اهداف جنجال‌سازی علیه سفر «فابیوس» به تهران

 ابراهیم بهشتی


در آستانه سفر وزیر خارجه فرانسه به تهران، وزیر بهداشت و سفیر ایران در فرانسه در اظهاراتی جداگانه به برخی مخالفت‌ها و انتقادها نسبت به این سفر واکنش نشان داده‌اند. سید حسین‌ هاشمی، وزیر بهداشت طرح پرونده بیماران هموفیلی در این شرایط را به مصلحت و از سر خیرخواهی ندانسته و علی آهنی سفیر ایران در فرانسه هم تأکید کرده که از این پس باید بر آینده روابط تهران- پاریس متمرکز شد و نقشه راهی جدید ترسیم کرد.
در روزهای گذشته بعد از اعلام خبر سفر «لوران فابیوس» وزیر خارجه فرانسه به کشور، خط خبری و تبلیغاتی منفی علیه این سفر از سوی برخی رسانه‌ها و چهره‌های مخالف و منتقد دولت به راه افتاد. عمده منتقدان، همان مخالفان دیپلماسی هسته‌ای دولت هستند که حالا تلاش‌های خود برای بی فرجام ماندن مذاکرات هسته‌ای را نقش بر آب می‌بینند. به گفته «ابراهیم نکو» عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، «این دسته از منتقدان بعد از ناامیدی از تأثیرگذاری بر روند مذاکرات هسته‌ای حالا حاشیه‌سازی روی برخی پیامدهای توافق هسته‌ای و از جمله رفت و آمدهای دیپلماتیک را سرلوحه کار خود قرار داده‌اند.»
مخالفان و منتقدان در روزهای گذشته با بازخوانی پرونده «خون‌های آلوده» وارداتی از فرانسه در سال‌های گذشته همچنین ادعا کرده‌اند که به خاطر مواضع تند فابیوس در روند مذاکرات هسته‌ای احساسات مردم ایران جریحه‌دار است و نباید وزیر خارجه فرانسه به این زودی به تهران سفر می‌کرد.
روزنامه «کیهان» در ادامه مطالب انتقادی خود، دیروز نیز تیتر یک خود را به «فابیوس، تحریم، ایدز و اینک فرش قرمز!» اختصاص داد. این روزنامه مدعی شده که استقبال از وزیر امور خارجه دهن کجی به ملت است. خبرگزاری فارس هم در ادامه همین خط خبری خود روز گذشته مصاحبه‌ای با یکی از وکلای پرونده خون‌های آلوده را منتشر کرده و به نقل از «دامون شعبانی» نوشته است: «بعید می‌دانم در دولتمردان ما این حمیت باشد که بروند و این مسأله را با فابیوس مطرح کنند و از وی در خواست غرامت کنند و به او بگویند ۳ هزار نفر در این پرونده متحمل ضرر و آسیب فراوان شدند.»
برجسته کردن پرونده خون‌های آلوده در آستانه سفر لوران فابیوس به ایران در شرایطی است که ماجرا به سال‌های 1361 تا 1364 (فابیوس در این سال‌ها نخست وزیر فرانسه بوده است) بازمی‌گردد که یک شرکت فرانسوی به نام «مریو» اقدام به فروش فاکتورهای انعقاد خون به چند کشور از جمله ایران کرده است. مصرف این داروها منجر به ابتلای تعدادی از مصرف کنندگان به بیماری هپاتیت و ایدز می‌شود. ماجرا در سال‌های بعد تبدیل به یک پرونده حقوقی بین‌المللی می‌شود. در ایران اما سال ۱۳۸۳، دادگاه شکایت مبتلایان از سازمان انتقال خون تشکیل می‌شود و دادگاه حکم به پرداخت خسارت از طرف این سازمان به ۹۷۴ شاکی پرونده، درمان بیماران مبتلا و عذرخواهی وزارت بهداشت داد. سازمان انتقال خون ایران در سال 1387 با تشکیل پرونده‌ای از شرکت فرانسوی «مریو» شکایت کرد. با اثبات کوتاهی شرکت فرانسوی در تولید محصول سالم، سایر کشورها نسبت به دریافت غرامت از این شرکت اقدام کرده و توانستند خسارات خود را دریافت کنند. آن گونه که خبرگزاری فارس نوشته، ایران تنها کشوری است که هنوز موفق به دریافت خسارت خود از این شرکت نشده است.
وزیر بهداشت: نباید دستگاه دیپلماسی را دچار چالش کنیم
در واکنش به این فضاسازی‌ها، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، طرح پرونده ابتلا به ایدز بیماران هموفیلی را در آستانه سفر وزیر خارجه فرانسه به ایران به مصلحت ندانست و گفت: در مورد پرونده بیماران هموفیلی باید آن گونه که در شأن ملت و منافع ملی است عمل کرد و نباید دستگاه دیپلماسی کشور را دچار چالش کنیم. به گزارش ایرنا، سیدحسن‌ هاشمی گفت: فابیوس یک شخصیت بین‌المللی است؛ یک دعوای حقوقی داریم که همانند آن در کشورهای دیگر اتفاق افتاده و به مجامع بین‌المللی شکایت برده‌اند و حالا اگر طی این سال‌ها ضعیف عمل کرده‌ایم، اکنون مطرح کردن این پرونده در راستای مصالح یک کشور نیست، چون به طور مثال اگر فردا شخصیتی از آلمان بخواهد به ایران سفر داشته باشد، باید مسائلی مانند نقش داشتن آنان در جنگ تحمیلی مطرح شود. ‌هاشمی با بیان اینکه پرونده ابتلا به ایدز بیماران هموفیلی در دوره ما اتفاق نیفتاده، گفت: غرامت این بیماران در دولت‌های گذشته به خانواده‌ها پرداخت شده و همچنان نیز در حال دادن این غرامت‌ها هستیم. وزیر بهداشت افزود: زنده شدن موضوع قدیمی پرونده هموفیلی‌ها همزمان با سفر مقامات خارجی و توافق اخیر حتماً سیاسی بوده و از سر خیرخواهی نیست.
