پیش به سوی بازار بزرگ ونزوئلا

در حالیکه دولت سیزدهم پیش بینی کرده بزودی و طی سالهای آینده، تجارت دو کشور ایران و ونزوئلا به نیم میلیارد دلار می رسد،‌اما در سایه بی تدبیری دولت روحانی، میزان تجارت دو کشور
در سال گذشته به سختی آنهم با تلاش دولت رئیسی به 60 میلیون دلار رسید!

گروه اقتصادی /عصر جمعه، نیکلاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا در رأس هیأت بلند پایه سیاسی و اقتصادی وارد تهران شد و روز گذشته دو کشور سند جامع همکاری‌های راهبردی ۲۰ ساله در زمینه‌های سیاسی، فرهنگی، گردشگری، اقتصادی، نفتی و پتروشیمی را امضا کردند. با این اتفاق ایران و ونزوئلا وارد فاز جدیدی از همکاری‌ها شدند و این یک خبر خوب برای فعالان اقتصادی و تجاری است که می‌خواهند وارد بازار امریکای لاتین شوند. در دولت گذشته روابط اقتصادی ایران و ونزوئلا به جهت تحریم ، مشکلات اقتصادی و بی تدبیری دولت قبل کمرنگ شد و فعالان اقتصادی هر روز بی‌خبر‌تر از بازار این کشور می‌شدند. به گونه‌ای که خطوط تولید خودروی ایران در این کشور خاک خورد و سایر مجموعه‌هایی که در ونزوئلا کارخانه زده بودند مجبور شدند به‌صورت موقت به سمت تعطیلی بروند. اما دولت سیزدهم تصمیم گرفت تمام سرمایه‌هایی را که در کشورهای همسایه و حتی غیرهمسایه به خواب رفته است دوباره بیدار کند. از همین رو از سال گذشته مذاکره برای توسعه روابط با کشورهای همسایه آغاز شد و از همان زمان احیای روابط با ونزوئلا در دستور کار قرار گرفت؛ کشوری که در زمان ریاست جمهوری ترامپ مانند ایران مورد شدیدترین تحریم‌ها قرار گرفت و با ابر تحریم مواجه شد اما اکنون شنیده می‌شود که دولت بایدن به‌دنبال حذف تدریجی تحریم‌های این کشور است. با امضای سند همکاری‌های مشترک، ایران و ونزوئلا می‌توانند روابط گذشته خود را بازتعریف کنند و برای فعالان اقتصادی راهی امن و مطمئن بسازند.
چرا همکاری با ونزوئلا متوقف شد؟
محمدرضا کریم‌زاده، مدیرکل دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعه تجارت درباره روند تجارت ایران و ونزوئلا و اینکه دو کشور چه اهداف اقتصادی را برای سال‌های آتی دنبال خواهند کرد، به «ایران»، گفت: «در گذشته همکاری‌های اقتصادی و صنعتی بین ایران و ونزوئلا در حوزه‌هایی چون تولید مشترک خودرو، ایجاد کارخانه سیمان، کارخانه صنایع لبنی و کارخانه خانه‌سازی با هدف تولید انبوه مسکن، وجود داشت و البته همکاری‌های بسیار خوبی هم شکل گرفته بود اما موضوع تحریم و مباحث اقتصادی باعث شد تعامل و همکاری‌های دوجانبه در بخش‌هایی که عنوان شد متوقف یا کاهش پیدا کند.»
احیای فعالیت‌های گذشته
او افزود: «با وجود تمام مشکلات یک فروشگاه (مگاسیس Megasis) از طرف ایران در ونزوئلا ایجاد شده تا ضمن عرضه کالاهای ونزوئلا، بتوان کالاها و محصولات ایرانی را با استفاده از این ظرفیت توزیع و عرضه کرد، همچنین در عین حال انواع داروها، فرآورده‌ها، قطعات خودرو، مواد غذایی و لوازم خانگی به ونزوئلا صادر می‌شود که بازار بسیار خوبی دارد و می‌توان این امر را توسعه داد.» کریم‌زاده با بیان اینکه در گذشته تولید تراکتور، فروش تراکتور و صادرات ماشین‌آلات کشاورزی به ونزوئلا دنبال می‌شد و اکنون نیز می‌توان فعالیت‌های قبلی را احیا کرد، اذعان داشت: «در حوزه یاد شده ضمن آنکه توان صادراتی خوبی داریم، کشور هدف هم به این نوع کالاها نیاز دارد از همین رو تجار و فعالان اقتصادی می‌توانند در این بخش فعالیت‌های مناسبی داشته باشند.»
