارشناس میراث فرهنگی، برگ برنده ماسوله، مردم و فرهنگ ماسوله است که همیشه به آن میبالیم و مینازیم. فرهنگی که حاصل تعاملات اجتماعی فرهنگهای مختلف است و ما امروز به عنوان فرهنگ ماسوله به مردم جهان معرفی میکنیم.
روستای پلکانی ماسوله سال ۱۳۵۴ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد، در سال ۲۰۰۷ میلادی (1386) پرونده آن با توجه به معماری و فرهنگ بومی وارد فهرست موقت میراث یونسکو شد، اما هیچگاه فرصت بررسی و ثبت جهانی برای آن مهیا نشد. حالا پس از ۱۵ سال، پرونده منظر فرهنگی ماسوله در یونسکو باز شده و ارزیاب این سازمان فرهنگی از ششم تا یازدهم مهرماه ۱۴۰۱ برای راستیآزمایی و بررسیهای میدانی به این منطقه سفر کرده بود.
مدیرعامل شرکت ملی گاز از خروج دیپلماسی گازی کشور از حالت انفعال خبر میدهدواردات گاز؛ درخواست جدید همسایگان از ایران
افغانستان و پاکستان در روزهای اخیر از مذاکره با مقامات ایران برای خرید گاز خبر دادند
رسانههای پاکستانی از درخواست نخستوزیر این کشور از آیتالله رئیسی برای
از سرگیری پروژه انتقال گاز ایران خبر دادند
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اخیراً عنوان کرد که رایزنی با همسایگان برای افزایش صادرات گاز کشور آغاز شده و نه تنها صادرات گاز بلکه اقدامات دیگری مانند ترانزیت و سوآپ نیز در دستور کار قرار گرفته است و به واسطه این اقدامات، تجارت گاز کشور تقویت خواهد شد. مجید چگنی به «ایران» خبر میدهد که «این مذاکرات وارد فاز جدید و جدیتری شده که زمینه لازم برای توسعه تجارت گاز طبیعی و فرآوردههای آن را در چهارچوب مکانیسمهای متنوع تجاری با توجه به ظرفیتها و نیازها فراهم میکند.» این موضوع را اخبار چند روز اخیر نیز تأیید میکند.
ایران دارنده ۱۸ درصد از میادین گازی جهان و سومین تولیدکننده گاز جهان است. ایران، ۲۲ پالایشگاه گازی دارد و روزانه یک میلیارد مترمکعب گاز که معادل بیش از ۵۵ میلیون بشکه نفت است، تولید میکند. در همین حال، ۳۸ هزار کیلومتر خط لوله گاز دارد که بیش از ۲۷ برابر قطر کره زمین است. با کمک این ظرفیتها، سال گذشته حدود
17 میلیارد مترمکعب گاز صادر کرده و در نیمه نخست امسال میزان صادرات گاز کشور 22 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است. اما با توجه به میزان تولید کنونی و میزان ذخایر گازی، میتوان گفت که ایران نتوانسته است به جایگاهی متناسب با میزان ذخایر و تولیدات خود دست یابد.
گروه اقتصادی / مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اخیراً عنوان کرد که رایزنی با همسایگان برای افزایش صادرات گاز کشور آغاز شده و نه تنها صادرات گاز بلکه اقدامات دیگری مانند ترانزیت و سوآپ نیز در دستور کار قرار گرفته است و به واسطه این اقدامات، تجارت گاز کشور تقویت خواهد شد. حالا مجید چگنی به «ایران» خبر میدهد که «این مذاکرات وارد فاز جدید و جدیتری شده که زمینه لازم برای توسعه تجارت گاز طبیعی و فرآوردههای آن را در چهارچوب مکانیسمهای متنوع تجاری با توجه به ظرفیتها و نیازها فراهم میکند.» این موضوع را اخبار چند روز اخیر نیز تأیید میکند.
میزان صادرات گاز ایران
ایران دارنده ۱۸ درصد از میادین گازی جهان و سومین تولیدکننده گاز جهان است. در این راستا، ۲۲ پالایشگاه گازی دارد و روزانه یک میلیارد مترمکعب گاز که معادل بیش از ۵۵ میلیون بشکه نفت است، تولید میکند. در همین حال، ۳۸ هزار کیلومتر خط لوله گاز دارد که بیش از ۲۷ برابر قطر کره زمین است. با کمک این ظرفیتها، سال گذشته حدود 17 میلیارد مترمکعب گاز صادر کرده و در نیمه نخست امسال میزان صادرات گاز کشور 22 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است. اما با توجه به میزان تولید کنونی و میزان ذخایر گازی، میتوان گفت که ایران نتوانسته است به جایگاهی متناسب با میزان ذخایر و تولیدات خود دست یابد. در حال حاضر ترکیه، ارمنستان، نخجوان، آذربایجان و عراق مقاصد صادراتی گاز ایران هستند و کشورمان ۶ نقطه واردات و صادرات گاز دارد اما تنها ۶ درصد از تولید سالانه گاز کشور صادر میشود. در خصوص اینکه چرا صادرات گاز کشور متناسب با تولید نیست، کارشناسان میگویند که عقبماندگی در توسعه میادین گازی، بهینه نبودن مصرف و پایین بودن بهرهوری و غفلت از مذاکرات و دیپلماسی گازی با همسایگان در سالهای اخیر موانع اصلی بودهاند. از این رو در ماههای اخیر، ایران در هر 3 محور وارد عمل شده و در کنار این موارد، واردات گاز از کشورهایی که مازاد تولید دارند –مانند روسیه- را در دستور کار قرار داده است. این واردات مطابق با سیاست هاب (قطب) گازی منطقه است که اشاره میکند: ایران باید از هر کشوری که مازاد تولید دارد، گاز وارد کند و متناسب با آن به هر کشور متقاضی صادر کند.
تمایل طالبان برای واردات گاز از ایران
یکی از کشورهایی که میتواند مقصد گاز ایران باشد، افغانستان است. هفته گذشته وزیر تجارت طالبان اعلام کرد که نماینده ایران در امور افغانستان برای ترانزیت نفت و واردات گازبه این کشور اعلام آمادگی کرده است. نورالدین عزیزی، وزیر تجارت دولت موقت طالبان از رایزنی کشورش با مقامات ایران برای واردات گاز و فرآوردههای نفتی خبر داده و میگوید که طی جلسهای با واردکنندگان موادنفتی افغانستان، حسن کاظمیقمی نماینده ویژه رئیس جمهوری اسلامی ایران در این باره اعلام آمادگی کشورش را عنوان کرده است. او در این جلسه همچنین گفته است که لیست شرکتهای واردکننده مواد نفتی و گاز از روسیه و ایران بزودی تهیه خواهد شد. پیشبینی میشود که افغانستان حداقل 5 میلیارد مترمکعب در سال ظرفیت واردات گاز ایران را داشته باشد.
از سرگیری پروژه گازی ایران و پاکستان
اخیراً رسانههای پاکستان ضمن انتقاد از تعلل دولتهای مختلف اسلامآباد در قبال طرح آیپی، از این طرح بهعنوان کوتاهترین، امنترین، آسانترین و اقتصادیترین مسیر دستیابی این کشور به انرژی نام بردهاند و آن را از دولت مطالبه کردهاند. از جمله روزنامه اکسپرس تریبیون پاکستان که چهارشنبه هفته گذشته در گزارشی نسبت به این موضوع واکنش نشان داد و به نقل از مقامات کشورش نوشت: «با وجود تحریمهای امریکا علیه ایران، پاکستان تعهد خود را برای اجرای پروژه خط لوله گاز ایران-پاکستان (IP) از سر میگیرد.»
براساس گزارش اکسپرس تریبیون، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان در دیدار با سید ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور در حاشیه نشست اخیر سازمان همکاریهای شانگهای (SCO) در سمرقند، اعلام کرده این کشور تعهد خود را برای اجرای پروژه خط لوله گاز ایران- پاکستان، از سر میگیرد.
ایده احداث «خط لوله صلح» در سال ۱۹۹۰ مطرح شد و ابتدا قرار بود این خط لوله که گاز ایران را به پاکستان و هندوستان منتقل میکرد، پیامآور صلح و دوستی در شبهقاره باشد. با توجه به اینکه توافقشده بود هند و پاکستان برای تأمین امنیت این خط لوله، اختلافهای خود را کاهش دهند، این خط لوله انتقال گاز به خط لوله صلح موسوم شد. براساس توافق اولیه، قرار بود این خط لوله ۲۷۰۰ کیلومتری گاز صادراتی ایران را از مسیر پاکستان به هند منتقل کند. پیشبینی شده بود که در صورت توافق نهایی ۱۱۰۰ کیلومتر از این خط لوله در ایران، ۱۰۰۰ کیلومتر در پاکستان و ۶۰۰ کیلومتر در هند احداث شود. اما هند بهدلیل اختلافهایش با پاکستان از این قرارداد کنار کشید و پاکستان با ایران توافق کرد که این طرح بین این دو کشور اجرا شود و از این رو نام خط لوله صلح به خط لوله ایران - پاکستان (آیپی IP) تغییر کرد. طبق طرح اولیه قرار شده بود که روزانه ۱۵۰ میلیون مترمکعب گاز ایران به هند و پاکستان صادر شود که ۹۰ میلیون مترمکعب آن برای هند و ۶۰ میلیون مترمکعب آن برای پاکستان در نظر گرفته شده بود. با وجود تمام اختلافات، قرارداد با پاکستان اواخر سال 2012 منعقد شد و قرار بود اول ژانویه 2015 گاز به پاکستان ارسال شود. اما پاکستان به بهانه تحریمها و فشارهای خارجی، تاکنون به تعهدهای خود در قبال قرارداد خاتمهیافتهاش با ایران برای تکمیل خط لوله آیپی در خاک خود عمل نکرده است. حالا گفته میشود که قرار است ایران خط لوله را در بخش ایرانی تکمیل کند و به مرز برساند، تا بهانهای برای بدعهدی پاکستان باقی نماند. این قرارداد از نوع Take or pay است و تکمیل بخش ایرانی خط لوله میتواند این هشدار را به پاکستان بدهد که یا مانند ترکیه معافیت از تحریم بگیرد و گاز ایران را دریافت کند، یا جریمه آن را بپردازد. البته با بحران گاز جهان، اکنون پاکستان نیز به اجرای این قرارداد تمایل نشان داده است.
افزایش فروش گاز به مشتریان
علاوه بر کشورهایی که مذاکرات با آنها در حال انجام است، ایران برنامه افزایش صادرات گاز به کشورهایی مانند عراق را نیز در دستور کار دارد. در این راستا، مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران در جریان سفر گروهی از وزارت برق عراق به ایران، از افزایش صادرات گاز به این کشور در سال ۱۴۰۱ خبر داد. محمدرضا جولایی با اشاره به مذاکرات در این نشست اظهار کرد: «بهصورت سالانه و فصلی، نشستهایی با مسئولان وزارت برق عراق حول محور قرارداد صادرات گاز به این کشور، انجام میشود و در این نشست نیز مباحث فنی و عملیاتی این فرایند مطرح شد.» مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران همچنین با اشاره به آغاز فصل سرد سال در کشور و افزایش مقدار مصرف گاز در بخش خانگی، بیان کرد: «با توجه به مقدار مصرف در ۶ ماه گذشته و مقدار گاز طبیعی مورد نیاز در ۶ ماه پیش رو، بررسیهای فنی و عملیاتی لازم انجام شد تا برای آن مشکلی نداشته باشیم و صادرات گاز طبق توافق انجامشده با طرفهای عراقی انجام شود.»
در همین حال، اخیراً مذاکراتی با ترکیه برای تمدید قرارداد موجود و همینطور افزایش صادرات گاز صورت گرفته که به تقویت برنامه تجارت گاز کشور کمک خواهد کرد. بر اساس مذاکراتی که این روزها در جریان است و جای آن در دولت قبل خالی بوده، به نظر میرسد که در سالهای آتی مراودات گازی کشور با همسایگان از سوآپ تا صادرات تقویت خواهد شد و به واسطه آن سهم ایران از بازار گاز از رقم اندک فعلی فراتر خواهد رفت. کارشناسان افزایش صادرات گاز ایران به 60 میلیارد مترمکعب را به واسطه این تعاملات و با استفاده از فرصت بحران گازی جهان، ممکن و قابل اجرا میدانند.
ایران دارنده ۱۸ درصد از میادین گازی جهان و سومین تولیدکننده گاز جهان است. ایران، ۲۲ پالایشگاه گازی دارد و روزانه یک میلیارد مترمکعب گاز که معادل بیش از ۵۵ میلیون بشکه نفت است، تولید میکند. در همین حال، ۳۸ هزار کیلومتر خط لوله گاز دارد که بیش از ۲۷ برابر قطر کره زمین است. با کمک این ظرفیتها، سال گذشته حدود
17 میلیارد مترمکعب گاز صادر کرده و در نیمه نخست امسال میزان صادرات گاز کشور 22 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است. اما با توجه به میزان تولید کنونی و میزان ذخایر گازی، میتوان گفت که ایران نتوانسته است به جایگاهی متناسب با میزان ذخایر و تولیدات خود دست یابد.
گروه اقتصادی / مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اخیراً عنوان کرد که رایزنی با همسایگان برای افزایش صادرات گاز کشور آغاز شده و نه تنها صادرات گاز بلکه اقدامات دیگری مانند ترانزیت و سوآپ نیز در دستور کار قرار گرفته است و به واسطه این اقدامات، تجارت گاز کشور تقویت خواهد شد. حالا مجید چگنی به «ایران» خبر میدهد که «این مذاکرات وارد فاز جدید و جدیتری شده که زمینه لازم برای توسعه تجارت گاز طبیعی و فرآوردههای آن را در چهارچوب مکانیسمهای متنوع تجاری با توجه به ظرفیتها و نیازها فراهم میکند.» این موضوع را اخبار چند روز اخیر نیز تأیید میکند.
میزان صادرات گاز ایران
ایران دارنده ۱۸ درصد از میادین گازی جهان و سومین تولیدکننده گاز جهان است. در این راستا، ۲۲ پالایشگاه گازی دارد و روزانه یک میلیارد مترمکعب گاز که معادل بیش از ۵۵ میلیون بشکه نفت است، تولید میکند. در همین حال، ۳۸ هزار کیلومتر خط لوله گاز دارد که بیش از ۲۷ برابر قطر کره زمین است. با کمک این ظرفیتها، سال گذشته حدود 17 میلیارد مترمکعب گاز صادر کرده و در نیمه نخست امسال میزان صادرات گاز کشور 22 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است. اما با توجه به میزان تولید کنونی و میزان ذخایر گازی، میتوان گفت که ایران نتوانسته است به جایگاهی متناسب با میزان ذخایر و تولیدات خود دست یابد. در حال حاضر ترکیه، ارمنستان، نخجوان، آذربایجان و عراق مقاصد صادراتی گاز ایران هستند و کشورمان ۶ نقطه واردات و صادرات گاز دارد اما تنها ۶ درصد از تولید سالانه گاز کشور صادر میشود. در خصوص اینکه چرا صادرات گاز کشور متناسب با تولید نیست، کارشناسان میگویند که عقبماندگی در توسعه میادین گازی، بهینه نبودن مصرف و پایین بودن بهرهوری و غفلت از مذاکرات و دیپلماسی گازی با همسایگان در سالهای اخیر موانع اصلی بودهاند. از این رو در ماههای اخیر، ایران در هر 3 محور وارد عمل شده و در کنار این موارد، واردات گاز از کشورهایی که مازاد تولید دارند –مانند روسیه- را در دستور کار قرار داده است. این واردات مطابق با سیاست هاب (قطب) گازی منطقه است که اشاره میکند: ایران باید از هر کشوری که مازاد تولید دارد، گاز وارد کند و متناسب با آن به هر کشور متقاضی صادر کند.
تمایل طالبان برای واردات گاز از ایران
یکی از کشورهایی که میتواند مقصد گاز ایران باشد، افغانستان است. هفته گذشته وزیر تجارت طالبان اعلام کرد که نماینده ایران در امور افغانستان برای ترانزیت نفت و واردات گازبه این کشور اعلام آمادگی کرده است. نورالدین عزیزی، وزیر تجارت دولت موقت طالبان از رایزنی کشورش با مقامات ایران برای واردات گاز و فرآوردههای نفتی خبر داده و میگوید که طی جلسهای با واردکنندگان موادنفتی افغانستان، حسن کاظمیقمی نماینده ویژه رئیس جمهوری اسلامی ایران در این باره اعلام آمادگی کشورش را عنوان کرده است. او در این جلسه همچنین گفته است که لیست شرکتهای واردکننده مواد نفتی و گاز از روسیه و ایران بزودی تهیه خواهد شد. پیشبینی میشود که افغانستان حداقل 5 میلیارد مترمکعب در سال ظرفیت واردات گاز ایران را داشته باشد.
از سرگیری پروژه گازی ایران و پاکستان
اخیراً رسانههای پاکستان ضمن انتقاد از تعلل دولتهای مختلف اسلامآباد در قبال طرح آیپی، از این طرح بهعنوان کوتاهترین، امنترین، آسانترین و اقتصادیترین مسیر دستیابی این کشور به انرژی نام بردهاند و آن را از دولت مطالبه کردهاند. از جمله روزنامه اکسپرس تریبیون پاکستان که چهارشنبه هفته گذشته در گزارشی نسبت به این موضوع واکنش نشان داد و به نقل از مقامات کشورش نوشت: «با وجود تحریمهای امریکا علیه ایران، پاکستان تعهد خود را برای اجرای پروژه خط لوله گاز ایران-پاکستان (IP) از سر میگیرد.»
براساس گزارش اکسپرس تریبیون، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان در دیدار با سید ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور در حاشیه نشست اخیر سازمان همکاریهای شانگهای (SCO) در سمرقند، اعلام کرده این کشور تعهد خود را برای اجرای پروژه خط لوله گاز ایران- پاکستان، از سر میگیرد.
ایده احداث «خط لوله صلح» در سال ۱۹۹۰ مطرح شد و ابتدا قرار بود این خط لوله که گاز ایران را به پاکستان و هندوستان منتقل میکرد، پیامآور صلح و دوستی در شبهقاره باشد. با توجه به اینکه توافقشده بود هند و پاکستان برای تأمین امنیت این خط لوله، اختلافهای خود را کاهش دهند، این خط لوله انتقال گاز به خط لوله صلح موسوم شد. براساس توافق اولیه، قرار بود این خط لوله ۲۷۰۰ کیلومتری گاز صادراتی ایران را از مسیر پاکستان به هند منتقل کند. پیشبینی شده بود که در صورت توافق نهایی ۱۱۰۰ کیلومتر از این خط لوله در ایران، ۱۰۰۰ کیلومتر در پاکستان و ۶۰۰ کیلومتر در هند احداث شود. اما هند بهدلیل اختلافهایش با پاکستان از این قرارداد کنار کشید و پاکستان با ایران توافق کرد که این طرح بین این دو کشور اجرا شود و از این رو نام خط لوله صلح به خط لوله ایران - پاکستان (آیپی IP) تغییر کرد. طبق طرح اولیه قرار شده بود که روزانه ۱۵۰ میلیون مترمکعب گاز ایران به هند و پاکستان صادر شود که ۹۰ میلیون مترمکعب آن برای هند و ۶۰ میلیون مترمکعب آن برای پاکستان در نظر گرفته شده بود. با وجود تمام اختلافات، قرارداد با پاکستان اواخر سال 2012 منعقد شد و قرار بود اول ژانویه 2015 گاز به پاکستان ارسال شود. اما پاکستان به بهانه تحریمها و فشارهای خارجی، تاکنون به تعهدهای خود در قبال قرارداد خاتمهیافتهاش با ایران برای تکمیل خط لوله آیپی در خاک خود عمل نکرده است. حالا گفته میشود که قرار است ایران خط لوله را در بخش ایرانی تکمیل کند و به مرز برساند، تا بهانهای برای بدعهدی پاکستان باقی نماند. این قرارداد از نوع Take or pay است و تکمیل بخش ایرانی خط لوله میتواند این هشدار را به پاکستان بدهد که یا مانند ترکیه معافیت از تحریم بگیرد و گاز ایران را دریافت کند، یا جریمه آن را بپردازد. البته با بحران گاز جهان، اکنون پاکستان نیز به اجرای این قرارداد تمایل نشان داده است.
افزایش فروش گاز به مشتریان
علاوه بر کشورهایی که مذاکرات با آنها در حال انجام است، ایران برنامه افزایش صادرات گاز به کشورهایی مانند عراق را نیز در دستور کار دارد. در این راستا، مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران در جریان سفر گروهی از وزارت برق عراق به ایران، از افزایش صادرات گاز به این کشور در سال ۱۴۰۱ خبر داد. محمدرضا جولایی با اشاره به مذاکرات در این نشست اظهار کرد: «بهصورت سالانه و فصلی، نشستهایی با مسئولان وزارت برق عراق حول محور قرارداد صادرات گاز به این کشور، انجام میشود و در این نشست نیز مباحث فنی و عملیاتی این فرایند مطرح شد.» مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران همچنین با اشاره به آغاز فصل سرد سال در کشور و افزایش مقدار مصرف گاز در بخش خانگی، بیان کرد: «با توجه به مقدار مصرف در ۶ ماه گذشته و مقدار گاز طبیعی مورد نیاز در ۶ ماه پیش رو، بررسیهای فنی و عملیاتی لازم انجام شد تا برای آن مشکلی نداشته باشیم و صادرات گاز طبق توافق انجامشده با طرفهای عراقی انجام شود.»
در همین حال، اخیراً مذاکراتی با ترکیه برای تمدید قرارداد موجود و همینطور افزایش صادرات گاز صورت گرفته که به تقویت برنامه تجارت گاز کشور کمک خواهد کرد. بر اساس مذاکراتی که این روزها در جریان است و جای آن در دولت قبل خالی بوده، به نظر میرسد که در سالهای آتی مراودات گازی کشور با همسایگان از سوآپ تا صادرات تقویت خواهد شد و به واسطه آن سهم ایران از بازار گاز از رقم اندک فعلی فراتر خواهد رفت. کارشناسان افزایش صادرات گاز ایران به 60 میلیارد مترمکعب را به واسطه این تعاملات و با استفاده از فرصت بحران گازی جهان، ممکن و قابل اجرا میدانند.
واکاوی مطالبات اخیر در میزگرد «ایران» با حضور علیرضا شجاعیزند و نعمتالله فاضلی ارادههایی برای گفتن و شنیدن
راهاندازی «خانه ملی گفتوگوی آزاد» در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد که میتواند گامی مؤثر برای بازسازی «امید اجتماعی» و قدمی در جهت به نتیجه رسیدن «مطالبات اجتماعی» باشد. هرچند برخی بر این باورند بیش از آنکه «ناگفتهها» در کار باشد پای «نشنیدنها» وسط است و ناآرامیهای اخیر را نتیجه انباشت مطالبات مردم و شنیده نشدن آنها در دورههای گذشته ارزیابی میکنند. این امر را در میزگردی با حضور دکتر علیرضا شجاعیزند، استاد جامعهشناسی دانشگاه تربیت مدرس و دکتر نعمتالله فاضلی، انسانشناس و رئیس سابق پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی به بحث گذاشتیم و پرسیدیم «گفتمان مطالبهگری» در کشور ما از چه ضعفها و آسیبهایی رنج میبرد؟ مواجهه کارگزاران با اعتراضات اجتماعی چه سازکاری باید داشته باشد؟
مهسا رمضانی
راهاندازی «خانه ملی گفتوگوی آزاد» در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد که میتواند گامی مؤثر برای بازسازی «امید اجتماعی» و قدمی در جهت به نتیجه رسیدن «مطالبات اجتماعی» باشد. هرچند برخی بر این باورند بیش از آنکه «ناگفتهها» در کار باشد پای «نشنیدنها» وسط است و ناآرامیهای اخیر را نتیجه انباشت مطالبات مردم و شنیده نشدن آنها در دورههای گذشته ارزیابی میکنند. این امر را در میزگردی با حضور دکتر علیرضا شجاعیزند، استاد جامعهشناسی دانشگاه تربیت مدرس و دکتر نعمتالله فاضلی، انسانشناس و رئیس سابق پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی به بحث گذاشتیم و پرسیدیم «گفتمان مطالبهگری» در کشور ما از چه ضعفها و آسیبهایی رنج میبرد؟ مواجهه کارگزاران با اعتراضات اجتماعی چه سازکاری باید داشته باشد؟ چقدر کثرتگرایی و رویکردهای متفاوت فرهنگی- اجتماعی به رسمیت شناخته میشوند؟ سامان سیاسی چقدر پذیرای نگاههای نقادانه است؟ و شکلگیری «خانه ملی گفتوگوی آزاد» چه رهاوردی برای ما خواهد داشت؟ آنچه میخوانید پاسخ اساتید به این پرسشها است.
«مطالبهگری» نیاز به پیششرطهایی دارد تا بتواند به نتیجه برسد؛ از مهمترین آنها ایجاد «فضای گفتوگو» در جامعه است. اما برخی از تحلیلگران از «تنگنای حضور» در فضای گفتمانی کشور حرف میزنند. حال میخواهیم از شما بشنویم که «گفتمان مطالبهگری» در کشور ما از چه ضعفها و آسیبهایی رنج میبرد که موجب شده مطالبه برخی جوانان به رخدادهای اخیر منجر شود؟
دکتر نعمتالله فاضلی: در این روزهای پرچالش همواره این پرسش را از خود میپرسم که آیا اساساً «گفتوگو» در این شرایط محلی از اعراب دارد؟ آیا به عنوان معلم میتوانم در گفتوگو با شما، صدایی را نمایندگی کنم؟ و اصلاً آیا این صدا شنیده میشود؟ گفتوگو در جامعه ما دشوار شده است. به همین دلیل ابتدا باید از خودمان بپرسیم که نفس این گفتوگو، مطالبهگری است یا نه؟ حداقل برای من این گفتوگو شکلی از بیان مطالبات جامعه معترضان است.
