اتاقی که در آنجا اتفاق افتاد

جان بولتون / مشاورامنیت ملی سابق ترامپ / مترجمان: مسعود میرزایی و بهجت عباسی

پایان هفته اول کار

در روز شنبه قبل از عید پاک، ساعت شش و نیم بعدازظهر گفت‌و‌گوی تقریباً عجیبی با‌ ترامپ داشتم. مثل اکثر مواقع او رشته کلام را در دست داشت و صحبت‌هایش را با این جمله آغاز کرد که «رکس (تیلرسون) افتضاح است»، بعد دلیل آن را با اشاره به تصمیم تیلرسون درباره تعهد مالی 200 میلیون دلاری برای بازسازی سوریه مورد تأکید قرار داد. ترامپ این تصمیم را نمی‌پسندید و گفت: «دوست دارم کشور خود را بسازیم، نه کشورهای دیگر را.» من به‌عنوان عضو سابق آژانس توسعه بین‌المللی امریکا از بهره‌گیری از کمک‌های خارجی امریکا برای پیشبرد اهداف امنیت ملی حمایت می‌کردم اما در عین حال می‌دانستم که چنین تلاش‌هایی چه نقاط ضعف و قوتی دارد. تلاش کردم در حاشیه، من هم مجالی برای حرف زدن پیدا کنم اما ترامپ هر از چند گاهی می‌گفت «می دانم که درک می‌کنی.» او سپس گفت: «افراد زیادی در آنجا (شورای امنیت ملی) هستند که اطلاعات را به بیرون درز می‌دهند. می‌توانی از شر هر کسی که خواستی خلاص شوی.» من خود را برای این کار آماده کرده بودم. در نهایت حرف‌های ما تمام شد و عید پاک را به هم تبریک گفتیم.
در روز دوشنبه بعد از عید پاک، ترامپ بار دیگر با من تماس گرفت. از او پرسیدم: آقای رئیس جمهور، بازی سنتی با تخم‌مرغ درکاخ سفید چطور می‌گذرد؟ در حالی که سارا سندرز سخنگوی مطبوعاتی ترامپ و فرزندانش و برخی دیگر به دفتر بیضی رفت و آمد می‌کردند پاسخ داد «عالی» و بعد دوباره به صحبت‌های شنبه شب خود که تک‌گویی می‌کرد و به من مجال حرف زدن نمی‌داد بازگشت و گفت: «می‌خواهم از جنگ‌های وحشتناک (در خاورمیانه) خارج شوم. داعش را برای کشورهایی نابود می‌کنیم که دشمن ما هستند.» متوجه شدم که منظور او روسیه، ایران و سوریه در دوران ریاست جمهوری بشار اسد است. او گفت که مشاورانش دو دسته شده اند؛ آنهایی که می‌خواهند برای «همیشه» در آنجا (خاورمیانه) بمانیم و افرادی که می‌خواهند «برای مدتی» آنجا باشیم. ترامپ در مقابل گفت: من اصلاً دلم نمی‌خواهد در آنجا بمانیم. واقعاً کردها را دوست ندارم. آنها از دست عراقی‌ها و ترک‌ها فرار می‌کنند. فقط وقتی نمی‌توانند فرار کنند که ما با جنگنده‌های اف 18 اطراف آنها را بمباران کنیم.
پرسید: باید چه کار کنیم؟
احساس کردم ممکن است مراسم تخم‌مرغ بازی زمان مناسبی برای صحبت کردن درباره راهبرد خاورمیانه نباشد، گفتم همچنان منتظر تأیید موقت صلاحیت امنیتی خود هستم. پمپئو که وارد دفتر بیضی شده بود گفت «به من و جان (بولتون) وقت بیشتری بدهید» قبل از اینکه با ورود تعداد بیشتری از کودکان و والدین‌شان حرفش قطع شود.
کاملاً روشن بود که ترامپ قصد دارد از سوریه خارج شود و در حقیقت در جلسه شورای امنیت ملی که روز بعد برگزار شد (فصل 2 را ببینید) دقیقاً همین احساس را ابراز کرد. با این همه هنوز چیزهای زیادی برای تصمیم‌گیری وجود داشت بویژه که مطمئن بودم در شرایطی که مبارزه برای نابودی خلافت داعش به پایان موفقیت‌آمیز خود نزدیک می‌شد، می‌توانیم منافع امریکا را حفظ کنیم.
روز جمعه 6 آوریل در آستانه اولین تعطیلات آخرهفته کار رسمی‌ام در کاخ سفید بار دیگر با کلی و برخی دیگر به منظور بررسی برخی روندها و اصول حاکم در بال غربی کاخ سفید دیدار کردم. به آنها درباره برخی از تغییر و تحولات درباره کارمندان شورای امنیت ملی و برنامه‌هایی که برای تغییر سازمان آنجا در نظر داشتم، توضیح دادم. من مجوز ترامپ را برای انجام این امور داشتم اما اهمیتی نمی‌دادم که کلی را از قبل در جریان آنها قرار دهم. او در ادامه جلسه که یک ساعت طول کشید درباره اقدامات ترامپ در نشست‌ها و تماس‌های تلفنی توضیحاتی ارائه کرد.
کلی گفت: رئیس‌جمهوری از «زبان تندی استفاده می‌کند» که درست هم می‌گفت و «البته حق هم دارد» که باز هم درست می‌گفت. ترامپ از لحن تحقیرآمیزی درباره بوش پدر و پسر و دولت‌های آنها استفاده کرد که باعث شد به این فکر کنم که آیا تقریباً 10 سال خدمت من در این دوره‌های ریاست‌جمهوری را فراموش کرده است.
کلی در نهایت با لحنی بزرگوارانه گفت که «جان، از اینکه اینجا هستید خوشحالم» در یک سال گذشته رئیس جمهوری عملاً مشاور امنیت ملی نداشت و ما به مشاوری مثل تو نیاز داشتیم.
پایان هفته را با مطالعه مطالب محرمانه سپری و خود را برای روز 9 آوریل آماده کردم. اما همان گونه که فصل بعد نشان خواهم داد بحران حملات شیمیایی در سوریه غیرمنتظره بروز کرد، همچون همه حوادث و اتفاقاتی که در 17 ماه بعدی بروز و ظهور یافتند.
دین اچسون سیاستمدار امریکایی درباره تصمیم «فرانکلین روزولت» رئیس جمهوری پیشین امریکا برای انتخاب «ادوارد استتینوس» به‌عنوان وزیر خارجه و به جای «کوردل هال» مطلبی را به نگارش درآورد که باعث شد رسانه‌ها چنین گمانه‌زنی کنند که روزولت «همچنان وزیر خارجه خود خواهد بود.» اچسون عمیقاً معتقد بود که «رئیس‌جمهوری نمی‌تواند همزمان وزیرخارجه هم باشد زیرا با توجه به ماهیت این دو پست، این امر ذاتاً امکان پذیر نیست. آنچه رئیس‌جمهوری می‌تواند انجام دهد این است که اجازه ندهد کسی وزیر خارجه شود.» هرچند که اچسون این موضوع را درباره پست مشاور امنیت ملی ننوشته است اما دیدگاه او کاملاً منطقی است. شاید این همان چیزی باشد که کلی سعی می‌کرد قبل از آغاز کار من و در اظهارات پایانی خود مطرح کند. همان گونه که کاندولیزا رایس هم بعدها گفت: «وزارت خارجه بهترین شغل در دولت و مشاور امنیت ملی سخت‌ترین آن است.» مطمئن هستم که او درست می‌گفت.