40 میلیون دلار صادرات در سال 1400
او با تأکید بر اینکه صادرات ایران به ونزوئلا افت و خیز داشته است، گفت: «ایران، منهای فرآورده‌های نفتی در سالهای گذشته تا 120 میلیون دلار صادرات غیرنفتی به ونزوئلا داشته و این نشان می‌دهد که پتانسیل بسیار خوبی وجود دارد. در این میان سال گذشته صادرات ایران به ونزوئلا 40 میلیون دلار و صادرات ونزوئلا به ایران حدود 20 میلیون دلار بوده است.» مدیرکل دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعه تجارت افزود: «با هدف افزایش صادرات، مسیر تجاری ویژه با ونزوئلا تعریف شده است، به گونه‌ای که آسیب‌شناسی تخصصی صورت گرفت و چالش‌ها و موانع، احصا و هدف‌گذاری شده تا تعاملات دو کشور در کوتاه مدت یعنی تا سال 1404 به 500 میلیون دلار برسد.»
صادرات 500 میلیون دلاری
او با بیان اینکه طبق هدف‌گذاری انجام شده در سازمان توسعه تجارت، تا سال 1404 رقم کل صادرات کشور به 70 میلیارد دلار می‌رسد، تأکید کرد: «با توجه به رقم صادراتی هدف‌گذاری شده، ظرف امسال و سال آینده سعی خواهیم کرد صادرات ایران به ونزوئلا را حداقل به 500 میلیون دلار برسانیم.» کریم‌زاده در پاسخ به این سؤال که تجار و فعالان اقتصادی نسبت به بازار ونزوئلا خوش بین نیستند و احتمال می‌دهند که کالاهای ایرانی در حین صادرات با کشتی، توسط امریکا یا همپیمانانش توقیف شود، گفت: «بین ایران و ونزوئلا خط منظم کشتیرانی برقرار است و در زمینه صادرات کالاهای غیرنفتی تاکنون مشکلی گزارش نشده است.»
کدام کالاها در ونزوئلا خریدار دارد؟
او تصریح کرد: «ونزوئلا از نظر منابع طبیعی بسیار غنی است و زمینه همکاری‌های متعددی وجود دارد، از طرفی باید تأکید کرد به غیر از ونزوئلا، امریکای لاتین بازار بسیار خوبی دارد، از همین رو می‌توان ونزوئلا را به‌عنوان هاب در نظر گرفت و از آنجا صادرات به سایر کشورها را دنبال کرد. اما اگر بخواهیم تنها در مورد ونزوئلا صحبت کنیم باید بگویم که این کشور به ماشین‌آلات کشاورزی، کالاهای مصرفی، حوزه خدمات فنی و مهندسی و انواع دارو نیاز دارد و تجار می‌توانند در این بخش‌ها ورود جدی داشته باشند.» مدیرکل دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعه تجارت گفت: «به نظر می‌رسد مهم‌ترین چالش تجار، دوری مسیر و امکان ارسال بار است که با توجه به وجود خط مستقیم کشتیرانی و تردد تقریباً منظم آن مشکل خاصی وجود ندارد.»
استفاده از ظرفیت فروشگاه مگاسیس
او درباره اینکه آیا تجار می‌توانند از پتانسیل فروشگاه مگاسیس در ونزوئلا استفاده کنند، خاطرنشان کرد: «بله، این فروشگاه امکانات و ظرفیت خوبی دارد و لذا تجار در ایران می‌توانند با مسئولان آن مذاکره کنند و از پتانسیل آن فروشگاه بهره ببرند.» گفتنی است، 10 مرداد سال 99 فروشگاه ایرانی مگاسیس در ونزوئلا افتتاح شد. مگاسیس یک فروشگاه معمولی نیست، بلکه یک شرکت تجاری است که با مشارکت تجار ایرانی و ونزوئلایی تأسیس شده است. بیش از ۱۵۰ شرکت ایرانی تأمین‌کننده کالا‌های این مجموعه هستند و بیش از ۲۰ شرکت ونزوئلایی نیز این فرایند را تکمیل می‌کنند. در این فروشگاه بیش از دو هزار کالای ونزوئلایی و دو هزار و 500 کالای ایرانی وجود دارد.
