محمدمهدی یزدی
لشگرکشی و حضور امریکا در عراق که از حدود 20 سال پیش آغاز شد و نقش مؤثری در تحولات و معادلات منطقه داشت، شاید یکی از بزرگترین معضلات در حوزه امنیت در عراق باشد.
اگرچه عراق طی سالیان پس از سقوط صدام و رژیم بعث، همواره با چالش حضور نظامیان خارجی در عراق مواجه بوده که به هیچ وجه نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت.
برای بررسی بهتر حضور امریکا در عراق باید این حضور را به دو بخش دیپلماتیک و نظامی تقسیم کنیم، که هرچند این دو در ظاهر متمایز هستند اما هر دو در یک راستا و یک مأموریت و آن تقویت جبهه نظامی غرب در همسایگی ایران فعالیت کردند.
برای بررسی بهتر حضور نظامی امریکا در عراق باید به زمان سقوط صدام در سال 2003 گریز بزنیم، زمانی که امریکا به بهانه مقابله با دیکتاتور عراق حدود 150 هزار نظامی خود را وارد خاک این کشور کرد و رژیم بعث حاکم بر عراق را از قدرت کنار زد و در 22 پایگاه نظامی مستقر شد.
این لشگرکشی و حضور امریکا در عراق اما به همین سادگی نبود و مخالفان زیادی داشت از القاعده و بعثی‌ها تا گروه‌های نظامی شیعی؛ گروه‌هایی که به نبردی 9 ساله با نظامیان امریکایی پرداختند تا جایی که امریکا در سال 2011 طی توافقی که با دولت وقت عراق به ریاست جلال طالبانی و نخست‌وزیری نوری مالکی داشت  آماده ترک عراق شده بود.
البته طبق گفته مقامات امریکایی ،ارتش این کشور طی این 9 سال جنگ، حدود 4500 سرباز و نیروی خود را از دست داد که رقم بسیار بالایی بود و برخی کارشناسان دلیل اصلی خروج امریکا را تعداد بالای تلفات می‌دانند نه پیروزی ادعا شده توسط امریکا!
به هرحال سال 2011 بخش قابل توجهی از نظامیان امریکایی از عراق خارج شدند و تعداد محدودی از نیروها که در عراق مانده بودند در 4 پایگاه عین الاسد، الحریر، بلد و ویکتوری مستقر شدند.
اما این بار در سال ۲۰۱۴ همزمان با ظهور داعش و تصرف بخشی از عراق، با تشکیل ائتلاف ضد داعش به فرماندهی امریکا و درخواست و دعوت نخست‌وزیر وقت عراق نوری مالکی، بار دیگر حضور نظامی امریکایی‌ها و کشورهای خارجی در عراق تقویت شد.
تا جایی که براساس برخی اطلاعات، بیش از 5 هزار نیروی امریکایی به بهانه مبارزه با تروریسم و داعش در این کشور حضور یافتند به طوری که مجدداً تعداد پایگاه‌های در اختیار آنها از 4 پایگاه به 12 پایگاه از جمله: التاجی، ویکتوری، عین الاسد، K1، الحریر، القائم، بسمایه، قیاره، البلد، التقدم، فلوجه و الحبانیه افزایش یافت و تجهیزات و تسلیحات نظامی سنگینی به همراه جنگنده‌ها و پهپادهای ارتش امریکا به عراق منتقل شدند.
امریکا در جهت افزایش پایگاه‌های خود در عراق، در کردستان عراق و دیگر استان‌های این کشور پایگاه‌هایی را یا ایجاد کرد یا در اختیار گرفت از جمله پایگاهی نزدیک سنجار، پایگاهی در حلبچه واقع در استان سلیمانیه، پایگاهی در منطقه التون کوبری در کرکوک، پایگاه القیاره در جنوب موصل، پایگاه هوایی البلد در صلاح الدین، پایگاه عین الاسد در الانبار، پایگاه الحبانیه در شرق شهر الرمادی و پایگاه ویکتوری در نزدیکی بغداد.
جدا از اینکه اصلاً این حضور و نقش امریکا در عراق در جهت مبارزه با داعش بود یا تقویت و پشتیبانی آن، مشخص است که هرچه داعش و گروه‌های تروریستی ضعیف و نیروهای نظامی عراق از جمله ارتش و حشد شعبی نیرومندتر شدند، حضور نظامیان خارجی در خاک عراق بیشتر مورد توجه و محل چالش شد.