دکتر علیرضا شجاعیزند: اما من از این نشست چنین برداشتی ندارم. تصورم از حضور در این جلسه این نیست که نماینده گروه یا قشر خاصی از جامعه هستم و خود را برای ایفای چنین نقشی آماده نکردهام. برخلاف شما که از انسداد و دشواری گفتوگو در جامعه حرف میزنید، معتقدم ما همیشه خصوصاً در ساحت علم با هم گفتوگو کردهایم. اکنون هم به همان سیاق سابق به این نشست دعوت شدهام. ضمن اینکه قرار نیست چیزی جای چیز دیگری بنشیند؛ نه «مطالبه» و مطالبهگری جای «گفتوگو» را میگیرد و نه گفتوگو جای مطالبه را.
فاضلی: درست میفرمایید، بین ما همواره گفتوگو وجود داشته است؛ اما بسترها بر شرایط گفتوگو تأثیر میگذارند. نمیتوانیم وانمود کنیم که این روزها اتفاقی نیفتاده است؛ بنابراین باید خود را در برابر این پرسش قرار دهیم که به عنوان میانجی و در قالب گفتوگوی عقلانی چقدر میتوانیم به فهم این مطالبات و راههای طرح آن کمک کنیم؟ و چقدر میتوانیم بر حاکمیت، در مواجههاش با اندیشههای تازه و تغییر در سیاستها و گفتمانش، اثرگذار باشیم؟
شجاعیزند: لزومی ندارد در اتفاقات اخیر حتماً یکی از طرفهای ماجرا باشیم. میتوان به عنوان «یک فاعل شناسا» و «یک فرد دانشگاهی» با این اتفاقات مواجه شد و آن را به مثابه یک «ابژه» وارسی کرد. از این موضع، شاید بتوان جوانب مختلف ماجرا را تحلیل کرد و برای رفع و کاهش عوامل پدیدآورنده آن کمکی کرد. البته شما هم میتوانید رویکرد انتقادی خودتان را داشته باشید. اتفاقاً به دو دلیل مشخص با کسانی که رویکرد انتقادی و حتی اعتراضی به اوضاع دارند، همدل و همسخن هستم؛ نخست اینکه معتقدم منتقدان عموماً انسانهای فعالی هستند. وجود چنین دغدغهمندانی در جامعه، موهبت است و فینفسه ارزشمند؛ چرا که نشان میدهد کسانی هستند که نسبت به مسائل عمومی جامعه حساساند و نسبت به آن واکنش نشان میدهند؛ حتی اگر درکی سطحی از آن داشته باشند یا به خطا بیفتند. معتقدم کسی که اهل نقد و اعتراض است، انگیزههای مصلحانه دارد و این، ارزشمند است. دوم اینکه، برخی از این نقدها احتمالاً میتوانند در بهبود اوضاع مؤثر واقع شوند؛ به همین دلیل باید از آنها استقبال کرد. بنابراین کسانی را که نقد و مطالبه و اعتراض دارند، صرفنظر از مصداق و موضوعشان، تحسین میکنم.
«رویکرد انتقادی و اعتراضی» یک مبادره ذاتاً مصلحانه است و از این حیث با «حرکت و رویکرد انقلابی» فرق دارد. پیشفرض رویکرد مصلحانه این است که چیزی وجود دارد که شریف و ارزشمند است؛ چیزی که باید مجدانه از آن صیانت کرد تا دچار آسیب و کژی نشود، یا کمتر دچار شود. یک مصلح بیش از هر کس دیگری، نگران از دست رفتن و ضایع شدن آن «امر مهم» است. نقد و مطالبه و اعتراض او هم اتفاقاً برای این است که آن گوهر ثمین و اصیل و ارزشمند به بهترین وجه ممکن حفظ شود و به حیات خود ادامه دهد.
در حرکت و رویکرد انقلابی هم «امر مهم» موضوعیت دارد؛ اما فرقش در این است که موجود نیست و ممکن هم نمیشود؛ مگر با از میان برداشتن اوضاع موجود و یک بنیانگذاری جدید. پس لازم است قبل از ورود به بحث مشخص کنیم که کجا ایستادهایم و از چه موضع و جایگاهی به ماجرا نگاه میکنیم. درگیر و پیگیر «مسائل ایران» هستیم یا با «مسأله ایران» مواجهایم؟ کسی که درگیر «مسائل ایران» است لاجرم سراغ بحث و فحص علل نارضایتیها و اعتراضات میرود و از شرایط امکان اعتراض در ایران و لوازم ابراز آن پرسش میکند. اما برای کسی که درگیر «مسأله ایران» است، این قبیل بحثها اساساً بلاموضوع است. بر همین اساس است که میگویم نگاه و موضع ما باید روشن باشد و بگوییم که کجا ایستادهایم و چه موضعی در قبال «جمهوری اسلامی» و «مسائل جمهوری اسلامی ایران» داریم. باید مشخص شود که از چه منظر و موضعی به وقایع اخیر مینگریم؛ «رویکرد مصلحانه» داریم یا «رویکرد انقلابی»؟ اختلاف ما آیا در مسألهشناسی است و بر سر تشریح، اولویتبندی و حل مسائل ایران است یا خود جمهوری اسلامی است که اینک برای ما تبدیل به یک کلانمسأله شده است؟ نمیخواهم بگویم کسی حق ندارد جمهوری اسلامی را ابژه کند و خودِ آن را به مثابه یک مسأله ببیند؛ خیر. هیچ مانع برای آن نیست. اصرارم در اینجا بر تفکیک میان این دو نگاه است و مشخص شدن موضع از آن جهت که با اتخاذ هر کدام از این دو رویکرد، مسیر کار و جنس تحلیل، عوض میشود.
فاضلی: معتقدم در جنبش کنونی هر دو سطح وجود دارد. اتفاقاً این زاویه خوبی برای تحلیل است که بررسی کنیم چه اتفاقی میافتد که رویکرد گروهی، از «مسائل ایران» به «مسأله ایران» و کلیت سیستم کشیده میشود؟ از دهه 70 جنبشهای جدیدی در ایران شکل گرفت؛ در دوره اصلاحات «جنبش دموکراسیخواهی» سپس در سال 78 «جنبش دانشجویی»، سال 88 «جنبش سبز»، سپس اعتراضات 96 و 98 را شاهد بودیم که در تمام آنها «مسألههای ایران» مطرح شدند. مثلاً در جنبش دموکراسیخواهی گسترش مشارکت و توسعه سیاسی مطالبه شد و بعد «جنبش محیط زیستی» هم به آن اضافه شد. بعد بحرانهای اقتصادی نیز بر آن بار شد و سالهای 96 و 98 جنبش طبقات کمتربرخوردار شکل گرفت و مطالبات اقتصادی مطرح شد. در کنار همه این جنبشها و اعتراضات، گفتوگوها هم در تلویزیون و شبکههای اجتماعی شکل میگرفت. تحلیل مجموعه این روندها، ما را با این پرسش مواجه میکند که چقدر سامان سیاسی جامعه ما همپای این مطالبات خودش را تغییر داده و پاسخگوی این مطالبات شده است؟ چقدر از این مطالبات شنیده نشده است؟ گاهی واکنشها خشونتآمیز بود و نتیجه برعکس داشته و بسیاری از مسائل ما در حوزه دموکراسیخواهی، محیط زیستی و حتی اقتصادی حادتر شد و ناکارآمدیها حل نشد.
میخواهم بگویم نگاههای انتقادی و اعتراضی در جنبشهای گذشته، در دیالوگی سازنده با حاکمیت قرار نگرفت یا گوش شنوایی نبود تا تغییراتی را به طور سیستماتیک اعمال کند. وقتی مشارکت سیاسی همچنان پایین است، وقتی زندگی عادی مردم روانتر نشده، وقتی مطالبات زنان پاسخ مناسب پیدا نمیکند، وقتی زندگی خصوصی، سلیقهها، ذائقهها و تفاوتها جایگاه مناسبی در سیاستها پیدا نمیکند، وقتی که تفکیک نهادی پذیرفته نمیشود و مرزهای میان اقتصاد، دانشگاه، آموزش و سیاست دائماً نقض میشود و استقلال نهادی به رسمیت شناخته نشده و تشدید هم میشود، اینجا است که مسائل انباشته شده ما را به سمت «مسأله شدن ایران» پیش میبرد.
اگر سازگاری و انطباق نظام سیاسی با واقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به طور سیستماتیک انجام میشد به عنوان مثال آزادی آکادمیک بیشتر شده و مداخله حکومت در دانشگاه اصلاح میشد، مشارکت سیاسی مردم افزایش پیدا میکرد، احزاب شکل واقعیتری پیدا میکردند، بحرانهای زیستمحیطی کاهش پیدا میکرد، اقتصاد روند رو به بهبودی میداشت و جامعه زنان، جوانان، اقلیتهای مذهبی و قومی افق روشنی را برای خود متصور میشدند آنگاه حل «مسائل ایران» را پیشرو داشتیم نه «مسأله شدن ایران» را! اما وقتی سازکارهای مطالبهگری درست عمل نمیکند، رسانهها و ساختار فرهنگ و سیاست به «تکثرگرایی» پایبند نیستند و تنها گروه خاصی را نمایندگی میکنند و از طرف دیگر با ناکارآمدیهایی هم مواجه هستیم، اینجا است که «مسأله ایران» شکل میگیرد. البته منکر دخالت عوامل جهانی در شکلگیری این امر نیستم. اما میخواهم از شما بپرسم که چرا اساساً «مسأله ایران» شکل گرفت؟
شجاعیزند: عرض کردم که مطالبهگری در دو سطح «مسائل ایران» و «مسأله ایران» متفاوت است و هر یک مقتضیاتی دارند و نمیتوان در هر دو زمین به نحو همزمان بازی کرد.
فاضلی: معتقدم اکنون «مسأله ایران» به شکل پررنگتری در حوزه عمومی مطرح میشود و راه مواجهه با مطالبات جدید این است که «چرخش گفتمانی» در نظام سیاسی صورت گیرد. در چرخش گفتمانی چند اتفاق باید رخ دهد و یکی از مهمترین آنها «تکثرگرایی» و «پذیرش تفاوتها» است. تفاوتهای قومیتی، فرهنگی، زنان و جوانان و... به رسمیت شناخته شوند و معنای آن، این است که در سیاستهای آموزشی، فرهنگی، رفاهی تجدیدنظری صورت گرفته و تفاوتها برجسته شود. به جای «خشونت گفتمانی» که موجب تحقیر و به حاشیه راندن گروههایی از جامعه میشود حقوق شهروندی برابر آنان را به رسمیت بشناسیم.
شجاعیزند: چه شاهدی بر ادعای خود دارید که تا به امروز این برابری و حقوق شهروندی رعایت نشده است؟
فاضلی: شواهد بسیاری دارم و چند کتاب در این زمینه نوشتهام و مقالات مفصل در اینباره دارم. ما بهطور سیستماتیک به طرد اجتماعی اقلیتها و تفاوتها میپردازیم.
شجاعیزند: با وجود همه پیشرفتهایی که در موقعیت اجتماعی زنان از جمله بالا رفتن سطح تحصیلات و کسب تخصص در زمینههای مختلف و حضور اجتماعی و سیاسی و دستیابی به مناصب مدیریتی زنان صورت گرفته است، آیا همچنان به «طرد اجتماعی» آنان باور دارید؟!
فاضلی: بله. «سیاست پذیرش تفاوتها» به این معنا نیست که در زمینه توسعه و رفاه اجتماعی اتفاقی نیفتاده است؛ بلکه بدین معنا است که این پیشرفتها در کنارهمان خشونت گفتمانی رقم خورده است.
شجاعیزند: «خشونت گفتمانی» به چه معنا است؟ نمیشود بهراحتی از این تعابیر استفاده کرد. باید برای ادعای خود در مناسبات قومی و مناسبات جنسی و در دانشگاه شواهد و آمارهایی ارائه دهید. دانشگاههای ما اتفاقاً بیش از آنکه در موضع دفاع از دولتها باشند، مواضع مستقل و انتقادی دارند. در موارد بسیاری حتی بیش از وفاداری به گفتمان جمهوری اسلامی، به گفتمانهای رقیب آن گرایش دارند. اتفاقاً یک جریان قوی در دانشگاهها هستند و در تمامی ادوار هم به فعالیت خود ادامه داده و میدهند. این چه «گفتمان خشونتی» است که نخواسته یا نتوانسته این صداها را سرکوب کند؟
آنچه که از صحبتهای شما و آثارتان استنباط میکنم این است که شما، هنوز درگیر «مسائل ایران» هستید و به مرحله «مسأله دیدن ایران» نرسیدهاید. چون بهدنبال راهحل هستید؛ حتی آنجا که از «چرخش گفتمانی» برای حل مسائل حرف میزنید هم، درگیر «مسائل ایران» هستید. وقتی کسی در مسألهای غور میکند و جوانب را میشکافد و راهحلهایی ارائه میدهد و تلاش میکند آنها را به گوش کارگزاران و سیاستگذاران برساند، نشان میدهد که درگیر «مسائل ایران» است. جمهوری اسلامی نیز اتفاقاً به چنین دانشگاهیانی نیاز دارد که مسائل آن را که فهرست بلندبالایی هم دارد، واکاوی کنند و بکوشند ولو یک مسأله را حل کنند و سعی کنند تا بر سیاستگذاران تأثیر بگذارند. البته گروهی هم هستند که اساساً بهدنبال مسأله و حل مسائل نیستند؛ بلکه با فضاسازی و بزرگنمایی میخواهند مردم و مسئولان را به این نتیجه برسانند که نه تنها این نظام از پس حل مسائلش بر نمیآید، بلکه خود، یک مسأله لاینحل است.
فاضلی: مطالبهگری در جامعه امروز و فردای ما وقتی امکانپذیر است که «چرخش گفتمانی» بهوجود آید.
شجاعیزند: در چهار دهه از عمر جمهوری اسلامی در ایران، چند گفتمان بر مسند قدرت نشستهاند. پس چطور از فقدان چرخش گفتمانی حرف میزنید؟ مگر اینکه منظورتان چیزی فراتر از این باشد.
فاضلی: هر وقت که جامعه احساس کند مجبور نیست در «دایره دروغ» زندگی کند، چرخش گفتمانی محقق شده است. منظور از زندگی در «دایره دروغ» این است که «خود بودن» به رسمیت شناخته نمیشود؛ سلیقه موسیقایی، سلیقه زیباییشناختی، سلیقه مدیریت بدن و... افراد متفاوت جامعه به رسمیت شناخته نمیشود.
شجاعیزند: «خود بودن» خواسته بسیار نیک و بجایی است. انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی هم اتفاقاً در مسیر همین «خود بودن» شکل گرفته است. سؤال اما اینجاست که چرا گرایش و تقلید از فرهنگ مسلط غربی را که دل برخی از جوانان ما را برده، مصداقی از «خود بودن» میپندارید؟ چرا «خود بودن» را صرفاً در مخالفت با جمهوری اسلامی تعریف میکنید و به خاستگاه و عقبه آنکه «گفتمان مدرن» و تقلید از فرهنگ غربی است، توجهی ندارید؟
فاضلی: منظورم این است که باید اجازه دهیم که مردم در «دایره حقیقت» زندگی کنند. اکنون بسیاری در «دایره کتمان» زندگی میکنند؛ نوع پوشش، سبک زندگی، سلیقه موسیقایی و... خود را کتمان میکنند.
شجاعیزند: چه کتمانی؟! اکنون یک رسانه دولتی از شما خواسته که بیایید و حرفتان را بزنید و خودتان باشید. اگر بنا بر کتمان بود، دیگر نیازی به نشاندن بنده و شما در مقابل هم نبود. «خود بودن» مورد نظر شما را هم میشود کمابیش در کف خیابان مشاهده کرد؛ انواع تیپها و سبکهای پوشش و انواع سبکهای زندگی و انواع سلایق و پسند و ناپسندها در جامعه ما وجود دارد. در عین حال حسب اقتضائات حاکم بر زندگی جمعی، چهارچوبی دارد و حدی بر آن مترتب شده است.
فاضلی: گفتمان رسمی ما این «خود بودن» را همراه با «به حاشیه راندن» تَحَمُل میکند. شاید بتوان برآمدن شعار «زن، زندگی، آزادی» در اعتراضات اخیر را هم در همین راستا تفسیر کرد.
شجاعیزند: اگر اعتراضات را تنها به این شعار فرو بکاهید، به کل این جریان اهانت کردهاید و مسائل و مطالبات آن را به اهداف تجزیهطلبانه یک گروه خاص تقلیل دادهاید. برخلاف شما که اصرار دارید با استناد به این قبیل نشانهها، به آشوبهای اخیر وجاهت «فرهنگی» بدهید و از آن با عنوان «جنبش» یاد کنید؛ معتقدم این حرکتها نه با مشخصههای یک «جنبش اعتراضی» تطابق دارد و نه خاستگاه و وجاهت «فرهنگی» دارند. مسأله نه مربوط به پوشش و حجاب است و نه مربوط به زن و سبک زندگی خود را داشتن. مسأله، جمهوری اسلامی است؛ مسأله، ایران است.
اعتراضات اخیر تمایزات بسیاری با نمونههای قبلی دارد. از این جهت که فاقد هرگونه بنیان فکری و گفتمان سیاسی است؛ فاقد رأس و بدنه است و با وجود گستردگی جغرافیایی، نتوانسته مردم را با خود همراه کند. این، بهدلیل ناپایداری و خشونت جاری در آن است. عجیب است که شما از آن با عنوان «جنبش فرهنگی» یاد میکنید.
کسانی پیشتر گفتهاند که «اعتراضات، هسته جنبش است». بر این اساس، اعتراضات بهانه است و قرار است با فضاسازی در اطراف آن، جمعیت بیشتری را به کف خیابان آورند و سطح خواستهها و مطالبات را بهتدریج بالا ببرند تا به یک جنبش بزرگ با اهدافی راهبردیتر بدل شود؛ جنبشی که میتواند مقدمه یک حرکت انقلابی برای فروپاشی باشد. «اعتراضات، هسته جنبش است»، سخن درستی است؛ اما یک شرط مغفول و ناگفته هم دارد؛ اعتراضات در صورتی هسته یک جنبش میشود که شرایط ساختاری وعوامل بنیادی آن هم وجود داشته باشد. در چنین شرایطی حتی نیاز به اعتراضات صنفی و سیاسی هم نیست. یک حادثه هم میتواند جرقه یک حرکت و شورش انقلابی شود؛ چنانکه در تجربه انقلاب اسلامی هم شاهدش بودیم. در این صورت نه اعتراضات «موضوعیت» دارند و نه موضوع آن و نه کیستی معترضان (قومی، طبقاتی، قشری، سنی، جنسی و...) اهمیت دارند. اینها همگی «طریقیت» دارند؛ چرا؟ چون فرصتی را فراهم میآورند برای رفتن به سوی یک جنبش فراگیر.
میخواهم بگویم اگر تعیین تکلیف نکنیم که در کجا ایستادهایم و مطالبات ما از چه سنخی است، انتظارات و توقع ما از اعتراضات هم عوض میشود. اعتراض را دیگر به مثابه «موضوعی» که باید بدان توجه کرد و روی آن کار کرد و زمینههای آن را برطرف کرد، نمیبینیم؛ اینها «طریقیت» پیدا میکنند برای منظورهای دیگر.
فاضلی: آقای دکتر، هم من و هم شما باید نسبت به «واقعیت» متعهد باشیم. فقط این نیست که دستگاههای مفهومی خلق کنیم و برآیند نهایی گفتوگو در این دستگاه مفهومی این باشد که اتفاقی نیفتاده و سیستم کارش را درست انجام میدهد. شیوه سخن شما همان شیوهای است که در گفتمان رسمی هم وجود دارد. شما «صداها» و «مسألهها» را به حاشیه میبرید و سعی میکنید با ارائه تصویری بزرگتر، معترضان را معاندین جمهوری اسلامی جلوه دهید که قصدشان نابود کردن حکومت است. این بدیهی است که انقلاب از ابتدا مخالفانی داشته و همچنان نیز دارد. موضع من توضیح ساز کار مخالفان نیست. در مقام یک دانشگاهی که در ایران زندگی میکنم، حرف میزنم و معتقدم در یک روند تدریجیِ تاریخی لایههای متعدد جنبشها و اعتراضات شکل گرفتهاند ولی متناسب با مطالباتی که در جریان این اعتراضات طرح شده، تغییراتی در گفتمان رسمی صورت نگرفته است و پاسخ مکفی به مطالبات داده نشده است.
پیشتر به گفتمان سیاست تفاوت و تحقیر اشاره کردم. وقتی ما یک سیستم گزینش درست میکنیم و به طور سیستماتیک از افراد درخصوص اعتقادات شخصی و زندگی خصوصیشان سؤال میکنیم آشکارا به تحقیر اجتماعی افراد میپردازیم. برای شمای نوعی که صددرصد با سیستم سازگاری دارید، این تحقیر نیست اما برای کسی که متفاوت است یا حتی کسی که لزومی نمیبیند که حکومت در مورد زندگی خصوصیاش کنجکاوی کند، تحقیر محسوب میشود. معتقدم آرمان «زن، زندگی، آزادی» صرفنظر از پیشینهای که دارد یک آرمان اجتماعی و فرهنگی است که از درون تحولات جامعه بیرون آمده و اگر میخواستیم مطالباتی را که از دل این تحولات شکل گرفتهاند با مفاهیم دیگری صورتبندی کنیم، باز به همین محتواها میرسیدیم.
بپذیریم که تحولاتی در سطح جامعه ایران رخ داده و پژوهشهای پیمایشی و کیفی هم در ایران نشان میدهد که ارزشهای اجتماعی و فرهنگی جامعه در فرایندی تدریجی تغییر کردهاند و نیاز جامعه به داشتن سبک زندگی جدید برجسته شده است. منظور از «سبک زندگی جدید» به رسمیت شناخته شدن عرصه خصوصی است؛ بدین معنا که حکومت نوع موسیقی شهروندان را تعیین نکند، در مدیریت بدن مداخله نکند، به روابط بینفردی ورود نکند.
«آرمان زندگی» مطالبه جمعیت قابل توجهی از بدنه اجتماعی جامعه ما و البته مطالبه معترضان وقایع اخیر است. بپذیریم آزادی خودبیانگری، آزادی آکادمیک، آزادی اندیشه، آزادیهای مدنی و اجتماعی به مثابه «تقاضای اجتماعی» در بدنه جامعه ایران وجود دارد. همچنین مفهوم زن در اینجا بر نابرابریهای جنسیتی تأکید دارد و البته این بدین معنا نیست که زنان از هیچ امکانی در حوزههای تحصیلی، اشتغال و... برخوردار نبودهاند؛ اما آن چیزی که باعث میشود تا زنان در این جنبش برجسته شوند، به نقاط حساسی از زندگیشان برمیگردد که توسط حاکمیت مورد مداخله قرار گرفته است. به همین دلیل معتقدم مطالبه «زن، زندگی، آزادی» از بطن جامعه است و این درست نیست با نادیده گرفتن نسبت این شعار با تحولات جامعه ایرانی صرفاً آن را به یک گروهک خاص نسبت دهیم و پرونده آن را ببندیم و چرایی مسأله شدن و طرح شدن این شعار را از دستور کارمان خارج کنیم. علاوه بر این، ما در یک «جامعه سیارهای» زندگی میکنیم؛ ما فقط در ایران زندگی نمیکنیم بلکه در جهان زندگی میکنیم. در جهان زیستن، ساختار احساسات، عواطف و باورهایی را بهوجود میآورد و مسأله اینجا است که گفتمان رسمی این تغییرات را به رسمیت نمیشناسد.
شجاعیزند: در اینکه با تحولاتی در سطح جهانی درخصوص زنان مواجه هستیم، شکی نیست؛ در عین حال باید توجه داشت که روندهای جهانی اموری خودبهخودی نظیر اتفاقات طبیعی نیست. جهتگیریهایی دارد و ارادههایی در پس آن است و این قدرت و قابلیت را هم دارند که آنها را به امری جهانی بدل کنند. «جهانیشدن» در واقع همان جهانیسازیِ مطامع و اغراض قدرتهای مسلط است. اینکه روندی از جهانیسازیِ فرهنگ غربی و «اهمیتیابیِ بدن» و «نگاه کالایی به زن» وجود دارد و در حال وقوع است، بر درستی و حقانیت آن صحه نمیگذارد. این «شدن»ها میخواهند نوعی حتمیت و طبیعی بودن را القا کنند؛ در حالی که نه طبیعی هستند و نه حتمیتی در کار است.
در مواجهه با «سیارهای شدنِ جامعه»، به تعبیر شما، باید به سه جنبه اشاره کنم؛ نخست، «فرهنگ» هر جامعه است که میتواند با وجود روندهای جهانیسازی، تمایزات خود را حفظ کند. کما اینکه در کشورهای غربی هم که از دور یکدست به نظر میرسند، این تمایزات وجود دارد و اتفاقاً بر حفظ و تقویت این تفاوتها هم اصرار دارند. بنابراین، نمیتوان و نباید تفاوتهای فرهنگی را به اعتبار اینکه یک جریان جهانیِ همسانساز وجود دارد، نادیده گرفت و فرهنگ غنی و تاریخی خود را به کوتاه آمدن و مدارا با آن دعوت کرد.
دوم اینکه، باید به «اقتضائات حیات اجتماعی» که نیازمند میزانی از وحدت و هویت انسجامبخش است، توجه کرد. برخی از محدودیتهای مربوط به سبک زندگی، ناشی از زندگی اجتماعی است. اختصاص به ما هم ندارد؛ در همه جوامع، حتی در جوامع غربی نیز حاکم است. شما حق دارید که در عرصه خصوصیتان کاملاً به سبک و سیاقی که مایلید رفتار کنید اما وقتی به «حیات اجتماعی بزرگتر» پا میگذارید، دیگر نمیتوانید به روال شخصی خود عمل کنید. زیرا باعث اختلال و آشفتگی و به راه افتادن انواع منازعهها میشود. عرصه اجتماعی یک بخش مشاع است و لاجرم باید مخرج مشترکهایی در آن رعایت شود.
