اول دفتر
نسخه نوین دیپلماسی اقتصادی
اکبر قاسمی
سفیر سابق ایران در اوکراین
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان، پس از شکلگیری برجام، بلافاصله تمرکز برنامههای خود را بر آن گذاشت تا سهضلعی سیاست، اقتصاد و فرهنگ را در مناسبات خارجی ایران با تمامی قارهها، به فرصتهای جدید برای رسیدن به نتایج بهتر و تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی مبدل کرده و از این طریق تمامی تلاشها را به سمت تأمین منافع هرچه بیشتر برای کشور و مردم ایران رهنمون سازد.
- وزیر امور خارجه در این راستا با هدفگذاری حساب شده، کانونهای اصلی و اولویتدار قارههای مختلف را برگزید تا با نسخه نوین دستگاه دیپلماسی کشور، دستیابی به اهداف اقتصادی کشور را سرعت ببخشد.
- این طرح با مدل جدیدی آمیخته شده بود و قاعده اصلی این مثلث باید بر مؤلفهها و کارآفرینان موفق اقتصادی از هر دو بخش خصوصی و دولتی استوار شود تا بتواند موتور مناسبات خارجی جمهوری اسلامی ایران را در جاده اصلی خود به حرکت دربیاورد.
- ظریف این الگو را پس از شکلگیری توافق هستهای و با همراه ساختن گروههایی شامل صاحبان و مدیران شرکتهای اقتصادی موفق عملیاتی کرد. وی با در نظر گرفتن پراکندگی چهار قاره توجه خود را بر کانونهای مهم آن از جمله جنوب شرق آسیا، اروپای مرکزی و شمالی، غرب آفریقا و امریکای مرکزی و جنوبی متمرکز ساخت. چنانکه 6 ماه بعد از اجرای توافق، سفر وزیر خارجه در ایستگاه چهارم یعنی امریکای لاتین شامل کشورهای کوبا، نیکاراگوئه، اکوادور، شیلی، بولیوی و ونزوئلا ایستاد و با نتایج درخشانی به پایان رسید.
- نتایج و دستاوردهای سفر وزیر خارجه را میتوان براساس شرایط و ظرفیتهای حاکم بر کشورهای امریکای لاتین، همچنین ارزیابی ترکیب جدید هیأت اقتصادی همراه تیم دیپلماسی- که تاکنون در قالب چهار دور ابتکار عمل جدید شکل گرفته- مورد بررسی قرار داد.
- واقعیتهای امر، بیانگر این است که رخدادهای اجتماعی و سیاسی کشورهای کوبا، نیکاراگوئه، اکوادور، شیلی، بولیوی و ونزوئلا به لحاظ تحولات و موقعیتهای داخلی، دچار تغییرات بنیادین نشده است. منحنی رویکردهای درونی و بیرونی این کشورها همواره تابعی از مجموعه رقابتهای ناشی از مؤلفههای متأثر از افکار چپ و برابریخواهی و همچنین نگرش جزئی به راستگرایی نئولیبرال بوده است. از سوی دیگر اقتصاد این کشورها متأثر از رکود اقتصاد جهانی، پایین آمدن قیمت نفت، سیاستهای صندوق بینالمللی، انشقاق در اتحادیه مرکوسور و فقدان اجماع کشورها بر سر انتقال موقت ریاست از اروگوئه به ونزوئلا، در سیالیت توأم با واقعبینی، به سر میبرند.
- اما رقبای قرص و حرفهای سیاست خارجی در عرصه جهانی، همچون برزیل، چین، امریکا، هند، روسیه و آفریقای جنوبی به این کشورها صرفاً از زوایه منافع زودگذر و سطحی نمینگرند؛ بلکه با ژرفنگری بر منافع بلندمدت خویش، زوایای غیر آشکار و لایههای پیچ در پیچ اهداف خویش را میبینند و میپیمایند و به همین دلیل است که چینیها در آخرین کمیسیون مشترک اقتصادی در دو هفته قبل خود، بیتوجه به تحولات جاری ونزوئلا در مقایسه با دوره باثبات چاوز، حجم و میزان قراردادهای اقتصادی خود را از عدد 300 به 672 طرح مشترک اقتصادی افزایش میدهند.