این نکته هم قابل ذکر است که ظهور داعش، موجب تشکیل حشدالشعبی و بسیج مردمی عراق در برابر تروریستها شد، که البته در ادامه، همین حشد از مخالفان اصلی حضور امریکا و دلیلی بر عدم نیاز به نیروی نظامی خارجی در عراق شد.
این مخالفت‌ها با حضور امریکایی‌ها در عراق، پس از پیروزی بر داعش، رنگ و بوی نظامی به خود گرفت و کاروان‌ها و پایگاه‌های امریکایی بارها مورد حمله راکتی و بمب‌های کنار جاده‌ای قرار گرفتند.
البته اوج این چالش‌ها پس از شهادت سردار شهید حاج قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ابومهدی المهندس رئیس ستاد حشد شعبی توسط امریکا بود که موجب شد سران سیاسی از جمله سیدعمار حکیم، پارلمان عراق را مجبور به تصویب مصوبه خروج نظامیان خارجی از عراق کنند.
از سوی دیگر فشارهای سیاسی اعم از تلاش سران سیاسی عراق و گفت‌و‌گوهای راهبردی میان دولت های عراق و امریکا در کنار مقابله‌های نظامی گروه‌های مقاومت موجب شد تا پس از یک سال از شهادت حاج قاسم و ابومهدی المهندس و تصویب مصوبه خروج، شمار نیروهای نظامی امریکا در عراق از حدود 5 هزار نیرو به نصف برسد.
این فشارها همچنین سبب شد تا پایگاه‌های حضور نظامیان امریکایی نیز کاهش یابد و حضور این نظامیان در یک سال گذشته تنها به پایگاه‌های عین الاسد، الحریر و ویکتوری در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی بغداد محدود شود.
قاعدتا این مصوبه و خروج از عراق مطلوب امریکایی‌ها نبود لذا در سال 2021 طرحی برای تغییر پوشش نظامیان امریکایی در عراق مطرح شد و آن افزایش شمار نیروهای ناتو در عراق بود.
در همین راستا خبر درخواست عراق از ناتو برای افزایش حدود 8 برابری نیروهایش در عراق در رسانه‌ها منتشر شده بود یعنی شمار حدود 500 نفری ناتو در عراق به حدود 4 هزار نیرو برسد، این در حالی بود که مخالفان این طرح، به مصوبه مجلس برای خروج نظامیان خارجی استناد می‌کنند و فرقی میان نیروهای ناتو و دیگر نظامیان خارجی قائل نبودند.
کشورهای امریکا، انگلیس، هلند، آلمان، فرانسه و نروژ در صدر کشورهایی قرار داشتند که سال‌ها قبل در قالب ناتو و ائتلاف بین‌المللی به بهانه کمک و آموزش به نیروهای عراقی به این کشور آمده بودند.
طبق اطلاعات ارائه شده در سالهای گذشته ناتو در عراق به امور آموزشی و حمایت لجستیک از نیروهای عراقی و پیشمرگه در اقلیم کردستان مشغول بوده لذا حساسیت چندانی برای سران عراقی نداشته است.
نیروهای ناتو در پایگاه ویکتوری در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی بغداد و در مکان کوچکی در داخل منطقه الخضراء و پایگاه الحریر در اربیل مستقر بودند.
البته طرح افزایش نیروهای ناتو تاکنون به سرانجام نرسیده زیرا سران سیاسی شیعه عراق همگی با این طرح مخالفت و اعلام کردند اجازه اجرای آن را نخواهند داد.
با این حال طبق مصوبه مجلس و توافق صورت گرفته در گفت‌و‌گوهای راهبردی میان دولت‌های عراق و امریکا، بنا شد تا پایان سال 2021 میلادی هیچ نیروی رزمی امریکایی و خارجی در عراق باقی نماند. البته این موضوع را هم باید در نظر گرفت که تنها شیعیان عراق مخالف حضور نظامیان امریکایی در عراق بودند و کردها و اهل تسنن در عراق بارها اعلام کردند که خواهان حضور امریکایی‌ها در کنار خود هستند.
با این حال با فشار گروه‌های مقاومت و همچنین توافق راهبردی، پیش از پایان سال 2021 ارتش امریکا اعلام کرد که تمام نیروهای رزمی خود را از عراق خارج کرده است و تنها بخش محدودی به‌عنوان مستشار در عراق حضور دارند.