سوم اینکه، به جای تعبیر «خشونت گفتمانی» که بارها در فرمایشات شما طرح شد، میتوان از «مقاومت گفتمانی» در برابر هجوم گفتمانی غرب و جهانیسازی آن استفاده کرد. خشونت آنجا است که غرب به انحای طرق اصرار دارد جهتگیریهای فرهنگی و آموزشی خود را در قالب سندی به نام 2030 بر تمامی جوامع تحمیل کند.
فاضلی: اگر میخواهیم چرخش گفتمانی داشته باشیم و بازسازیهایی را در دستور کار قرار دهیم باید «مردم» و «خواست اجتماعی» را مبنا قرار دهیم. بنابراین اگر «مردم» سند یا برنامهای را با سبک زندگی خود نزدیک میبینند، اشکالی در عملیاتی شدن آن نباید وجود داشته باشد.
مهسا رمضانی
راهاندازی «خانه ملی گفتوگوی آزاد» در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد که میتواند گامی مؤثر برای بازسازی «امید اجتماعی» و قدمی در جهت به نتیجه رسیدن «مطالبات اجتماعی» باشد. هرچند برخی بر این باورند بیش از آنکه «ناگفتهها» در کار باشد پای «نشنیدنها» وسط است و ناآرامیهای اخیر را نتیجه انباشت مطالبات مردم و شنیده نشدن آنها در دورههای گذشته ارزیابی میکنند. این امر را در میزگردی با حضور دکتر علیرضا شجاعیزند، استاد جامعهشناسی دانشگاه تربیت مدرس و دکتر نعمتالله فاضلی، انسانشناس و رئیس سابق پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی به بحث گذاشتیم و پرسیدیم «گفتمان مطالبهگری» در کشور ما از چه ضعفها و آسیبهایی رنج میبرد؟ مواجهه کارگزاران با اعتراضات اجتماعی چه سازکاری باید داشته باشد؟ چقدر کثرتگرایی و رویکردهای متفاوت فرهنگی- اجتماعی به رسمیت شناخته میشوند؟ سامان سیاسی چقدر پذیرای نگاههای نقادانه است؟ و شکلگیری «خانه ملی گفتوگوی آزاد» چه رهاوردی برای ما خواهد داشت؟ آنچه میخوانید پاسخ اساتید به این پرسشها است.
«مطالبهگری» نیاز به پیششرطهایی دارد تا بتواند به نتیجه برسد؛ از مهمترین آنها ایجاد «فضای گفتوگو» در جامعه است. اما برخی از تحلیلگران از «تنگنای حضور» در فضای گفتمانی کشور حرف میزنند. حال میخواهیم از شما بشنویم که «گفتمان مطالبهگری» در کشور ما از چه ضعفها و آسیبهایی رنج میبرد که موجب شده مطالبه برخی جوانان به رخدادهای اخیر منجر شود؟
دکتر نعمتالله فاضلی: در این روزهای پرچالش همواره این پرسش را از خود میپرسم که آیا اساساً «گفتوگو» در این شرایط محلی از اعراب دارد؟ آیا به عنوان معلم میتوانم در گفتوگو با شما، صدایی را نمایندگی کنم؟ و اصلاً آیا این صدا شنیده میشود؟ گفتوگو در جامعه ما دشوار شده است. به همین دلیل ابتدا باید از خودمان بپرسیم که نفس این گفتوگو، مطالبهگری است یا نه؟ حداقل برای من این گفتوگو شکلی از بیان مطالبات جامعه معترضان است.
دکتر علیرضا شجاعیزند: اما من از این نشست چنین برداشتی ندارم. تصورم از حضور در این جلسه این نیست که نماینده گروه یا قشر خاصی از جامعه هستم و خود را برای ایفای چنین نقشی آماده نکردهام. برخلاف شما که از انسداد و دشواری گفتوگو در جامعه حرف میزنید، معتقدم ما همیشه خصوصاً در ساحت علم با هم گفتوگو کردهایم. اکنون هم به همان سیاق سابق به این نشست دعوت شدهام. ضمن اینکه قرار نیست چیزی جای چیز دیگری بنشیند؛ نه «مطالبه» و مطالبهگری جای «گفتوگو» را میگیرد و نه گفتوگو جای مطالبه را.
فاضلی: درست میفرمایید، بین ما همواره گفتوگو وجود داشته است؛ اما بسترها بر شرایط گفتوگو تأثیر میگذارند. نمیتوانیم وانمود کنیم که این روزها اتفاقی نیفتاده است؛ بنابراین باید خود را در برابر این پرسش قرار دهیم که به عنوان میانجی و در قالب گفتوگوی عقلانی چقدر میتوانیم به فهم این مطالبات و راههای طرح آن کمک کنیم؟ و چقدر میتوانیم بر حاکمیت، در مواجههاش با اندیشههای تازه و تغییر در سیاستها و گفتمانش، اثرگذار باشیم؟
شجاعیزند: لزومی ندارد در اتفاقات اخیر حتماً یکی از طرفهای ماجرا باشیم. میتوان به عنوان «یک فاعل شناسا» و «یک فرد دانشگاهی» با این اتفاقات مواجه شد و آن را به مثابه یک «ابژه» وارسی کرد. از این موضع، شاید بتوان جوانب مختلف ماجرا را تحلیل کرد و برای رفع و کاهش عوامل پدیدآورنده آن کمکی کرد. البته شما هم میتوانید رویکرد انتقادی خودتان را داشته باشید. اتفاقاً به دو دلیل مشخص با کسانی که رویکرد انتقادی و حتی اعتراضی به اوضاع دارند، همدل و همسخن هستم؛ نخست اینکه معتقدم منتقدان عموماً انسانهای فعالی هستند. وجود چنین دغدغهمندانی در جامعه، موهبت است و فینفسه ارزشمند؛ چرا که نشان میدهد کسانی هستند که نسبت به مسائل عمومی جامعه حساساند و نسبت به آن واکنش نشان میدهند؛ حتی اگر درکی سطحی از آن داشته باشند یا به خطا بیفتند. معتقدم کسی که اهل نقد و اعتراض است، انگیزههای مصلحانه دارد و این، ارزشمند است. دوم اینکه، برخی از این نقدها احتمالاً میتوانند در بهبود اوضاع مؤثر واقع شوند؛ به همین دلیل باید از آنها استقبال کرد. بنابراین کسانی را که نقد و مطالبه و اعتراض دارند، صرفنظر از مصداق و موضوعشان، تحسین میکنم.
«رویکرد انتقادی و اعتراضی» یک مبادره ذاتاً مصلحانه است و از این حیث با «حرکت و رویکرد انقلابی» فرق دارد. پیشفرض رویکرد مصلحانه این است که چیزی وجود دارد که شریف و ارزشمند است؛ چیزی که باید مجدانه از آن صیانت کرد تا دچار آسیب و کژی نشود، یا کمتر دچار شود. یک مصلح بیش از هر کس دیگری، نگران از دست رفتن و ضایع شدن آن «امر مهم» است. نقد و مطالبه و اعتراض او هم اتفاقاً برای این است که آن گوهر ثمین و اصیل و ارزشمند به بهترین وجه ممکن حفظ شود و به حیات خود ادامه دهد.
در حرکت و رویکرد انقلابی هم «امر مهم» موضوعیت دارد؛ اما فرقش در این است که موجود نیست و ممکن هم نمیشود؛ مگر با از میان برداشتن اوضاع موجود و یک بنیانگذاری جدید. پس لازم است قبل از ورود به بحث مشخص کنیم که کجا ایستادهایم و از چه موضع و جایگاهی به ماجرا نگاه میکنیم. درگیر و پیگیر «مسائل ایران» هستیم یا با «مسأله ایران» مواجهایم؟ کسی که درگیر «مسائل ایران» است لاجرم سراغ بحث و فحص علل نارضایتیها و اعتراضات میرود و از شرایط امکان اعتراض در ایران و لوازم ابراز آن پرسش میکند. اما برای کسی که درگیر «مسأله ایران» است، این قبیل بحثها اساساً بلاموضوع است. بر همین اساس است که میگویم نگاه و موضع ما باید روشن باشد و بگوییم که کجا ایستادهایم و چه موضعی در قبال «جمهوری اسلامی» و «مسائل جمهوری اسلامی ایران» داریم. باید مشخص شود که از چه منظر و موضعی به وقایع اخیر مینگریم؛ «رویکرد مصلحانه» داریم یا «رویکرد انقلابی»؟ اختلاف ما آیا در مسألهشناسی است و بر سر تشریح، اولویتبندی و حل مسائل ایران است یا خود جمهوری اسلامی است که اینک برای ما تبدیل به یک کلانمسأله شده است؟ نمیخواهم بگویم کسی حق ندارد جمهوری اسلامی را ابژه کند و خودِ آن را به مثابه یک مسأله ببیند؛ خیر. هیچ مانع برای آن نیست. اصرارم در اینجا بر تفکیک میان این دو نگاه است و مشخص شدن موضع از آن جهت که با اتخاذ هر کدام از این دو رویکرد، مسیر کار و جنس تحلیل، عوض میشود.
فاضلی: معتقدم در جنبش کنونی هر دو سطح وجود دارد. اتفاقاً این زاویه خوبی برای تحلیل است که بررسی کنیم چه اتفاقی میافتد که رویکرد گروهی، از «مسائل ایران» به «مسأله ایران» و کلیت سیستم کشیده میشود؟ از دهه 70 جنبشهای جدیدی در ایران شکل گرفت؛ در دوره اصلاحات «جنبش دموکراسیخواهی» سپس در سال 78 «جنبش دانشجویی»، سال 88 «جنبش سبز»، سپس اعتراضات 96 و 98 را شاهد بودیم که در تمام آنها «مسألههای ایران» مطرح شدند. مثلاً در جنبش دموکراسیخواهی گسترش مشارکت و توسعه سیاسی مطالبه شد و بعد «جنبش محیط زیستی» هم به آن اضافه شد. بعد بحرانهای اقتصادی نیز بر آن بار شد و سالهای 96 و 98 جنبش طبقات کمتربرخوردار شکل گرفت و مطالبات اقتصادی مطرح شد. در کنار همه این جنبشها و اعتراضات، گفتوگوها هم در تلویزیون و شبکههای اجتماعی شکل میگرفت. تحلیل مجموعه این روندها، ما را با این پرسش مواجه میکند که چقدر سامان سیاسی جامعه ما همپای این مطالبات خودش را تغییر داده و پاسخگوی این مطالبات شده است؟ چقدر از این مطالبات شنیده نشده است؟ گاهی واکنشها خشونتآمیز بود و نتیجه برعکس داشته و بسیاری از مسائل ما در حوزه دموکراسیخواهی، محیط زیستی و حتی اقتصادی حادتر شد و ناکارآمدیها حل نشد.
میخواهم بگویم نگاههای انتقادی و اعتراضی در جنبشهای گذشته، در دیالوگی سازنده با حاکمیت قرار نگرفت یا گوش شنوایی نبود تا تغییراتی را به طور سیستماتیک اعمال کند. وقتی مشارکت سیاسی همچنان پایین است، وقتی زندگی عادی مردم روانتر نشده، وقتی مطالبات زنان پاسخ مناسب پیدا نمیکند، وقتی زندگی خصوصی، سلیقهها، ذائقهها و تفاوتها جایگاه مناسبی در سیاستها پیدا نمیکند، وقتی که تفکیک نهادی پذیرفته نمیشود و مرزهای میان اقتصاد، دانشگاه، آموزش و سیاست دائماً نقض میشود و استقلال نهادی به رسمیت شناخته نشده و تشدید هم میشود، اینجا است که مسائل انباشته شده ما را به سمت «مسأله شدن ایران» پیش میبرد.
اگر سازگاری و انطباق نظام سیاسی با واقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به طور سیستماتیک انجام میشد به عنوان مثال آزادی آکادمیک بیشتر شده و مداخله حکومت در دانشگاه اصلاح میشد، مشارکت سیاسی مردم افزایش پیدا میکرد، احزاب شکل واقعیتری پیدا میکردند، بحرانهای زیستمحیطی کاهش پیدا میکرد، اقتصاد روند رو به بهبودی میداشت و جامعه زنان، جوانان، اقلیتهای مذهبی و قومی افق روشنی را برای خود متصور میشدند آنگاه حل «مسائل ایران» را پیشرو داشتیم نه «مسأله شدن ایران» را! اما وقتی سازکارهای مطالبهگری درست عمل نمیکند، رسانهها و ساختار فرهنگ و سیاست به «تکثرگرایی» پایبند نیستند و تنها گروه خاصی را نمایندگی میکنند و از طرف دیگر با ناکارآمدیهایی هم مواجه هستیم، اینجا است که «مسأله ایران» شکل میگیرد. البته منکر دخالت عوامل جهانی در شکلگیری این امر نیستم. اما میخواهم از شما بپرسم که چرا اساساً «مسأله ایران» شکل گرفت؟
شجاعیزند: عرض کردم که مطالبهگری در دو سطح «مسائل ایران» و «مسأله ایران» متفاوت است و هر یک مقتضیاتی دارند و نمیتوان در هر دو زمین به نحو همزمان بازی کرد.
فاضلی: معتقدم اکنون «مسأله ایران» به شکل پررنگتری در حوزه عمومی مطرح میشود و راه مواجهه با مطالبات جدید این است که «چرخش گفتمانی» در نظام سیاسی صورت گیرد. در چرخش گفتمانی چند اتفاق باید رخ دهد و یکی از مهمترین آنها «تکثرگرایی» و «پذیرش تفاوتها» است. تفاوتهای قومیتی، فرهنگی، زنان و جوانان و... به رسمیت شناخته شوند و معنای آن، این است که در سیاستهای آموزشی، فرهنگی، رفاهی تجدیدنظری صورت گرفته و تفاوتها برجسته شود. به جای «خشونت گفتمانی» که موجب تحقیر و به حاشیه راندن گروههایی از جامعه میشود حقوق شهروندی برابر آنان را به رسمیت بشناسیم.
شجاعیزند: چه شاهدی بر ادعای خود دارید که تا به امروز این برابری و حقوق شهروندی رعایت نشده است؟
فاضلی: شواهد بسیاری دارم و چند کتاب در این زمینه نوشتهام و مقالات مفصل در اینباره دارم. ما بهطور سیستماتیک به طرد اجتماعی اقلیتها و تفاوتها میپردازیم.
شجاعیزند: با وجود همه پیشرفتهایی که در موقعیت اجتماعی زنان از جمله بالا رفتن سطح تحصیلات و کسب تخصص در زمینههای مختلف و حضور اجتماعی و سیاسی و دستیابی به مناصب مدیریتی زنان صورت گرفته است، آیا همچنان به «طرد اجتماعی» آنان باور دارید؟!
فاضلی: بله. «سیاست پذیرش تفاوتها» به این معنا نیست که در زمینه توسعه و رفاه اجتماعی اتفاقی نیفتاده است؛ بلکه بدین معنا است که این پیشرفتها در کنارهمان خشونت گفتمانی رقم خورده است.
شجاعیزند: «خشونت گفتمانی» به چه معنا است؟ نمیشود بهراحتی از این تعابیر استفاده کرد. باید برای ادعای خود در مناسبات قومی و مناسبات جنسی و در دانشگاه شواهد و آمارهایی ارائه دهید. دانشگاههای ما اتفاقاً بیش از آنکه در موضع دفاع از دولتها باشند، مواضع مستقل و انتقادی دارند. در موارد بسیاری حتی بیش از وفاداری به گفتمان جمهوری اسلامی، به گفتمانهای رقیب آن گرایش دارند. اتفاقاً یک جریان قوی در دانشگاهها هستند و در تمامی ادوار هم به فعالیت خود ادامه داده و میدهند. این چه «گفتمان خشونتی» است که نخواسته یا نتوانسته این صداها را سرکوب کند؟
آنچه که از صحبتهای شما و آثارتان استنباط میکنم این است که شما، هنوز درگیر «مسائل ایران» هستید و به مرحله «مسأله دیدن ایران» نرسیدهاید. چون بهدنبال راهحل هستید؛ حتی آنجا که از «چرخش گفتمانی» برای حل مسائل حرف میزنید هم، درگیر «مسائل ایران» هستید. وقتی کسی در مسألهای غور میکند و جوانب را میشکافد و راهحلهایی ارائه میدهد و تلاش میکند آنها را به گوش کارگزاران و سیاستگذاران برساند، نشان میدهد که درگیر «مسائل ایران» است. جمهوری اسلامی نیز اتفاقاً به چنین دانشگاهیانی نیاز دارد که مسائل آن را که فهرست بلندبالایی هم دارد، واکاوی کنند و بکوشند ولو یک مسأله را حل کنند و سعی کنند تا بر سیاستگذاران تأثیر بگذارند. البته گروهی هم هستند که اساساً بهدنبال مسأله و حل مسائل نیستند؛ بلکه با فضاسازی و بزرگنمایی میخواهند مردم و مسئولان را به این نتیجه برسانند که نه تنها این نظام از پس حل مسائلش بر نمیآید، بلکه خود، یک مسأله لاینحل است.
فاضلی: مطالبهگری در جامعه امروز و فردای ما وقتی امکانپذیر است که «چرخش گفتمانی» بهوجود آید.
شجاعیزند: در چهار دهه از عمر جمهوری اسلامی در ایران، چند گفتمان بر مسند قدرت نشستهاند. پس چطور از فقدان چرخش گفتمانی حرف میزنید؟ مگر اینکه منظورتان چیزی فراتر از این باشد.
فاضلی: هر وقت که جامعه احساس کند مجبور نیست در «دایره دروغ» زندگی کند، چرخش گفتمانی محقق شده است. منظور از زندگی در «دایره دروغ» این است که «خود بودن» به رسمیت شناخته نمیشود؛ سلیقه موسیقایی، سلیقه زیباییشناختی، سلیقه مدیریت بدن و... افراد متفاوت جامعه به رسمیت شناخته نمیشود.
شجاعیزند: «خود بودن» خواسته بسیار نیک و بجایی است. انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی هم اتفاقاً در مسیر همین «خود بودن» شکل گرفته است. سؤال اما اینجاست که چرا گرایش و تقلید از فرهنگ مسلط غربی را که دل برخی از جوانان ما را برده، مصداقی از «خود بودن» میپندارید؟ چرا «خود بودن» را صرفاً در مخالفت با جمهوری اسلامی تعریف میکنید و به خاستگاه و عقبه آنکه «گفتمان مدرن» و تقلید از فرهنگ غربی است، توجهی ندارید؟
فاضلی: منظورم این است که باید اجازه دهیم که مردم در «دایره حقیقت» زندگی کنند. اکنون بسیاری در «دایره کتمان» زندگی میکنند؛ نوع پوشش، سبک زندگی، سلیقه موسیقایی و... خود را کتمان میکنند.
شجاعیزند: چه کتمانی؟! اکنون یک رسانه دولتی از شما خواسته که بیایید و حرفتان را بزنید و خودتان باشید. اگر بنا بر کتمان بود، دیگر نیازی به نشاندن بنده و شما در مقابل هم نبود. «خود بودن» مورد نظر شما را هم میشود کمابیش در کف خیابان مشاهده کرد؛ انواع تیپها و سبکهای پوشش و انواع سبکهای زندگی و انواع سلایق و پسند و ناپسندها در جامعه ما وجود دارد. در عین حال حسب اقتضائات حاکم بر زندگی جمعی، چهارچوبی دارد و حدی بر آن مترتب شده است.
فاضلی: گفتمان رسمی ما این «خود بودن» را همراه با «به حاشیه راندن» تَحَمُل میکند. شاید بتوان برآمدن شعار «زن، زندگی، آزادی» در اعتراضات اخیر را هم در همین راستا تفسیر کرد.
شجاعیزند: اگر اعتراضات را تنها به این شعار فرو بکاهید، به کل این جریان اهانت کردهاید و مسائل و مطالبات آن را به اهداف تجزیهطلبانه یک گروه خاص تقلیل دادهاید. برخلاف شما که اصرار دارید با استناد به این قبیل نشانهها، به آشوبهای اخیر وجاهت «فرهنگی» بدهید و از آن با عنوان «جنبش» یاد کنید؛ معتقدم این حرکتها نه با مشخصههای یک «جنبش اعتراضی» تطابق دارد و نه خاستگاه و وجاهت «فرهنگی» دارند. مسأله نه مربوط به پوشش و حجاب است و نه مربوط به زن و سبک زندگی خود را داشتن. مسأله، جمهوری اسلامی است؛ مسأله، ایران است.
اعتراضات اخیر تمایزات بسیاری با نمونههای قبلی دارد. از این جهت که فاقد هرگونه بنیان فکری و گفتمان سیاسی است؛ فاقد رأس و بدنه است و با وجود گستردگی جغرافیایی، نتوانسته مردم را با خود همراه کند. این، بهدلیل ناپایداری و خشونت جاری در آن است. عجیب است که شما از آن با عنوان «جنبش فرهنگی» یاد میکنید.
کسانی پیشتر گفتهاند که «اعتراضات، هسته جنبش است». بر این اساس، اعتراضات بهانه است و قرار است با فضاسازی در اطراف آن، جمعیت بیشتری را به کف خیابان آورند و سطح خواستهها و مطالبات را بهتدریج بالا ببرند تا به یک جنبش بزرگ با اهدافی راهبردیتر بدل شود؛ جنبشی که میتواند مقدمه یک حرکت انقلابی برای فروپاشی باشد. «اعتراضات، هسته جنبش است»، سخن درستی است؛ اما یک شرط مغفول و ناگفته هم دارد؛ اعتراضات در صورتی هسته یک جنبش میشود که شرایط ساختاری وعوامل بنیادی آن هم وجود داشته باشد. در چنین شرایطی حتی نیاز به اعتراضات صنفی و سیاسی هم نیست. یک حادثه هم میتواند جرقه یک حرکت و شورش انقلابی شود؛ چنانکه در تجربه انقلاب اسلامی هم شاهدش بودیم. در این صورت نه اعتراضات «موضوعیت» دارند و نه موضوع آن و نه کیستی معترضان (قومی، طبقاتی، قشری، سنی، جنسی و...) اهمیت دارند. اینها همگی «طریقیت» دارند؛ چرا؟ چون فرصتی را فراهم میآورند برای رفتن به سوی یک جنبش فراگیر.
میخواهم بگویم اگر تعیین تکلیف نکنیم که در کجا ایستادهایم و مطالبات ما از چه سنخی است، انتظارات و توقع ما از اعتراضات هم عوض میشود. اعتراض را دیگر به مثابه «موضوعی» که باید بدان توجه کرد و روی آن کار کرد و زمینههای آن را برطرف کرد، نمیبینیم؛ اینها «طریقیت» پیدا میکنند برای منظورهای دیگر.
فاضلی: آقای دکتر، هم من و هم شما باید نسبت به «واقعیت» متعهد باشیم. فقط این نیست که دستگاههای مفهومی خلق کنیم و برآیند نهایی گفتوگو در این دستگاه مفهومی این باشد که اتفاقی نیفتاده و سیستم کارش را درست انجام میدهد. شیوه سخن شما همان شیوهای است که در گفتمان رسمی هم وجود دارد. شما «صداها» و «مسألهها» را به حاشیه میبرید و سعی میکنید با ارائه تصویری بزرگتر، معترضان را معاندین جمهوری اسلامی جلوه دهید که قصدشان نابود کردن حکومت است. این بدیهی است که انقلاب از ابتدا مخالفانی داشته و همچنان نیز دارد. موضع من توضیح ساز کار مخالفان نیست. در مقام یک دانشگاهی که در ایران زندگی میکنم، حرف میزنم و معتقدم در یک روند تدریجیِ تاریخی لایههای متعدد جنبشها و اعتراضات شکل گرفتهاند ولی متناسب با مطالباتی که در جریان این اعتراضات طرح شده، تغییراتی در گفتمان رسمی صورت نگرفته است و پاسخ مکفی به مطالبات داده نشده است.
پیشتر به گفتمان سیاست تفاوت و تحقیر اشاره کردم. وقتی ما یک سیستم گزینش درست میکنیم و به طور سیستماتیک از افراد درخصوص اعتقادات شخصی و زندگی خصوصیشان سؤال میکنیم آشکارا به تحقیر اجتماعی افراد میپردازیم. برای شمای نوعی که صددرصد با سیستم سازگاری دارید، این تحقیر نیست اما برای کسی که متفاوت است یا حتی کسی که لزومی نمیبیند که حکومت در مورد زندگی خصوصیاش کنجکاوی کند، تحقیر محسوب میشود. معتقدم آرمان «زن، زندگی، آزادی» صرفنظر از پیشینهای که دارد یک آرمان اجتماعی و فرهنگی است که از درون تحولات جامعه بیرون آمده و اگر میخواستیم مطالباتی را که از دل این تحولات شکل گرفتهاند با مفاهیم دیگری صورتبندی کنیم، باز به همین محتواها میرسیدیم.
بپذیریم که تحولاتی در سطح جامعه ایران رخ داده و پژوهشهای پیمایشی و کیفی هم در ایران نشان میدهد که ارزشهای اجتماعی و فرهنگی جامعه در فرایندی تدریجی تغییر کردهاند و نیاز جامعه به داشتن سبک زندگی جدید برجسته شده است. منظور از «سبک زندگی جدید» به رسمیت شناخته شدن عرصه خصوصی است؛ بدین معنا که حکومت نوع موسیقی شهروندان را تعیین نکند، در مدیریت بدن مداخله نکند، به روابط بینفردی ورود نکند.
