رام کردن باد و خورشید در نیروگاه‌ها

 عطیه لباف

کویرهای ایران
پنل‌های خورشیدی می‌خواهد


ایران از 365 روز سال 300 روز آفتابی دارد و 90 درصد خاک آن از نور خورشید بهره‌مند می‌شود. متوسط تابش در کشور ما 5/5-5/4 کیلووات ساعت برهر متر مربع در روز است و از این‌رو یکی از کشورهای با پتانسیل بالا در زمینه انرژی خورشیدی هستیم. برخی کارشناسان انرژی خورشیدی معتقدند در حالت آرمانی ایران با تجهیز مساحت بیابانی خود به سامانه‌های دریافت انرژی تابشی می‌تواند انرژی مورد نیاز بخش‌های گسترده‌ای از منطقه خاورمیانه را نیز تأمین و در زمینه‌ صدور انرژی برق فعال شود. با مطالعات انجام شده توسط DLR آلمان، در مساحتی بیش از 2000 کیلومترمربع، امکان نصب بیش از 60 هزار مگاوات نیروگاه حرارتی خورشیدی وجود دارد. اکنون فقط اگر مساحتی معادل 100×100 کیلومترمربع زمین را به ساخت نیروگاه خورشیدی فتوولتاییک اختصاص دهیم، برق تولیدی آن معادل کل تولید برق کشور در یک سال خواهد بود یعنی رقمی در حدود 300 هزار مگاوات. به طور کلی استفاده از انرژی خورشیدی به دو صورت امکان پذیر است: سیستم‌های فتوولتاییک و حرارتی خورشیدی. از نوع اول، در مقیاس کاربردهای خانگی، اقداماتی توسط سازمان انرژی‌های نو ایران انجام شده است. از جمله برای بیش از هزار خانوار روستایی در مناطق دورافتاده هر کدام معادل یک و نیم کیلووات پنل خورشیدی به رایگان نصب شده و باز هم نصب خواهد شد. اما نوع دوم یعنی حرارتی خورشیدی که با استفاده از آیینه، نور خورشید متمرکز و حرارت بالایی ایجاد می‌شود، تنها یک نیروگاه خطی 250 کیلوواتی در شیراز داریم که با هدف بومی‌سازی و در واقع این یک نیروگاه تحقیقاتی است.



انرژی بادی
مناسب‌ترین گزینه برای ایران

در سال‌های اخیر با ‌مطالعات اولویت‌سنجی انواع انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران که به کمک دانشگاه صنعتی شریف انجام شده پس از بررسی‌های همه جانبه، انرژی بادی برای ایران مناسب‌ترین گزینه معرفی شده است.  اساساً ایران کشوری است با تنوع زیاد آب و هوایی که بیش از نیمی از مساحت آن را نواحی کوهستانی پوشانده است. برای توسعه انرژی بادی وجود تفاوت سطح و بخصوص کوهستان یک امر ضروری است و خوشبختانه این پتانسیل در ایران وجود دارد و به سبب وجود مناطق بادخیز، بستر مناسبی برای گسترش بهره‌برداری از توربین‌های بادی فراهم است. طبق اطلس بادی ایران و بر اساس اطلاعات دریافتی از 60 ایستگاه در مناطق مختلف کشور، میزان ظرفیت اسمی سایت‌های بادی در حدود 60 هزار مگاوات است. این مقدار حدود دوسوم کل تولید نیروگاه‌های حرارتی در کشور است (کل ظرفیت نیروگاهی کشور در حدود 70 هزار مگاوات است). بر پایه پیش‌بینی‌های صورت گرفته، میزان انرژی قابل استحصال بادی کشور از لحاظ اقتصادی بالغ بر 18 هزار مگاوات تخمین زده می‌شود (یعنی 18 هزار مگاوات آن صددرصد اقتصادی است). این موضوع مؤید پتانسیل قابل توجه کشور در زمینه ساخت نیروگاه‌های بادی و همچنین اقتصادی بودن سرمایه‌گذاری در صنعت انرژی بادی است.  ناگفته نماند بر اساس مطالعات شرکت لامایر آلمان میزان پتانسیل بادی قابل استحصال کشور بیشتر نیز برآورد می‌شود؛ بر این اساس در حدود 100 هزار مگاوات پتانسیل بادی قابل استحصال در کشور وجود دارد. با وجود این پتانسیل، ظرفیت نصب شده برای استفاده از انرژی بادی در ایران رقمی در حدود 125 مگاوات است


