صرفه جویی ارزی 400 میلیون دلاری با تأمین سوخت کشتیرانی

گروه اقتصادی/ سازمان بین‌المللی دریانوردی (آیمو) استفاده از سوخت کم سولفور با هدف کاهش گازهای گلخانه‌ای برای تمام ناوگان فعال کشتیرانی در دنیا را از سال 2020 میلادی الزام آور کرد. در خاورمیانه کشورهای محدودی توانایی و تکنولوژی تولید سوخت کم سولفور را دارند که ایران یکی از این کشورها است. به این ترتیب نیاز سوخت کم سولفور ناوگان کشتیرانی از تولید داخلی تأمین می‌شود و سالانه از خروج 400 میلیون دلار ارز از کشور جلوگیری می‌شود.
سعید قبیتی، مدیرعامل شرکت خدمات دریایی و مهندسی کشتیرانی در گفت‌وگو با «ایران» با اشاره به تولید سوخت کم سولفور مورد نیاز ناوگان کشتیرانی گفت: سالانه باید ۴۰۰ هزار تن سوخت برای شناورها و ناوگان کشتیرانی عرضه شود.
وی افزود: از سال 2020 که استفاده از سوخت کم سولفور در کشتی‌ها الزام‌آور شد سوخت جدید کم سولفور ناوگان کشتیرانی کاملاً از تولید پالایشگاه شازند اراک تأمین می‌شود. زمینه و تکنولوژی تولید این سوخت در پالایشگاه شازند بود و با وجود بعد مسافت از بنادر، اما شازند تنها پالایشگاهی است که به سیستم تولید سوخت کم سولفور مجهز است. اگر می‌خواستیم این سوخت را با تجهیز پالایشگاه‌های دیگر تولید کنیم، حداقل 5 سال زمان نیاز داشتیم.
ورود دانش‌بنیان‌ها
برنامه این است که پالایشگاه‌های دیگری نیز برای تولید سوخت ناوگان کشتیرانی به پالایشگاه شازند بپیوندند. به گفته مدیرعامل شرکت خدمات دریایی و مهندسی کشتیرانی «در حال حاضر شرکت‌های دانش بنیان با همکاری کشتیرانی در حال تجهیز خود برای تولید سوخت کم سولفور هستند که اگر این اتفاق بیفتد در بنادر سوخت کم سولفور تولید می‌شود.»
مشکل اصلی تولید سوخت کم سولفور در تنها پالایشگاه کشور، فاصله شازند از بنادر و سواحل است. تولید این سوخت در بنادر هزینه حمل را کاهش می‌دهد که کاهش هزینه حمل در نهایت منجر به کاهش هزینه نهایی کالاها خواهد شد.
در این خصوص مدیرعامل شرکت خدمات دریایی و مهندسی کشتیرانی گفت: شرکتهای دانش بنیان در مرحله تحقیقات هستند و تا الان 20 شرکت برای تحقیقات تولید سوخت کم سولفور ورود کرده‌اند ولی 6 شرکت در این زمینه توانمند است.یکی از این شرکت‌ها اعلام کرده است ماهانه 20 هزارتن سوخت کم سولفور تولید خواهد کرد.
وی گفت: رساندن تولید سوخت کم سولفور با استفاده از توان شرکت‌های دانش بنیان به حد تأمین کامل نیاز ناوگان و بی نیاز شدن از سوخت خارجی و سپس صدور مازاد آن برای در اختیار گرفتن سهمی بزرگ در بازار سوخت شناور در منطقه از اولویت‌هایی است که باید در بخش دریایی در دستور کار قرار گیرد.
وی روش‌های تولید دانش بنیان سوخت کم سولفور را در راستای بی اثر شدن تحریم‌های ظالمانه مهم ارزیابی کرد و گفت: با این دست اقدامات شکست تحریم‌ها و راهبرد فشار حداکثری بیش از پیش رقم خواهد خورد.
وی با یادآوری شعار سال تعیین شده از سوی رهبر معظم انقلاب مبنی بر تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین، تصریح کرد: گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در راستای توسعه فعالیت‌های خود در بخش تأمین و توزیع سوخت شناورها و با توجه به الزام بین‌المللی استفاده از سوخت کم سولفور نسبت به همکاری و مشارکت با مجموعه‌های دانش بنیان داخلی برای تولید این سوخت اقدام جدی کرده است.
قبیتی ادامه داد: هدف از این کار رساندن تولید سوخت کم سولفور به حد تأمین کامل نیاز ناوگان و بی نیاز شدن از سوخت خارجی و سپس صدور مازاد آن برای در اختیار گرفتن سهمی بزرگ در بازار سوخت شناور در منطقه است.