«آرمان زندگی» مطالبه جمعیت قابل توجهی از بدنه اجتماعی جامعه ما و البته مطالبه معترضان وقایع اخیر است. بپذیریم آزادی خودبیانگری، آزادی آکادمیک، آزادی اندیشه، آزادیهای مدنی و اجتماعی به مثابه «تقاضای اجتماعی» در بدنه جامعه ایران وجود دارد. همچنین مفهوم زن در اینجا بر نابرابریهای جنسیتی تأکید دارد و البته این بدین معنا نیست که زنان از هیچ امکانی در حوزههای تحصیلی، اشتغال و... برخوردار نبودهاند؛ اما آن چیزی که باعث میشود تا زنان در این جنبش برجسته شوند، به نقاط حساسی از زندگیشان برمیگردد که توسط حاکمیت مورد مداخله قرار گرفته است. به همین دلیل معتقدم مطالبه «زن، زندگی، آزادی» از بطن جامعه است و این درست نیست با نادیده گرفتن نسبت این شعار با تحولات جامعه ایرانی صرفاً آن را به یک گروهک خاص نسبت دهیم و پرونده آن را ببندیم و چرایی مسأله شدن و طرح شدن این شعار را از دستور کارمان خارج کنیم. علاوه بر این، ما در یک «جامعه سیارهای» زندگی میکنیم؛ ما فقط در ایران زندگی نمیکنیم بلکه در جهان زندگی میکنیم. در جهان زیستن، ساختار احساسات، عواطف و باورهایی را بهوجود میآورد و مسأله اینجا است که گفتمان رسمی این تغییرات را به رسمیت نمیشناسد.
شجاعیزند: در اینکه با تحولاتی در سطح جهانی درخصوص زنان مواجه هستیم، شکی نیست؛ در عین حال باید توجه داشت که روندهای جهانی اموری خودبهخودی نظیر اتفاقات طبیعی نیست. جهتگیریهایی دارد و ارادههایی در پس آن است و این قدرت و قابلیت را هم دارند که آنها را به امری جهانی بدل کنند. «جهانیشدن» در واقع همان جهانیسازیِ مطامع و اغراض قدرتهای مسلط است. اینکه روندی از جهانیسازیِ فرهنگ غربی و «اهمیتیابیِ بدن» و «نگاه کالایی به زن» وجود دارد و در حال وقوع است، بر درستی و حقانیت آن صحه نمیگذارد. این «شدن»ها میخواهند نوعی حتمیت و طبیعی بودن را القا کنند؛ در حالی که نه طبیعی هستند و نه حتمیتی در کار است.
در مواجهه با «سیارهای شدنِ جامعه»، به تعبیر شما، باید به سه جنبه اشاره کنم؛ نخست، «فرهنگ» هر جامعه است که میتواند با وجود روندهای جهانیسازی، تمایزات خود را حفظ کند. کما اینکه در کشورهای غربی هم که از دور یکدست به نظر میرسند، این تمایزات وجود دارد و اتفاقاً بر حفظ و تقویت این تفاوتها هم اصرار دارند. بنابراین، نمیتوان و نباید تفاوتهای فرهنگی را به اعتبار اینکه یک جریان جهانیِ همسانساز وجود دارد، نادیده گرفت و فرهنگ غنی و تاریخی خود را به کوتاه آمدن و مدارا با آن دعوت کرد.
دوم اینکه، باید به «اقتضائات حیات اجتماعی» که نیازمند میزانی از وحدت و هویت انسجامبخش است، توجه کرد. برخی از محدودیتهای مربوط به سبک زندگی، ناشی از زندگی اجتماعی است. اختصاص به ما هم ندارد؛ در همه جوامع، حتی در جوامع غربی نیز حاکم است. شما حق دارید که در عرصه خصوصیتان کاملاً به سبک و سیاقی که مایلید رفتار کنید اما وقتی به «حیات اجتماعی بزرگتر» پا میگذارید، دیگر نمیتوانید به روال شخصی خود عمل کنید. زیرا باعث اختلال و آشفتگی و به راه افتادن انواع منازعهها میشود. عرصه اجتماعی یک بخش مشاع است و لاجرم باید مخرج مشترکهایی در آن رعایت شود.
سوم اینکه، به جای تعبیر «خشونت گفتمانی» که بارها در فرمایشات شما طرح شد، میتوان از «مقاومت گفتمانی» در برابر هجوم گفتمانی غرب و جهانیسازی آن استفاده کرد. خشونت آنجا است که غرب به انحای طرق اصرار دارد جهتگیریهای فرهنگی و آموزشی خود را در قالب سندی به نام 2030 بر تمامی جوامع تحمیل کند.
فاضلی: اگر میخواهیم چرخش گفتمانی داشته باشیم و بازسازیهایی را در دستور کار قرار دهیم باید «مردم» و «خواست اجتماعی» را مبنا قرار دهیم. بنابراین اگر «مردم» سند یا برنامهای را با سبک زندگی خود نزدیک میبینند، اشکالی در عملیاتی شدن آن نباید وجود داشته باشد.
«ایران» از اهداف نشست مسئولان وزارت خارجه امریکا با زنان ضدایرانی حامی تحریم گزارش میدهددورهمی تکراری با چاشنی تحریم
گروه سیاسی/ از شروع اغتشاشات در ایران برخی کشورهای اروپایی و امریکایی با ذوقزدگی فراوان به کنشگری فعال در این زمینه و حمایت از آشوبها روی آوردند. آنها تصور کردند مستمسکی جدید برای پروژه ایرانهراسی یافتهاند و با ادعای حمایت از حقوق زنان و حقوق بشر میتوانند بستر و بهانهای جهت استمرار سیاست شکستخورده فشارحداکثری در دست داشته باشند. هر چند شواهد نشان میدهد که امریکا و اروپا به دلیل ناتوانی در تصمیمگیری سیاسی و انتخابات کنگره، پیش از کلید خوردن پروژه آشوبها در ایران نیز با عدم ارائه پاسخ به پیشنهادهای نهایی ایران روی آخرین نسخه از پیشنویس مذاکرات وین به عنوان متهم در تعلل نسبت به این مسأله شناخته میشدند، اما اکنون آنها تلاش دارند تا برای تئوریزه کردن چرایی عدم پایبندی به تعهدات خود، از بهانه اغتشاشات اخیر استفاده کنند. از همین رو همه مقامات جناحهای مختلف به کمک آمدهاند تا دولت بایدن بتواند استفاده حداکثری از آشوبهای حداقلی در ایران انجام دهد. با آنکه نزدیک به یک هفته است که آشوبها به طور چشمگیری فروکش کرده است اما آنها از آنچه با عنوان معترضان در خیابان معرفی میکنند، حمایت میکنند و آن را سوژه جدید برای تحریم پنداشتهاند.
باراک اوباما و تکرار اشتباه گذشته
حتی باراک اوباما رئیس جمهور اسبق امریکا که قبلاً با سیاست اعمالی حمایت از فتنهگران سال 88 و البته تلاش برای مخفی کردن این حمایت شناخته میشد به اعلام موضع پرداخته است. او در گفتوگو با پادکست «پاد سیو امریکا»، با توجه به مسئولیت خود در زمان فتنه 88 گفت در آن زمان در دولت او اختلاف نظر جدی وجود داشت که به صورت «علنی» از فتنهگران در ایران حمایت نکند چرا که نگران آن بوده آنها در داخل ایران به حمایت خارجی و دست داشتن امریکا در این فتنه متهم شوند. اوباما البته اکنون از مخفی نگه داشتن حمایت تمامعیار خود از فتنه 88 ابراز پشیمانی کرده، وی گفته است که از نظر او امریکا باید هرگاه که «بارقه و جرقهای برای تغییر» در ایران دید «علناً» از آن حمایت کند. گرچه اوباما به این مسأله اشاره نمیکند که پیش از فتنه 88 با چندین نامه به رهبرانقلاب مدعی شده بود این رژیم سیاست تغییر نظام در ایران را پیگیری نمیکند و حمایت همان زمان او از فتنه و حمایتهای کنونی از ناامنی در ایران بوضوح عمق دورویی مقامات امریکایی را نشان میدهد.
حمایت مجدد بایدن از ناآرامیها
در ایران
رئیسجمهور کنونی امریکا نیز که قبلاً معاون باراک اوباما بوده همچنان به سیاست فشار حداکثری علیه ایران ادامه داده و با دخالت در امور داخلی کشورمان بار دیگر مدعی شد که در کنار زنان ایران ایستاده است. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، جو بایدن رئیس جمهور امریکا که در یک جلسه در دانشگاهی در کالیفرنیا سخنرانی میکرد در ادامه مداخلات واشنگتن در امور داخلی ایران بار دیگر به حمایت از ناآرامیهای اخیر در ایران پرداخت و گفت که از میزان واکنش ایرانیها به فوت مهسا امینی حیرتزده شده است. این حمایت مجدد رئیس جمهور امریکا از آشوبگران درحالی است که بایدن پیشتر نیز در بیانیهای ضمن اعلام حمایت از این ناآرامیها گفته بود که ایالات متحده تحریمهایی را علیه ایران اعمال خواهد کرد.
دیدار بلینکن با زنان حامی تحریم
وزیر خارجه امریکا نیز در ادامه تلاشهای واشنگتن برای دامن زدن به ناآرامیها در کشورمان با جمعی از به اصطلاح مدافعان حقوق بشر و حقوق زنان در ایران دیدار کرد. آنتونی بلینکن روز جمعه برای بحث درباره حقوق بشر، بویژه حقوق زنان و اغتشاشات در ایران و اختلال در دسترسی به اینترنت دیداری با چند فعال سیاسی حوزه زنان برگزار کرد. در این نشست وندی شرمن معاون وزیر خارجه، عذرا ضیا دستیار وزیر خارجه در امور دموکراسی و حقوق بشر و همچنین راب مالی، نماینده ویژه امریکا در ایران و یائر لِمپارت سرپرست معاونت وزارت امورخارجه در امور شرق نزدیک حضور داشتند.
هریس، معاون اول رئیسجمهور و دیگر مقامات ارشد امریکا از جمله جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید هم روز جمعه به طور جداگانه با نازنین بنیادی، فعال زن ضدایرانی دیدار کرده بودند. جالب آنکه زنان حاضر در این دیدارها همه از حامیان تحریم علیه مردم ایران هستند. بهعنوان نمونه نازنین بنیادی از کسانی است که در موضعی مشهور تحریم را برای مردم ایران مفید دانسته بود و آن را به شیمیدرمانی تشبیه کرد که در عین سختی به نفع مردم است!
رویا حکاکیان یکی از کسانی است که به نام فعال حقوق زن در این دیدارها از دولت جو بایدن خواسته مذاکرات رفع تحریم را متوقف کند تا صدای آنها واضح و بلند شنیده شود!
بلینکن نیز در این دیدارها به اقدامات مداخلهجویانه اخیر دولت امریکا برای اعمال تحریم علیه ایران اشاره کرده و گفته است که آنها با صدور مجوزهایی در حوزه فناوری تلاش کردهاند دسترسی آزاد ایرانیها به امکان ارتباط با یکدیگر و جهان را تسهیل کنند. در راستای همین پروژه بود که وندی شرمن معاون وزیر خارجه امریکا روز پنجشنبه به منظور حذف فیلترینگ از اینترنت در ایران با شرکتهای فناوری امریکایی دیدار کرده بود.
ادعای بورل: قصد دخالت در امور داخلی ایران را نداریم
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه کشورمان نیز روز گذشته در جریان گفتوگوی تلفنی با «جوزپ بورل»، نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا ضمن گفتوگو در خصوص همکاریهای مشترک و مذاکرات به واکنشهای غرب به حوادث اخیر اشاره کرد و گفت: مرگ مرحوم مهسا امینی مایه تأسف همه ماست. در این خصوص گزارش دقیق و علمی پزشکی قانونی از سوی تعداد قابل توجهی از پزشکان فوقتخصص و افراد خبره ارائه شده است. همچنین اقدامات قضایی نیز در جریان است، البته این موضوع برای برخی مقامات غربی فقط یک بهانه است. پرسش این است که غرب در خصوص صدها پرونده قتل عمد زنان و کودکان در کانادا و امریکا بویژه بهدست پلیس چه کرده است؟! نمیشود در اروپا خشنترین مقابله با اغتشاش، عملی خوب و پسندیده باشد، اما همان کار در چهارچوب قانونی در ایران سرکوب قلمداد شود! وزیر امور خارجه کشورمان یادآور شد: جمهوری اسلامی ایران از پشتوانه قوی مردمی و دموکراسی کارآمد برخوردار است. اینجا سرزمین کودتای مخملی یا رنگین نیست.
جوزپ بورل نیز در این گفتوگوی تلفنی ضمن ابراز خرسندی از پیشرفتهای حاصله در مسیر احیای برجام گفت: ما قصد دخالت در امور داخلی ایران را نداریم.
هشدار وزیر امور خارجه به شورای وزیران اتحادیه اروپا
حسین امیرعبداللهیان همچنین در جریان گفتوگو با ژوائو گومز کراوینیو وزیر خارجه پرتغال با اشاره به دخالت کشورهای دیگر در امور داخلی ایران گفت: «ما کشوری هستیم که در غرب و شرق با گروههای تروریستی مانند القاعده، جیش العدل و داعش مواجهیم. همچنین در هفتههای اخیر شاهد ورود اسلحه از مرزهای غربی و شرقی کشور بودهایم. این در حالی است که برخی کشورها در اظهاراتی مداخله جویانه موضوع اغتشاشات و فعالیتهای تروریستی را بهعنوان اعتراض تلقی کرده و در عمل باعث تحریک اغتشاشگران و تروریستها میشوند و حتی موضوع صدور قطعنامه یا تحریمهایی را در نشست آتی شورای وزیران اتحادیه اروپا در دستور کار خود قرار دادهاند که در صورت چنین اقدامی، جمهوری اسلامی ایران اقدام متقابل خواهد کرد.» ژوائو گومز کراوینیو نیز در جریان این تماس تلفنی خواستار تداوم همکاریهای ایران در راستای کاهش بحران در اوکراین شد و در پایان با خانواده تمامی آسیبدیدگان حوادث اخیر از جمله نیروهای انتظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران ابراز همدردی کرد.
باراک اوباما و تکرار اشتباه گذشته
حتی باراک اوباما رئیس جمهور اسبق امریکا که قبلاً با سیاست اعمالی حمایت از فتنهگران سال 88 و البته تلاش برای مخفی کردن این حمایت شناخته میشد به اعلام موضع پرداخته است. او در گفتوگو با پادکست «پاد سیو امریکا»، با توجه به مسئولیت خود در زمان فتنه 88 گفت در آن زمان در دولت او اختلاف نظر جدی وجود داشت که به صورت «علنی» از فتنهگران در ایران حمایت نکند چرا که نگران آن بوده آنها در داخل ایران به حمایت خارجی و دست داشتن امریکا در این فتنه متهم شوند. اوباما البته اکنون از مخفی نگه داشتن حمایت تمامعیار خود از فتنه 88 ابراز پشیمانی کرده، وی گفته است که از نظر او امریکا باید هرگاه که «بارقه و جرقهای برای تغییر» در ایران دید «علناً» از آن حمایت کند. گرچه اوباما به این مسأله اشاره نمیکند که پیش از فتنه 88 با چندین نامه به رهبرانقلاب مدعی شده بود این رژیم سیاست تغییر نظام در ایران را پیگیری نمیکند و حمایت همان زمان او از فتنه و حمایتهای کنونی از ناامنی در ایران بوضوح عمق دورویی مقامات امریکایی را نشان میدهد.
حمایت مجدد بایدن از ناآرامیها
در ایران
رئیسجمهور کنونی امریکا نیز که قبلاً معاون باراک اوباما بوده همچنان به سیاست فشار حداکثری علیه ایران ادامه داده و با دخالت در امور داخلی کشورمان بار دیگر مدعی شد که در کنار زنان ایران ایستاده است. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، جو بایدن رئیس جمهور امریکا که در یک جلسه در دانشگاهی در کالیفرنیا سخنرانی میکرد در ادامه مداخلات واشنگتن در امور داخلی ایران بار دیگر به حمایت از ناآرامیهای اخیر در ایران پرداخت و گفت که از میزان واکنش ایرانیها به فوت مهسا امینی حیرتزده شده است. این حمایت مجدد رئیس جمهور امریکا از آشوبگران درحالی است که بایدن پیشتر نیز در بیانیهای ضمن اعلام حمایت از این ناآرامیها گفته بود که ایالات متحده تحریمهایی را علیه ایران اعمال خواهد کرد.
دیدار بلینکن با زنان حامی تحریم
وزیر خارجه امریکا نیز در ادامه تلاشهای واشنگتن برای دامن زدن به ناآرامیها در کشورمان با جمعی از به اصطلاح مدافعان حقوق بشر و حقوق زنان در ایران دیدار کرد. آنتونی بلینکن روز جمعه برای بحث درباره حقوق بشر، بویژه حقوق زنان و اغتشاشات در ایران و اختلال در دسترسی به اینترنت دیداری با چند فعال سیاسی حوزه زنان برگزار کرد. در این نشست وندی شرمن معاون وزیر خارجه، عذرا ضیا دستیار وزیر خارجه در امور دموکراسی و حقوق بشر و همچنین راب مالی، نماینده ویژه امریکا در ایران و یائر لِمپارت سرپرست معاونت وزارت امورخارجه در امور شرق نزدیک حضور داشتند.
هریس، معاون اول رئیسجمهور و دیگر مقامات ارشد امریکا از جمله جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید هم روز جمعه به طور جداگانه با نازنین بنیادی، فعال زن ضدایرانی دیدار کرده بودند. جالب آنکه زنان حاضر در این دیدارها همه از حامیان تحریم علیه مردم ایران هستند. بهعنوان نمونه نازنین بنیادی از کسانی است که در موضعی مشهور تحریم را برای مردم ایران مفید دانسته بود و آن را به شیمیدرمانی تشبیه کرد که در عین سختی به نفع مردم است!
رویا حکاکیان یکی از کسانی است که به نام فعال حقوق زن در این دیدارها از دولت جو بایدن خواسته مذاکرات رفع تحریم را متوقف کند تا صدای آنها واضح و بلند شنیده شود!
بلینکن نیز در این دیدارها به اقدامات مداخلهجویانه اخیر دولت امریکا برای اعمال تحریم علیه ایران اشاره کرده و گفته است که آنها با صدور مجوزهایی در حوزه فناوری تلاش کردهاند دسترسی آزاد ایرانیها به امکان ارتباط با یکدیگر و جهان را تسهیل کنند. در راستای همین پروژه بود که وندی شرمن معاون وزیر خارجه امریکا روز پنجشنبه به منظور حذف فیلترینگ از اینترنت در ایران با شرکتهای فناوری امریکایی دیدار کرده بود.
ادعای بورل: قصد دخالت در امور داخلی ایران را نداریم
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه کشورمان نیز روز گذشته در جریان گفتوگوی تلفنی با «جوزپ بورل»، نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا ضمن گفتوگو در خصوص همکاریهای مشترک و مذاکرات به واکنشهای غرب به حوادث اخیر اشاره کرد و گفت: مرگ مرحوم مهسا امینی مایه تأسف همه ماست. در این خصوص گزارش دقیق و علمی پزشکی قانونی از سوی تعداد قابل توجهی از پزشکان فوقتخصص و افراد خبره ارائه شده است. همچنین اقدامات قضایی نیز در جریان است، البته این موضوع برای برخی مقامات غربی فقط یک بهانه است. پرسش این است که غرب در خصوص صدها پرونده قتل عمد زنان و کودکان در کانادا و امریکا بویژه بهدست پلیس چه کرده است؟! نمیشود در اروپا خشنترین مقابله با اغتشاش، عملی خوب و پسندیده باشد، اما همان کار در چهارچوب قانونی در ایران سرکوب قلمداد شود! وزیر امور خارجه کشورمان یادآور شد: جمهوری اسلامی ایران از پشتوانه قوی مردمی و دموکراسی کارآمد برخوردار است. اینجا سرزمین کودتای مخملی یا رنگین نیست.
جوزپ بورل نیز در این گفتوگوی تلفنی ضمن ابراز خرسندی از پیشرفتهای حاصله در مسیر احیای برجام گفت: ما قصد دخالت در امور داخلی ایران را نداریم.
هشدار وزیر امور خارجه به شورای وزیران اتحادیه اروپا
حسین امیرعبداللهیان همچنین در جریان گفتوگو با ژوائو گومز کراوینیو وزیر خارجه پرتغال با اشاره به دخالت کشورهای دیگر در امور داخلی ایران گفت: «ما کشوری هستیم که در غرب و شرق با گروههای تروریستی مانند القاعده، جیش العدل و داعش مواجهیم. همچنین در هفتههای اخیر شاهد ورود اسلحه از مرزهای غربی و شرقی کشور بودهایم. این در حالی است که برخی کشورها در اظهاراتی مداخله جویانه موضوع اغتشاشات و فعالیتهای تروریستی را بهعنوان اعتراض تلقی کرده و در عمل باعث تحریک اغتشاشگران و تروریستها میشوند و حتی موضوع صدور قطعنامه یا تحریمهایی را در نشست آتی شورای وزیران اتحادیه اروپا در دستور کار خود قرار دادهاند که در صورت چنین اقدامی، جمهوری اسلامی ایران اقدام متقابل خواهد کرد.» ژوائو گومز کراوینیو نیز در جریان این تماس تلفنی خواستار تداوم همکاریهای ایران در راستای کاهش بحران در اوکراین شد و در پایان با خانواده تمامی آسیبدیدگان حوادث اخیر از جمله نیروهای انتظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران ابراز همدردی کرد.
صهیونیستها نمیدانند از کجا خوردند روایت روزنامههای صهیونیستی از «عملیات بزرگ»
عماد هلالات / با روی کار آمدن دیوید بارناع به عنوان رئیس موساد در ژوئن سال 2021، استراتژی اسرائیل علیه ایران وارد مرحله تازهای شد. وی که جانشین یوسی کوهن شده است به دنبال این بود که به صهیونیسم نشان دهد که در انتخابش به عنوان رئیس موساد بهترین تصمیم گرفته شده است و وی میتواند با استفاده از تجارب پیشینیان خود منافع دولت صهیونیستی را دنبال کند. بارناع در حالی جانشین یوسی کوهن شده بود که اسرائیل با مشکلات مختلفی چه در حوزه جبهه داخلی و چه در حوزه منطقهای مواجه شده است، بر همین اساس دیوید بارناع به دنبال اثبات این امر بوده که وی بهترین انتخاب است. از سال 2021 فردی رئیس موساد شده است که متخصص ایران و محور مقاومت است و با آمدن وی اسرائیل گمان میکرد میتواند عملیاتهای بزرگی را علیه ایران طراحی کند. بارناع به دنبال این بود که با آغاز مأموریت خود به عنوان رئیس موساد ضربات کاری بر پیکره سیستم توسعه فناوری ایران بزند. وی طراحیهای خود را روی ایران متمرکز کرد و به دنبال عملیات بزرگ بود؛ عملیاتی که ضمن اینکه بتواند سیستم فناوری ایران را مختل کند، به ایران این پیام را بدهد که موساد وارد مرحله جدیدی از نبردهای خود علیه ایران شده است. بر این اساس از اواسط خردادماه سال 1400 تا خرداد سال 1401، رسانه و مراکز مطالعاتی اسرائیل از یک استراتژی جدید ایران پرده برمیداشتند.
رسانههای صهیونیستی همانند هاآرتص، جروزالم پست، تایمز اسرائیل و دیگر رسانههای صهیونیستی سخن از طراحی ساختاری جدید علیه ایران میگفتند. این تغییر رویه علیه ایران در داخل موساد به خصوص میز ایران هم صورت گرفت. تغییرات ساختاری با هدف عملیات بزرگ در خاک ایران در حال طراحی شدن توسط موساد بود.
مرکز مطالعات امنیتی اورشلیم (jiss) در سال 2021 از یک استراتژی جدید در برابر ایران پرده بر میدارد؛ این مرکز در مقالهای به قلم ژنرال «یوال بازاک» و پروفسور «گابی سیبونی» به تاریخ 13 آوریل 2022 (24 فروردین 1401) آورده است:
سالهای اخیر نشان داده است که اگرچه استفاده از زور ممکن است توسعه برنامههای ایران را کُند کند، اما برای منحرف کردن نیروهای محور شیعه کافی نبوده است. عزم ایران اسرائیل را پیش روی یک انتخاب قرار میدهد؛ یا ابتکار راهبردی علیه دشمنانی اتخاذ کند که هنوز ضعیفتر از اسرائیل هستند یا استراتژی منفعلانهای را انتخاب کند که ممکن است به جنگ علیه دشمنانی منجر شود که در مجموع نماینده نیروی متعارف نزدیک به ایران هستند. سؤالی که پیش میآید این است که انتخاب اسرائیل کدام گزینه است. پروفسور گابی سیبونی در مقاله خود میگوید: استراتژی اسرائیل این باید باشد که از درون ایران با ایجاد عملیاتهای بزرگ، ضمن خنثیسازی تهدیدات علیه اسرائیل، تأثیرات آن را میتوان در گروههای نیابتی (همپیمان) ایران مشاهده کرد. ژنرال یوال بازاک میافزاید: ما چارهای نداریم، باید با طراحی عملیاتهای ویژه ضربات کاری را به ایران وارد کنیم و نمیتوان مشاهده کرد که ایران با گروههای نیابتی خودش به سمت تهدید اسرائیل پیش میرود.
روزنامه جروزالم پست اسرائیل در گزارش اواخر سال 2021 خود در مورد نبردهای ایران و اسرائیل میگوید: رئیس جدید موساد به دولت ائتلافی وعده داده است که عملیاتهای جدید و کشنده علیه ایران صورت خواهد گرفت و بدون اینکه نیاز باشد با ایران وارد یک نبرد کلاسیک و حتی نبرد با گروههای نیابتی ایران شویم، با استفاده از ابزارهای خود، سیستم فناوری ایران را میتوان از کار انداخت، یا برای چند سال حوزه فناوری ایران را به مرحله اول برگرداند. بر همین اساس رسانههای صهیونیستی در خردادماه و تیرماه منتظر یک خبر بسیار مهم در ایران بودند! آنها حتی تیترهای خود را برای این خبر مهم هم آماده کرده بودند و اطمینان داشتند که قرار است یک خبر مهم که صدای آن در تمام دنیا خواهد پیچید، از ایران مخابره شود. اما این خبر چه بود؟
موساد اسرائیل با استفاده از یک حزب تروریستی تجزیه طلب به نام کومله و دوسال برنامه ریزی به دنبال این بود که در یکی از حساسترین اماکن توسعه نظامی کشور بمبگذاری کند. موساد طی یک عملیات پیچیده به نام عملیات بزرگ و با استفاده از گروههای ضد انقلاب به دنبال این بود که یک ضربه کاری به جمهوری اسلامی ایران وارد کند. عملیات کاملاً مخفی و سری و طبقه بندی شده که حتی برخی از دولتمردان اسرائیل از آن اطلاع نداشتند. دیوید بارناع با کسب تجربه از یوسی کوهن رئیس قبلی موساد به دنبال این بود که موفقیت این عملیات به نام وی ثبت شود. اما این عملیات بسیار پیچیده که طراحی آن در 5 کشور صورت گرفته است و نیروهای عملیات کننده آن از اقلیم کردستان آمده بودند، شکست خورد و وزارت اطلاعات در بیانیهای مفصل در تاریخ 5 مرداد سال جاری از دستگیری این شبکه پرده برداشت. شبکهای بسیار پیچیده و آموزش دیده در دام سربازان گمنام امام زمان (عج) قرار گرفت و یکی از پیچیدهترین طراحیهای موساد در طول 40 سال گذشته توسط وزارت اطلاعات خنثی شد.