به نظر می‌رسد که با توجه به نرخ فعلی رشد جمعیت جهان در سال 2100 میلادی (85 سال دیگر) از 7میلیارد کنونی به بیش از 12 میلیارد نفر برسد که این جمعیت تقاضا را برای انرژی به پنج برابر میزان کنونی خواهد رساند. حال اگر اولویت و سیاست تأمین این انرژی همچنان مبتنی بر استفاده از سوخت‌های فسیلی باشد بر سر زمین چه خواهد آمد؟این درحالی است که مصرف سوخت‌های فسیلی به طور میانگین درجه حرارت زمین را دو درجه سانتیگراد افزایش می‌دهد که عوارض جانبی آن افزایش خطر جاری شدن سیل در دشت‌ها، فرآیندهای بیابان‌زایی و تغییر آب و هوا در سراسر جهان خواهد بود.
مخاطرات محیط زیستی و آلودگی هوا که خود بیماری‌های گوناگونی نظیر سرطان به دنبال خواهد داشت مورد دیگری است که درصورت مصرف بی‌رویه سوخت‌های فسیلی در آینده انکارناپذیر است. البته این‌ها در صورتی است که تا سال 2100 میلادی سوخت‌های فسیلی تمام نشده باشد. در حال حاضر محدودیت منابع فسیلی به تنهایی تهدیدی برای حیات بشر محسوب می‌شود که در کنار معایب فوق، نیاز جهان به جایگزینی سوخت‌های فسیلی با سوخت‌های پاک و تجدیدپذیر را به ما گوشزد می‌کند.
درحال حاضر حدود 19 درصد از مصرف نهایی انرژی جهان از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین می‌شود اما اگر قرار است کاری برای حفاظت از آیندگان و ایجاد یک محیط سالم برای نسل‌های بعدی کنیم باید این سهم را با سرعت بیشتری افزایش دهیم.
در این خصوص بسیاری از کشورهای توسعه یافته جهان برنامه‌ریزی کرده‌اند که در سال 2020 حداقل حدود 30درصد از انرژی مصرفی کشورشان را از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین کنند و هر سال این سهم را در سبد انرژی مصرفی خود افزایش دهند. با برآوردهایی که سازمان جهانی از انرژی‌های تجدیدپذیر کرده است بر اساس این استراتژی انتظار می‌رود تا سال 2070 بیش از 60درصد انرژی‌های جهان از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین شود و تا سال 2100 این رقم به بیش از 80 درصد برسد. از این رو در آینده‌ای نه چندان دور انرژی‌های تجدیدپذیر جای سوخت‌های فسیلی را خواهد گرفت. اما در این میان جایگاه ایران کجاست؟ آیا ایران نیز با توجه به منابع عظیم نفت و گاز انگیزه‌ای برای استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر دارد؟ آیا از نظر فنی و اقتصادی روی آوردن به این نوع انرژی‌ها در کشور نفت‌خیزی چون ایران توجیه‌پذیر است؟ پتانسیل این نوع انرژی‌ها در ایران چقدر است و تاکنون به چه میزان از این ظرفیت استفاده شده است؟

