هیچ چیز پنهانی از آکادمی اسکار نداریم

فرهنگی/ سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران در حالی قرار است از ۲۷ مهر تا ۲ آبان ۱۴۰۰ (۱۹ تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۱) برگزار شود که این رویداد برای اولین‌بار در تاریخ سینمای ایران واجد شرایط تأیید آکادمی اسکار شناخته و معرفی شده است. اما این اتفاق بسیار ارزشمند در هفته گذشته به چالش جدی میان فعالان این عرصه تبدیل شد. یکشنبه 18 مهرماه انتشار لیست فیلم‌های داستانی راه یافته به بخش مسابقه ملی با موجی از انتقادات درباره حذف برخی از آثار و ممیزی دانستن علت حذف همراه شد و در ادامه برخی از معترضان خواستار جمع‌آوری امضا و نامه‌نگاری برای حذف نام جشنواره فیلم کوتاه تهران از جشنواره‌های مورد تأیید اسکار شدند.
همان طور که پیش‌بینی می‌شد پرداختن به این موضوع هم از سوی دبیر جشنواره و هم از سوی اهالی رسانه در نشست خبری سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به شکل جدی مورد توجه قرار گرفت. در این نشست که پیش از ظهر روز گذشته (شنبه ۲۴ مهرماه) در سالن شماره 2 سازمان سینمایی واقع در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد در ابتدا سید صادق موسوی دبیر جشنواره با اشاره به جریان شکل گرفته عنوان کرد که اساساً بخش مسابقه ملی ارتباطی به اسکارکوالیفاید ندارد و جایزه بزرگ در بخش مسابقه بین‌الملل جشنواره به آکادمی اسکار معرفی می‌شود.
او در توضیحات تکمیلی گفت: «این رویداد سینمایی بواسطه حضور فیلمسازان و حمایتی که سازمان سینمایی طی چهار دهه از این جشنواره به عمل آورده است توانست این امکان را کسب کند که جزو تأییدیه اسکار باشیم. اسکار می‌داند که ما جزوی از جمهوری اسلامی ایران هستیم و از بیش از ۶۰۰۰ اثری که برای ما ارسال می‌شود تنها می‌توانیم با وجود قواعد اسلامی تنها یک درصد از این آثار را برگزینیم.
همه گفت‌و‌گوهای این موضوع با اسکار شده است. گفته‌ایم کشور اسلامی هستیم و البته آن نسخه‌ای که به داوران ارائه می‌شود نسخه اصلی است. تنها یک داور در بخش بین‌الملل ایرانی است اما آنچه در ایران پخش می‌شود مطابق با ضوابط ماست. اسکار همه قواعد ما را می‌داند.»
محدودیت فرصت و نه صرفاً ممیزی
دبیر جشنواره سی و هشتم درباره برخی اعتراضات اخیر صورت گرفته گفت: «اعتراض‌ها جنس‌های مختلفی دارند اما مهم‌ترین منطق برای نبودن بسیاری از آثار صرفاً محدودیت فرصت است. همه نیاز به دیده شدن دارند به‌هر حال جوان هستند و خود را متعلق به حوزه فرهنگ و هنر می‌دانند. با مشقت فیلم تولید می‌کنند به امید دیده شدن. می‌دانم که هر سال دلخوری‌هایی پیش می‌آید اما ای کاش رویدادی بود که همه این فیلم‌ها می‌توانستند در بستری دیده شوند. همه این فضای پر خشم به خاطر کمبود امکانات است.»
سیدصادق موسوی همچنین توضیح داد: «ما سه مؤلفه اصلی داریم. همه فیلم‌ها باید از شورای پروانه نمایش مجوز بگیرند. امسال پنج فیلم مجوز نگرفت و چهار فیلم اصلاحیه خورد. این فیلم‌ها به لحاظ کیفی هم باید حداقل‌هایی داشته باشند و دیگر اینکه باید در چارچوب اولویت‌ها باشند. ما چیزی را پنهان نکردیم این سه پارامتر برای ما مهم بود.
آن چهار فیلمی را که شورا رد کرد، ما قبول کرده بودیم برخی فیلم‌ها خوب بودند اما جامعه ستیز بودند و با سیاست‌های اعلامی ما مغایرت داشتند.»
