توافق؛ سرآغاز شکوفایی مناسبات منطقه‌ای

 ابراهیم رحیم‌پور
معاون آسیا و اقیانوسیه وزارت خارجه


پیرو تفاهم هسته‌ای ایران با کشورهای 1+5 اکنون در محافل سیاسی و مطبوعاتی این سؤال زیاد به چشم می‌خورد که چه تغییراتی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران رخ خواهد داد و ایران چه رویکردی نسبت به کشورها در پیش خواهد گرفت؟ متأسفانه حوزه امنیتی  پیرامون کشورمان دچار آشوب و آشفتگی است. دخالت‌های اشتباه فرامنطقه‌ای  و خطاهای محاسباتی بعضی رهبران منطقه‌ای، فضایی را فراهم آورده است که تروریسم در آن رشد یافته و صلح و امنیت منطقه را به خطر انداخته است، هرچند که ایران به مثابه یک جزیره ثبات در این میان از امنیت مثال‌زدنی برخوردار است ولی از آنجایی که در دنیای بهم پیوسته امروز تحولات آنچنان بهم آمیخته شده‌اند که هیچ کشوری به تنهایی منابع و قدرت لازم و کافی برای تأمین و تثبیت صلح و ثبات  و توسعه رفاه مردم را در اختیار ندارد، لذا همکاری و همبستگی منطقه‌ای برای مدیریت تحولات و هدایت آنها در جهت توسعه منطقه‌ای، امری اجتناب‌ناپذیر است. گذشته از نظر سیاسی- تحلیلی به تحولات منطقه‌ای، جمهوری اسلامی ایران همواره با پیروی از آموزه اسلامی دخت گرامی پیامبر رحمت اسلام(ص) برابر حدیث الجار ثم الدار (اول همسایه و سپس خانه)  بر اهمیت جایگاه همسایگان و کشورهای هم‌دین و فرهنگ خود واقف بوده و همیشه اهتمام به برقراری مناسبات عالی با آنان داشته است. اما متأسفانه به دلیل تبلیغات غرض‌ورزانه و هراس‌آلود رسانه‌های صهیونیستی علیه کشورمان و تولید بحران‌های ساختگی، این فرصت به قدر کافی پدید نیامده بود که همه ظرفیت‌های ایران و منطقه در جهت دلخواه تقویت دوستی و توسعه رفاه منطقه‌ای به کار گرفته شود، اما اکنون که با حل و فصل موضوع هسته‌ای کشورمان این غبارها زدوده شده و پوچی تبلیغات ایران‌هراسی به روشنی آشکار شده است، فضای مناسبی برای تقویت همکاری و تحکیم صلح و ثبات منطقه‌ای بین ایران و کشورهای حوزه پیرامونی پدید آمده است.
 
جمهوری اسلامی ایران با پشتوانه ملی، همبستگی  داخلی، مدیریت ریاست محترم جمهوری و راهبری داهیانه رهبر معظم انقلاب از مذاکرات هسته‌ای سربلند و موفق بیرون آمد. زمان آن است که این موفقیت خود را با منطقه و همسایگان تقسیم کرده و میوه این همدلی و همزبانی داخلی به برون مرزها نیز صادر شود. نتیجه این همگرایی در منطقه همان بمبی است که چاشنی آن در وین گذاشته شد. این صحیح است که وزن و قدرت جمهوری اسلامی ایران بعد از مذاکرات و تفاهم افزایش یافته است لیکن از این نیرو و انرژی جدید قرار است در جهت تحکیم دوستی، امنیت و رفاه در منطقه بهره‌برداری شود.
در حالی که مقامات و شرکت‌های بزرگ کشورهای اروپایی در صف ورود به ایران قرار گرفته‌اند، دکتر ظریف وزیر خارجه کشورمان با هدف تحکیم مناسبات منطقه‌ای، توسعه رفاه و امنیت و زدودن زمینه‌های افراط و تروریسم شروع به انجام سفر به چند کشور منطقه‌ای کرده است. این سفرها ادامه خواهند داشت و پیام دوستی ملت با فرهنگ و تاریخی ایران را به دولت‌ها و ملت‌های منطقه ابلاغ خواهند کرد.
در سفرهای دکتر ظریف به منطقه، جمهوری اسلامی ایران به دنبال تشکیل و تحکیم ائتلاف برای دوستی و تقابل با ناامنی و افراط‌گری است و بدون حصول به این هدف، کشورها قادر به چشاندن طعم شیرین این تفاهم بین‌المللی با 1+5 نخواهند بود. این پیام اصلی دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران بعد از توافق هسته‌ای است. دکتر ظریف در ملاقات‌های خود با مقامات کشورهای منطقه به جهان خواهد گفت که روی میز ایران تنها گزینه موجود گزینه دوستی و برادری است و اگر دیگر قدرت‌های جهان نیز دغدغه صلح و امنیت جهانی را دارند، باید از این رفتار کشورمان الگو بگیرند و روی میز خود را کاملاً پاک کرده و تنها گزینه تشویق دوستی و تعامل را باقی بگذارند.
البته در این میان نباید از ترفندهای جدید دشمنان صلح و همکاری منطقه‌ای غافل بود. آنها نیز به موازات تلاش‌های ایران و کشورهای منطقه برای توسعه مناسبات به تلاش‌های مذبوحانه خود برای تفرقه‌افکنی و فاصله‌اندازی بین کشورها خواهند افزود، چرا که آنها ظرفیت و توفیق عبرت گرفتن از گذشته را ندارند و همچنان به تکرار اشتباهات خود خواهند پرداخت با این تفاوت که دیگر، دولت‌ها و ملت‌های منطقه، بخوبی به ترفندهای آنان آگاه شده و فریب دروغ‌پردازی‌های آنان را نخواهند خورد. دوران، دوران تحکیم دوستی‌ها و تعمیق همکاری‌هاست.
ما بر این باوریم که با اتحاد و دست در دست هم دادن کشورهای منطقه از عهده ناهنجاری‌ها برخواهیم آمد و با هم‌افزایی قدرت ایران و منطقه به پاکسازی پیرامون خود برای فراهم آوردن سکوهای پرش رفاه و اقتصاد موفق خواهیم شد. استراتژی همکاری‌های جمعی و تحکیم پیوندهای منطقه‌ای سیاست گزینشی جمهوری اسلامی ایران است و بدیلی برای آن نمی‌شناسد.