کشاورزان نمونه، مدرسان واقعی تولید

گرگان - معصومه کریمیان/   انتخاب و معرفی رکورد داران بخش کشاورزی می‌تواند در بین کشاورزان انگیزه و رقابت سالم برای افزایش کمی و کیفی محصولات ایجاد کند، بخصوص که برگزیدگان دانش بومی  روش‌های جدید را به نمایش می‌گذارند و می‌توانند نقش الگویی مناسبی برای تغییر رفتار سایر کشاورزان ایفا کنند. نمونه‌های ملی با آنچه به اجرا می‌گذارند مدرسان واقعی عرصه تولید هستند که به کمک آنان می‌توان فاصله بین میانگین عملکرد دیگر کشاورزان را با رکوردهای به‌ دست آمده کاهش داد. در پیام وزیر جهاد کشاورزی به مناسبت سی امین دوره انتخاب نمونه‌های ملی هم آمده است: «هنر کشاورزان نمونه این است که با خلاقیت، تفکر و عزمی کامل، ایده‌های نو را به کار گرفته و منطق کارشناسی در تولید را براساس شاخص‌ها و سیاست‌های وزارت جهاد کشاورزی نهادینه کنند.» در سی و یکمین دوره انتخاب و معرفی نمونه‌های ملی کشور، امسال 3 کشاورز گلستانی در کاشت گندم دیم، نوغانداری، تشکل‌های کشاورزی و یک محقق دانش بنیان در جمع برگزیدگان قرار گرفتند.
جوان‌ترین کشاورز نمونه کشور
«حبیب‌الله کرامتلو» پرورش دهنده نمونه کرم ابریشم از مینودشت گلستان با وجود 24 سال سن رکورد برداشت پیله‌ تر از یک جعبه نوغان در سال 94 را شکسته است. وزارت جهاد کشاورزی در تشریح فعالیت‌های این برگزیده ملی تجربه کاری، شرکت در دوره‌های آموزشی و ترویجی و عضویت در تشکل‌های مردم نهاد کشاورزی را از عوامل موفقیت وی اعلام کرده است. ضدعفونی تلمبارها و رعایت بهداشت محیط کار، انجام صحیح عملیات داشت در توتستان و کنترل بیولوژیک آفات درختان توت از شاخص‌های کار این تولیدکننده جوان است.
کرامتلو که دانش آموخته مهندسی تولیدات دامی است در مورد اقدام‌های انجام شده برای رسیدن به رکورد چهل ونه و نیم کیلوگرم پیله‌ تر ابریشم از یک جعبه توضیح می‌دهد: «رعایت اصول فنی و بهداشتی در جایگاه پرورش از جمله رعایت نور، دما و رطوبت و مشاوره با کارشناسان خبره از جمله کارهای انجام شده است.»
وی که امسال جوان‌ترین کشاورز نمونه کشور است، خواستار حمایت از نوغانداران شده و می‌گوید: از آنجایی که پرورش کرم ابریشم کاری فصلی به شمار می‌آید زنجیره تولید و تبدیل باید فعال شود. ایجاد کارگاه‌های تبدیل پیله به نخ، رنگ رزی، آموزش فرشبافی، بافت پارچه ولباس با روش‌های جدید اگر فعال شود علاوه بر ایجاد اشتغال، سودآوری چند برابر دارد و باعث رونق این صنعت می‌شود. پرداخت تسهیلات کم بهره و بازپرداخت‌های سالانه، برگزاری کلاس‌های آموزشی تبدیل پیله به نخ، رنگ زدن بافت فرش و لباس، کاشت درخت توت در اراضی ملی کنار جاده‌ها بجای درختان بی‌استفاده از جمله پیشنهادات این جوان با استعداد برای حمایت از نوغانداری در کشور است که به اعتقاد وی اگر انجام نشود تعداد بهره برداران بیشتر کاهش یافته و این صنعت نابود می‌شود.کرامتلو تأکید می‌کند: کارشناسان تخصصی در استان برای آموزش به نوغانداران وجود ندارد. در مینودشت، مرکز نوغانداری دایر شده، اما کارشناس متخصص فقط در زمان توزیع تخم نوغان می‌آید و این برای نیاز استان کم است. گلستان حداقل 10 نفر کارشناس متخصص نوغانداری لازم دارد که مشکلات و سؤالات را جوابگو باشند و آموزش لازم برای عملکرد بهتر را انتقال دهند.
