غروب «آبه» در سرزمین «آفتاب تابان»

وصال روحانی/ آبه شینزو، نخست‌وزیر ژاپن با تأکید بر اینکه بیماری ‌کولیت روده‌اش عود کرده، اعلام کرد مجبور به استعفا از سمت خود است. او اعتراف کرد این مسأله بسیاری از اهداف وی را ناتمام گذاشته است. به گزارش آسوشیتدپرس، آبه شینزو این بیماری را از زمان نوجوانی‌اش داشته اما با دارو و درمان مداوم آن را تحت کنترل قرار داده بود. با وجود این از اوایل تابستان امسال بیماری او دوباره حاد شد و ماه گذشته در جریان چکاپ‌های عادی وی مشخص شد که شرایط او رو به وخامت رفته است. به این ترتیب آبه تصمیم به استعفا گرفته بخصوص که پزشکان به وی گفته‌اند هیچ ضمانتی درباره معالجه کامل و سریع بیماری او وجود ندارد. آبه روز شنبه در توکیو گفت: «افسوس من بیشتر از آن‌ روست که بعضی بحث‌ها و مشکلات قدیمی در دولت من لاینحل ماند. اما بیماری ممکن است بر تصمیمات من تأثیر بگذارد.» با این حال در ژاپن که عمر حاکمان کوتاه است و بسیاری از نخست‌وزیران هنوز نیامده، رفته‌اند آبه شینزو با 8 سال نخست‌وزیری طولانی‌ترین دوره صدارت را سپری کرده است. او حتی با دونالد ترامپ تندرو هم دست دوستی داده بود تا در هیأت یک‌رهبر پوپولیست هر دو کره و چین را شماتت کند. درست است که با همت او اقتصاد رنجور ژاپن دوباره پویا شده بود اما ظهور کرونا در هشت ماه گذشته بر اقتصاد این کشور همچون سایر کشورهای جهان تأثیر گذاشته بود، اضافه براین شینزو نتوانسته بود متن توافقنامه‌های سیاسی و اقتصادی جدیدی را که بین ژاپن و امریکا در چارچوب همکاری‌های آسیا- پاسیفیک دایر شده، کامل کند. به گزارش اکونومیست، آبه اگر چه در افزایش قدرت نظامی ژاپن موفق بود اما به خاطر همکاری نزدیک با امریکا در این راه، مورد انتقاد جناح‌های سیاسی در کشور قرار داشت. تفاهم او با ترامپ پایگاه مردمی وی را سست کرده بود و پیامی که رئیس جمهوری افراط‌گرای امریکا هم به مناسبت اعلام کناره‌گیری آبه در روز یکشنبه منتشر کرد، چیزی بر اعتبار این سیاستمدار کهنه‌کار ژاپنی نیفزود. در بخشی از پیام ترامپ آمده است: «من و آبه روابط کاری نزدیکی داشتیم و بسیار متأسفم که این اتفاق برای او افتاد.» اکنون با کناره‌گیری آبه گمانه‌زنی‌ها درباره جانشین وی بالا گرفته است. در این گمانه‌زنی‌ها نام 5 نفر بیش از سایرین شنیده می‌شود. اصلی‌ترین نامزد، تارو آسو، سیاستمدار ۷۹ ساله است که از سال ۲۰۱۲ تا امروز در صدر وزارتخانه‌های مهمی از جمله اقتصاد و دارایی و معاون نخست‌وزیر بوده است. پس از او یوشیده سوگا شانس زیادی برای انتخاب شدن دارد. او یکی از وفادارترین مشاوران آبه در سال‌های اخیر بوده است. سه نفر دیگر نیز شیگرو ایشیبا، یک کارشناس نظامی، تارو کونو، وزیر دفاع کنونی و فومیو کوشیدا، وزیر خارجه پیشین هستند.

سایه روشن استعفای «آبه»

روویچی ناکانو
 پژوهشگر ارشد سیاسی
تصمیم آبه شینزو برای استعفا از سمت نخست‌وزیری ژاپن به دلیل بیماری، قابل فهم و بدیهی است. آنچه جای تعجب و شک دارد، این است که آبه در ماه‌های اخیر هیچ تنشی را در کارش حس نکرده و مجبور به کار و تلاشی اضافی و اضطراری نشده بود. با این حال مردم ژاپن از ضعف آبه و دولتش در مهار کرونا ناراضی بودند و «کووید 19» فرصت‌های شغلی را به حداقل رسانده و مکانیسم کارخانه‌ها و ادارات ژاپن را سست و متزلزل کرده است. او در ماه‌های اخیر که کرونا قربانیان زیادی در ژاپن گرفت، کمتر در انظار ظاهر می‌شد و هرگاه هم به محافل می‌آمد، مشتی توصیه‌های بهداشتی پیش‌پا افتاده را ارائه می‌داد که مردم را ناامیدتر می‌کرد. سوای این تحول، جنجال‌های مرتبط با موری تومو گاکوئن و کاکه کاکوئن نشان داده بود آبه هوای دوستان نزدیکش را در معادلات بزرگ و مشکوک اقتصادی دارد. آبه مدعی شده بود به طور مستقیم و صریح از این تخلفات خبر نداشته و در عین حال بابت وقوع آنها از مردم کشورش عذرخواهی کرده بود. در ماه ژوئن (خرداد) امسال نیز کاتسویوکی کاوایی وزیر دادگستری ژاپن و دوست نزدیک آبه و همسرش که هر دو مثل آبه از اعضای حزب لیبرال دموکرات این کشور هستند، به اتهام رشوه‌دهی و خرید آرای مردم در انتخابات حزبی ژاپن بازداشت شدند و گفته شد که 150 میلیون ین از این حزب دستخوش گرفته‌اند تا در قبال مانورهای اقتصادی غیر‌قانونی اعضای ارشد این حزب بی‌اعتنایی پیشه کنند. مجموعه این مسائل و اتهام‌ها نشان می‌دهد آبه باید در مورد پرونده‌های زیادی جوابگو می‌شد ولی حالا با استعفایش این مسأله را به آینده‌ای موهوم واگذار کرده است، آبه در دسامبر 2012 که دوباره نخست‌وزیر ژاپن شد، قول داده بود این کشور را به جایگاه بزرگ گذشته‌اش بر‌می‌گرداند اما 7 سال و هشت ماه بعد از آن تاریخ که مجبور به استعفا شده، خبری از آن جبروت نیست و مردم ژاپن می‌گویند اگر چه برخی دستاوردهای سیاسی و اجتماعی و رفاهی او خوبی بود اما به اعتقاد آگاهان سیاسی او دولت را زیر بار یک بدهی بی‌سابقه به نهادهای مختلف گذاشته و رژیمی را تحویل جانشین‌اش می‌دهد که نیاز به بازسازی
اساسی دارد.                                              منبع: Newyork Times