دستگیری این شبکه تروریستی وابسته به اسرائیل، زلزلهای بزرگ در ساختار اسرائیل ایجاد کرد و موساد خود را در برابر این سؤال اساسی قرار داد که چگونه ایران توانست این عملیات بسیار پیچیده و سری را کشف و خنثی کند؛ سؤالی که با گذشت چند ماه از خنثیسازی این عملیات، موساد برای آن پاسخی ندارد و دست به تغییرات اساسی ساختار میز ایران در موساد، زده است. تغییراتی که موساد گمان میکند ضربه را از خود میز ایران در موساد خورده است!
با روشن شدن زوایای اصلی عملیات بزرگ موساد علیه یک مرکز حساس نظامی در استان اصفهان ابعاد بیشتری از این عملیات پیچیده نمایان شد؛ عملیاتی که برای اسرائیل میتوانست یک دستاورد مهم در نبردهای امنیتی و تروریستی خود علیه ملت ایران داشته باشد و ضمن اینکه توانایی موساد را نمایان میکرد، ضربهای اساسی به مراکز حساس نظامی وارد میکرد. اکنون موساد با تغییر رئیس میز ایران در این نهاد تروریستی به دنبال این است که چگونه در این عملیات بزرگ شکست خورده است و بار دیگر نهادهای امنیتی و اطلاعاتی ایران توانستند یکی از پیچیده ترین عملیاتهای اسرائیل علیه ایران را کشف و خنثی کنند.
رسانههای صهیونیستی همانند هاآرتص، جروزالم پست، تایمز اسرائیل و دیگر رسانههای صهیونیستی سخن از طراحی ساختاری جدید علیه ایران میگفتند. این تغییر رویه علیه ایران در داخل موساد به خصوص میز ایران هم صورت گرفت. تغییرات ساختاری با هدف عملیات بزرگ در خاک ایران در حال طراحی شدن توسط موساد بود.
مرکز مطالعات امنیتی اورشلیم (jiss) در سال 2021 از یک استراتژی جدید در برابر ایران پرده بر میدارد؛ این مرکز در مقالهای به قلم ژنرال «یوال بازاک» و پروفسور «گابی سیبونی» به تاریخ 13 آوریل 2022 (24 فروردین 1401) آورده است:
سالهای اخیر نشان داده است که اگرچه استفاده از زور ممکن است توسعه برنامههای ایران را کُند کند، اما برای منحرف کردن نیروهای محور شیعه کافی نبوده است. عزم ایران اسرائیل را پیش روی یک انتخاب قرار میدهد؛ یا ابتکار راهبردی علیه دشمنانی اتخاذ کند که هنوز ضعیفتر از اسرائیل هستند یا استراتژی منفعلانهای را انتخاب کند که ممکن است به جنگ علیه دشمنانی منجر شود که در مجموع نماینده نیروی متعارف نزدیک به ایران هستند. سؤالی که پیش میآید این است که انتخاب اسرائیل کدام گزینه است. پروفسور گابی سیبونی در مقاله خود میگوید: استراتژی اسرائیل این باید باشد که از درون ایران با ایجاد عملیاتهای بزرگ، ضمن خنثیسازی تهدیدات علیه اسرائیل، تأثیرات آن را میتوان در گروههای نیابتی (همپیمان) ایران مشاهده کرد. ژنرال یوال بازاک میافزاید: ما چارهای نداریم، باید با طراحی عملیاتهای ویژه ضربات کاری را به ایران وارد کنیم و نمیتوان مشاهده کرد که ایران با گروههای نیابتی خودش به سمت تهدید اسرائیل پیش میرود.
روزنامه جروزالم پست اسرائیل در گزارش اواخر سال 2021 خود در مورد نبردهای ایران و اسرائیل میگوید: رئیس جدید موساد به دولت ائتلافی وعده داده است که عملیاتهای جدید و کشنده علیه ایران صورت خواهد گرفت و بدون اینکه نیاز باشد با ایران وارد یک نبرد کلاسیک و حتی نبرد با گروههای نیابتی ایران شویم، با استفاده از ابزارهای خود، سیستم فناوری ایران را میتوان از کار انداخت، یا برای چند سال حوزه فناوری ایران را به مرحله اول برگرداند. بر همین اساس رسانههای صهیونیستی در خردادماه و تیرماه منتظر یک خبر بسیار مهم در ایران بودند! آنها حتی تیترهای خود را برای این خبر مهم هم آماده کرده بودند و اطمینان داشتند که قرار است یک خبر مهم که صدای آن در تمام دنیا خواهد پیچید، از ایران مخابره شود. اما این خبر چه بود؟
موساد اسرائیل با استفاده از یک حزب تروریستی تجزیه طلب به نام کومله و دوسال برنامه ریزی به دنبال این بود که در یکی از حساسترین اماکن توسعه نظامی کشور بمبگذاری کند. موساد طی یک عملیات پیچیده به نام عملیات بزرگ و با استفاده از گروههای ضد انقلاب به دنبال این بود که یک ضربه کاری به جمهوری اسلامی ایران وارد کند. عملیات کاملاً مخفی و سری و طبقه بندی شده که حتی برخی از دولتمردان اسرائیل از آن اطلاع نداشتند. دیوید بارناع با کسب تجربه از یوسی کوهن رئیس قبلی موساد به دنبال این بود که موفقیت این عملیات به نام وی ثبت شود. اما این عملیات بسیار پیچیده که طراحی آن در 5 کشور صورت گرفته است و نیروهای عملیات کننده آن از اقلیم کردستان آمده بودند، شکست خورد و وزارت اطلاعات در بیانیهای مفصل در تاریخ 5 مرداد سال جاری از دستگیری این شبکه پرده برداشت. شبکهای بسیار پیچیده و آموزش دیده در دام سربازان گمنام امام زمان (عج) قرار گرفت و یکی از پیچیدهترین طراحیهای موساد در طول 40 سال گذشته توسط وزارت اطلاعات خنثی شد.
دستگیری این شبکه تروریستی وابسته به اسرائیل، زلزلهای بزرگ در ساختار اسرائیل ایجاد کرد و موساد خود را در برابر این سؤال اساسی قرار داد که چگونه ایران توانست این عملیات بسیار پیچیده و سری را کشف و خنثی کند؛ سؤالی که با گذشت چند ماه از خنثیسازی این عملیات، موساد برای آن پاسخی ندارد و دست به تغییرات اساسی ساختار میز ایران در موساد، زده است. تغییراتی که موساد گمان میکند ضربه را از خود میز ایران در موساد خورده است!
با روشن شدن زوایای اصلی عملیات بزرگ موساد علیه یک مرکز حساس نظامی در استان اصفهان ابعاد بیشتری از این عملیات پیچیده نمایان شد؛ عملیاتی که برای اسرائیل میتوانست یک دستاورد مهم در نبردهای امنیتی و تروریستی خود علیه ملت ایران داشته باشد و ضمن اینکه توانایی موساد را نمایان میکرد، ضربهای اساسی به مراکز حساس نظامی وارد میکرد. اکنون موساد با تغییر رئیس میز ایران در این نهاد تروریستی به دنبال این است که چگونه در این عملیات بزرگ شکست خورده است و بار دیگر نهادهای امنیتی و اطلاعاتی ایران توانستند یکی از پیچیده ترین عملیاتهای اسرائیل علیه ایران را کشف و خنثی کنند.
کشاورزان به کمتر از سود 50 درصدی در فروش برنج رضایت نمیدهندکاهش قیمت برنج تا اواسط آبان
25 درصد رشد تولید برنج
نفیسه امامی
خبرنگار
طبق سنوات گذشته برداشت برنج در کشور از هفته سوم مردادماه آغاز میشود و تا مهرماه ادامه پیدا میکند. بعد از این دوره هم کشت دوم برنج آغاز که امسال برنجکاران اقدام به تولید برنج در حجم بالا کردهاند. در این بازه زمانی که برنجهای نو و تازه به بازار عرضه میشوند، قیمت برنج نسبت به ماههای دیگر سال کاهش مییابد و این یک روند طبیعی است.
امسال با شروع فصل برداشت برنج، برنجکاران به علت جهش قیمتی که در سال گذشته برای این محصول رخ داد، در برابر قیمتهای پیشنهادی برای خرید محصولشان مقاومت کردند زیرا سال قبل هر کیلو برنج تا 120 هزار تومان به فروش رسید، درحالیکه همان برنج از کشاورز به قیمت 30 تا 32 هزار تومان خریداری شده بود. از سوی دیگر مصرف کننده هماکنون کمتر اقدام به خرید میکند زیرا پیشبینی رسیدن قیمت برنج تا مرز 80 و 90 هزار تومان است.
افزایش تولید برنج در کشور
سرانه مصرف سالانه برنج به ازای هر فرد 35 تا 37 کیلوگرم و مصرف سالانه 3 میلیون تن است و از این میزان در حدود یک میلیون تن برنج به کشور وارد میشود. ضمن اینکه بخشی از این میزان به عنوان ذخایر استراتژیک ذخیره میگردد. طبق اعلام وزیر جهاد کشاورزی امسال تولید برنج کشور ۲۵ درصد رشد داشته است که میتواند باعث کاهش قیمت این محصول و متعادل شدن بازار آن شود.
تولید برنج کشور به میزان ۲.۳ میلیون تن رسیده که نشان از عملکرد مطلوب دولت است زیرا یکی از موضوعات مهم که از ابتدا در دولت سیزدهم و وزارت جهاد دنبال شد، موضوع خودکفایی در محصول برنج بود.
بازار برنج با فراوانی روبهرو است
در شرایط فعلی ذخایر استراتژیک برنج کشور از وضعیت مطلوبی برخوردار است و بازار برنج با فراوانی روبهرو است و انبارها مملو از برنج ایرانی و خارجی است.
قاسمعلی حسنی دبیرکل سابق اتحادیه بنکداران مواد غذایی هم با بیان اینکه انتظار کاهش قیمت برنج باز هم وجود دارد، گفته است: وجود بعضی از فاکتورهای مثبت در بازار نشاندهنده آن است که قیمت برنج کمتر خواهد شد.
به گفته حسنی، اکنون انبارها مملو از برنج و تولید هم بیشتر شده است. این عوامل در کنار هم میتواند منجر به کاهش قیمت برنج شود. همچنین مردم هم دیگر کشش خرید برنج گران قیمت مانند پارسال را ندارند به همین منظور انتظار دارند برنج با قیمتی مناسب به دستشان برسد.
دولت هم تعیین ارقام بالا برای برنج را به نفع مصرف کننده نمیداند
جمیل علیزاده شایق دبیر انجمن برنج در گفتوگو با «ایران» درباره آخرین وضعیت بازار برنج گفت: بعد از جهشی که در نرخ برنج از سال گذشته رخ داد، برنجکاران اولویت خود را در حفظ منافع خود درفروش محصول قرار دادند و به همین علت دیگر تمایل به فروش برنج خود با هر قیمتی ندارند در نتیجه کشاورزان از اواخر مردادماه شالیهای خود را به بازار عرضه نکردند و منتظر بالا رفتن بیشتر قیمتها هستند.
وی با تأکید بر اینکه دولت با اعلام نرخ خرید تضمینی برنج کمک ویژهای به کشاورزان میکند، افزود: اعلام نرخ خرید تضمینی برنج به این معناست که اگر کشاورز محصول خود را نتواند به طور کامل به فروش برساند، سازمان تعاون روستایی آن را از کشاورز خریداری کند. فرمول نرخ خرید تضمینی برنج براساس هزینههای تمام شده در تولید برنج به اضافه سود عادلانهای که در حدود 10 تا 20 درصد درنظر گرفته میشود، محاسبه میگردد اما امسال وزارت جهاد نرخ ثابتی برای هر کیلو برنج تعیین کرد و نرخ تضمینی اعلام نشد.
علیزاده شایق با اشاره به اینکه کشاورزان سود درنظر گرفتهشده برای فروش برنج را قبول ندارند، گفت: برنجکاران با تعیین سود 20 درصدی موافق نیستند بلکه مدعی هستند باید سود 50 درصدی برای فروش برنج توسط دولت تعیین شود. به همین علت متأسفانه کشاورزان به کمتر از سود 50 درصدی تمایلی نشان نمیدهند اما در عین حال دولت هم تعیین ارقام بالا برای برنج را به نفع مصرف کننده نمیداند.
دبیر انجمن برنج با اشاره به افزایش عرضه برنج به بازارها گفت: امسال اتفاق خوبی در تولید برنج رخ داده است و آن اینکه بعد از عرضه برنجهای برداشت اول به بازار، برنجهای دوباره کشت وارد بازار شدهاند. ضمن اینکه امسال کشاورزان در حجم بالایی برنج کاشتهاند و تولید افزایش پیدا کرده است. برآورد میشود با توجه به افزایش تولید برنج در سالجاری، تولید از 2 میلیون و 250 هزار تن سال قبل افزایش بیشتری پیدا کند. علیزاده شایق تصریح کرد: در شرایطی که تقاضا ثابت باشد و عرضه بیشتر شود، قیمت برنج میشکند و ما امیدوار هستیم تا اواسط آبان ماه نرخ برنج کاهش پیدا کند. ما انتظار داریم با توجه به شرایط موجود، کشاورز به توان مصرف کننده هم بیشتر توجه کند.
وی میزان واردات برنج به کشور را در تعدیل قیمت برنج مؤثر ندانست و افزود: واردات برنج در کاهش قیمت برنج ایرانی خیلی اثرگذار نبود زیرا وقتی ذائقه افراد به برنج ایرانی عادت کرده باشد دیگر تمایلی به استفاده از برنجهای وارداتی ندارد ضمن اینکه برنجهای هندی وارداتی از کیفیت خوبی برخوردار نیستند.
علیزاده شایق بیان کرد: ما در دورهای از کشور اروگوئه هم برنج به کشور وارد میکردیم که بسیار کیفیت خوبی داشت اما با قیمت بالا عرضه میشد ولی به علت گران بودن دیگر به کشور وارد نشد.
مقاومت کاذب برنجکاران
حمیدرضا ناظری عضو اتحادیه شالیکوبی داران استان مازندران نیز با اشاره به اینکه خرید و فروش برنج در مازندران با رکود مواجه شده است به «ایران» گفت: کشاورزان محصولات خود را در حجم کم و محدود به فروش میرسانند. بیشتر کشاورزان از طریق فروش محدود سعی میکنند هزینههای روزمره خود را جواب دهند مگر در شرایطی که مجبور به فروش برنج برای تأمین هزینههای فوقالعاده باشند.
ناظری اضافه کرد: کشت برنج در سال گذشته در حجم کمتری انجام گرفت و همین موضوع باعث گرانی محصول شد و کشاورز برنج را با قیمت 30 هزار تومان فروخت اما به کیلویی 100 هزار تومان هم رسید.
عضو اتحادیه شالیکوبی داران استان مازندران تأکید کرد: کشاورزان درصدد هستند برنج را با قیمتهای بیشتر از 100 هزار تومان به فروش برسانند اما در واقع قیمت 80 تا 90 هزار تومان هم نرخ مناسبی است و با توجه به افزایش هزینهها، نرخها نسبت به سال قبل تقریباً 3 برابر شده است. متأسفانه در شرایط فعلی مقاومت کاذبی از سوی کشاورزان ایجاد شده است.
وی با بیان اینکه مقاومت برنجکاران در برابر فروش محصول هزینههای زیادی را برای کارخانهداران به همراه خواهد داشت، گفت: حجم زیادی از برنج در کارخانهها دپو شدهاند که میتواند با آسیبهای طوفان، سیل و سرقت روبهرو شود ضمن اینکه رطوبت هم باعث آسیب دیدن برنجها میشود.
ناظری با اشاره به نرخهای فعلی انواع برنج در استان مازندران گفت: در حال حاضر برنج طارم و هاشمی در کف کارخانه با قیمت 85 تا 90 هزار تومان، برنج بینام 80 هزار تومان، برنج فجر 60 هزار تومان، برنج شیرودی 42 هزار تومان و برنج ندا 40 هزار تومان به فروش میرسد.
خبرنگار
طبق سنوات گذشته برداشت برنج در کشور از هفته سوم مردادماه آغاز میشود و تا مهرماه ادامه پیدا میکند. بعد از این دوره هم کشت دوم برنج آغاز که امسال برنجکاران اقدام به تولید برنج در حجم بالا کردهاند. در این بازه زمانی که برنجهای نو و تازه به بازار عرضه میشوند، قیمت برنج نسبت به ماههای دیگر سال کاهش مییابد و این یک روند طبیعی است.
امسال با شروع فصل برداشت برنج، برنجکاران به علت جهش قیمتی که در سال گذشته برای این محصول رخ داد، در برابر قیمتهای پیشنهادی برای خرید محصولشان مقاومت کردند زیرا سال قبل هر کیلو برنج تا 120 هزار تومان به فروش رسید، درحالیکه همان برنج از کشاورز به قیمت 30 تا 32 هزار تومان خریداری شده بود. از سوی دیگر مصرف کننده هماکنون کمتر اقدام به خرید میکند زیرا پیشبینی رسیدن قیمت برنج تا مرز 80 و 90 هزار تومان است.
افزایش تولید برنج در کشور
سرانه مصرف سالانه برنج به ازای هر فرد 35 تا 37 کیلوگرم و مصرف سالانه 3 میلیون تن است و از این میزان در حدود یک میلیون تن برنج به کشور وارد میشود. ضمن اینکه بخشی از این میزان به عنوان ذخایر استراتژیک ذخیره میگردد. طبق اعلام وزیر جهاد کشاورزی امسال تولید برنج کشور ۲۵ درصد رشد داشته است که میتواند باعث کاهش قیمت این محصول و متعادل شدن بازار آن شود.
تولید برنج کشور به میزان ۲.۳ میلیون تن رسیده که نشان از عملکرد مطلوب دولت است زیرا یکی از موضوعات مهم که از ابتدا در دولت سیزدهم و وزارت جهاد دنبال شد، موضوع خودکفایی در محصول برنج بود.
بازار برنج با فراوانی روبهرو است
در شرایط فعلی ذخایر استراتژیک برنج کشور از وضعیت مطلوبی برخوردار است و بازار برنج با فراوانی روبهرو است و انبارها مملو از برنج ایرانی و خارجی است.
قاسمعلی حسنی دبیرکل سابق اتحادیه بنکداران مواد غذایی هم با بیان اینکه انتظار کاهش قیمت برنج باز هم وجود دارد، گفته است: وجود بعضی از فاکتورهای مثبت در بازار نشاندهنده آن است که قیمت برنج کمتر خواهد شد.
به گفته حسنی، اکنون انبارها مملو از برنج و تولید هم بیشتر شده است. این عوامل در کنار هم میتواند منجر به کاهش قیمت برنج شود. همچنین مردم هم دیگر کشش خرید برنج گران قیمت مانند پارسال را ندارند به همین منظور انتظار دارند برنج با قیمتی مناسب به دستشان برسد.
دولت هم تعیین ارقام بالا برای برنج را به نفع مصرف کننده نمیداند
جمیل علیزاده شایق دبیر انجمن برنج در گفتوگو با «ایران» درباره آخرین وضعیت بازار برنج گفت: بعد از جهشی که در نرخ برنج از سال گذشته رخ داد، برنجکاران اولویت خود را در حفظ منافع خود درفروش محصول قرار دادند و به همین علت دیگر تمایل به فروش برنج خود با هر قیمتی ندارند در نتیجه کشاورزان از اواخر مردادماه شالیهای خود را به بازار عرضه نکردند و منتظر بالا رفتن بیشتر قیمتها هستند.
وی با تأکید بر اینکه دولت با اعلام نرخ خرید تضمینی برنج کمک ویژهای به کشاورزان میکند، افزود: اعلام نرخ خرید تضمینی برنج به این معناست که اگر کشاورز محصول خود را نتواند به طور کامل به فروش برساند، سازمان تعاون روستایی آن را از کشاورز خریداری کند. فرمول نرخ خرید تضمینی برنج براساس هزینههای تمام شده در تولید برنج به اضافه سود عادلانهای که در حدود 10 تا 20 درصد درنظر گرفته میشود، محاسبه میگردد اما امسال وزارت جهاد نرخ ثابتی برای هر کیلو برنج تعیین کرد و نرخ تضمینی اعلام نشد.
علیزاده شایق با اشاره به اینکه کشاورزان سود درنظر گرفتهشده برای فروش برنج را قبول ندارند، گفت: برنجکاران با تعیین سود 20 درصدی موافق نیستند بلکه مدعی هستند باید سود 50 درصدی برای فروش برنج توسط دولت تعیین شود. به همین علت متأسفانه کشاورزان به کمتر از سود 50 درصدی تمایلی نشان نمیدهند اما در عین حال دولت هم تعیین ارقام بالا برای برنج را به نفع مصرف کننده نمیداند.
دبیر انجمن برنج با اشاره به افزایش عرضه برنج به بازارها گفت: امسال اتفاق خوبی در تولید برنج رخ داده است و آن اینکه بعد از عرضه برنجهای برداشت اول به بازار، برنجهای دوباره کشت وارد بازار شدهاند. ضمن اینکه امسال کشاورزان در حجم بالایی برنج کاشتهاند و تولید افزایش پیدا کرده است. برآورد میشود با توجه به افزایش تولید برنج در سالجاری، تولید از 2 میلیون و 250 هزار تن سال قبل افزایش بیشتری پیدا کند. علیزاده شایق تصریح کرد: در شرایطی که تقاضا ثابت باشد و عرضه بیشتر شود، قیمت برنج میشکند و ما امیدوار هستیم تا اواسط آبان ماه نرخ برنج کاهش پیدا کند. ما انتظار داریم با توجه به شرایط موجود، کشاورز به توان مصرف کننده هم بیشتر توجه کند.
وی میزان واردات برنج به کشور را در تعدیل قیمت برنج مؤثر ندانست و افزود: واردات برنج در کاهش قیمت برنج ایرانی خیلی اثرگذار نبود زیرا وقتی ذائقه افراد به برنج ایرانی عادت کرده باشد دیگر تمایلی به استفاده از برنجهای وارداتی ندارد ضمن اینکه برنجهای هندی وارداتی از کیفیت خوبی برخوردار نیستند.
علیزاده شایق بیان کرد: ما در دورهای از کشور اروگوئه هم برنج به کشور وارد میکردیم که بسیار کیفیت خوبی داشت اما با قیمت بالا عرضه میشد ولی به علت گران بودن دیگر به کشور وارد نشد.
مقاومت کاذب برنجکاران
حمیدرضا ناظری عضو اتحادیه شالیکوبی داران استان مازندران نیز با اشاره به اینکه خرید و فروش برنج در مازندران با رکود مواجه شده است به «ایران» گفت: کشاورزان محصولات خود را در حجم کم و محدود به فروش میرسانند. بیشتر کشاورزان از طریق فروش محدود سعی میکنند هزینههای روزمره خود را جواب دهند مگر در شرایطی که مجبور به فروش برنج برای تأمین هزینههای فوقالعاده باشند.
ناظری اضافه کرد: کشت برنج در سال گذشته در حجم کمتری انجام گرفت و همین موضوع باعث گرانی محصول شد و کشاورز برنج را با قیمت 30 هزار تومان فروخت اما به کیلویی 100 هزار تومان هم رسید.
عضو اتحادیه شالیکوبی داران استان مازندران تأکید کرد: کشاورزان درصدد هستند برنج را با قیمتهای بیشتر از 100 هزار تومان به فروش برسانند اما در واقع قیمت 80 تا 90 هزار تومان هم نرخ مناسبی است و با توجه به افزایش هزینهها، نرخها نسبت به سال قبل تقریباً 3 برابر شده است. متأسفانه در شرایط فعلی مقاومت کاذبی از سوی کشاورزان ایجاد شده است.
وی با بیان اینکه مقاومت برنجکاران در برابر فروش محصول هزینههای زیادی را برای کارخانهداران به همراه خواهد داشت، گفت: حجم زیادی از برنج در کارخانهها دپو شدهاند که میتواند با آسیبهای طوفان، سیل و سرقت روبهرو شود ضمن اینکه رطوبت هم باعث آسیب دیدن برنجها میشود.
ناظری با اشاره به نرخهای فعلی انواع برنج در استان مازندران گفت: در حال حاضر برنج طارم و هاشمی در کف کارخانه با قیمت 85 تا 90 هزار تومان، برنج بینام 80 هزار تومان، برنج فجر 60 هزار تومان، برنج شیرودی 42 هزار تومان و برنج ندا 40 هزار تومان به فروش میرسد.