در همین راستا سرتیپ یحیی رسول سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، گفت نیروهای خارجی که اکنون در عراق حضور دارند مستشارانی هستند که وظیفه‌شان ارائه مشورت و آموزش به نیروهای عراقی و تجهیز و تبادل اطلاعات امنیتی است و این نیروها در پایگاه‌های عین الاسد و الحریر حضور دارند و تعیین دقیق شمار آنها بر عهده فرماندهی نظامی عراق با هماهنگی ائتلاف بین‌المللی است و همه فعالیت‌های آنان با هماهنگی ستاد عملیات مشترک عراق است.
در همین راستا اعلام شده که تمام پایگاه‌هایی که در اختیار امریکا بوده، تحت کنترل ارتش عراق درآمده و دیگر کنترل پایگاهی در اختیار ارتش امریکا نیست.
البته هرچند به اعتقاد برخی، این یک خروج نمایشی از عراق است و تنها نام نیروی رزمی امریکایی به مستشار امریکایی تغییر کرده اما به هرحال این کاهش نیروهای امریکایی و اذعان به خروج از عراق، یک پیروزی بزرگ برای شیعیان و مخالفان امریکا در منطقه به شمار می‌رود.
برخی نیز خروج امریکا از افغانستان و عراق را در یک پروژه تعریف می‌کنند و آن را نشأت گرفته از تغییر سیاست امریکا در منطقه خاورمیانه می‌دانند. به هر صورت، پایان سال 2021 با اعلام پایان حضور نظامی امریکا در عراق همراه شد و ارتش امریکا مجدداً بعد از 8 سال به‌صورت علنی اعلام کرده که عراق را ترک کرده است، هرچند برخی می‌گویند سفارتخانه بزرگ واشنگتن در بغداد، خود بزرگترین پایگاه نظامی امریکا در عراق به حساب می‌آید.

علی حیدری
کارشناس مسائل ترکیه
آذر ماه سال 1394 نیروهای نظامی ترکیه به بهانه مقابله با داعش و آموزش نظامی پیشمرگه کردستان عراق، وارد مناطقی در شمال این کشور شده و در پایگاه‌هایی از جمله بعشیقه در شمال موصل، کانیماسی در شمال آمادیه و بامرنی در شمال دهوک مستقر شدند.
تعداد این نیروها که در ابتدا به 600 نفر(مستقر در بعشیقه) می‌رسید بتدریج افزایش یافته و به گفته رسانه‌های ترکیه تا 2500 نفر نیز افزایش یافت.
مقامات آنکارا هدف از حضور خود در این مناطق را مقابله با داعش و آموزش نیروهای نظامی پیشمرگه اقلیم کردستان عراق عنوان می‌کردند و مدعی بودند که اثیل نجیفی استاندار موصل از آنها دعوت کرده تا به این منطقه بروند و حضور در مناطق کردنشین نیز با هماهنگی مسعود بارزانی رئیس وقت اقلیم کردستان و رهبر حزب دموکرات انجام گرفته است.
پیشینه حضور نظامی ترکیه در عراق
این حضور اما بی‌سابقه هم نبوده و در اثنای درگیری داخلی بین اتحادیه میهنی و حزب دموکرات در سال‌های 1994 تا 1997 که منجر به کشته شدن 3600 نفر از دو طرف شده بود، نیروهای نظامی ترکیه به بهانه کمک پ.ک.ک به اتحادیه میهنی در جنگ با حزب دموکرات و برای ایجاد آرامش در منطقه وارد اقلیم کردستان عراق شده و در آنجا مستقر شدند. ترکیه در سال 1997 عملیاتی با نام «چَکش» را در شمال عراق رقم زد که در آن حدود 30 هزار نیروی نظامی ترک به همراه نیروهای بارزانی علیه پ.ک.ک عملیاتی را به‌مدت حدود 3 ماه در این منطقه رقم زدند.
پس از آن، با وجود بازگشت بخش اعظم نیروهای نظامی ترکیه، بخشی از این نیروها در منطقه و به بهانه حفظ صلح باقی ماندند.