 کشورهای اروپایی پیشرو در انرژی‌های نو
اهمیت انرژی‌های تجدیدپذیر به عنوان منبع جدید قدرت به اندازه‌ای است که کشورهای توسعه یافته بخصوص کشورهای اروپایی مدام برای توسعه آن سرمایه‌گذاری می‌کنند و درصدد ایجاد زیرساخت‌های آن هستند. در این میان حتی برخی کشورها جلو‌تر از برنامه‌ها پیش می‌روند. به طوری که هم‌اکنون سوئد به عنوان یکی از پیشتازان عرصه انرژی‌های نو حدود 50 درصد از انرژی مصرفی خود را از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین می‌کند. دانمارک و آلمان نیز از هم‌اکنون به برنامه سال 2020 کشورهای توسعه‌یافته جهان دست یافته‌اند به طوری که آلمان بیش از 31 درصد از انرژی مورد نیاز خود را از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین می‌کند. این کشورها با وجود آنکه در برخی از شاخه‌های انرژی تجدیدپذیر ظرفیت‌های چندانی ندارند اما از آنچه هست بخوبی بهره می‌برند، به عنوان مثال آلمان بیش از 30 هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی دارد در حالی که روزهای آفتابی این کشور بسیار محدود است. اکنون شرایط امریکا، چین و ژاپن و بسیاری از کشورهای دیگر جهان بویژه کشورهای توسعه یافته نیز این‌گونه است.
در ایران خوشبختانه پتانسیل‌های ویژه‌ای برای توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر و تولید انرژی‌های نو وجود دارد و تولید این نوع انرژی از دهه 70 مورد توجه قرار گرفته اما با وجود این پتانسیل‌ها همچنان در ابتدای مسیر قرار داریم و ظرفیت تولیدی نصب شده کشور بسیار اندک است که البته این موضوعی قابل تأمل است.
 تولید 230 مگاوات انرژی تجدیدپذیر در کشور
ایران به سبب موقعیت جغرافیایی مساعدش پتانسیل تولید بیش از 100هزار مگاوات انرژی تجدید پذیر را دارد اما هم‌اکنون ظرفیت قابل استحصال آن از رقمی در حدود 230مگاوات تجاوز نمی‌کند و بر همین اساس در رده‌بندی استفاده از انرژی‌های نو در میان کشورهای جهان رتبه نودوهشتم را به خود اختصاص داده است.
شاید مهمترین علت کند بودن روند توسعه این انرژی را در ایران بتوان قیمت ناچیز انرژی و در عوض کم بازدهی نیروگاه‌های تجدیدپذیر نسبت به سرمایه‌گذاری اولیه آن دانست. در کشور ما هزینه سرمایه‌گذاری برای تولید انرژی از منابع تجدیدپذیر بسیار بالاست. یک نیروگاه 30 تا 40 مگاواتی بادی، حداقل 100میلیارد تومان سرمایه‌گذاری لازم دارد و بازگشت سرمایه آن در شرایط عادی و فروش انرژی تجدیدپذیر به نرخ فروش برق شبکه، امکان‌پذیر نخواهد بود.
البته دولت برای حمایت از توسعه این انرژی‌های نو چند سالی است که هر کیلووات ساعت برق از منابع تجدیدپذیر را طی یک قرارداد 5ساله به نرخ 465تومان از تولید‌کننده بخش خصوصی می‌خرد یارانه دولت به این بخش در ازای هر کیلووات ساعت در مقایسه با تعرفه برق شبکه نزدیک به 400 تومان است اما با وجود این خرید تضمینی، همچنان سرعت رشد ساخت این نیروگاه‌ها اندک است. حتی اخیراً دولت در این باره مصوبه خرید تضمینی برق را به گونه‌ای تنظیم کرده که بر اساس آن مقرر شده است وزارت نیرو برق حاصل از منابع انرژی تجدیدپذیر را که توسط مشترکان برق به صورت پراکنده تولید می‌شود با قیمتی بیش از یک پنجم قیمت فوب خلیج فارس سوخت‌های مایع بدون محدودیت زمانی خریداری کنند.
همچنین دولت با هدف افزایش تولید انرژی تجدیدپذیر در موارد جزئی‌تر نظیر نصب پنل‌های خورشیدی بر بام خانه‌ها و ادارات نیز یارانه ویژه‌ای به میزان 50 درصد قیمت هر پنل به متقاضیان اختصاص داده است اما با وجود این ارزان بودن انرژی در ایران صرفه اقتصادی انرژی‌های تجدید پذیر را به حداقل رسانده است. اینک این موضوع یکی از بزرگترین سرعت گیرها در مسیر توسعه انرژی‌های نو محسوب می‌شود اما رویکرد دولت حمایت بخش خصوصی به منظور توسعه هرچه سریعتر برای استفاده از این انرژی‌هاست و به نظر می‌رسد در آینده نه چندان دور این امر محقق شود.

