آدم‌های صادره از جنگ

ارمغان بهداروند
شاعر
«سوار باد» تازه‌ترین داستان «حسن فریدی» است که نشر افراز آن را منتشر کرده است. مؤلفی که پیش از این نیز داستان‌های دیگرش هم چون «چه می‌کنی ننه کریم» و «چند پرده عشق» توسط نشر نیلوفران در سال‌های 93 و 94 نام او را به‌عنوان یکی از نویسندگان جنوب مطرح کرده بود. اگر رئالیسم را نقطه آغاز خلق داستان در روزگار خود بدانیم؛ قطعاً بواسطه آثار متمایزی که  طی صد سال گذشته با آن مواجه بوده‌ایم؛ می‌توان درک و دریافت خود را از ضرورت این نوع ادبی و جایگاه و اثرگذاری آن مرور کنیم. حسن فریدی نیز در همه تجارب ادبی‌اش در وضعیت انتقال امور واقعی در لایه‌های داستانی‌اش قرار داشته است. موقعیتی که شاید لااقل در مورد او مربوط به زادبوم و درک اتفاقاتی هم چون جنگ که به طور غالب در ادبیات داستانی ما با خلق واقعیت‌ها و برابرسازی اتفاقات در متون رقم خورده است؛ باشد. مؤلف در «سوار باد» نیز همین رویه را ادامه داده است و آنچه شاید می‌توانست مصداق تمایز «حسن فریدی» با گذشته خویش در این اثر باشد؛ بکارگیری وجوهی از امکانات هنری در ضمیر زبانی‌اش می‌بود که هیچ گزارشی از آن را نمی‌توان به‌عنوان شاهد در این معرفی قید کرد. تقلیل دادن سطح زبان به ارائه گزارشی ساده از رویداد نمی‌تواند به نفع متن تعبیر شود؛ هر چند شاید هنوز هم مخاطبانی باشند که از سادگی و صراحت نوشتاری بیشتر استقبال کنند. از مهم‌ترین وجوه مطلوب این تجربه داستانی می‌توان به «ترسیم دقیق آدم‌های صادره» و «مرئی کردن جهان‌های نهفته‌ای» است که در فواصل روابط اشخاص و اتفاقات داستانی بروز پیدا می‌کند.
در انتشار کتاب نویسندگان دور از مرکز چندان که باید مؤلفه‌های حرفه‌ای نشر رعایت نمی‌گردد که دلایل متعددی از جمله‌: عدم اطمینان از فروش اثر، شناسا و ناشناس بودن مؤلف و بالاخره انتشار به هزینه مؤلف می‌توان برای آن برشمرد. در «سوار باد» نیز طرح جلدِ باری به هر جهت و صفحات متراکم از حروف بیش از هر چیز به ذوق مخاطب لطمه می‌زند. با پیشنهاد مطالعه این کتاب که می‌تواند جهان کمتر تجربه شده‌ای را برای ما بیافریند؛ فرازی از یکی از فصول داستان را تقدیم می‌کنم: «ببین رفیق! جنگ‌ها با هم فرق می‌کنند. باید بدونی تو کجای جنگ قرار داری. جنگ کی علیه کیه. مبحث جنگ «که بر که» رو خوندی؟ اگه نخوندی توصیه می‌کنم بخون. ما جنگ‌های مردمی داریم. جنگ‌های خلقی. جنگ‌های امپریالیستی و ارتجاعی داریم، نمی‌شود که همه رو یک کاسه کرد....»