مرحله دوم؛ عملیات به بهانه داعش و آموزش نیروهای کُرد
در سال 1394، نیروهای نظامی ترکیه مجدداً حمله‌ای همه جانبه را به شمال عراق رقم زدند به‌طوری که تعداد این نیروها تا 2500 نفر تخمین زده می‌شود. این عملیات در حالی به انجام رسید که ترکیه یکی از گذرگاه‌های اصلی ورود تروریست‌های خارجی داعش و جبهه النصره به سوریه و عراق بود و تا سال‌های بعد که خود این تروریست‌ها علیه منافع ترکیه اقدام به عملیات کردند، از آنها حمایت می‌کرد.
واکنش بغداد به لشکرکشی ترکیه
وزارت دفاع عراق در همان ایام ورود نیروهای ترکیه، خواستار خارج شدن این نیروها از نینوا و مناطق شمالی عراق شد. همینطور حیدر العبادی نخست‌وزیر وقت عراق از ترکیه خواست که نیروهای خود را از شمال عراق خارج کند.
اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه در واکنش اما بلافاصله عبادی را مورد عتاب قرار داده و گفت: «تو در حد و اندازه ما نیستی که چنین سخن بگویی و حد خود را باید بدانی.»
اما احمد داوود اوغلو وزیر خارجه وقت ترکیه با ادعای اینکه مشروعیت پایگاه‌های ترکیه در بعشیقه و دیانا به هیچ وجه قابل بحث نیست، پاسخ داد که یگان‌های اطلاعاتی ترکیه درباره احتمال حملات تروریستی علیه این پایگاه‌ها اطلاعاتی دریافت کرده بودند که آنکارا به ناچار و به‌طور سریع تدابیر لازم را اتخاذ کرد. بنابراین برای محافظت از نظامیانی که در آن محل مشغول آموزش نظامی اعراب موصل، کردها و ترکمن‌ها با هدف آماده‌سازی این نیروها برای مقابله با داعش در این منطقه هستند، نیروی تقویتی اعزام شد و بر این اساس، نه تنها از تعداد این نیروها کم نشد، بلکه تعداد قابل توجهی نیروی نظامی و تسلیحات سنگین از جمله تانک نیز به منطقه اعزام کردند. در آخرین موضع از سوی سیاستمداران عراقی در اردیبهشت ماه سال‌جاری، مصطفی الکاظمی نخست‌وزیر عراق اظهار داشت: اقدامات حزب کارگران کردستان ترکیه(پ.ک.ک) غیرقابل قبول است و اقلیم کردستان و ترکیه را تهدید می‌کند. ما بارها ناخرسندی خود را از تحرکات ترکیه برای تسویه حساب با پ.ک.ک اعلام کردیم، همچنین برخوردهای پ.ک.ک در عراق غیرقابل قبول است. عراق نمی‌تواند میدان تهدید برای همسایه‌اش باشد و منطقی نیست که تهدید کشورهای همجوار به عملیات مسلحانه را قبول کند.
برهم صالح رئیس‌جمهور عراق نیز، حملات ترکیه را نقض آشکار حاکمیت عراق و اصل حسن همجواری خوانده و خواهان توقف اینگونه عملیات‌ها از سوی آنکارا شد.
انگیزه حضور نظامیان ترکیه در عراق
نیروهای ترکیه در حالی وارد خاک عراق شدند که مقام‌ها و فرماندهان نظامی عراق رسماً اعلام کردند که آغاز عملیات آزادسازی موصل بسیار نزدیک است و بزودی این عملیات با هدایت ارتش این کشور آغاز می‌شود.
همه آماده فرا رسیدن زمان صفر برای آزادسازی موصل بودند و سؤال این بود که چرا در حالی که عراق خود را آماده عملیات بزرگ آزادسازی موصل می‌کند ترکیه نیروی نظامی به عراق فرستاد؟
مقامات عراقی بر این اعتقاد بودند که دولت ترکیه در حقیقت می‌خواهد با این اقدام خود خط و نشان بکشد و به بغداد بر سر موصل هشدار دهد به‌طوری که سید محسن حکیم، یکی از سیاستمداران این کشوردر این باره گفت: «ترکیه رسماً به اطلاع مقامات بغداد رسانده که نسبت به موصل ادعا دارد و آن را شهری ترکی می‌داند. ترکیه بر این باور است که باید نفوذ خود را در مناطق سنی نشین عراق تقویت کند و همان طور که ایران در جنوب و در میان شیعیان نفوذ دارد، ترکیه نیز باید در شمال و در میان سنی‌ها نفوذ داشته باشد.»