چه کسانی بهدنبال ایجاد شکاف در جامعه ایران هستند و از این کار چه سودی میبرند؟دوقطبیهای جعلی
امیرحسین ثمالی
پژوهشگر
جامعه ایران طی حدود 2 سده قبل (بخصوص از مشروطه بدین سو) به یک جامعه سیاسی و آغشته به مناقشات دو و چند طرفه تبدیل شده است و همواره در این جامعه دو سر طیف در حال منازعه و کشاکش با یکدیگر بودهاند و در عمل حذف و یا نادیده گرفتن بسیاری از نیروهای مستقل، حاصل این نوع از کنشگری بوده است. سلطنتطلب یا مشروطهخواه، آنگلوفیل یا روسوفیل، منورالفکر یا متحجر، دموکرات یا دیکتاتور، توسعهطلب یا واپسگرا، انقلابی یا ضدانقلاب و بسیاری از دوگانههای دیگری که دو سر طیف نیروهای سیاسی را نمایندگی میکردند و میکنند، واژههایی است که با بررسی ادبیات سیاسی دو سده گذشته با تکرار بسیار به آن برخواهیم خورد. برای نمونه نقل است که در زمان مشروطه، طرفداران مشروطه و سلطنتطلبان خیابانی را در تبریز به قرق خود در آوردند و هر عابری که قصد عبور از آن خیابان را داشت باید در یک طرف میایستاد و در غیر این صورت چارهای جز تحمل ضرب و شتم هر دو گروه را نداشت! این داستان اگرچه کمی عجیب به نظر میرسد اما همچنان در دوران بعد از مشروطه برای برخی از نیروهای سیاسی چنین رویکردی تثبیت شد و هر گاه یک کنشگر سیاسی یا اجتماعی قصد آن را داشت تا موضعی مستقل اتخاذ نماید با مشت آهنین دو سر طیف مواجه شد. این روحیه همچنان رگههای جدی در بین کنشگران سیاسی کشور ما دارد و بخصوص در زمان بروز تنشهای سیاسی (ناآرامیها، اعتراضها، آشوبها و...) و حتی رقابتهای سیاسی (مانند انتخاباتها) بهخوبی خود را نشان میدهد و شاهد آن هستیم که برخی کنشگران مستقل حتی با در پیشگرفتن مواضعی منطقی و به دور از هیاهو، مورد هجمه نیروهای رادیکال قرار میگیرند.
این وضعیت که در علوم سیاسی از آن با عنوان جامعه قطبی شده یاد میشود و در جامعه ما وجه دوقطبی آن پررنگ است، دارای عوارضی سنگین برای حفظ تعادل در جامعه است. همانطور که مخاطبان محترم در جریان هستند در آشوبهای اخیر اقشار مختلفی اعم از سلبریتیها، اینفلوئنسرها، هنرمندان و حتی مردم عادی دارای کنشهایی متفاوت بودهاند که البته این کنشها نیز با واکنشهایی منصفانه و احیاناً غیرمنصفانهای مواجه بود که در این یادداشت به بازخوانی و موشکافی آنها خواهیم پرداخت.
معنا و مفهوم قطبیسازی جامعه
یک تعریف ساده از قطبیسازی سیاسی (Political Polarization) میتواند واگرایی حاصل از نگرشها و ایدههای بعضاً افراطی باشد که افراد، نهادها و یا رهبران سیاسی به آن دامن میزنند. غالب بحثهای قطبیسازی در علوم سیاسی، متوجه نظامهای فکری (مانند اصلاحطلب و اصولگرا در ایران) و یا احزاب سیاسی (مانند دموکرات و جمهوریخواه در ایالاتمتحده) است و یکی از کارکردهای مهم آن، قرار دادن مردم و نخبگان سیاسی در تنها دو گروه مجزا و حذف گروههای میانهرو یا مستقلی است که خارج از دوقطب تشکیل شدهاند. بهعنوان مثال در انتخابات ایالات متحده، جامعه ناگزیر به تبعیت از دو قطب جمهوریخواه و دموکرات است و بنابر یک تجربه تاریخی، افراد مستقل با ایدههای جدید، عموماً از گردونه رقابتها حذف میشوند.
نکته قابل توجه اینجاست که قطبیسازی جامعه اگرچه موجب گرمشدن تنور برخی هماوردهای سیاسی-بخصوص در زمان رقابت انتخاباتی میشود- اما در صورت تداوم شرایط دو قطبی بخصوص در بزنگاههای سیاسی، تصمیمات سرنوشتساز و یا منازعات شدید سیاسی و امنیتی میتواند اثراتی مخرب و جبرانناپذیر را بر جامعه تحمیل کند؛ چرا که در شرایط بحرانی، تصمیمگیران و کنشگران بیش از هر زمانی به عقلانیت سیاسی محتاج هستند تا جامعه را از معضل خارج سازند.
اما در جامعه قطبی شده، هر روز بر التهاب و تشویش مردمان افزوده میشود و رسانه در این بین، نقش پررنگی دارد؛ زیرا شرایطی را به وجود میآورد که در آن به جای غلبه عقلانیت، احساسات و عواطف کاذب است که محرک اصلی کنش سیاسی میشود و میتواند جامعه را تا مرز فروپاشی پیش ببرد؛ حال آنکه باید هر جامعهای به نقطه تعادلی مناسبی برای کنترل هیجانات دست یابد.
برچسب زدن؛ شیوه اصلی قطبیسازی
در رابطه با علل و انگیزهای عوامل قطبیسازی موضوع مورد بحث میتوان به دلایل متعددی اشاره کرد. در اولین مورد آن باید توجه داشت که صاحبان احزاب یا متولیان افکار سیاسی، با انتخاب کلمات جهت دار، مردم را مجبور به پذیرش حکمی میکنند که قرار است منافع سیاسی یا اقتصادی و... خود و حزب خود را بیشینه کنند که مثال واضح این موضوع در کشور ما در مورد برجام دیدهشد که موافقان و مخالفان آن در دو سر طیف از واژههایی تند برای متهمسازی طرف مقابل استفاده کردند؛ در این مقطع با طرح برجام بهعنوان مهمترین راه خروج کشور از بحرانها، دو قطبی موافقان و مخالفان برجام پدید آمد. مخالفان جنگ و طرفداران تعامل با دنیا، با آنها که از این مقوله ابایی ندارند و به تبع آن دو قطبی عیانتر رابطه با غرب و مخالفان آن مطرح شد. حتی در یک دوره موافقان عصر موشک با طرفداران عصر گفتمان در برابر هم قرار گرفتند.
در جریان دو دوره انتخابات ریاستجمهوری اخیر با کاندیداتوری حسن روحانی که خود را حقوقدان و متکی به این نوع گفتمان معرفی میکرد و جناح رقیبی که برخی گروهها آن را نماد نگاه افراطی قلمداد میکردند؛ دو قطبی اعتدال ـ افراط ظهور کرد. از دیگر عوامل تمایل بازیگردانان اصلی صحنه سیاست به دو قطبی کردن جامعه، میتوان به علاقهشان به غلیان احساسات در مردم و ممانعت از رفتار منطقی آنها اشاره کرد. این دلیل بخصوص در مواقعی خود را بیشتر نشان میدهد که نیروهای سیاسی از توخالی بودن شعارها و اهداف خود مطلع هستند اما نمیخواهند به بازبینی آن بپردازند بلکه سعی میکنند با تحریک احساسات، تنها بر جنبه غیرعقلایی مردم تکیه کنند. شاید این دلیل با وجود گسترش رسانهها در جامعه و افزایش سطح اطلاعات عمومی مردم کمی دور از نظر باشد اما دقیقاً همین رسانهها زمانی که به ابزار دست این قبیل سیاسیون تبدیل میشوند، نقش مهمی را در تشدید احساسات و هیجانات کاذب مردم ایفا مینمایند.
جالب است بدانید که در سال 1997 فیلمی در ژانر کمدی سیاه توسط «بری لوینسون» ساخته شد که عنوان فیلم «سگ را بجنبان» بود. نام فیلم عنوانی کنایی است و در واقع به این موضوع اشاره دارد که از آنجایی که سگ از دم خود باهوشتر است، میتواند دم خود را بجنباند. اما اگر سگ به اندازه کافی باهوش نباشد، این دم است که میتواند سگ را تکان دهد. اصطلاح سگ در اینجا اشارهای است به جامعه امریکا و دم سگ شامل سیاستمداران و رسانههایی است که اگر از جامعه باهوشتر باشند قادر خواهند بود جامعه را در راستای اهداف خود حرکت دهند و به اصطلاح سگ را بجنبانند! «سگ را بجنبان» با رویکردی انتقادی به کنترل و تحمیق جوامع توسط رسانهها و کنشگران سیاسی که قدرت رسانهای را در دست دارند اشاره میکند. رسانههای بیگانه با وارونه کردن حقیقت، آن چیزی را که خود ساخته و پرداختهاند به نام واقعیت به خورد مردم میدهند و مردمی که تفکر انتقادی ندارند، براحتی بازیچه دست بازیگران قدرت قرار میگیرند. بنابر آنچه گفتهشد، کنشگران سیاسی با دو هدف مهم برآوردن منافع خود و همچنین تحمیق جامعه دست به قطبیسازی جامعه میزنند که این موضوع در جوامع مختلف و بخصوص در زمان تصمیمگیریهای حساس با شدت و پیچیدگی بیشتر همراه است.
پیامدهای نامطلوب قطبیسازیهای کاذب
همان طور که در مقدمه بیان شد، علیرغم آنکه قطبیسازی در شرایطی (بخصوص در رقابتهای انتخاباتی) میتواند به عامل مولد برای رشد و حرکت جامعه مبدل شود اما تداوم قطبی بودن جامعه و خطرناکتر از آن، ایجاد دوقطبیهای کاذب و مخرب نتایج بسیار زیانباری را برای جامعه در پی دارد که در ادامه به تعدادی از آنها اشاره میشود.
اولاً از آنجا که قطبیسازیها عموماً در فضاهای ملتهب و غبارآلودی که جامعه (متشکل از نخبگان سیاسی و عموم مردم) در انتخاب دو مسیر، کاملاً مرددند، محقق میشود. این دو مسیر را طرفداران هر یک از مسیرها، با صفات دوگانهای بیان میکنند که یکی بسیار مثبت است و دیگری منفی و غیرعقلایی. لذا گویی شنونده را در این انتخاب قرار دادهاند یا با ما و طرفدار فکر ما هستی و یا فردی متعصب، تهی از عقلانیت و دور از واقع نگری! بنابراین از قطبیسازی در این شکل و فرایند پیادهسازی آن عموماً به عنوان یک پدیده منفی یاد میشود. چرا که ذاتاً موجب افتراق و ایجاد شکاف بین اقشار و تودهها شده و یکپارچگی و همدلی جامعه را به خطر میاندازد و لذا زمینه اثرپذیری بدنه اجتماعی و اقتصادی کشور از تهدیدات و دخالتهای خارجی یا بحرانهای داخلی را تحکیم میبخشد.
افزون بر این، همگان اعتراف دارند که دوقطبی مخرب، میتواند براحتی وحدت و انسجام ملی را نشانه گیرد! در جامعه قطبی شده، گروههایی که با هم مقابله میکنند برای رسیدن به مقصود خویش به هر ابزاری دست مییازند. ابزاری مانند دروغ، تهمت، انتشار خبر جعلی، توهین و برچسبزنی و همه اینها پایان اخلاق و سقوط فرهنگ است.
خشونت از دیگر عوارض قطبیسازی است و علاوه بر آن دوقطبیهای کاذب و مخرب باعث دلزدگی و خستگی مردم و شکننده شدن جامعه میشود. به گفته یکی از پژوهشگران حوزه جامعهشناسی، اهداف آرمانی گروهها در اثر دوقطبی شدن جامعه به سطح منافع شخصی و نهایتاً حزبی افت میکند و در نتیجه مسائل فرعی جای مسائل اصلی را میگیرد.
تسری دوقطبی از حوزه سیاسی به سایر حوزههای حکمرانی نیز از دیگر مخاطرات جدی این پدیده است به نحوی که اگر برای نمونه این دوقطبی وارد حوزه تقنین و قانونگذاری شود، از چندین جهت میتواند بر فضای تصمیم و تصویب قوانین در مجلس اثرگذار باشد. قطبیگرایی بنبستهایی در روند تولید و تصویب قوانین را افزایش داده و میانهرویهایی را که مصوبات رادیکال را محدود کرده و باعث کاهش نگرشهای متعصبانه میشوند، پایین میآورد.
جدای از مسائل داخلی، محققان متذکر میشوند که قطبیسازی، میتواند توافقات یکپارچه در مورد سیاستهای خارجی را تضعیف کند و موقعیت یک کشور را در جهان خدشهدار سازد. در این خصوص به دو تأثیر مهم میتوان اشاره کرد؛ اول اینکه، وقتی این تقسیمبندیها ظاهر میشود، متحدان کمتر به وعدهها اعتماد میکنند و دشمنان نقاط ضعف را آسانتر پیشبینی میکنند و دوم هم اینکه دیدگاه نخبگان تأثیر مهمی بر دیدگاه عمومی نسبت به سیاستهای خارجی دارد و این مهم موجب شکلگیری تصویری مشوش از سیاستخارجی در ذهن عموم مردم میشود.
شاید باور آن سخت باشد که قطبیسازی کار را به جایی میرساند که میتوان خطر سقوط یک دولت برای جامعه را متصور شد و در برخی از کشورهای منطقه با ایجاد شکاف بویژه از طریق فضای مجازی، دشمنان تلاش کردهاند دولتهای این کشورها را ساقط کنند که در برخی موارد نیز موفق بوده اند! برای نمونه میتوان به لبنان اشاره کرد که در حال حاضر هیچ دولتی ندارد و در مورد عراق نیز شاهد آن هستیم که دشمنان طی چند سال اخیر با ایجاد دوقطبیهای کاذب برای سقوط دولت در تلاش هستند.
ضرورت مقابله با جریانهای قطبیساز
بر اساس آنچه که تاکنون از نظر گذشت میتوان نتیجه گرفت که قطبیسازی جامعه (البته از نوع مخرب آن) با همه پیچیدگیها و عواملی که میتواند داشته باشد دارای دو دسته عوامل بیرونزا و درونزا است که باید به فراخور هر کدام از آنها به مقابله با آن پرداخت.
درخصوص عوامل بیرونزای قطبیساز، طبیعتاً در روزگار فعلی نقش رسانههای بیگانه که در آن سوی مرزها در حال ادراکسازی برای مخاطب ایرانی خود هستند کاملاً غیرقابل انکار است؛ این رسانهها با پخش مکرر نارساییها و با تکیه بر تکنیکهایی چون وارونهسازی، برجستهسازی، اثر پروانهای و... ذهن مخاطب را مغشوش میسازند که در مقابله با آن اولاً لازم است که رسانههای داخلی با تولید محتوای حرفهای و مناسب بتوانند بر تعداد مخاطبان خود بیفزایند. در مرحله بعد نیز ضروری است تا بهوسیله تبیین واقعیت و پاسخ بموقع شبهات و رویدادها، هر چه بیشتر سطح کیفی برنامههای خود را افزایش دهند تا در این جنگ ادراکی به موفقیت برسند.
اما عوامل درونزای قطبیسازی به مراتب پیچیدهتر عمل میکند و راه حل آن نیز چند وجهی به نظر میرسد؛ در نخستین گام باید با ایجاد فضای گفتوگوی سالم و دور از تنش میان گروههای مختلف مردمی، راه را برای گسترش مذاکره درونی و پویایی جامعه فراهم نمود. در مرحله بعد نیز با شفافسازی قاعدهمند و اجرای قوانین بالادستی مهمی چون «قانون گردش آزاد اطلاعات» راه را برای بروز شایعات و شائبهها تا اندازه فراوانی مسدود ساخت.
ایجاد فضای باز رسانهای (با در نظر گرفتن خطوط امنیت و منافع ملی)، تقویت صحیح احزاب سیاسی، افزایش سطح سواد رسانهای جامعه ایرانی و... نیز گامهای مهم و بلندی است که همگی باید با یک برنامهریزی دقیق از سوی سیاستگذاران فرهنگی کشور دنبال شود تا در بزنگاههای سیاسی شاهد نوعی بههمریختگی از سوی جامعه نباشیم و به جای دامن زدن به گستره آشوبها به گفتوگو پیرامون راههای برونرفت از بنبستها بپردازیم.
فرایند قطبی سازی در حوادث تلخ اخیر
متأسفانه آنچه که در حوادث اخیر خود را به وضوح نشان داد، فرایند قطبیسازی مخرب از ابتدای حادثه تا بدینجای کار بود و اظهارات دو سر طیف نشان از آن دارد که همچنان این دَر بر این پاشنه میچرخد!این دو قطبیسازی نیز دو سوی کاملاً متفاوت داشت؛ در یک سوی آن رسانههایی بودند که در ظاهر، خود را روشنفکر میدانستند، اما بدون آنکه از جزئیات واقعیات اطلاعی داشته باشند، با تکیه بر کلیدواژهها و عباراتی مانند «آسیب شدید مغزی در اثر ضرب و جرح مأموران»، «بازداشتگاه وزرا»، «به کما رفتن مهسا امینی»، «عدم رسیدگی به وضع بیمار»، «اظهارات یک پزشک مبنی بر ضربه مغزی مهسا امینی»، «ارشادهراسی»، «ارشادکشی»، «ارشاد شد؟»، «ارشاد مرگبار»، «مرگ ارشادی» و... به شکلگیری طیف وسیعی از شایعاتی دامن زدند که تمامی فیلمها و اسناد موجود، خلاف کامل این وارونهسازیها را نشان میداد. در یک سوی دیگر این قطبیسازی نیز نیروهایی حضور داشتند که علی رغم ادعای حمایت از نظام با به کار بردن الفاظی زشت، رکیک و زننده، دست به تخریب و توهین هنرمندان و چهرههای مشهور زدند.
در چنین شرایطی بود که بهصورت لحظهای فشار روی هنرمندان و سایر اقشار پرطرفدار جامعه (یا همان اینفلوئنسرها و سلبریتیها) بیشتر میشد و رهبران دو سر طیف خواهان آن بودند که این افراد هر چه زودتر موضع خود را مشخص کنند.
این وضعیت همان چیزی است که از آن بهعنوان قطبیسازی مخرب یاد میشود و افرادی که میخواهند راهی مستقل و متفاوت از جو رسانهای مسموم در شرایط موجود را پیش گیرند از هر سو با هجمه و حمله روبهرو میشوند.
با شکلگیری این قطببندی نادرست بود که فشار بر افراد مستقل به دو شکل وارد شد:
1- دعوت از افراد بیهیاهو برای اجرای اهداف یکی از دو قطب
2- حمله به افرادی که موضعی مستقل و عقلایی اتخاذ کردهاند
برای نمونه در خصوص تحت فشار قرار دادن افراد بیهیاهو شاهد آن بودیم که مجری رسانه معاند «من و تو» در یکی از برنامههای خود میگوید: «از همصدایی هنرمندها گفتیم اما این را هم بگوییم که هنوز چهرههایی هستند که خیلی هم شناخته شده هستند ولی سکوت کردهاند و هیچ واکنشی نشان ندادهاند، افرادی مثل «رامبد جوان» «احسان علیخانی» «هومن حاجی عبداللهی» «علی پروین» «امیر قلعهنویی» «سالار عقیلی» «بهاره رهنما» «بهنوش بختیاری» و خیلیهای دیگر. الان وقتش است که سکوتتان را بشکنید و تمام قد حمایت کنید از مردمی که دارند برای «آزادیشان» و «آزادیتان!» فریاد میزنند و یک دنیا هم با آنها همصدا شده ولی شما هنوز در خوابید!»
اما تقلای گروههای فشار به همینجا ختم نمیشود و حتی رویدادها و حوادثی که میتواند وفاق ملی را به نمایش بگذارد به محلی برای جولان قطبیسازی بدل میگردد. برای نمونه زمانی که بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران در اردوی اتریش برای رویارویی با تیم ملی اروگوئه و سنگال به سر میبردند ناگهان تحت فشار رسانههای ضد انقلاب برای ورود به این موضوع قرار میگیرند و حتی بابت شادی پس از گلشان نیز با حجم زیادی از توهین روبهرو میشوند. مروری گذرا در شبکههای اجتماعی مشخص میکند که آنها حتی برای خداحافظی از تیم ملی به پیروی از چند ورزشکار که در شبکههای اجتماعی از حضور در تیم ملی انصراف داده بودند نیز با درخواست و فراتر از آن تهدیدهایی روبهرو میشوند. تعیین شعار تیم ملی در جام جهانی یعنی «تا پای جان برای ایران» نیز موجی از حمله به بازیکنان و متهم کردن آنها برای ایرانی نبودن و دوری از مردم را بهدنبال داشت!
جای تأسف است که ستارهای چون حسن یزدانی نیز از فشار این گروه در امان نماند و پرافتخارترین کشتیگیر ایرانی چند روز پس از کسب هشتمین مدال جهان و المپیک خود در مسابقات قهرمانی جهان برای ادعایی واهی در خصوص آنفالو کردن علی کریمی هدف توهینهای مجازی قرار میگیرد. یزدانی که طبق توضیحات خودش هیچوقت علی کریمی را فالو نداشته حالا در فضایی باورنکردنی در حال تخریب شدن است.
یزدانی که تا پیش از این بهصورت مدام توسط مردم و رسانهها با شادروان تختی مقایسه میشد و در هنگام بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله در کنار مردم دیده شده بود متهم به دوری از مردم و تقابل با تختی زمانه میشود!
همانطور که گفته شد حمله به افرادی که موضعی مستقل و عقلایی اتخاذ کردهاند از دیگر تدابیر این گروه فشار بود که این موضوع در مورد هنرمندی مانند مهران رجبی به وضوح دیده شد؛ ماجرا از این قرار بود که در یک صفحه توئیتر که منتسب به ایشان بود پستی با این محتوا منتشر میشود:
«در این ایام که شغالان و کفتاران برای ایران جانمان دندان تیز کردهاند سکوت جایز نیست. استفاده از پایگاه اجتماعی و ظرفیت رسانهای بازیگران در جهت ساخت دوقطبی و ایجاد شکاف در جامعه حربهای تکراری است که بدخواهان این خاک سالها به آن چنگ انداختهاند. جان ناقابلی دارم آن هم فدای ایران»؛ پس از این بود که علاوهبر پاسخهای توهینآمیز به پست رجبی، پیامکهای تهدیدآمیز نیز به او ارسال شد و کار را به جایی رساند که مهران رجبی با انتشار یک فیلم در اینستاگرام ضمن تکذیب توئیت منتسب به او درباره حوادث پس از مرگ مهسا امینی تأکید کرد اکانتی در توئیتر ندارد.
در این ویدیو که مهران رجبی به اشتراک گذاشت، او میگوید که هیچ حساب توئیتری و هیچ صفحهای در توئیتر ندارد و نمیداند چه کسی چه مطالبی را از قول او منتشر میکند و کاری به صحت و سقم آنها ندارد!
البته گشت و گذاری کوتاه در صفحات فضای مجازی بخوبی نشان میدهد که سایر افراد سرشناس نیز پس از اتخاذ مواضع میانه دچار سرنوشت مشابه رجبی شدند و فشار بر آنها دوچندان شد اما جای مسرت است که هیچکدام از این افراد از موضع مناسب خود عقبنشینی نکردند.
پژوهشگر
جامعه ایران طی حدود 2 سده قبل (بخصوص از مشروطه بدین سو) به یک جامعه سیاسی و آغشته به مناقشات دو و چند طرفه تبدیل شده است و همواره در این جامعه دو سر طیف در حال منازعه و کشاکش با یکدیگر بودهاند و در عمل حذف و یا نادیده گرفتن بسیاری از نیروهای مستقل، حاصل این نوع از کنشگری بوده است. سلطنتطلب یا مشروطهخواه، آنگلوفیل یا روسوفیل، منورالفکر یا متحجر، دموکرات یا دیکتاتور، توسعهطلب یا واپسگرا، انقلابی یا ضدانقلاب و بسیاری از دوگانههای دیگری که دو سر طیف نیروهای سیاسی را نمایندگی میکردند و میکنند، واژههایی است که با بررسی ادبیات سیاسی دو سده گذشته با تکرار بسیار به آن برخواهیم خورد. برای نمونه نقل است که در زمان مشروطه، طرفداران مشروطه و سلطنتطلبان خیابانی را در تبریز به قرق خود در آوردند و هر عابری که قصد عبور از آن خیابان را داشت باید در یک طرف میایستاد و در غیر این صورت چارهای جز تحمل ضرب و شتم هر دو گروه را نداشت! این داستان اگرچه کمی عجیب به نظر میرسد اما همچنان در دوران بعد از مشروطه برای برخی از نیروهای سیاسی چنین رویکردی تثبیت شد و هر گاه یک کنشگر سیاسی یا اجتماعی قصد آن را داشت تا موضعی مستقل اتخاذ نماید با مشت آهنین دو سر طیف مواجه شد. این روحیه همچنان رگههای جدی در بین کنشگران سیاسی کشور ما دارد و بخصوص در زمان بروز تنشهای سیاسی (ناآرامیها، اعتراضها، آشوبها و...) و حتی رقابتهای سیاسی (مانند انتخاباتها) بهخوبی خود را نشان میدهد و شاهد آن هستیم که برخی کنشگران مستقل حتی با در پیشگرفتن مواضعی منطقی و به دور از هیاهو، مورد هجمه نیروهای رادیکال قرار میگیرند.
این وضعیت که در علوم سیاسی از آن با عنوان جامعه قطبی شده یاد میشود و در جامعه ما وجه دوقطبی آن پررنگ است، دارای عوارضی سنگین برای حفظ تعادل در جامعه است. همانطور که مخاطبان محترم در جریان هستند در آشوبهای اخیر اقشار مختلفی اعم از سلبریتیها، اینفلوئنسرها، هنرمندان و حتی مردم عادی دارای کنشهایی متفاوت بودهاند که البته این کنشها نیز با واکنشهایی منصفانه و احیاناً غیرمنصفانهای مواجه بود که در این یادداشت به بازخوانی و موشکافی آنها خواهیم پرداخت.