 هزینه نیروگاه فتوولتاییک بالاست اما...
برآوردها حاکی از آن است که هزینه سرمایه‌گذاری اولیه نیروگاه‌های فتوولتاییک بیش از 2 یا حتی 3 برابر هزینه اولیه انرژی بادی است؛ در حالی که راندمان توربین‌های بادی بین 90 تا 95 درصد و راندمان سلول‌های خورشیدی در حدود 17 درصد است. با وجود این دولت به دنبال گسترش این نوع نیروگاه‌ها است و به این منظور برنامه‌ریزی کرده است تا بخشی از درآمد حاصل از عوارض برق، برای نصب سیستم‌های فتوولتاییک در مناطق شهری هزینه ‌شود. البته اولویت سرمایه‌گذاری در بخش انرژی‌های تجدید پذیر با نیروگاه‌های بادی است اما چون ایران در زمینه نیروگاه‌های خورشیدی تجربه علمی موفقی دارد سیاستگذاری‌ها را در بخش خانگی به سمت توسعه این نوع نیروگاه در کنار نیروگاه‌های بادی سوق داده است.
در این خصوص ناگفته نماند که ایران از نظر بهره‌گیری از انرژی خورشیدی و ظرفیت نیروگاه خورشیدی در رده 5کشور اول جهان قرار دارد.
 ایران کشوری با کمربند آتشفشانی
انرژی زمین گرمایی نوع دیگری از انرژی‌های پاک محسوب می‌شود که در این زمینه ایران به سبب قرار گرفتن در کمربند آتشفشانی از پتانسیل بالایی بهره‌مند است. گستره ایران از لحاظ زمین ساختاری، بسیار فعال است. وجود فعالیت‌های آتشفشانی و چشمه‌های آب گرم فراوان، گواه بر این مدعی است. براساس مطالعات انجام شده پتانسیل انرژی زمین گرمایی در ایران در بیش از 10 منطقه شناسایی شده است.
گفتنی است که این مناطق بر اساس میزان فعالیت‌های تکتونیکی (زمین ساختاری)، میزان چشمه‌های آب گرم و ظهورهای سطح‌الارضی و سایر شواهد زمین‌شناسی شناسایی شده‌اند و عبارتند از: منطقه سبلان، مشکین شهر، سرعین و بوشلی -منطقه دماوند، ناحیه ناندل- منطقه ماکو، ناحیه سیاه چشمه -منطقه خوی، ناحیه قطور- منطقه سهند- منطقه تفتان، بزمان- منطقه نایبند- منطقه بیرجند، فردوس- منطقه تکاب، هشترود- منطقه خور، بیابانک- منطقه اصفهان، محلات- منطقه رامسر- منطقه بندرعباس، میناب- منطقه بوشهر، کازرون و منطقه لار بستک. براساس طبقه‌بندی‌های صورت گرفته جهانی نیز، ایران در گروه کشورهایی که دارای ذخایر احتمالی برای تولید برق از انرژی زمین گرمایی با استفاده از سیکل های تبخیر لحظه‌ای و باینری (برای دوره 30ساله) هستند قرار دارد و قابلیت تولید برق زمین گرمایی با ظرفیت بیش از 200 مگاوات دارد.
با وجود این اکنون مطالعات برای نصب نیروگاه در این 10 منطقه شناسایی شده به سرانجام رسیده است و احتمال می‌رود که بزودی نخستین نیروگاه زمین گرمایی در ناحیه مشکین‌شهر با پتانسیل 250مگاوات به بهره‌برداری برسد. در ناحیه مشکین‌شهر تاکنون 15حلقه چاه حفر شده که 7 حلقه آن به مخزن رسیده و با دمای 240 درجه سانتیگراد بازدهی بسیار بالا دارد.

 شهرهای بزرگ منتظر نیروگاه‌های زیست توده باشند
بیوگاز حاصل از زیست توده نیز پتانسیل تولید انرژی و برق دارد. به عبارت دیگر از منابع زیست توده یعنی زباله‌ها، فاضلاب‌های صنعتی، زایدات جنگلی - کشاورزی و دامی می‌توان انرژی تولید کرد. بر اساس نتایج مطالعات انجام شده در سال 86 پتانسیل حداکثر تولید برق از انواع نیروگاه‌های زیست توده در ایران برای شهرهای بالاتر از 250 هزار نفر بالغ بر 800 مگاوات است که به تفکیک 311مگاوات نیروگاه زباله‌سوز، 217مگاوات نیروگاه پیرولیز - گازی سازی، 159 مگاوات نیروگاه هضم بی‌هوازی و 112 مگاوات نیروگاه لندفیل (مبتنی بر دفن زباله) خواهد شد. بی‌شک به‌کار‌گیری پتانسیل‌های برآورد شده نه تنها به استحصال انرژی بلکه به رفع بخش عظیمی از مشکلات مربوط به آلودگی و مسائل زیست‌محیطی ناشی از مدیریت پسماندها نیز کمک شایانی خواهد کرد.
البته در ایران این تولید انرژی از زباله از گذشته‌ها رواج داشته است. از قدیم خانواده‌ها به منظور گرمایش و روشنایی و پخت و پز زباله‌هایشان را می‌سوزاندند و از انرژی حاصل از آن استفاده می‌کردند. مطابق سرشماری سال 1375، در این سال نیز 10 درصد خانوارهای روستایی برای گرمایش منازل خود و 5 درصد خانوارهای روستایی برای پخت و پز عمدتاً از چوب و فضولات دامی استفاده می‌کرده‌اند.
اکنون نیز برای بهره‌گیری از این انرژی در برخی شهرهای بزرگ اقداماتی بویژه به مدیریت شهرداری‌ها صورت گرفته است. به عنوان مثال سازمان بازیافت شهرداری شیراز و سازمان بازیافت مشهد که نیروگاه‌های حدوداً یک مگاواتی ایجاد کرده‌اند و شهرداری تهران نیروگاهی را از نوع زباله سوز در جنوب شرق تهران راه‌اندازی کرده است که روزانه 3 مگاوات برق از زباله تولید می‌کند.
ناگفته نماند که این نوع انرژی تجدیدپذیر نسبت به دیگر انواع به سرمایه‌گذاری کمتری نیاز دارد. با وجود این اخیراً تعدادی شرکت‌های اروپایی و امریکایی برای توسعه این نوع در نیروگاه‌ها در ایران ابراز تمایل کرده‌اند. از این رو به نظر می‌رسد در آینده‌ای نزدیک شاهد توسعه تولید برق از نیروگاه‌های زیست توده در شهر‌های بزرگ کشور باشیم.

