اعتراض تهران و مسکو به انتشار اطلاعات محرمانه ایران

گروه سیاسی/ خبرگزاری رویترز روز گذشته از طریق منابع آگاه خود در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اطلاعاتی را درباره اقدام ایران برای نصب سه آبشار سانتریفیوژ پیشرفته در نیروگاه نطنز منتشر کرد که با واکنش نمایندگان ایران و روسیه نسبت به درز این اطلاعات محرمانه رو‌به‌رو شد. رویترز در گزارشی مدعی شد که ایران به دیده بان هسته‌ای سازمان ملل اطلاع داده که قصد نصب سه آبشار دیگر از سانتریفیوژهای پیشرفتهIR-2M در نیروگاه زیرزمینی خود در نطنز دارد. بر همین اساس هم اپراتور نیروگاه غنی‌سازی سوخت در نطنز قصد دارد که نصب سه آبشار IR-2 را آغاز کند.
این خبر در حالی منتشر شده است که «رافائل گروسی»، مدیر کل آژانس آباه ماه گذشته در جدیدترین گزارش فصلی خود از نصب یک زنجیره از سانتریفیوژهای پیشرفته IR-2Mدر نطنز خبر داده بود و چند روز پس از آن نیز خبر داد که ایران اقدام به تزریق گاز UF-6 به آنها کرده است. در حالی که ایران براساس تعهداتش در چارچوب برجام تنها مجاز بود از سانتریفیوژهای نسل اول خود برای غنی‌سازی در سطح 3.67 استفاده کند و تنها 5600 سانتریفیوژ نسل اول را در سایت نطنز داشته باشد، اما در پنج گامی که با هدف اقدام تلافی جویانه در برابر عدم تحقق منافع اقتصادی و برجامی اش برداشت، از این سطح فراتر رفت و بخش مهمی از تعهدات خود طبق توافق هسته‌ای را کنار گذاشت. پیش‌از آن، ایران براساس برجام تنها مجاز بود از سانتریفیوژهای نسل اول IR1 برای غنی‌سازی اورانیوم بهره ببرد اما پس از آغاز اقدام تلافی جویانه خود از سال گذشته حجم غنی‌سازی خود را افزایش داد و اینک براساس گزارشی که رویترز منتشر کرده، ایران به اطلاع آژانس رسانده که تصمیم دارد نسل تازه‌ای از سانتریفیوژهای جدیدی را که پیشتر ممنوع بود، راه‌اندازی کند. با راه‌اندازی سانتریفیوژهای پیشرفته IR-2M میزان غنی‌سازی با بیش از دو برابر ظرفیت غنی‌سازی فعلی با 5060 ماشین IR-1 کنونی امکان پذیر می‌شود و بسرعت ظرفیت غنی‌سازی ایران را به بیشتر از میزان قبل از برجام خواهد رساند. خبرگزاری رویترز اقدام جدید ایران را با هدف تحت فشار گذاشتن دولت آینده امریکا در مذاکرات احتمالی درباره برجام دانسته است. چه ایران با توجه به فراهم بودن زمینه مونتاژ سانتریفیوژ برای ساخت نسل‌های جدید ماشین‌های غنی سازی، در بازگشت‌پذیری نیز از شرایط خوبی بهره می‌برد و چنین زیرساختی بخوبی نشان می‌دهد قطعاً بازگشت‌پذیری ایران با یک نوع ماشین نسل اول نیست و ترکیبی از همه ماشین‌های پیشرفته را شامل خواهد شد.
لزوم تغییر سازوکارهای محرمانگی آژانس
اقدام رویترز به انتشار جزئیات اطلاعاتی که میان ایران و آژانس از طریق تبادلات محرمانه می‌گذرد با اعتراض نمایندگان ایران و روسیه در این سازمان بین‌المللی رو‌به‌رو شد. کاظم غریب آبادی، نماینده ایران در واکنش به درز گزارش آژانس به رسانه‌ها درباره نصب سه آبشار سانتریفیوژهای جدید در نطنز، گفت که آژانس باید سازوکارهای محرمانگی خود را مورد بازنگری قرار دهد. او در توئیتی ضمن بیان اینکه گزارش محرمانه آژانس که حاوی محتویات نامه محرمانه ایران است، بلافاصله و حتی قبل از اینکه اعضای شورای حکام نیز بتوانند آن را رهگیری کنند، در رسانه‌ها ظاهر شد؛ افزود:«آژانس صرفاً در رابطه با به روزرسانی تحولات مسئولیت ندارد، بلکه باید حفاظت از اطلاعات محرمانه پادمانی کشور میزبان را نیز تضمین کند.»
غریب آبادی تصریح کرد: «اگر قرار باشد باز هم آژانس و کشورهای عضو در خصوص این شکاف در امور محرمانگی تحت انتقاد قرار نگیرند، آژانس باید سازوکارهای محرمانگی خود و از جمله استفاده از سایت داخلی «گاواتم» به‌عنوان ابزاری برای مکاتبات را مورد بازنگری قرار دهد.» «میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی هم در پیامی در توئیتر به درز گزارش محرمانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته‌ای ایران اشاره کرد و نوشت: «یک گزارش محرمانه دیگر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بلافاصله پس از آنکه در میان اعضای شورای حکام به گردش در آمد به رسانه‌ها درز پیدا کرد.»