او همچنین بر خنثی نبودن جشنواره و اولویت‌های موضوعی و سیاست‌های جشنواره تأکید کرد. صادقی گفت: «اگر دوستان ما یک‌بار فراخوان را بخوانند بسیاری از مسائل حل می‌شود این جشنواره توسط ارشاد و با بودجه بیت‌المال برگزار می‌شود باید در چارچوب سیاست‌های آن نقد شود. ما جشنواره خنثی نیستیم. بسیاری از جشنواره‌ها در جهان ممکن است محدودیت نداشته باشند اما در ابتدای فراخوان نوشته بودیم چه اولویت‌هایی داریم. مثلاً فیلم‌های امیدبخش، با محوریت همبستگی اجتماعی و سرمایه‌های اجتماعی و… مورد قبول بود. اگر دو فیلم با دو موضوع متفاوت و با کیفیت برابر باشند حتماً آن فیلمی را انتخاب می‌کنیم که درباره خانواده باشد. حتی در جایزه‌ها هم گفته‌ایم بیشتر به فیلمی جایزه می‌دهیم که درباره همبستگی اجتماعی باشد برخی فیلم‌ها را کنار گذاشتیم چون کاملاً مغایر با اولویت‌ها بود.»
چیز پنهانی از آکادمی اسکار نداریم
در بخش دیگر این نشست اهالی رسانه درباره نامه‌نگاری‌های دو عضو ایرانی آکادمی اسکار و شرح اتفاقات روی داده در این جشنواره سؤال کردند و دبیر جشنواره پاسخ داد: «هرچیزی درجه‌ای دارد، وطن پرستی هم درجه‌ای دارد هر کسی در جایی از این مدار قرار می‌گیرد. هرکسی صاحب اختیار است و می‌تواند هرچه دوست دارد به اسکار بگوید. تصورم این است که ما توانستیم به فیلم کوتاه خدمت کنیم.
دولت و وزارت ارشاد برای این مهم تلاش کردند و مستندات ارائه شده باعث شد که جشنواره در این سطح قرار بگیرد. هیچ چیز پنهانی از آکادمی اسکار نداریم همه می‌توانند نظرات خود را درباره جشنواره به اسکار بگویند.»
«سفیدپوش» چطور نماینده جشنواره در اسکار شد؟
«سفیدپوش» ساخته رضا فهیمی که سال گذشته جایزه بزرگ بخش بین‌الملل سی‌وهفتمین دوره جشنواره فیلم کوتاه تهران را دریافت کرد طبق آیین‌نامه آکادمی اسکار به‌عنوان نماینده سینمای کوتاه ایران در جمع فیلم‌های کوتاه معرفی شده توسط جشنواره‌های واجد شرایط آکادمی اسکار حضور خواهد یافت. نحوه انتخاب این فیلم در جشنواره سال گذشته در نشست خبری این دوره از جشنواره سؤال شد و صادقی توضیح داد: «هیأت انتخاب بخش ملی هرکدام فیلمی را انتخاب کردند و فیلم‌ها را به هیأت انتخاب بخش بین‌الملل دادند. فیلم آقای فهیمی در بین آنها نبود طبق آیین‌نامه با اختیار و سهم خودم این فیلم را انتخاب کردم که ۶ فیلم شد. داوران بخش بین‌الملل هر ۶ فیلم را دیدند که از میان آنها «سفیدپوش» انتخاب شد.  من متهم شدم که به داوران فشار آورده‌ام اما من یک بارهم با آنها حرف نزده بودم سؤالم این است که داوری که اعتباری دارد چطور اعتبار خود را به حراج می‌گذارد و به فیلمی که من انتخاب کرده‌ام رأی می‌دهد؟ فیلم «سفیدپوش» در جشنواره‌های مهم اسکارکوآلیفاید جهان هم انتخاب شد، آیا من به دبیران آن جشنواره هم نامه زدم و گفتم آن را انتخاب کنید؟ اینها توهماتی است که باید روشن شود.» به‌گفته او، هر فیلمی که از اکتبر پارسال تا سی سپتامبر امسال انتخاب می‌شد، می‌توانست به اسکار معرفی شود که آن فیلم «سفیدپوش» بود.
نکوداشت طائرپور و نمایش 80 فیلم ایرانی در نمایش  آنلاین
در پایان از پوستر سی‌و‌هشتمین‌جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران با طراحی احسان برآبادی رونمایی شد. طبق اطلاعات منتشر شده در این نشست، جشنواره سی و هشتم همچون سال گذشته در پردیس سینمایی ایران مال برگزار می‌شود و با توجه به تأیید آکادمی اسکار برای اولین بار این جشنواره مراسم افتتاحیه خواهد داشت.  امسال پلتفرم هاشور برای اکران فیلم‌ها اختصاص یافته و فیلمسازها می‌توانند مختارانه اثرشان را برای اکران در پلتفرم‌ها ارائه دهند. ۸۰ فیلم از ۱۲۵ فیلم ایرانی حاضر در دوره سی و هشتم اجازه داده‌اند فیلمشان در پلتفرم‌ها اکران آنلاین شود. در بخش نکوداشت این دوره از جشنواره از زنده‌یاد فرشته طائرپور که عضو هیأت امنای انجمن سینمای جوانان ایران بود یاد خواهد شد.