 انرژی برقابی ناجی تابستان‌های ایران
در حال حاضر بزرگترین منبع الکتریسیته تجدیدپذیر و پاک ایران، صنعت برقابی محسوب می‌شود که تعدد سدهای کشور امکان تولید آن را به بیش از 98 درصد از تولید ملی برق تجدید پذیر و نزدیک به 14 درصد ازمجموع الکتریسیته تولیدی در کشور رسانده است. سال‌هاست که این نوع از انرژی تجدیدپذیر به سبب تعدد سدهای کشور و همین‌طور نیاز مبرم به انرژی مورد توجه بوده است اما اکنون خشکسالی یکی ازموانع بزرگ بر سر راه توسعه این انرژی شده است.
با این حال وجود بیش از 80 نیروگاه برقابی متوسط و میکرو (با ظرفیت اندک)، پاک و بومی و پایدار بودن این انرژی سبب شده تولید این انرژی مورد توجه قرار گیرد. بخش عمده‌ای از توسعه آینده این صنعت نیز برامکانات و زیرساخت‌های موجود و در حال استفاده متمرکز است که فرصت‌هایی به منظور افزایش تولید انرژی تجدیدپذیر بدون ساخت سدهای بزرگ و جدید فراهم می‌کند.
در کشور ما این انرژی در تابستان‌ها در ساعات اوج مصرف برق (پیک) به کمک نیروگاه‌های حرارتی و سیکل ترکیبی می‌آید و موجب می‌شود با قطع برق روبه رو نشویم. گفتنی است تولید نیرو در این صنعت با بهره‌گیری از آب ذخیره شده در پشت سدها امکانپذیر است.

 فرصت استفاده از انرژی هیدروژن و پیل‌های سوختی
انرژی هیدروژن و پیل‌های سوختی نیز نوع دیگری از انرژی‌های نو هستند که برخلاف آنچه تاکنون گفته شد استفاده از آن یک فرصت محسوب می‌شود نه ظرفیت. استفاده از این فرصت نیز نیازمند تحقیق و توسعه تکنولوژی است. در این راستا هیدروژن را می‌توان از سوخت‌هایی همچون زغال سنگ، نفت یا گاز طبیعی به دست آورد.
با وجود وفور هیدروژن در جهان امروزه تنها سهم کوچکی از هیدروژن تولیدی به عنوان یک حامل انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرد اما پیش‌بینی می‌شود که در آینده نزدیک از سوخت هیدروژن برای به حرکت در آوردن وسایل نقلیه، گرم کردن و غذاپختن در خانه‌ها، استفاده ‌شود. پیل سوختی نیز یک سیستم الکتروشیمیایی است که انرژی شیمیایی سوخت را مستقیماً به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند و این انرژی نیز نیازمند فناوری و تکنولوژی است. ایران تاکنون نزدیک به 45کیلووات ظرفیت نصب شده انرژی هیدروژن و پیل‌های سوختی دارد و برای توسعه این انرژی برنامه‌های متعددی را در دستور کار قرار داده است.

