امید دانشگاه به پژوهشگران جوان

مریم شهبازی


ششمین دوره جایزه دکتر فتح‌الله مجتبایی در حالی به کار خود خاتمه داد که اغلب استادان حاضر در این رویداد علمی- ادبی از وضعیت پایان نامه‌ها و رساله‌های دانشگاهی و همچنین مدیریت این مراکز علمی در مقاطع تحصیلات تکمیلی و دکتری گلایه کردند.
در این مراسم که غروب شنبه در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد، دکتر فتح‌الله مجتبایی ضمن تشکر از برگزار‌کنندگان این مراسم گفت که «بیش از هفتاد سال از عمر خود را در دانشگاه‌های داخل و خارج از کشور سپری کرده ام و اکنون به این دیدگاه رسیده‌ام که دیگر هیچ امیدی به دانشگاه‌ها نیست.»
وی ضمن ابراز این نقد تصریح کرد: «وقت آن شده که هر یک از دانشجویان خود بار این کم کاری‌ها را به عهده بگیرند. متأسفانه شرایط به گونه‌ای شده که کمیت در دانشگاه‌ها بر کیفیت غلبه کرده، رؤسای اغلب دانشگاه‌ها یا پزشک هستند یا مهندس و از این رو هیچ درکی از علوم انسانی ندارند.»
این مترجم و نویسنده پیشکسوت افزود: «نباید از دانشجویان علوم انسانی، به ویژه در رشته‌های ادبیات و تاریخ انتظار به سرانجام رساندن پایان‌نامه و رساله‌های آنان را در زمانی کوتاه و حتی مشخص داشت.
تحمیل فشردگی زمان به دانشجویان از نتیجه کار آنان می‌کاهد و منجر به ناقص شدن نتیجه نهایی می‌شود.» وی هر سه رساله‌ای که در این مراسم به عنوان برگزیده و شایسته تقدیر معرفی شدند را قابل تأمل دانست و به یکی از رساله‌هایی که درباره شاهنامه نوشته شده بود، اشاره کرد و ادامه داد: «تاریخ و فرهنگ ما همه جنبه‌های تمدن بشری را دربرمی گیرد. شاهنامه هم از چنین ویژگی منحصر به فردی برخوردار است و امیدوارم تمام بخش‌های اسطوره‌ای، پهلوانی و تاریخی آن به طور عمیقی بررسی شود.» به گفته مجتبایی در کتابخانه‌های اغلب نقاط جهان می‌توان آثار ادبی فارسی را دید، آثاری که مغفول مانده و اگر هر کسی به نوبه خود به آنها بپردازد خدمت بزرگی به این کشور و فرهنگ و تمدن آن کرده است.
 علی‌اصغر محمدخانی، معاون فرهنگی و بین‌الملل شهر کتاب هم در این مراسم ضمن گلایه از وضعیت نابسامان تألیف پایان نامه و رساله‌های کارشناسی ارشد و دکتری گفت: «برگزاری جایزه دکتر فتح‌الله مجتبایی فرصتی برای ارزیابی پایان نامه‌ها و رساله‌های دانشجویی در رشته‌های علوم انسانی را فراهم کرده است.»
محمد خانی ادامه داد: «این جایزه آسیب‌ها و نقص‌های موجود را به ما بهتر نشان می‌دهد و از سویی هم تشویقی برای دانشجویان برای انجام کارهای بهتر به شمار می‌آید.»
به گفته این فعال فرهنگی در برگزاری این دوره از جایزه دکتر فتح‌الله مجتبایی 21 پایان نامه و رساله به دبیرخانه ارسال شده که در موضوعات «ادبیات کلاسیک فارسی»، «ادبیات معاصر»، «ادبیات تطبیقی» و «ادبیات و عرفان» بوده‌اند.
گفتنی است  در ادامه این مراسم هر یک از استادان راهنمای آثار منتخب و همچنین دانشجویانی که پایان نامه و رساله آنان برگزیده و شایسته تقدیر اعلام شد، فرصتی کوتاهی برای سخنرانی پیدا کردند.
رساله‌های «بررسی و تحلیل ساختار و درون مایه‌های اولیانامه‌های فارسی از آغاز تا قرن نهم هجری» نوشته محمد ابراهیم‌پور نمین از دانشگاه تبریز و «سنجش منابع تاریخی شاهنامه درباره پادشاهی خسرو انوشیروان» نوشته فرزین غفوری از دانشگاه تهران به عنوان آثار برگزیده و «تصحیح سه رساله در شکار» نوشته امین مجلی‌زاده از دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد به عنوان اثر شایسته تقدیر معرفی شدند.