این نیروها با وجود اعلام نارضایتی مکرر مقامات بغداد و در سایه جنگ عراق با تروریسم داعش و پس از آن اختلافات داخلی سیاسی برای تشکیل دولت، در شمال عراق ماندگار شدند و تاکنون نیز از حضورآنها کاسته نشده است.
مرحله سوم؛ موج جدید حمله به شمال عراق این بار به بهانه پ.ک.ک
اردیبهشت سال‌جاری(1400) بود که عراق برای سومین بار نظامیان خود را به منطقه گسیل داشت، اما این بار نه به بهانه مبارزه با داعش بلکه بهانه سابق خود یعنی مقابله با پ.ک.ک را مطرح کرد.عملیات ترکیه موسوم به «پنجه ببر» که بعداً نام‌های دیگر نظیر «چشم عقاب»، «پنجه صاعقه» و «پنجه رعد» نیز به خود گرفت و در چند مرحله دنبال شده است، در گستره‌ای به عمق 40 کیلومتر انجام گرفت و 5 هزار نیروی نظامی ترکیه در آن نقش داشتند. این عملیات که حدود یکسال از آن می‌گذرد، مناطق کردنشین زاپ، قندیل، گارا و متینا را دربرمی‌گیرد.
پایگاه‌هایی که ترکیه در شمال عراق ساخت
در طول عملیات‌های مکرر ترکیه در شمال عراق طی 3 دهه گذشته، این کشور پایگاه‌های نظامی زیادی در شمال عراق ساخته که از جمله آنها می‌توان به پایگاه بعشیقه در شمال موصل، پایگاهی در حفتانین، پایگاهی در زاخو، پایگاه 1700، پایگاه بامرنی، پایگاه بانی، پایگاه بعتوفه، پایگاه لیکان، پایگاه چوکورجا و چندین پایگاه نظارتی دیگر اشاره کرد. مقامات نظامی ترکیه مدعی هستند که در نتیجه این سلسله عملیات‌ها در شمال عراق که از سال گذشته آغاز شده و در اردیبهشت ماه به اوج خود رسید تاکنون چند هزار نفر ازعناصر پ.ک.ک را از پای درآورده‌اند و اکنون از شمار بیش از 5500 عنصر پ.ک.ک تنها 500 نفر باقی مانده‌اند.
حمله مقاومت عراق به پایگاه‌های نظامی ترکیه
طی ماه‌های گذشته اما نیروهای مقاومت مردمی در عراق از جمله قیس الخزعلی رهبر گروه عصائب اهل الحق و جنبش نجبا به رهبری شیخ اکرم الکعبی اقدام به ارسال اخطارهای پیاپی به ترکیه برای خارج شدن از خاک عراق کرده‌اند و پس از بی‌توجهی آنکارا به این اخطارها، پایگاه‌های این کشور در شمال عراق بخصوص پایگاه بعشیقه هدف حملات راکتی و پهپادی قرار گرفته است.
«سنجار» هدف بعدی آنکارا
تابستان سال‌جاری بود که زمزمه‌ها درباره عملیات ترکیه در سنجار واقع در غرب موصل و مرزهای غربی سوریه افزایش یافت. این شهر ایزدی نشین، از آن جهت اهمیت دارد که در نزدیکی مرزهای شمالی و شرقی سوریه و نزدیک شهر تلعفر قرار دارد که ساکنان آن ترکمان‌های شیعه و سنی هستند. ترکیه به بهانه حضور نیروهای پ.ک.ک و استفاده از این شهر به‌عنوان یکی از پایگاه‌های استقرار و جذب نیرو از بین ایزدیان کُرد عراق، قصد حمله‌ای همه جانبه را در سر دارد.
استقرار نیروهای حشد شعبی در سنجار و اخطارهای مکرر آنها درباره هرگونه ماجراجویی و نیز پالس‌های منفی که از سوی ایران ارسال می‌شد، تاکنون مانع از انجام چنین عملیاتی شده است.
پس از آن نیز وضعیت اقتصادی و سیاسی داخلی ترکیه، انجام عملیات جدید در خارج از مرزهای خود را با پیچیدگی بیشتری روبه‌رو کرد.
هر چند برخی کارشناسان معتقدند که طی سال‌های گذشته با افزایش تنش‌ها در حوزه داخلی ترکیه در بخش سیاسی و اقتصادی، رجب طیب اردوغان با لشکرکشی به مناطق مختلف در سوریه و عراق، ضمن انحراف اذهان عمومی از مسائل داخلی، احساسات ملی گرایانه را در راه ایجاد وحدت و نیز افزایش مقبولیت خود به کار گرفته است و نباید عملیات جدید ترکیه در منطقه‌ای خارج از ترکیه را از نظر دور داشت.
