سقوط فوتبال با شاهین و ماشین

حامد جیرودی/ هفته بیست و نهم لیگ دسته اول فوتبال باشگاه‌های کشور در حالی امروز برگزار می‌شود که رقابت در بالای جدول برای صعود به لیگ برتر داغ است و تیم‌هایی مانند ملوان و مس کرمان که هر کدام با 58 امتیاز در رده‌های اول و دوم جدول قرار دارند، برای راهیابی به لیگ برتر تلاش می‌کنند اما اتفاق مهم و البته ناراحت‌کننده‌ای که در این فصل لیگ یک رخ داده، قطعی شدن سقوط تیم‌های ماشین‌سازی و شاهین بوشهر به لیگ دسته دوم است. تیم‌هایی که هر کدام با 11 امتیاز در رده‌های هفدهم و هجدهم جدول لیگ یک قرار دارند و با اینکه با احتساب بازی‌های امروز، 6 هفته به پایان این رقابت‌ها باقی مانده ولی با توجه به 31 امتیازی بودن رایکا بابل که در رده شانزدهم است، ماشین‌سازی و شاهین حتی اگر در تمام بازی‌های آینده‌شان هم به پیروزی برسند، نمی‌توانند خود را نجات دهند تا شاهد سقوط این 2 تیم قدیمی و ریشه‌دار فوتبال ایران به رده‌های پایین‌تر باشیم. این در حالی است که ماشین‌سازی و شاهین جزو تیم‌های پرهوادار کشور نیز به شمار می‌روند اما حالا شرایط به‌گونه‌ای پیش رفته که باید در فصل آینده در لیگ دسته دوم بازی کنند. این در حالی است که باشگاه‌های بزرگ و قدیمی دیگری نیز هستند که سقوط کردند و حالا دیگر نام و نشانی از تعداد زیادی از آنها نیست.
در انتظار پرواز شاهین
شاهین بوشهر ۱۱ اردیبهشت ۱۳۲۹ در محله بهمنی بوشهر تأسیس شد و ۱۳ سال بعد در سال ۱۳۴۲ با تأکید و حمایت عباس اکرامی مؤسس باشگاه شاهین تهران و با پیگیری عبدالمحمد پوربهی و علی توکلی با مجوز رسمی به نام شاهین بوشهر تغییر نام یافت. این تیم پس از سال‌ها حضور در دسته‌های پایین‌تر در فصل 88-1387 به لیگ برتر صعود کرد و در لیگ‌های نهم، دهم و یازدهم در لیگ برتر حضور داشت و حتی به فینال جام حذفی فصل 91-1390 هم رسید. شاهین در ادامه به لیگ یک، دو و سه هم سقوط کرد ولی در لیگ نوزدهم باز به لیگ برتر بازگشت. این تیم دوباره راهی لیگ یک و دو شده و باید دید شاهین دوباره به پرواز در می‌آید یا خیر.
ماشین‌سازی قدیمی‌تر از تراکتور
ماشین‌سازی تیمی است که در سال ۱۳۴۷ در تبریز تأسیس شده‌ و قدیمی‌ترین تیم فوتبال شمال غرب به حساب می‌آید. این نشان می‌دهد که این تیم از تراکتور هم 2 سال قدیمی‌تر است و خیلی از علاقه‌مندان به فوتبال تبریز ابتدا طرفدار این تیم شدند و حالا طرفداران قدیمی فوتبال تبریز به ماشین‌سازی علاقه زیادی دارند. این تیم در لیگ آزادگان ۱۳۷۳ با هدایت زنده‌یاد ناصر حجازی و با کسب رتبه سوم به عنوان بهترین تیم شهرستانی شناخته شد؛ اما پس از چند سال به دسته‌های پایین‌تر سقوط کرد تا اینکه با هدایت رسول خطیبی، با کسب رتبه دوم در لیگ آزادگان ۹۵–۱۳۹۴ پس از ۲۰ سال دوری از سطح اول فوتبال ایران، به لیگ برتر صعود کرد و پس از یک سال دوباره سقوط کرد و به لیگ آزادگان بازگشت. این باشگاه در فصل ۹۸–۱۳۹۷ امتیاز گسترش فولاد را گرفت و به لیگ برتر بازگشت ولی در پایان لیگ بیستم دوباره به لیگ سقوط کرد.
پاس از قهرمانی آسیا تا لیگ دو
پاس نامی است که خیلی از قدیمی‌های فوتبال با شنیدن نام آن دل‌شان به درد می‌آید. تیمی که سال 1332 با نام شهربانی تأسیس شد و در سال 1342 به نام پاس تغییر نام داد. پاس در طول سال‌های فعالیتش به 5 قهرمانی جام منطقه‌ای، جام تخت جمشید، جام آزادگان و جام خلیج‌فارس (لیگ برتر) دست یافت و 3 بار هم قهرمان جام حذفی شد. این تیم در جام باشگاه‌های آسیا فصل 93-1992 به قهرمانی رسید که آخرین قهرمانی یک تیم باشگاهی فوتبال ایران در آسیا به شمار می‌رود اما پاس در سال 86 و پس از 54 سال فعالیت در فوتبال تهران و تحویل دادن بازیکنان و مربیان مختلف، به همدان انتقال داده شد و پاس همدان نام گرفت و این سرآغازی بر سقوط پاس بود. تیمی که پس از 4 فصل به لیگ یک سقوط کرد و پس از 5 فصل حضور در لیگ دسته اول، راهی دسته دوم شد و حالا هم در رده دهم لیگ دسته دو قرار دارد.
از ابومسلم و برق شیراز خبری نیست
اما تیم‌های زیاد دیگری نیز هستند که یا در وضعیت بدی هستند یا دیگر نام و نشانی از آنها نیست. در همین لیگ دسته دوم تیم شهید قندی یزد حضور دارد که در لیگ پنجم جزو تیم‌های لیگ برتری بود یا عقاب که در سال 1323 تأسیس شده و جزو قدیمی‌ترین تیم‌های ایران است ولی حالا در لیگ دسته دوم برای نیفتادن تلاش می‌کند. سال 1392 آخرین حضور تیم پرهوادار ابومسلم مشهد در فوتبال ایران بوده و برق شیراز آخرین بار در 96-1395 در لیگ دسته سوم حضور داشته است. استقلال خوزستان و سایپا تیم‌های لیگ یکی هستند که سابقه قهرمانی در لیگ برتر را دارند ولی از حضور در این رقابت‌ها بازمانده‌اند.