رکورددار گندم دیم
«محمد جعفری» کشاورز تولیدکننده گندم دیم در کلاله گلستان با عملکرد 6 هزار و 586 کیلوگرم در هکتار رکورد کاشت گندم دیم در اقلیم دارای 400 میلیمتر بارندگی را شکسته است، این درحالی است که متوسط عملکرد کشور 920 کیلوگرم در هکتار است. در مزرعه این کشاورز 51 ساله رقم گندم کوهدشت به بهترین شکل کاشته و مدیریت شده است. وزارت جهاد کشاورزی رعایت اصول فنی تناوب زراعی، حفظ بقایای گیاهی و اجرای عملیات ذخیره‌سازی رطوبت را از مهم‌ترین شاخص‌های کار وی تشخیص داده است. به علاوه اینکه کشت و برداشت بموقع و مکانیزه، مصرف بهینه بذر و عناصر شیمیایی از دیگر عوامل مؤثر در موفقیت وی اعلام شده است. بکارگیری توصیه‌های تحقیقاتی و فنی، تولید محصول در اقلیم مناسب، استفاده بهینه از نزولات و شرکت در دوره‌های آموزشی مرتبط با دیم از دیگر عوامل موفقیت این کشاورز پیشرو شناخته می‌شود.
جعفری در مورد جزئیات کسب این موفقیت در مزرعه 24 هکتاریش در کلاله توضیح می‌دهد: بذر اصلاح شده مادری و به میزان کم استفاده می‌کنم. چند سالی است که با استفاده از طرح تراکم کم بین 90 تا 110 کیلوگرم بذر می‌پاشم درصورتی که کشاورزان سنتی ما تا 250 کیلوگرم بذر استفاده می‌کنند که خودش حجم عظیمی از بذر است. به‌طور حتم تناوب زراعی در زمین رعایت می‌شود، کوددهی در زمان مناسب در 45 روز اول، در 20 روز بعد و در دوره 20 روزه سوم انجام می‌گیرد و در مرحله‌ای هم از کودهای پتاسه و اوره استفاده می‌شود. برای مبارزه با علف هرز سم مناسب به کار می‌برم.
این کشاورز نمونه خواستار تقویت بخش ماشین‌آلات کشاورزی استان است و می‌گوید: کشاورزان می‌توانند محصولات را افزایش دهند، اما از نظر مکانیزاسیون عقب هستیم. کمباین‌ها در استان قدیمی شده و ریزش زیادی دارد و کشاورزان با نرخ بالای تسهیلات توان خریداری آن را ندارند. همکاری نزدیک با کارشناسان کشاورزی و بهره‌گیری از راهنمایی‌های بموقع آنان دیگر رمز موفقیت این کشاورز است که خودش به آن تأکید می‌کند.
نمونه بخش تشکل‌های کشاورزی
«جان محمد گرگانلی دوجی» از مراوه تپه در 55 سالگی بهره بردار نمونه اراضی واگذاری شده کشور برگزیده شده است. تغییر کاربری ندادن در اراضی واگذار شده و استفاده از سامانه‌های آبیاری نوین تحت فشار شاخص این برگزیده کشوری است. تولید محصول باغی سالم بیشتر از میانگین منطقه توسط این کشاورز پیشرو با بهره‌گیری از مکانیزاسیون و ماشین‌آلات کشاورزی در مراحل کاشت، داشت و برداشت، رعایت الگوی کشت، تغذیه گیاهان براساس آزمون خاک و توصیه کارشناسان به بار رسیده است.