 کشورهای نفت‌خیز به دنبال انرژی‌های نو
شاید تصور شود که کشورهای نفت‌خیز انگیزه‌ای برای توسعه انرژی‌های نو و تجدید پذیر ندارند اما در عمل این‌گونه نیست به طوری که روسیه یکی از بزرگترین دارندگان ذخایر نفت و گاز جهان اکنون پنجمین تولید‌کننده برق از انرژی‌های تجدیدپذیر در جهان نیز به شمار می‌رود. اغلب کشورهای نفت‌خیز حاشیه خلیج فارس نیز اخیراً با درک اهمیت موضوع به دنبال گسترش این انرژی‌های نو هستند و در این میان ایران در زمینه تنوع انرژی با معرفی انرژی‌های تجدیدپذیر در رأس قرار دارد.
هر چند که به نظر می‌رسد توسعه انرژی‌های نو به لحاظ هزینه بر بودن در شرایط کنونی برای ایران توجیه فنی و اقتصادی ندارد اما حقیقت چیز دیگری است و اساساً کشور مطابق با سیاست‌های جهانی خود را متعهد به حفاظت از کره زمین و کاهش گازهای گلخانه‌ای می‌داند و تولید انرژی از منابع تجدیدپذیر (مانند باد و خورشید) را در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و میان مدت لحاظ می‌کند؛ زیرا به ازای هر یک درصد انرژی بادی یا خورشیدی به جای انرژی حاصل از سوخت فسیلی، حدود 3 درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای کاسته می‌شود. ضمن آنکه این روزها با حاد شدن مشکلات محیط زیستی موجه بودن این برنامه‌ریزی‌ها و ضرورت‌ گسترش نیروگاه‌های تولید برق از منابع تجدیدپذیر بیش از پیش آشکار می‌شود.
بر اساس آمار از نظر توجیه اقتصادی نیز روی آوردن به انرژی‌های نو در درازمدت بسیار توجیه‌پذیر است به طوری که تولید 300 مگاوات برق تجدیدپذیر، موجب صرفه‌جویی در مصرف سالانه 100 میلیون متر مکعب گاز می‌شود.
اما جایگزین کردن انرژی‌های تجدیدپذیر با انرژی‌های سوخت فسیلی علاوه بر توجیه محیط زیستی و اقتصادی، مزیت دیگری هم دارد و آن تأمین پایداری و امنیت انرژی و پدافند غیرعامل است. بی‌شک نفت همیشه جایگاه کنونی را نخواهد داشت و با توجه به سیاست‌های جهانی دستخوش نوسانات و مشکلات گوناگون می‌شود. با توجه به این مسائل رویکرد ایران نیز به عنوان یک کشور نفت‌خیز به سوی استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، بسیار منطقی، ضروری و جدی است و پیشرفت در این زمینه از اولویت‌ها به شمار می‌رود.

 فرصت‌های شغلی خفته در انرژی‌های نو
یکی دیگر از دستاوردهای تولید انرژی از منابع تجدیدپذیر اشتغالزایی بواسطه آن است که خوشبختانه برای ساخت این نیروگاه‌ها و ساخت تجهیزات مورد نیاز این نوع نیروگاه‌ها اکنون توان داخلی نیز وجود دارد و این ظرفیت کمک می‌کند تا بتوانیم از ساخت داخل با قیمت تمام شده به نسبت پایین‌تر بهره ببریم ضمن آنکه بخش خصوصی داخلی توان نگهداری از این نیروگاه‌ها را نیز دارند و بدین سبب نگرانی از بابت نگهداری تجهیزات آن نیز وجود ندارد.
از این نظر مطابق با برآوردهای صورت گرفته به ازای هر مگاوات قدرت نصب شده 15 فرصت شغلی ایجاد می‌شود. حال اگر بخواهیم از تمام ظرفیت‌های تولید انرژی پاک کشور بهره ببریم حدود یک میلیون و 500 هزار فرصت شغلی در کشور فراهم خواهد شد که رقم قابل توجهی است.
در این زمینه دولت دریافته است که بومی‌سازی تکنولوژی نه تنها به اشتغالزایی و رشد شاخص‌های اقتصادی بلکه به پیشرفت طرح‌ها مطابق برنامه‌ها نیز کمک خواهد کرد. هرچند که اکنون در این زمینه ایران از برنامه پنجم توسعه عقب مانده است اما با توجه به برنامه‌های در دست اقدام و مطالعه و همین طور توانمند شدن صنعتگران داخل و احتمال لغو تحریم‌ها می‌توان گفت که بزودی پیشرفت قابل ملاحظه‌ای خواهد داشت.