فعال‌سازی دوباره خطوط  ‌   تولید خودرو
مدیرکل دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعه تجارت در پاسخ به این سؤال که آیا احتمال دارد خطوط تولید خودروسازی ایران دوباره در ونزوئلا فعال شود، تصریح کرد: «بله، یک بخش از کار مربوط به تفاهم سیاستگذاران دو کشور است، از طرفی کمیسیون مشترک با ونزوئلا وجود دارد که می‌توان خیلی از موارد را در این کمیسیون مطرح کرد و تا جایی که اطلاع دارم در مورد فعال‌سازی خطوط تولید مذاکراتی صورت گرفته است و احیا و فعال‌سازی خطوط تولید مانع جدی ندارد، همچنین یک‌سری موضوعات مالی وجود دارد که طرفین باید آن را حل کنند، البته طرف ونزوئلا علاقه‌مند به فعال‌سازی خطوط تولید است.»
غفلت تجار از ونزوئلا
مسعود جمالی، عضو کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی ایران درباره صادرات به ونزوئلا و چگونگی تحکیم روابط اقتصادی به «ایران»، گفت: «خیلی در مورد بازار ونزوئلا و تجارت با این کشور کار نشده است و از آنجا که در مقطعی ارزش پول ملی ونزوئلا کاهش یافت خیلی از فعالان اقتصادی برای تجارت با این کشور انگیزه نداشتند.» او افزود: «منهای کاهش ارزش پول ملی ونزوئلا، به موارد دیگری چون مسافت دور و غفلت تجار ایران از این کشور نیز می‌توان اشاره کرد. از آنجا که احتمال دارد، در صادرات غیرنفتی به ونزوئلا، کشتی ایران توسط امریکا  یا همپیمانانش توقیف شود، بخش خصوصی ریسک صادرات را قبول نمی‌کند.» جمالی تصریح کرد: «برای آن که صادرات غیرنفتی به ونزوئلا دنبال شود، نیازمند تأمین زیرساخت‌ها هستیم که طی این سال‌ها بخش خصوصی تمایلی به صادرات به کشور یاد شده نداشته چرا که این نگرانی وجود دارد که جابه‌جایی کالا و نقل و انتقال پول با چالش‌هایی مواجه شود از این‌رو بهتر است که دولت‌ها درباره مناسبات اقتصادی به جمع‌بندی مناسبی برسند.»
دولت اطمینان بدهد
سیدحمید حسین‌آبادی، عضو اتاق بازرگانی درباره صادرات غیرنفتی ونزوئلا به ایران، تصریح کرد: «همواره گفته شده که اگر روابط سیاسی با کشوری خوب است، از آن باید برای توسعه روابط اقتصادی بهره گرفت به نحوی که بتوان حجم تجارت دو کشور را افزایش داد، در حال حاضر روابط سیاسی ایران با برخی از کشورها مانند سوریه، ونزوئلا و.... بسیار خوب است اما زمانی که قرار است روابط تجاری شکل بگیرد، آن کشورها چین و روسیه را انتخاب می‌کنند.» او ادامه داد: «بخش خصوصی برای ورود به بازار‌های مختلف باید اطمینان داشته باشد تا سرمایه‌اش هدر نرود، اما وقتی این تردید وجود دارد که کشوری که رابطه سیاسی بسیار خوبی با ایران دارد اما در مناسبات اقتصادی همکاری قابل قبولی ندارد، بخش خصوصی ریسکی را قبول نمی‌کند و همکاری‌های اقتصادی هیچ زمان تقویت نمی‌شود.» این فعال اقتصادی گفت:«اگر دولت نسبت به بازار و صادرات کالاهای ایرانی به ونزوئلا اطمینان بدهد، خیلی از تجار آمادگی صادرات کالاهای غیرنفتی را دارند.»

بـــــرش

1- سال گذشته صادرات ایران به ونزوئلا 40 میلیون دلار و صادرات ونزوئلا به ایران حدود 20 میلیون دلار بوده است
2- ظرف امسال و سال آینده صادرات ایران به ونزوئلا حداقل به 500 میلیون دلار می‌رسد
3- مهم‌ترین چالش تجار، دوری مسیر و امکان ارسال بار به ونزوئلا است که با توجه به وجود خط مستقیم کشتیرانی و تردد تقریباً منظم آن مشکل خاصی وجود ندارد
4- فروشگاه مگاسیس امکانات و ظرفیت خوبی دارد و لذا تجار در ایران می‌توانند با مسئولان آن مذاکره کنند و از پتانسیل آن فروشگاه بهره ببرند
5- اگر دولت نسبت به بازار و صادرات کالاهای ایرانی به ونزوئلا اطمینان بدهد، خیلی از تجار آمادگی صادرات کالاهای غیرنفتی را دارند
6- برای آنکه صادرات غیرنفتی به ونزوئلا دنبال شود، نیازمند تأمین زیرساخت‌ها هستیم