- مدل جدید تحرک دیپلماسی اقتصادی ظریف در ایستگاه چهارم بین قارهای، هفته گذشته با حضور یک هیأت اقتصادی بزرگ 80 نفره متشکل از 60 نفر از بخش خصوصی و 20 نفر از بخش دولتی به امریکای مرکزی و جنوبی شامل کشورهای کوبا، نیکاراگوئه، اکوادور، شیلی، بولیوی و ونزوئلا آغاز شد.
- نتایج این مدل اقتصادی، آثار و پیامدهای متعددی شامل مصادیق زیر را به همراه داشته است: 1- اعتبار بخشیدن و انگیزه دادن به تجار، صاحبان صنایع و کارآفرینان ایرانی همچنین شکلدهی به مراودات اقتصادی و تجاری مستقیم به منظور تحول ساختارهای کهنه و سنتی مناسبات فیمابین با این کشورها با رویکردی جدید؛ آن هم با محوریت بخشیدن به کارآفرینان و بخش خصوصی و ایجاد فرآیندها و پیوندهای نویدبخش. 2- بهرهگیری از میزگردهای اقتصادی، بازرگانی، صنعتی و هندسی که در مقطع حضور وزرای خارجه دو کشور بین شرکتها و کارآفرینان برگزار میشود که از طریق رایزنی با یکدیگر میتوانند زمینهها و حلقههای واقعی مراودات فیمابین را با تبادل اطلاعات مورد نظر، معرفی ظرفیتها، امکان سنجیها و تبیین زمینههای همکاری مورد علاقه بگشایند. 3- با شناسایی پروژههای قابل اجرا و مقرون به صرفه برای طرفین، در پرتو نظارت مستقیم وزرای امور خارجه دو کشور، عملاً این گونه طرحها ضمانت اجرایی یافته و عملیاتی شدن آنها تسهیل و ممکن میشود. 4- ایجاد مقررات و ساز و کارهای تأمینی و حقوقی و ارزیابی نوبهای برای پیشبرد مراودات شکل گرفته در قالب کمیسیون مشترکهای اقتصادی و تجاری و فنی دو کشور از جمله دیگر نتایج دیپلماسی اقتصادی جدید بوده که میتواند آثار عینی و پرباری را برای افزایش تراز تجاری فیمابین به همراه داشته باشد. - بدون شک تحرک شایسته و بموقع دستگاه دیپلماسی در شرایطی که اقتصاد مقاومتی کشور بشدت نیازمند برون رفت از رکود و تحقق برنامههای گسترده برای ارزآوری و امیدآفرینی برای اشتغالزایی هر چه بیشتراست، میتواند نتایج مفید و شایان توجهی برای تحرک بخشیدن به اقتصاد کشور به ارمغان آورد. - لازمه تضمین و تداوم موفقیتهای دستگاه دیپلماسی کشور در سایه تحرک چهار دوره دیپلماسی اقتصادی پیشروانه بین قارهای، تحقق برنامهها و محورهای هدفمند ذیل است:
- تشکیل ستاد و مجموعهای متشکل از بخشهای اقتصادی و سیاسی وزارت امور خارجه، تحت نظارت قائم مقام وزیر و با حضور تمامی شرکتها و کارآفرینان موفق از بخشهای دولتی و خصوصی که در ابتکار عمل جدید حضور داشتهاند. - تشکیل 5 کارگروه تجاری و مواد غذایی و کشاورزی؛ گروه خدمات فنی و مهندسی و اجرای پروژههای زیرساختی و بهداشتی و معدنی؛ فناوری و بیوتکنولوژی؛ انرژی و بانکی و مواصلات و بیمهای. - بدیهی است با تداوم پیگیری مدیریت امور اقتصاد خارجی، تمامی زمینههای تکوین یافته- که در حال حاضر در شرایط کارآمد و ثمربخش است- به مرحله ملموستری ارتقا یافته و نهایتاً با پشتکار و عزم مستمر، در قالب فرآیند مدیریتی برای شناسایی فرصتها، ظرفیتها، رفع ضعفها و برطرف شدن گرهها و در کنار آن، کشف راهحلهای سازنده و گرهگشا، با امکانات جدید توأم میگردند.
آدرس مطلب
http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/6299/1/388790/0
ارسال دیدگاه
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.








