معنا و مفهوم قطبیسازی جامعه
یک تعریف ساده از قطبیسازی سیاسی (Political Polarization) میتواند واگرایی حاصل از نگرشها و ایدههای بعضاً افراطی باشد که افراد، نهادها و یا رهبران سیاسی به آن دامن میزنند. غالب بحثهای قطبیسازی در علوم سیاسی، متوجه نظامهای فکری (مانند اصلاحطلب و اصولگرا در ایران) و یا احزاب سیاسی (مانند دموکرات و جمهوریخواه در ایالاتمتحده) است و یکی از کارکردهای مهم آن، قرار دادن مردم و نخبگان سیاسی در تنها دو گروه مجزا و حذف گروههای میانهرو یا مستقلی است که خارج از دوقطب تشکیل شدهاند. بهعنوان مثال در انتخابات ایالات متحده، جامعه ناگزیر به تبعیت از دو قطب جمهوریخواه و دموکرات است و بنابر یک تجربه تاریخی، افراد مستقل با ایدههای جدید، عموماً از گردونه رقابتها حذف میشوند.
نکته قابل توجه اینجاست که قطبیسازی جامعه اگرچه موجب گرمشدن تنور برخی هماوردهای سیاسی-بخصوص در زمان رقابت انتخاباتی میشود- اما در صورت تداوم شرایط دو قطبی بخصوص در بزنگاههای سیاسی، تصمیمات سرنوشتساز و یا منازعات شدید سیاسی و امنیتی میتواند اثراتی مخرب و جبرانناپذیر را بر جامعه تحمیل کند؛ چرا که در شرایط بحرانی، تصمیمگیران و کنشگران بیش از هر زمانی به عقلانیت سیاسی محتاج هستند تا جامعه را از معضل خارج سازند.
اما در جامعه قطبی شده، هر روز بر التهاب و تشویش مردمان افزوده میشود و رسانه در این بین، نقش پررنگی دارد؛ زیرا شرایطی را به وجود میآورد که در آن به جای غلبه عقلانیت، احساسات و عواطف کاذب است که محرک اصلی کنش سیاسی میشود و میتواند جامعه را تا مرز فروپاشی پیش ببرد؛ حال آنکه باید هر جامعهای به نقطه تعادلی مناسبی برای کنترل هیجانات دست یابد.
برچسب زدن؛ شیوه اصلی قطبیسازی
در رابطه با علل و انگیزهای عوامل قطبیسازی موضوع مورد بحث میتوان به دلایل متعددی اشاره کرد. در اولین مورد آن باید توجه داشت که صاحبان احزاب یا متولیان افکار سیاسی، با انتخاب کلمات جهت دار، مردم را مجبور به پذیرش حکمی میکنند که قرار است منافع سیاسی یا اقتصادی و... خود و حزب خود را بیشینه کنند که مثال واضح این موضوع در کشور ما در مورد برجام دیدهشد که موافقان و مخالفان آن در دو سر طیف از واژههایی تند برای متهمسازی طرف مقابل استفاده کردند؛ در این مقطع با طرح برجام بهعنوان مهمترین راه خروج کشور از بحرانها، دو قطبی موافقان و مخالفان برجام پدید آمد. مخالفان جنگ و طرفداران تعامل با دنیا، با آنها که از این مقوله ابایی ندارند و به تبع آن دو قطبی عیانتر رابطه با غرب و مخالفان آن مطرح شد. حتی در یک دوره موافقان عصر موشک با طرفداران عصر گفتمان در برابر هم قرار گرفتند.
در جریان دو دوره انتخابات ریاستجمهوری اخیر با کاندیداتوری حسن روحانی که خود را حقوقدان و متکی به این نوع گفتمان معرفی میکرد و جناح رقیبی که برخی گروهها آن را نماد نگاه افراطی قلمداد میکردند؛ دو قطبی اعتدال ـ افراط ظهور کرد. از دیگر عوامل تمایل بازیگردانان اصلی صحنه سیاست به دو قطبی کردن جامعه، میتوان به علاقهشان به غلیان احساسات در مردم و ممانعت از رفتار منطقی آنها اشاره کرد. این دلیل بخصوص در مواقعی خود را بیشتر نشان میدهد که نیروهای سیاسی از توخالی بودن شعارها و اهداف خود مطلع هستند اما نمیخواهند به بازبینی آن بپردازند بلکه سعی میکنند با تحریک احساسات، تنها بر جنبه غیرعقلایی مردم تکیه کنند. شاید این دلیل با وجود گسترش رسانهها در جامعه و افزایش سطح اطلاعات عمومی مردم کمی دور از نظر باشد اما دقیقاً همین رسانهها زمانی که به ابزار دست این قبیل سیاسیون تبدیل میشوند، نقش مهمی را در تشدید احساسات و هیجانات کاذب مردم ایفا مینمایند.
جالب است بدانید که در سال 1997 فیلمی در ژانر کمدی سیاه توسط «بری لوینسون» ساخته شد که عنوان فیلم «سگ را بجنبان» بود. نام فیلم عنوانی کنایی است و در واقع به این موضوع اشاره دارد که از آنجایی که سگ از دم خود باهوشتر است، میتواند دم خود را بجنباند. اما اگر سگ به اندازه کافی باهوش نباشد، این دم است که میتواند سگ را تکان دهد. اصطلاح سگ در اینجا اشارهای است به جامعه امریکا و دم سگ شامل سیاستمداران و رسانههایی است که اگر از جامعه باهوشتر باشند قادر خواهند بود جامعه را در راستای اهداف خود حرکت دهند و به اصطلاح سگ را بجنبانند! «سگ را بجنبان» با رویکردی انتقادی به کنترل و تحمیق جوامع توسط رسانهها و کنشگران سیاسی که قدرت رسانهای را در دست دارند اشاره میکند. رسانههای بیگانه با وارونه کردن حقیقت، آن چیزی را که خود ساخته و پرداختهاند به نام واقعیت به خورد مردم میدهند و مردمی که تفکر انتقادی ندارند، براحتی بازیچه دست بازیگران قدرت قرار میگیرند. بنابر آنچه گفتهشد، کنشگران سیاسی با دو هدف مهم برآوردن منافع خود و همچنین تحمیق جامعه دست به قطبیسازی جامعه میزنند که این موضوع در جوامع مختلف و بخصوص در زمان تصمیمگیریهای حساس با شدت و پیچیدگی بیشتر همراه است.
پیامدهای نامطلوب قطبیسازیهای کاذب
همان طور که در مقدمه بیان شد، علیرغم آنکه قطبیسازی در شرایطی (بخصوص در رقابتهای انتخاباتی) میتواند به عامل مولد برای رشد و حرکت جامعه مبدل شود اما تداوم قطبی بودن جامعه و خطرناکتر از آن، ایجاد دوقطبیهای کاذب و مخرب نتایج بسیار زیانباری را برای جامعه در پی دارد که در ادامه به تعدادی از آنها اشاره میشود.
اولاً از آنجا که قطبیسازیها عموماً در فضاهای ملتهب و غبارآلودی که جامعه (متشکل از نخبگان سیاسی و عموم مردم) در انتخاب دو مسیر، کاملاً مرددند، محقق میشود. این دو مسیر را طرفداران هر یک از مسیرها، با صفات دوگانهای بیان میکنند که یکی بسیار مثبت است و دیگری منفی و غیرعقلایی. لذا گویی شنونده را در این انتخاب قرار دادهاند یا با ما و طرفدار فکر ما هستی و یا فردی متعصب، تهی از عقلانیت و دور از واقع نگری! بنابراین از قطبیسازی در این شکل و فرایند پیادهسازی آن عموماً به عنوان یک پدیده منفی یاد میشود. چرا که ذاتاً موجب افتراق و ایجاد شکاف بین اقشار و تودهها شده و یکپارچگی و همدلی جامعه را به خطر میاندازد و لذا زمینه اثرپذیری بدنه اجتماعی و اقتصادی کشور از تهدیدات و دخالتهای خارجی یا بحرانهای داخلی را تحکیم میبخشد.
افزون بر این، همگان اعتراف دارند که دوقطبی مخرب، میتواند براحتی وحدت و انسجام ملی را نشانه گیرد! در جامعه قطبی شده، گروههایی که با هم مقابله میکنند برای رسیدن به مقصود خویش به هر ابزاری دست مییازند. ابزاری مانند دروغ، تهمت، انتشار خبر جعلی، توهین و برچسبزنی و همه اینها پایان اخلاق و سقوط فرهنگ است.
خشونت از دیگر عوارض قطبیسازی است و علاوه بر آن دوقطبیهای کاذب و مخرب باعث دلزدگی و خستگی مردم و شکننده شدن جامعه میشود. به گفته یکی از پژوهشگران حوزه جامعهشناسی، اهداف آرمانی گروهها در اثر دوقطبی شدن جامعه به سطح منافع شخصی و نهایتاً حزبی افت میکند و در نتیجه مسائل فرعی جای مسائل اصلی را میگیرد.
تسری دوقطبی از حوزه سیاسی به سایر حوزههای حکمرانی نیز از دیگر مخاطرات جدی این پدیده است به نحوی که اگر برای نمونه این دوقطبی وارد حوزه تقنین و قانونگذاری شود، از چندین جهت میتواند بر فضای تصمیم و تصویب قوانین در مجلس اثرگذار باشد. قطبیگرایی بنبستهایی در روند تولید و تصویب قوانین را افزایش داده و میانهرویهایی را که مصوبات رادیکال را محدود کرده و باعث کاهش نگرشهای متعصبانه میشوند، پایین میآورد.
جدای از مسائل داخلی، محققان متذکر میشوند که قطبیسازی، میتواند توافقات یکپارچه در مورد سیاستهای خارجی را تضعیف کند و موقعیت یک کشور را در جهان خدشهدار سازد. در این خصوص به دو تأثیر مهم میتوان اشاره کرد؛ اول اینکه، وقتی این تقسیمبندیها ظاهر میشود، متحدان کمتر به وعدهها اعتماد میکنند و دشمنان نقاط ضعف را آسانتر پیشبینی میکنند و دوم هم اینکه دیدگاه نخبگان تأثیر مهمی بر دیدگاه عمومی نسبت به سیاستهای خارجی دارد و این مهم موجب شکلگیری تصویری مشوش از سیاستخارجی در ذهن عموم مردم میشود.
شاید باور آن سخت باشد که قطبیسازی کار را به جایی میرساند که میتوان خطر سقوط یک دولت برای جامعه را متصور شد و در برخی از کشورهای منطقه با ایجاد شکاف بویژه از طریق فضای مجازی، دشمنان تلاش کردهاند دولتهای این کشورها را ساقط کنند که در برخی موارد نیز موفق بوده اند! برای نمونه میتوان به لبنان اشاره کرد که در حال حاضر هیچ دولتی ندارد و در مورد عراق نیز شاهد آن هستیم که دشمنان طی چند سال اخیر با ایجاد دوقطبیهای کاذب برای سقوط دولت در تلاش هستند.
ضرورت مقابله با جریانهای قطبیساز
بر اساس آنچه که تاکنون از نظر گذشت میتوان نتیجه گرفت که قطبیسازی جامعه (البته از نوع مخرب آن) با همه پیچیدگیها و عواملی که میتواند داشته باشد دارای دو دسته عوامل بیرونزا و درونزا است که باید به فراخور هر کدام از آنها به مقابله با آن پرداخت.
درخصوص عوامل بیرونزای قطبیساز، طبیعتاً در روزگار فعلی نقش رسانههای بیگانه که در آن سوی مرزها در حال ادراکسازی برای مخاطب ایرانی خود هستند کاملاً غیرقابل انکار است؛ این رسانهها با پخش مکرر نارساییها و با تکیه بر تکنیکهایی چون وارونهسازی، برجستهسازی، اثر پروانهای و... ذهن مخاطب را مغشوش میسازند که در مقابله با آن اولاً لازم است که رسانههای داخلی با تولید محتوای حرفهای و مناسب بتوانند بر تعداد مخاطبان خود بیفزایند. در مرحله بعد نیز ضروری است تا بهوسیله تبیین واقعیت و پاسخ بموقع شبهات و رویدادها، هر چه بیشتر سطح کیفی برنامههای خود را افزایش دهند تا در این جنگ ادراکی به موفقیت برسند.
اما عوامل درونزای قطبیسازی به مراتب پیچیدهتر عمل میکند و راه حل آن نیز چند وجهی به نظر میرسد؛ در نخستین گام باید با ایجاد فضای گفتوگوی سالم و دور از تنش میان گروههای مختلف مردمی، راه را برای گسترش مذاکره درونی و پویایی جامعه فراهم نمود. در مرحله بعد نیز با شفافسازی قاعدهمند و اجرای قوانین بالادستی مهمی چون «قانون گردش آزاد اطلاعات» راه را برای بروز شایعات و شائبهها تا اندازه فراوانی مسدود ساخت.
ایجاد فضای باز رسانهای (با در نظر گرفتن خطوط امنیت و منافع ملی)، تقویت صحیح احزاب سیاسی، افزایش سطح سواد رسانهای جامعه ایرانی و... نیز گامهای مهم و بلندی است که همگی باید با یک برنامهریزی دقیق از سوی سیاستگذاران فرهنگی کشور دنبال شود تا در بزنگاههای سیاسی شاهد نوعی بههمریختگی از سوی جامعه نباشیم و به جای دامن زدن به گستره آشوبها به گفتوگو پیرامون راههای برونرفت از بنبستها بپردازیم.
فرایند قطبی سازی در حوادث تلخ اخیر
متأسفانه آنچه که در حوادث اخیر خود را به وضوح نشان داد، فرایند قطبیسازی مخرب از ابتدای حادثه تا بدینجای کار بود و اظهارات دو سر طیف نشان از آن دارد که همچنان این دَر بر این پاشنه میچرخد!این دو قطبیسازی نیز دو سوی کاملاً متفاوت داشت؛ در یک سوی آن رسانههایی بودند که در ظاهر، خود را روشنفکر میدانستند، اما بدون آنکه از جزئیات واقعیات اطلاعی داشته باشند، با تکیه بر کلیدواژهها و عباراتی مانند «آسیب شدید مغزی در اثر ضرب و جرح مأموران»، «بازداشتگاه وزرا»، «به کما رفتن مهسا امینی»، «عدم رسیدگی به وضع بیمار»، «اظهارات یک پزشک مبنی بر ضربه مغزی مهسا امینی»، «ارشادهراسی»، «ارشادکشی»، «ارشاد شد؟»، «ارشاد مرگبار»، «مرگ ارشادی» و... به شکلگیری طیف وسیعی از شایعاتی دامن زدند که تمامی فیلمها و اسناد موجود، خلاف کامل این وارونهسازیها را نشان میداد. در یک سوی دیگر این قطبیسازی نیز نیروهایی حضور داشتند که علی رغم ادعای حمایت از نظام با به کار بردن الفاظی زشت، رکیک و زننده، دست به تخریب و توهین هنرمندان و چهرههای مشهور زدند.
در چنین شرایطی بود که بهصورت لحظهای فشار روی هنرمندان و سایر اقشار پرطرفدار جامعه (یا همان اینفلوئنسرها و سلبریتیها) بیشتر میشد و رهبران دو سر طیف خواهان آن بودند که این افراد هر چه زودتر موضع خود را مشخص کنند.
این وضعیت همان چیزی است که از آن بهعنوان قطبیسازی مخرب یاد میشود و افرادی که میخواهند راهی مستقل و متفاوت از جو رسانهای مسموم در شرایط موجود را پیش گیرند از هر سو با هجمه و حمله روبهرو میشوند.
با شکلگیری این قطببندی نادرست بود که فشار بر افراد مستقل به دو شکل وارد شد:
1- دعوت از افراد بیهیاهو برای اجرای اهداف یکی از دو قطب
2- حمله به افرادی که موضعی مستقل و عقلایی اتخاذ کردهاند
برای نمونه در خصوص تحت فشار قرار دادن افراد بیهیاهو شاهد آن بودیم که مجری رسانه معاند «من و تو» در یکی از برنامههای خود میگوید: «از همصدایی هنرمندها گفتیم اما این را هم بگوییم که هنوز چهرههایی هستند که خیلی هم شناخته شده هستند ولی سکوت کردهاند و هیچ واکنشی نشان ندادهاند، افرادی مثل «رامبد جوان» «احسان علیخانی» «هومن حاجی عبداللهی» «علی پروین» «امیر قلعهنویی» «سالار عقیلی» «بهاره رهنما» «بهنوش بختیاری» و خیلیهای دیگر. الان وقتش است که سکوتتان را بشکنید و تمام قد حمایت کنید از مردمی که دارند برای «آزادیشان» و «آزادیتان!» فریاد میزنند و یک دنیا هم با آنها همصدا شده ولی شما هنوز در خوابید!»
اما تقلای گروههای فشار به همینجا ختم نمیشود و حتی رویدادها و حوادثی که میتواند وفاق ملی را به نمایش بگذارد به محلی برای جولان قطبیسازی بدل میگردد. برای نمونه زمانی که بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران در اردوی اتریش برای رویارویی با تیم ملی اروگوئه و سنگال به سر میبردند ناگهان تحت فشار رسانههای ضد انقلاب برای ورود به این موضوع قرار میگیرند و حتی بابت شادی پس از گلشان نیز با حجم زیادی از توهین روبهرو میشوند. مروری گذرا در شبکههای اجتماعی مشخص میکند که آنها حتی برای خداحافظی از تیم ملی به پیروی از چند ورزشکار که در شبکههای اجتماعی از حضور در تیم ملی انصراف داده بودند نیز با درخواست و فراتر از آن تهدیدهایی روبهرو میشوند. تعیین شعار تیم ملی در جام جهانی یعنی «تا پای جان برای ایران» نیز موجی از حمله به بازیکنان و متهم کردن آنها برای ایرانی نبودن و دوری از مردم را بهدنبال داشت!
جای تأسف است که ستارهای چون حسن یزدانی نیز از فشار این گروه در امان نماند و پرافتخارترین کشتیگیر ایرانی چند روز پس از کسب هشتمین مدال جهان و المپیک خود در مسابقات قهرمانی جهان برای ادعایی واهی در خصوص آنفالو کردن علی کریمی هدف توهینهای مجازی قرار میگیرد. یزدانی که طبق توضیحات خودش هیچوقت علی کریمی را فالو نداشته حالا در فضایی باورنکردنی در حال تخریب شدن است.
یزدانی که تا پیش از این بهصورت مدام توسط مردم و رسانهها با شادروان تختی مقایسه میشد و در هنگام بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله در کنار مردم دیده شده بود متهم به دوری از مردم و تقابل با تختی زمانه میشود!
همانطور که گفته شد حمله به افرادی که موضعی مستقل و عقلایی اتخاذ کردهاند از دیگر تدابیر این گروه فشار بود که این موضوع در مورد هنرمندی مانند مهران رجبی به وضوح دیده شد؛ ماجرا از این قرار بود که در یک صفحه توئیتر که منتسب به ایشان بود پستی با این محتوا منتشر میشود:
«در این ایام که شغالان و کفتاران برای ایران جانمان دندان تیز کردهاند سکوت جایز نیست. استفاده از پایگاه اجتماعی و ظرفیت رسانهای بازیگران در جهت ساخت دوقطبی و ایجاد شکاف در جامعه حربهای تکراری است که بدخواهان این خاک سالها به آن چنگ انداختهاند. جان ناقابلی دارم آن هم فدای ایران»؛ پس از این بود که علاوهبر پاسخهای توهینآمیز به پست رجبی، پیامکهای تهدیدآمیز نیز به او ارسال شد و کار را به جایی رساند که مهران رجبی با انتشار یک فیلم در اینستاگرام ضمن تکذیب توئیت منتسب به او درباره حوادث پس از مرگ مهسا امینی تأکید کرد اکانتی در توئیتر ندارد.
در این ویدیو که مهران رجبی به اشتراک گذاشت، او میگوید که هیچ حساب توئیتری و هیچ صفحهای در توئیتر ندارد و نمیداند چه کسی چه مطالبی را از قول او منتشر میکند و کاری به صحت و سقم آنها ندارد!
البته گشت و گذاری کوتاه در صفحات فضای مجازی بخوبی نشان میدهد که سایر افراد سرشناس نیز پس از اتخاذ مواضع میانه دچار سرنوشت مشابه رجبی شدند و فشار بر آنها دوچندان شد اما جای مسرت است که هیچکدام از این افراد از موضع مناسب خود عقبنشینی نکردند.
توسط بنیاد مستضعفان در ۴ استان مرزی کشور انجام شد۱۳۳۵ میلیارد تومان برای محرومیتزدایی از مناطق اهل تسنن
معاون بنیاد مستضعفان جزئیاتی از خدمات و اقدامات این بنیاد برای رفع محرومیت از ۶ منطقه محروم مرزی را که عمده ساکنان آن از برادران اهل تسنن هستند، تشریح کرد.
به گزارش روابط عمومی بنیاد مستضعفان، وحید خاویی با اشاره به ارائه خدمات مختلف در راستای محرومیتزدایی در دهها نقطه کشور از سوی این بنیاد اظهار کرد: یکی از اصلیترین و مهمترین اهداف بنیاد مستضعفان، رفع محرومیت از نقاط کمبرخوردار در سراسر کشور است و امروز بنیاد مستضعفان اقدامات خود در این حوزه را با بهرهگیری از الگوی جامع «پیشرفت و آبادانی» در بیش از ۸۰ نقطه از کشور ارائه میدهد. معاون بنیاد مستضعفان همزمان با فرارسیدن میلاد رسول اکرم و هفته وحدت، با تشریح بخشی از اقدامات بنیاد در مناطق اهل تسنن گفت: خدمات بنیاد مستضعفان برای رفع محرومیت، فارغ از هرگونه نگاه سیاسی، مذهبی و … در تمامی نقاط و مناطق هدف ارائه میشود و امروز ۶ منطقه محروم «سروآباد» در استان کردستان، «مراوه تپه» در گلستان، «درمیان» در استان خراسان جنوبی، «قصرقند و چابهار» در سیستان و بلوچستان و «جزیره لارک» در استان هرمزگان، از جمله مناطق هدف ما هستند که بخش قابل توجهی از بافت جمعیتی آنها، از برادران اهل تسنن هستند.
وی با بیان اینکه بنیاد مستضعفان خدمات محرومیتزدایی خود در این مناطق را در قالب ۱۶ سرفصل کلان ارائه میکند، گفت: بنیاد مستضعفان در حوزههای «آبرسانی»، «اشتغالزایی»، «آموزشی»، «بهداشت و درمان»، «دامپروری»، «راه»، «زیرساخت»، «فرهنگی»، «کشاورزی»، «گردشگری و صنایعدستی»، «مذهبی»، «معیشتی» و «ورزشی» ۴۲۳ پروژه به ارزش ۷۲۴ میلیارد تومان در این مناطق که عمدتاً از برادران اهل تسنن ما هستند تعریف کرده است.
خاویی با تأکید بر اینکه بیش از ۱۱۷ پروژه از این پروژهها به اتمام رسیده و مابقی در دست برنامهریزی و اجرا است، ادامه داد: علاوهبر این پروژهها، بنیاد مستضعفان ۶۱۱ میلیارد تومان برای احداث و مرمت ۳۷۰۲ واحد مسکونی، ۲۸۶۶ فقره تسهیلات قرضالحسنه و توزیع بیش از ۱۸ هزار بسته معیشتی در این ۶ منطقه هدف تخصیص داده که ارزش ریالی کل خدمات بنیاد مستضعفان در این مناطق محروم و عمدتاً مرزی را به ۱۳۳۵ میلیارد تومان رسانده است.
معاون بنیاد مستضعفان افزود: بیشترین تخصیص مالی از سوی بنیاد در حوزه تأمین مسکن با ۳۹۴ میلیارد تومان و پس از آن در حوزه تسهیلات با ۲۰۷ میلیارد تومان بوده است.
به گزارش روابط عمومی بنیاد مستضعفان، وحید خاویی با اشاره به ارائه خدمات مختلف در راستای محرومیتزدایی در دهها نقطه کشور از سوی این بنیاد اظهار کرد: یکی از اصلیترین و مهمترین اهداف بنیاد مستضعفان، رفع محرومیت از نقاط کمبرخوردار در سراسر کشور است و امروز بنیاد مستضعفان اقدامات خود در این حوزه را با بهرهگیری از الگوی جامع «پیشرفت و آبادانی» در بیش از ۸۰ نقطه از کشور ارائه میدهد. معاون بنیاد مستضعفان همزمان با فرارسیدن میلاد رسول اکرم و هفته وحدت، با تشریح بخشی از اقدامات بنیاد در مناطق اهل تسنن گفت: خدمات بنیاد مستضعفان برای رفع محرومیت، فارغ از هرگونه نگاه سیاسی، مذهبی و … در تمامی نقاط و مناطق هدف ارائه میشود و امروز ۶ منطقه محروم «سروآباد» در استان کردستان، «مراوه تپه» در گلستان، «درمیان» در استان خراسان جنوبی، «قصرقند و چابهار» در سیستان و بلوچستان و «جزیره لارک» در استان هرمزگان، از جمله مناطق هدف ما هستند که بخش قابل توجهی از بافت جمعیتی آنها، از برادران اهل تسنن هستند.
وی با بیان اینکه بنیاد مستضعفان خدمات محرومیتزدایی خود در این مناطق را در قالب ۱۶ سرفصل کلان ارائه میکند، گفت: بنیاد مستضعفان در حوزههای «آبرسانی»، «اشتغالزایی»، «آموزشی»، «بهداشت و درمان»، «دامپروری»، «راه»، «زیرساخت»، «فرهنگی»، «کشاورزی»، «گردشگری و صنایعدستی»، «مذهبی»، «معیشتی» و «ورزشی» ۴۲۳ پروژه به ارزش ۷۲۴ میلیارد تومان در این مناطق که عمدتاً از برادران اهل تسنن ما هستند تعریف کرده است.
خاویی با تأکید بر اینکه بیش از ۱۱۷ پروژه از این پروژهها به اتمام رسیده و مابقی در دست برنامهریزی و اجرا است، ادامه داد: علاوهبر این پروژهها، بنیاد مستضعفان ۶۱۱ میلیارد تومان برای احداث و مرمت ۳۷۰۲ واحد مسکونی، ۲۸۶۶ فقره تسهیلات قرضالحسنه و توزیع بیش از ۱۸ هزار بسته معیشتی در این ۶ منطقه هدف تخصیص داده که ارزش ریالی کل خدمات بنیاد مستضعفان در این مناطق محروم و عمدتاً مرزی را به ۱۳۳۵ میلیارد تومان رسانده است.