سفیر ایران در فرانسه: سفر فابیوس فصلی جدید در روابط تهران- پاریس
محور دیگر مورد توجه منتقدان، مواضع فرانسه در روند مذاکرات هسته‌ای است. علی آهنی، سفیر ایران در پاریس در این باره به ایرنا گفت: از حدود دو سال قبل رئیس جمهوری و وزیر خارجه فرانسه براین موضع تأکید می‌کردند که «ظرفیت هسته‌ای صلح‌آمیز ایران بله، بمب اتمی خیر.» این موضعگیری دقیقاً با موضع ایران منطبق بود چون ما به دنبال بمب هسته‌ای نیستیم و فتوای رهبر معظم انقلاب نیز بر این امر تأکید دارد. وی ادامه داد: دولت فرانسه در عین اینکه در موضعگیری‌هایش تحفظاتی را در قبال متحدین عرب و رژیم صهیونیستی داشته، موضع سخت خود را این طور توجیه می‌کرد که باید به یک توافق محکم دست یافت که هم ضمانت اجرایی داشته باشد و هم اینکه بهانه به دیگر کشورهای منطقه ندهد که بخواهند به دنبال دستیابی به فناوری هسته‌ای غیر صلح‌آمیز بروند.
آهنی خاطرنشان کرد: از حدود یک سال قبل به این طرف، شاهد تحول مثبت، هر چند با آرامی، در نگاه دولت فرانسه نسبت به روابط با جمهوری اسلامی ایران بوده‌ایم و نهایتاً مشارکت و نقش فرانسه در گروه 1+5 برای دستیابی به توافق هسته‌ای غیرقابل انکار بوده است. سفیر ایران در پاریس ادامه داد: اخیراً جلسه مهمی در وزارت خارجه فرانسه با حضور تعداد زیادی از شرکت‌های فرانسوی برگزار شده بود برای اینکه این شرکت‌ها را برای آماده‌سازی و برقراری ارتباطات و تعاملات‌شان با طرف‌های ایرانی و سرمایه‌گذاری در ایران مورد تشویق قرار دهند. وی با بیان اینکه در نتیجه تغییر رویکرد سیاسی و با نگاه مثبت دولت فرانسه پس از توافق هسته‌ای، احیای مناسبات دیرینه دو کشور در حوزه‌های سیاسی، پارلمانی، اقتصادی، فرهنگی و علمی و دانشگاهی نیز از چشم‌انداز روشنی برخوردار خواهد شد، گفت: البته رویکرد سیاسی و سخت سال‌های گذشته دولت فرانسه تلاش مضاعفی را از سوی شرکت‌های فرانسوی می‌طلبد تا بتوانند غیبت خود را ترمیم و جبران کنند که بدون شک پیشنهادهای رقابتی و تأمین تسهیلات اعتباری از سوی آنان می‌تواند کمک کننده باشد.
عضو کمیسیون امنیت ملی: باید از احساسات عبور کرد
عباسعلی منصوری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم در واکنش به این انتقادات، یادآوری کرد که اتخاذ سیاست‌های کلان در حوزه سیاست خارجی برعهده رهبر معظم انقلاب است و ایشان هم بجز امریکا و رژیم صهیونیستی ارتباط با کشور دیگری را خط قرمز ندانسته‌اند. نماینده کاشان به «ایران» گفت که این رفت و آمدهای دیپلماتیک تضادی با اهداف انقلاب و اصول نظام ندارد و در راستای تأمین منافع ملی است چرا که ما برای افزایش صادرات و رونق تولیدات داخلی نیازمند بازارهای اروپایی هستیم. این نماینده مجلس با بیان اینکه اگر دولتی در راستای توسعه مناسبات و ارتباطات با دنیای پیرامون قدم برندارد جای سؤال و تأمل دارد، افزود: اگر بنا بر مجازات فرانسه به خاطر مواضع تندش در روند مذاکرات باشد، قاعدتاً کشورهایی مثل چین و روسیه هم نباید از این قاعده مستثنی باشند که 6 قطعنامه ظالمانه علیه ایران را در شورای امنیت سازمان ملل امضا کردند. با این حال این عضو کمیسیون امنیت ملی تأکید دارد که در حوزه سیاست خارجی باید از احساسات عبور کرد. او به دولت پیشنهاد می‌کند که به انتقادات منتقدان به اندازه وزن‌شان توجه کند، اگر حرف کارشناسی بود مورد توجه قرار دهد، در غیر این صورت برنامه‌ها و سیاست خود را اجرایی کند.