نتیجه‌گیری
ترکیه با استفاده از2 تفاهمنامه‌ای که با رژیم بعث در سال 1983 و پس از آن نظام جدید عراق در سال 2007 به امضا رسانده، می‌تواند در صورت وجود هرگونه تهدید از داخل خاک عراق، تا عمق 10 تا 15 کیلومتری، عوامل تهدید در خاک عراق را مورد تعقیب قرار دهد.
آنکارا با استفاده از این توافق طی سال‌های گذشته به عملیات در شمال عراق پرداخته و پایگاه‌هایی را نیز با استفاده از وضعیت بی‌ثبات عراق طی 2 دهه گذشته ایجاد کرده که برخی آن را بیش از 10 پایگاه و بیش از 37 نقطه نظارت و دیدبانی می‌دانند.
همچنین روابط گسترده‌ای که بین حزب دموکرات کردستان عراق به رهبری مسعود بارزانی و ترکیه وجود دارد، حضور نظامیان این کشور در شمال عراق را تسهیل کرده است.
اگرچه اعتراضاتی در سطح سران احزاب و پارلمان و برخی سیاستمداران انجام گرفته اما به نظر می‌رسد که اراده جدی یا توانایی کافی برای بیرون راندن نیروهای نظامی ترکیه نزد بغداد در حال حاضر وجود ندارد و به همین دلیل ترکیه با طیب خاطر در حال عملیات در بخش‌های گسترده‌ای از شمال عراق است.
با وجود این، پس از تصویب خروج نیروهای نظامی خارجی بخصوص امریکایی از عراق که با شهادت سردار قاسم سلیمانی کلید خورد، همه نیروهای نظامی خارجی باید خاک این کشور را ترک کنند و خروج نظامیان امریکایی در سال‌جاری میلادی، شرایط را برای نظامیان ترکیه سخت‌تر خواهد کرد و آنها ناچار هستند هر چه زودتر خاک عراق را ترک کنند.
به موازات فشارهای دیپلماتیک که در حال افزایش است، نیروهای حشد شعبی نیز به طرف ترک هشدارهای مکرری مبنی بر خروج هر چه سریعتر از خاک عراق را داده‌اند و حملات خود را به پایگاه‌های این کشور در شمال عراق بخصوص بعشیقه در شمال موصل را تشدید کرده‌اند.
ترکیه که در تابستان سال‌جاری شمسی در پی طرح‌ریزی حمله‌ای دیگر این بار در سنجار بود، بتدریج دریافته که زمان خروج از عراق نزدیک شده و باید هر چه سریع تر این خاک را ترک کند.
اما با وجود این، ساخت پایگاه‌های نظامی در شمال عراق که بیش از 10 مورد گزارش شده است، نشان می‌دهد که این کشور قصد تخلیه کامل نیروهای نظامی خود در آینده را نداشته و به فکر ماندن طولانی مدت در شمال عراق است.
همچنین افزایش ارتباط با کردهای حزب دموکرات و نیز ترکمان‌های ساکن در این مناطق نشان می‌دهد که آنکارا علاوه بر حضور نظامی، به‌دنبال نفوذ و تأثیر‌گذاری سیاسی و اجتماعی در این منطقه نیز هست؛ به‌طوری که «دولت باغچلی» رهبر حزب دست راستی حرکت ملی و متحد اردوغان در قدرت، بارها عنوان کرده که ما درباره ترکمان‌های عراق مدعی هستیم و اجازه نمی‌دهیم که حق آنها پایمال شود.
چنین به نظر می‌رسد که اگرچه در ماه‌های آینده با فشار دولت بغداد و گروه‌های مقاومت در عراق، بخشی از نیروهای نظامی ترکیه مجبور به ترک خاک این کشور شوند، اما بخشی از نیروهای موجود، تحت عنوان مستشار نظامی و نیز حفاظت از پایگاه‌های نظامی این کشور، در شمال عراق باقی خواهند ماند تا در کنار فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی ترکیه در این منطقه، حضور و نفوذ سیاسی، نظامی و اجتماعی خود را در عراق حفظ کرده و گسترش دهند.