صرفه جویی ارزی
تولید پالایشگاه شازند بیشتر از 400 هزار تن است که مازاد آن به شرکت ملی نفتکش تحویل می‌شود. نیاز ناوگان کشتیرانی ملی 400 هزار تن سوخت در سال است. قبیتی درخصوص امکان صادرات این نوع سوخت گفت: صادرات سوخت کم سولفور نداریم و کل تولید جهت نیاز شناورهای ملی تأمین می‌شود چون مازاد تأمین نداریم امکان فروش آن را هم نداریم.
وی با اشاره به قیمت سوخت کشتیرانی گفت: قیمت تحویل سوخت به ناوگان بر اساس فوب جهانی است. به‌خاطر دوری از بنادر و مسائل مربوط به تبدیل ارز، قیمت سوخت تولیدی مقداری گران‌تر از مشابه آن در بازار جهانی است و با نوسانات ارز قیمت هر تن سوخت بین 100 تا 140دلار بیشتر از نرخ جهانی است که تسعیر ارز و 9 درصد مالیات ارزش افزوده قیمت تمام شده سوخت را بالاتر می‌برد. متوسط قیمت جهانی این نوع سوخت هر تن، هزار دلار است.
 اما نکته مهم این است که تمام این ارز به صورت ریالی در کشور صرف می‌شود و از کشور خارج نمی‌شود به این ترتیب اگر نرخ ارز را 30 هزار تومان در نظر بگیریم در حال حاضر سالانه 12 هزار میلیارد تومان با تولید سوخت کم سولفور در داخل، صرفه‌جویی ارزی صورت می‌گیرد.
به گفته مدیرعامل شرکت خدمات دریایی و مهندسی کشتیرانی در تأمین سوخت کم سولفور کمبود نداریم و اگر این سوخت را در ایران تولید نمی‌کردیم تولید پایدار آن امکان‌پذیر نبود. اگر سوخت تولید داخل نبود و نمی‌توانستیم آن را تأمین کنیم پیشنهاد حمل کالا هم نداشتیم.
قبیتی افزود: با تولید داخل، تدارک سوخت کشتیرانی در ایران را تضمین کرده‌ایم و به این ترتیب بهای تمام شده محموله‌های کشتیرانی که بیشتر آن ارزاق عمومی است کاهش یافته است.
وی خاطرنشان کرد: بانکرینگ سوخت کم سولفور فقط توسط شرکت خدمات دریایی و مهندسی کشتیرانی انجام می‌شود و 6 شرکت خصوصی دیگر در بندر شهید رجایی سوخت مازوت معمولی را صادر می‌کنند.
کاهش هزینه تأمین
با توجه به افزایش قیمت تمام شده سوخت کم سولفور تولید داخل، قبیتی از اجرای راهکارهایی برای کاهش قیمت تمام شده سوخت کشتیرانی خبر داد و گفت: مکاتباتی با دولت، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، شرکت ملی نفت و گمرک داشتیم تا قیمت تمام شده سوخت داخل را کم کنیم که در نهایت قیمت تمام شده کالا هم کاهش یابد.
وی افزود: سوخت کم سولفوردر بورس انرژی عرضه می‌شود و خرید ما آنجا دلاری با نرخ سنا است ولی پولی که تبدیل می‌شود و از کشتیرانی دریافت می‌شود 24 درصد بیشتر از نرخ حواله است از سوی دیگر 9 درصد ارزش افزوده دارد که اگر آن را با اظهارنامه گمرکی به ما برگرداند این اقدام قیمت تمام شده سوخت را کاهش می‌دهد.
قبیتی گفت: سوخت در بندر به ما تحویل می‌شود و برای کرایه حمل آن دولت تخفیفی قائل شده است که  کرایه حمل از اراک تا بنادر حدود 40 دلار است و پالایشگاه تخفیف جزئی می‌دهد که ما خواستار تخفیف بیشتری در کرایه حمل هستیم.
قبیتی با بیان اینکه سایت سوخت‌رسانی شرکت خدمات دریایی و مهندسی کشتیرانی وابسته به گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران هم اکنون در بندر شهید رجایی روزانه هزار و 200 تن سوخت به شناورها عرضه می‌کند، تصریح کرد: این سایت سوخت‌رسانی در حال حاضر دارای ظرفیت ۵۳ هزار تن انبارشِ سوخت است که به صورت مستقیم و غیر مستقیم ۱۱۶ نفر اشتغال ایجاد کرده است.
وی میزان نقل و انتقال جاده‌ای و ریلی سوخت را در این سایت سوخت‌رسانی به صورت ریلی حدود ۳۰ هزار تن ماهیانه و جاده‌ای ۵ هزار تن ماهیانه اعلام کرد و افزود: این حجم از سوخت از طریق پالایشگاه‌های بندرعباس و امام خمینی شازند تأمین می‌شود.