معاون بنیاد مستضعفان افزود: بیشترین تخصیص مالی از سوی بنیاد در حوزه تأمین مسکن با ۳۹۴ میلیارد تومان و پس از آن در حوزه تسهیلات با ۲۰۷ میلیارد تومان بوده است.
گفتوگوی «ایران» با زری فتحی که دیدار ردهبندی جام ملتهای فوتسال آقایان را قضاوت کردداوران زن ایران حرف اول را در آسیا میزنند
محمدمحمدی سدهی/ مسابقات فوتسال جام ملتهای آسیا2022 هفته گذشته با نایب قهرمانی تیم ملی فوتسال ایران به پایان رسید، البته ایران، علاوهبر تیم ملی در بخش دیگری هم نماینده داشت؛ ابراهیم محرابی افشار، گلاره ناظمی و زری فتحی 3 داور حاضر در این رقابتها بودند. نکته حائزاهمیت اینکه ناظمی و فتحی، تنها داوران زن دعوت شده از سوی AFC برای قضاوت در این رقابتها بودند. فتحی و ناظمی که پیش از این توسط FIFA برای قضاوت در تورنمنتهای مهم دعوت میشدند، در اولین اقدام کنفدراسیون فوتبال آسیا برای بهرهگیری از داوران زن، در مسابقات جام ملتهای مردان آسیا در لیست مدعوین قرار گرفتند.
زری فتحی در خصوص حضور در این مسابقات به خبرنگار «ایران» گفت: «امسال سال اولی بود کهایافسی از داورهای خانم در مسابقات پراهمیت جام ملتهای آسیا استفاده کرد و این موضوع برای من خیلی مهم بود بتوانم در اولین دوره به گونهای قضاوت کنم که در آینده هم این اتفاق برای داوران خانم بیفتد و ای اف سی مجدداً از داوران خانم برای قضاوت مسابقات مردان استفاده کند. خوشبختانه ایافسی از قضاوت من راضی بود و این موضوع برایم اهمیت زیادی دارد.» او صحبتهای خود را اینگونه ادامه داد: «یکی از مهمترین دستاوردهای دوران حرفهای من حضور در جام ملتها بود، در این مسابقات به تجربیاتم اضافه شد و قطعاً باعث ارتقای فنیام خواهد شد. از همان روز اولی که در مسابقات جام ملتها حضور یافتم، به فکر یاد گرفتن بودم و تلاش کردم تمامی نکات ریز و درشت داوری را بیاموزم. این مسابقات برای من کتابچه داوری بود و توانستم تجربه خوبی کسب کنم. حقیقتاً داوران زن ایران حرف اول را در آسیا میزنند.»
این داور بانوی کشورمان بیان داشت: «پیش از جام ملتها در پلیآف جام جهانی مردان و همچنین مسابقات دانشجویان جهان قضاوت کردم. مسابقات دانشجویان جهان نخستین مسابقاتی بود که دیدار مردان را قضاوت کردم. در این مسابقات همه تعجب میکردند که چگونه میشود یک داور زن مسابقات را قضاوت کند؟ اما حضورمان در جام ملتها عادیتر بود و داوران و فوتسالیستها نگاه مثبتی به قضاوت داوران خانم داشتند. فکر میکنم در پلی آف و مسابقات دانشجویان هم قضاوت خوبی داشتم و این قضاوت خوب باعث شد در جام ملتهای آسیا حاضر شوم. قضاوت در مسابقات مهم جام ملتهای آسیا افتخار بزرگی برای من است. در جام ملتها حجاب ما خیلی جلب توجه کرد و با کمال احترام با ما رفتار شد.»
فتحی افزود: «خوشبختانه چند سالی است کهای اف سی نگاه مثبتی به داوران خانم دارد و جنسیت برای آنها در اولویت نیست. مهمترین اولویت برای کنفدراسیون فوتبال آسیا قضاوت خوب و بینقص است. اولویت آنها تجربه قضاوت دیدارهای آقایان نیست و برای ایافسی مهم است که داوران خانم تست آمادگی جسمانی را با موفقیت پشت سر بگذارند. این تست آمادگی جسمانی مختص آقایان است که من توانستم آن را با موفقیت پشت سر بگذارم و در جام ملتها قضاوت کنم.»
او اهداف خود را اینگونه تشریح کرد: «مهمترین مسابقات در سطح دنیا جام جهانی است و قبلاً قضاوت در این مسابقات برایم مهم بود اما در حال حاضر مهمترین موضوع برای من لذت بردن از این مسیر است. اکنون فقط میخواهم از مسیر پیش رو لذت ببرم و روز به روز عملکرد بهتری داشته باشم. برای رسیدن به این موضوع سخت تلاش میکنم و امیدوارم که تلاش هایم مؤثر باشد. قطعاً قضاوت دیدارهای مهم میتواند باعث شود با اعتماد به نفس بیشتر، مسابقات مردان را قضاوت کنم.»این داور فوتسال کشورمان در پاسخ به این سؤال که آیا فدراسیون فوتبال از داوران زن حمایت میکند، افزود: «خدا را شکر حمایت فدراسیون فوتبال خوب است و پس از قضاوت من در مسابقات جام ملتها یکی از اعضای هیأت رئیسه فدراسیون فوتبال با من تماس گرفت و بابت حضورم در مسابقات جام ملتها به من تبریک گفت. همین پیامهای تبریک دلگرمیمان را بیشتر میکند و باعث میشود با تلاش بیشتر به مسیر سختی که در پیش داریم، ادامه دهیم.» فتحی افزود: «البته حمایتهای وزارت آموزش و پرورش بیشتر از فدراسیون فوتبال است ،چرا که من معلم هستم و معلمها بابت حضورم در مسابقات با من تماس میگیرند و به من تبریک میگویند. پس از حضور در جام ملتها، وزارت آموزش و پرورش با بنر بزرگ به من تبریک گفت و این موضوع باعث دلگرمیام شد. این قدر که در آموزش و پرورش دیده میشوم در فدراسیون فوتبال دیده نمیشوم،البته کمیته داوران فدراسیون فوتبال برای ارتقای ما تمام تلاش خود را به کار میگیرد و جا دارد از این کمیته تشکر کنم.»
خبر
مصاف دوباره فوتسال ایران با ژاپن
تیم ملی فوتسال ایران در فینال شانزدهمین دوره جام ملتهای فوتسال آسیا مغلوب ژاپن شد و به نایب قهرمانی بسنده کرد. در این شرایط احسان اصولی، رئیس کمیته فوتسال گفت: «در حاشیه برگزاری مسابقات جام ملتها با رئیس کمیته فوتسال ژاپن جلساتی داشتیم و آنها خواهان برگزاری دیدار دوستانه با تیم ملی ایران شدند. مقرر شد که بعد از جام ملتها فدراسیون هر دوکشور با یکدیگر مکاتبه داشته باشند تا تیمهای ملی ژاپن و ایران دیدارهای دوستانهای در هر دو کشور برگزار کنند.» او در مورد بازیهای تدارکاتی تیم ملی افزود: «به جهت آمادگی هرچه بیشتر تیم ملی برای مسابقات مقدماتی جام جهانی 2024 از همین الان به فکر تدارک دیدارهای دوستانه با تیمهای بزرگ دنیا مثل پرتغال و اسپانیا و... هستیم. البته تورنمنت کاسپین را هم در پیش داریم و اگر این مسابقات برگزار شود قطعاً شرکت میکنیم اما مشکلی که وجود دارد تیمهای روسیه، بلاروس و آذربایجان فعلاً گفتند شرکت نمیکنیم. باید ببینیم آیا این تیمها حضور پیدا میکنند یا خیر.»
زری فتحی در خصوص حضور در این مسابقات به خبرنگار «ایران» گفت: «امسال سال اولی بود کهایافسی از داورهای خانم در مسابقات پراهمیت جام ملتهای آسیا استفاده کرد و این موضوع برای من خیلی مهم بود بتوانم در اولین دوره به گونهای قضاوت کنم که در آینده هم این اتفاق برای داوران خانم بیفتد و ای اف سی مجدداً از داوران خانم برای قضاوت مسابقات مردان استفاده کند. خوشبختانه ایافسی از قضاوت من راضی بود و این موضوع برایم اهمیت زیادی دارد.» او صحبتهای خود را اینگونه ادامه داد: «یکی از مهمترین دستاوردهای دوران حرفهای من حضور در جام ملتها بود، در این مسابقات به تجربیاتم اضافه شد و قطعاً باعث ارتقای فنیام خواهد شد. از همان روز اولی که در مسابقات جام ملتها حضور یافتم، به فکر یاد گرفتن بودم و تلاش کردم تمامی نکات ریز و درشت داوری را بیاموزم. این مسابقات برای من کتابچه داوری بود و توانستم تجربه خوبی کسب کنم. حقیقتاً داوران زن ایران حرف اول را در آسیا میزنند.»
این داور بانوی کشورمان بیان داشت: «پیش از جام ملتها در پلیآف جام جهانی مردان و همچنین مسابقات دانشجویان جهان قضاوت کردم. مسابقات دانشجویان جهان نخستین مسابقاتی بود که دیدار مردان را قضاوت کردم. در این مسابقات همه تعجب میکردند که چگونه میشود یک داور زن مسابقات را قضاوت کند؟ اما حضورمان در جام ملتها عادیتر بود و داوران و فوتسالیستها نگاه مثبتی به قضاوت داوران خانم داشتند. فکر میکنم در پلی آف و مسابقات دانشجویان هم قضاوت خوبی داشتم و این قضاوت خوب باعث شد در جام ملتهای آسیا حاضر شوم. قضاوت در مسابقات مهم جام ملتهای آسیا افتخار بزرگی برای من است. در جام ملتها حجاب ما خیلی جلب توجه کرد و با کمال احترام با ما رفتار شد.»
فتحی افزود: «خوشبختانه چند سالی است کهای اف سی نگاه مثبتی به داوران خانم دارد و جنسیت برای آنها در اولویت نیست. مهمترین اولویت برای کنفدراسیون فوتبال آسیا قضاوت خوب و بینقص است. اولویت آنها تجربه قضاوت دیدارهای آقایان نیست و برای ایافسی مهم است که داوران خانم تست آمادگی جسمانی را با موفقیت پشت سر بگذارند. این تست آمادگی جسمانی مختص آقایان است که من توانستم آن را با موفقیت پشت سر بگذارم و در جام ملتها قضاوت کنم.»
او اهداف خود را اینگونه تشریح کرد: «مهمترین مسابقات در سطح دنیا جام جهانی است و قبلاً قضاوت در این مسابقات برایم مهم بود اما در حال حاضر مهمترین موضوع برای من لذت بردن از این مسیر است. اکنون فقط میخواهم از مسیر پیش رو لذت ببرم و روز به روز عملکرد بهتری داشته باشم. برای رسیدن به این موضوع سخت تلاش میکنم و امیدوارم که تلاش هایم مؤثر باشد. قطعاً قضاوت دیدارهای مهم میتواند باعث شود با اعتماد به نفس بیشتر، مسابقات مردان را قضاوت کنم.»این داور فوتسال کشورمان در پاسخ به این سؤال که آیا فدراسیون فوتبال از داوران زن حمایت میکند، افزود: «خدا را شکر حمایت فدراسیون فوتبال خوب است و پس از قضاوت من در مسابقات جام ملتها یکی از اعضای هیأت رئیسه فدراسیون فوتبال با من تماس گرفت و بابت حضورم در مسابقات جام ملتها به من تبریک گفت. همین پیامهای تبریک دلگرمیمان را بیشتر میکند و باعث میشود با تلاش بیشتر به مسیر سختی که در پیش داریم، ادامه دهیم.» فتحی افزود: «البته حمایتهای وزارت آموزش و پرورش بیشتر از فدراسیون فوتبال است ،چرا که من معلم هستم و معلمها بابت حضورم در مسابقات با من تماس میگیرند و به من تبریک میگویند. پس از حضور در جام ملتها، وزارت آموزش و پرورش با بنر بزرگ به من تبریک گفت و این موضوع باعث دلگرمیام شد. این قدر که در آموزش و پرورش دیده میشوم در فدراسیون فوتبال دیده نمیشوم،البته کمیته داوران فدراسیون فوتبال برای ارتقای ما تمام تلاش خود را به کار میگیرد و جا دارد از این کمیته تشکر کنم.»
خبر
مصاف دوباره فوتسال ایران با ژاپن
تیم ملی فوتسال ایران در فینال شانزدهمین دوره جام ملتهای فوتسال آسیا مغلوب ژاپن شد و به نایب قهرمانی بسنده کرد. در این شرایط احسان اصولی، رئیس کمیته فوتسال گفت: «در حاشیه برگزاری مسابقات جام ملتها با رئیس کمیته فوتسال ژاپن جلساتی داشتیم و آنها خواهان برگزاری دیدار دوستانه با تیم ملی ایران شدند. مقرر شد که بعد از جام ملتها فدراسیون هر دوکشور با یکدیگر مکاتبه داشته باشند تا تیمهای ملی ژاپن و ایران دیدارهای دوستانهای در هر دو کشور برگزار کنند.» او در مورد بازیهای تدارکاتی تیم ملی افزود: «به جهت آمادگی هرچه بیشتر تیم ملی برای مسابقات مقدماتی جام جهانی 2024 از همین الان به فکر تدارک دیدارهای دوستانه با تیمهای بزرگ دنیا مثل پرتغال و اسپانیا و... هستیم. البته تورنمنت کاسپین را هم در پیش داریم و اگر این مسابقات برگزار شود قطعاً شرکت میکنیم اما مشکلی که وجود دارد تیمهای روسیه، بلاروس و آذربایجان فعلاً گفتند شرکت نمیکنیم. باید ببینیم آیا این تیمها حضور پیدا میکنند یا خیر.»
از سوی رئیسجمهورصولت مرتضوی بهعنوان وزیر کار به مجلس معرفی شد
گروه سیاسی/ سید صولت مرتضوی، معاون اجرایی رئیسجمهور که از او به عنوان اصلیترین چهره مدیریت سفرهای استانی دولت یاد میشود، دیروز از سوی آیتالله رئیسی به عنوان وزیر پیشنهادی تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مجلس معرفی شد. سیدمحمد حسینی، معاون امور مجلس رئیس جمهور با اعلام این خبر اطلاع داد: آیتالله رئیسی رئیس جمهور، در نامهای به رئیس مجلس شورای اسلامی، مرتضوی را بهعنوان وزیر پیشنهادی تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مجلس معرفی کرده است. به گفته معاون امور مجلس رئیس جمهور، نامه معرفی وزیر پیشنهادی کار یکشنبه - امروز- در صحن علنی مجلس اعلام وصول میشود و بلافاصله مرتضوی با حضور در کمیسیونهای تخصصی مربوطه، ضمن تشریح برنامههای خود برای مدیریت وزارت کار، به سؤالات نمایندگان ملت پاسخ خواهد داد.
مروری بر مهمترین سوابق مرتضوی
علت انتخاب مرتضوی از سوی رئیس جمهور برای این سمت را میتوان کارنامه وی، به ویژه در مدت فعالیت دولت سیزدهم دانست. با آغاز به کار دولت آیتالله رئیسی، مرتضوی به سمت معاون اجرایی رئیس جمهور و درعین حال، سرپرست نهاد ریاست جمهوری منصوب شد؛ سمتی که یکی از مهمترین مأموریتهای دولت سیزدهم در حوزه آن تعریف میشد: مدیریت سفرهای استانی.
دولت سیزدهم در مدت یک سال فعالیت خود توانست 31 سفر استانی را در کارنامه خود ثبت کند؛ یعنی سفر به همه استانهای کشور که در مدتی قریب به 12 ماه انجام شد. بخش مهم هماهنگی مربوط به این سفرها، بر عهده معاونت اجرایی بود که مرتضوی مسئولیت آن را برعهده داشت. وی در این سمت، در همراهی با معاون اول رئیس جمهور، مسائل و تصمیمگیریهای مربوط به پیش از هر سفر را تعقیب میکرد. پیش از سفر، برای اینکه در جلسات مختلف، چه در سطح معاون اول و چه در سطوح دیگر، مسائل استانی احصا و برای تصمیمگیری به رئیس جمهور ارائه شود و چه پس از سفر و پیگیری تحقق مصوبات سفرهای استانی تا سابقه خلفوعدههای دولتهای گذشته از ذهن ایرانیان زدوده شود. به گواه آمار و نیز شواهد مبتنی بر پیگیری و به سرانجام رساندن مصوبات سفرهای استانی، مرتضوی در این زمینه توانسته است کارنامه موفقی از خود به نمایش بگذارد.
در این میان، بازدید میدانی و پیگیری مکرر پروژههای مهم هر استان را نیز باید به کارنامه او اضافه کرد. به عنوان مثال، پروژه عظیم آبرسانی غدیر که باعث پایان تنش آبی برای 52 درصد از جمعیت خوزستان شد، هرچند با هدایت عالیه رئیس جمهور همراه بود، اما هماهنگیها میان نهادهای مجری و تأمینکننده مالی، نقش مهمی در تحقق آن، آن هم در عرض 10 ماه داشت.
در فهرست کارنامه مرتضوی، باید به برخی مأموریتهای ویژه نیز اشاره کرد که از سوی رئیس جمهور به معاونت اجرایی سپرده شد. زمستان سال گذشته، پس از دستور رئیس جمهور مبنی بر آزادسازی سواحل کشور، در شمال و جنوب از تصرفات غیرقانونی و آزادسازی آن به نفع مردم، بخش مهمی از این مسئولیت از سوی رئیس جمهور و رئیس دفتر رئیس جمهور به معاونت اجرایی سپرده شد. این مأموریت، مطابق دستور رئیسجمهور، در مدت 20 روز به سرانجام رسید و سواحل در این مدت به نفع مردم آزاد شد.
کارنامه مرتضوی تا پیش از دولت
کارنامه و سوابق صولت مرتضوی تنها مربوط به دولت سیزدهم نیست؛ مرتضوی ۶۱ ساله تا پیش از رسیدن به سمت معاونت اجرایی رئیسجمهور و امروز معرفی به عنوان وزیر پیشنهادی کار، تقریبا سلسله مراتب اداری و اجرایی را از پایینترین تا بالاترین رده طی کرده، امری که او را به چهرهای آشنا نسبت به امور اداری و اجرایی مبدل کرده است. از جمله سوابق او میتوان به سمتهایی چون بخشداری و معاونت فرمانداری تا استانداری و معاونت سیاسی وزارت کشور در دولت نهم اشاره کرد. شهرداری مشهد مقدس، مدیرعاملی سازمان موقوفات آستان قدس رضوی و ریاست سازمان اموال و املاک بنیاد مستضعفان، عضویت و ریاست هیأتمدیره بنیاد تعاون قوه قضائیه و آزادراه تهران - شمال از دیگر مسئولیتهای مرتضوی است.
چرا وزارت کار؟
اگر مرتضوی بتواند رأی اعتماد نمایندگان مجلس را کسب کند، او دومین وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دولت سیزدهم خواهد بود. این سمت از ابتدای دولت برعهده حجتالله عبدالملکی بود که پس از قریب به یک سال فعالیت، به دلیل بروز مشکلاتی، استعفا را به ادامه کار ترجیح داد. پس از پذیرش استعفای او از سوی رئیس جمهور، زاهدیوفا به عنوان جایگزین او به مجلس شورای اسلامی معرفی شد که در جلسه رأیگیری، زاهدیوفا با اختلاف یک رأی، از راهیابی به ساختمان وزارت رفاه در خیابان آزادی باز ماند. امروز اما به نظر میرسد پس از این فراز و فرودها، صولت مرتضوی، انتخاب دیگر آیتالله رئیسی برای تصدی این سمت باشد. بویژه اینکه به دلیل مطالبات و حجم کاری سنگینی که این وزارتخانه در دولت سیزدهم برعهده دارد، کاری که پس از اجرای طرح مردمیسازی یارانهها فزونتر هم شده است، به نظر میرسد فردی مسلط به کار و آشنا به امور اداری و اجرایی میتواند این چالشها را مدیریت کند.
مروری بر مهمترین سوابق مرتضوی
علت انتخاب مرتضوی از سوی رئیس جمهور برای این سمت را میتوان کارنامه وی، به ویژه در مدت فعالیت دولت سیزدهم دانست. با آغاز به کار دولت آیتالله رئیسی، مرتضوی به سمت معاون اجرایی رئیس جمهور و درعین حال، سرپرست نهاد ریاست جمهوری منصوب شد؛ سمتی که یکی از مهمترین مأموریتهای دولت سیزدهم در حوزه آن تعریف میشد: مدیریت سفرهای استانی.
دولت سیزدهم در مدت یک سال فعالیت خود توانست 31 سفر استانی را در کارنامه خود ثبت کند؛ یعنی سفر به همه استانهای کشور که در مدتی قریب به 12 ماه انجام شد. بخش مهم هماهنگی مربوط به این سفرها، بر عهده معاونت اجرایی بود که مرتضوی مسئولیت آن را برعهده داشت. وی در این سمت، در همراهی با معاون اول رئیس جمهور، مسائل و تصمیمگیریهای مربوط به پیش از هر سفر را تعقیب میکرد. پیش از سفر، برای اینکه در جلسات مختلف، چه در سطح معاون اول و چه در سطوح دیگر، مسائل استانی احصا و برای تصمیمگیری به رئیس جمهور ارائه شود و چه پس از سفر و پیگیری تحقق مصوبات سفرهای استانی تا سابقه خلفوعدههای دولتهای گذشته از ذهن ایرانیان زدوده شود. به گواه آمار و نیز شواهد مبتنی بر پیگیری و به سرانجام رساندن مصوبات سفرهای استانی، مرتضوی در این زمینه توانسته است کارنامه موفقی از خود به نمایش بگذارد.
در این میان، بازدید میدانی و پیگیری مکرر پروژههای مهم هر استان را نیز باید به کارنامه او اضافه کرد. به عنوان مثال، پروژه عظیم آبرسانی غدیر که باعث پایان تنش آبی برای 52 درصد از جمعیت خوزستان شد، هرچند با هدایت عالیه رئیس جمهور همراه بود، اما هماهنگیها میان نهادهای مجری و تأمینکننده مالی، نقش مهمی در تحقق آن، آن هم در عرض 10 ماه داشت.
در فهرست کارنامه مرتضوی، باید به برخی مأموریتهای ویژه نیز اشاره کرد که از سوی رئیس جمهور به معاونت اجرایی سپرده شد. زمستان سال گذشته، پس از دستور رئیس جمهور مبنی بر آزادسازی سواحل کشور، در شمال و جنوب از تصرفات غیرقانونی و آزادسازی آن به نفع مردم، بخش مهمی از این مسئولیت از سوی رئیس جمهور و رئیس دفتر رئیس جمهور به معاونت اجرایی سپرده شد. این مأموریت، مطابق دستور رئیسجمهور، در مدت 20 روز به سرانجام رسید و سواحل در این مدت به نفع مردم آزاد شد.
کارنامه مرتضوی تا پیش از دولت
کارنامه و سوابق صولت مرتضوی تنها مربوط به دولت سیزدهم نیست؛ مرتضوی ۶۱ ساله تا پیش از رسیدن به سمت معاونت اجرایی رئیسجمهور و امروز معرفی به عنوان وزیر پیشنهادی کار، تقریبا سلسله مراتب اداری و اجرایی را از پایینترین تا بالاترین رده طی کرده، امری که او را به چهرهای آشنا نسبت به امور اداری و اجرایی مبدل کرده است. از جمله سوابق او میتوان به سمتهایی چون بخشداری و معاونت فرمانداری تا استانداری و معاونت سیاسی وزارت کشور در دولت نهم اشاره کرد. شهرداری مشهد مقدس، مدیرعاملی سازمان موقوفات آستان قدس رضوی و ریاست سازمان اموال و املاک بنیاد مستضعفان، عضویت و ریاست هیأتمدیره بنیاد تعاون قوه قضائیه و آزادراه تهران - شمال از دیگر مسئولیتهای مرتضوی است.
چرا وزارت کار؟
اگر مرتضوی بتواند رأی اعتماد نمایندگان مجلس را کسب کند، او دومین وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دولت سیزدهم خواهد بود. این سمت از ابتدای دولت برعهده حجتالله عبدالملکی بود که پس از قریب به یک سال فعالیت، به دلیل بروز مشکلاتی، استعفا را به ادامه کار ترجیح داد. پس از پذیرش استعفای او از سوی رئیس جمهور، زاهدیوفا به عنوان جایگزین او به مجلس شورای اسلامی معرفی شد که در جلسه رأیگیری، زاهدیوفا با اختلاف یک رأی، از راهیابی به ساختمان وزارت رفاه در خیابان آزادی باز ماند. امروز اما به نظر میرسد پس از این فراز و فرودها، صولت مرتضوی، انتخاب دیگر آیتالله رئیسی برای تصدی این سمت باشد. بویژه اینکه به دلیل مطالبات و حجم کاری سنگینی که این وزارتخانه در دولت سیزدهم برعهده دارد، کاری که پس از اجرای طرح مردمیسازی یارانهها فزونتر هم شده است، به نظر میرسد فردی مسلط به کار و آشنا به امور اداری و اجرایی میتواند این چالشها را مدیریت کند.
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
اخبار این صفحه
-
شورش اراذل و اوباش در زندان اوین
-
دعوت از نخبگان برای بازسازی فرهنگی
-
بختآزمایی ماسوله برای ثبت جهانی
-
واردات گاز؛ درخواست جدید همسایگان از ایران
-
ارادههایی برای گفتن و شنیدن
-
دورهمی تکراری با چاشنی تحریم
-
روایت روزنامههای صهیونیستی از «عملیات بزرگ»
-
کاهش قیمت برنج تا اواسط آبان
-
دوقطبیهای جعلی
-
۱۳۳۵ میلیارد تومان برای محرومیتزدایی از مناطق اهل تسنن
-
داوران زن ایران حرف اول را در آسیا میزنند
-
صولت مرتضوی بهعنوان وزیر کار به مجلس معرفی شد
اخبارایران آنلاین




































