گردشگری از دو نرخی شدن سود می کند یا ضرر؟‌

زهره توکلی
خبرنگار
دو نرخی شدن هتل‌ها موضوعی است که به تازگی مطرح  و نظرات مختلفی در این خصوص نیز عنوان شده است. برخی بر دو نرخی بودن هتل‌ها و بلیت هواپیما برای مسافران داخلی و خارجی اصرار و تأکید دارند و برخی دیگر آن را موجب آشفته شدن بازار و بی‌قانونی و در نهایت افزایش تورم و... می‌دانند.
محمدعلی فرخ مهر، رئیس جامعه حرفه‌ای هتل، هتل- آپارتمان و پانسیون استان تهران در خصوص دو نرخی بودن هتل‌ها به «ایران» گفت: منظور دونرخی بودن این نیست که پول بیشتری از مسافران خارجی گرفته شود بلکه پیشنهاد شده که از این مسافران هزینه‌ها به‌صورت دلار گرفته شود.
وی با بیان اینکه باید نرخ‌ها برای مسافران خارجی به‌صورت نرخ ارزی و به دلار باشد، افزود: از آنجا که خارجی‌ها به هنگام ورود به کشور همانند ما، کارت بانکی اعتباری ندارند که بتوانند از آن استفاده کنند لذا باید اسکناس حمل کنند. هنگام هزینه کردن نیز باید آن را به واحد پول ما تبدیل کنند بنابراین در این باره نیز دچار مشکلات عدیده‌ای می‌شوند.
فرخ مهر ادامه داد: از بدو ورود مسافر خارجی به فرودگاه برای اینکه بتوانند پول خود را تبدیل کنند درگیر واسطه‌ها و دلالان می‌شوند چون امکانات مناسب نظیر بانک برای تبدیل پول آنها در فرودگاه وجود ندارد. یا اینکه به مکان‌هایی نظیر چهارراه استانبول معرفی می‌شوند  یا عوامل هتل به‌صورت پنهانی، کار تبدیل اسکانس آنها را انجام می‌دهند و این شیوه‌ها برای مسافران دردسر ایجاد خواهد کرد.
وی اظهار داشت: پیشنهاد ما این بوده که به جای تبدیل پول، از همان اسکناس خودشان استفاده کنند یعنی هزینه ارزی صورت گیرد.
فرخ مهر با اشاره به اینکه پیشنهاد دیگری نیز دراین زمینه وجود دارد که می‌تواند راهگشا باشد، گفت: پیشنهاد دوم ما این است که باید سیستم بانکی در فرودگاه وجود داشته باشد تا با ورود میهمان خارجی به کشور بتواند به اندازه اسکناسی که به همراه خود آورده کارت اعتباری صادر شود. این کارت نیز باید همانند کارت هدیه بانکی که در کشور صادر می‌شود، باشد تا مسافر خارجی مجبور به حمل اسکناس و مشکلات ناشی از آن نظیر سرقت و... نشود.
وی اضافه کرد: همچنین این امکان فراهم شود که مسافر خارجی در پایان سفر خود با چک کردن حساب کارت بانکی خود، بتواند باقی مانده پول خود را از آن کارت دریافت کند. در این صورت به جای اینکه پول‌ها در صندوق‌ها و کیف‌ها باقی بماند، وارد بانک می‌شود و به دست دلالان نیز نمی‌رسد البته این پیشنهاد نیاز به کار کارشناسی و بررسی دارد.
فرخ مهر با تأکید بر اینکه دلیلی ندارد مسافر خارجی بیش از نرخ ارزی مصوب شده، هزینه پرداخت کند، افزود: تعیین نرخ ارزی برای مسافران خارجی باعث می‌شود که دست دلالان، واسطه ‌گران و سوءاستفاده‌کنندگان برای تبدیل پول خارجی کوتاه شود.
وی گفت: باید نرخ ارزی برای مسافران خارجی مصوب شود که با نرخ ایرانی نیز تناسب داشته باشد. این موجب می‌شود که مسافر خارجی از سردرگمی خارج شود.
حرمت الله رفیعی، رئیس هیأت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران نیز با بیان اینکه در مورد دو نرخی بودن هتل‌ها و... مخالفتی از سوی دولت مشاهده نکرده ام، به «ایران» گفت: آنچه در همه دنیا مرسوم بوده، این است که در همه کشورها ارز رایج آن کشور را از مسافر خارجی می‌گیرند بنابراین اگر خلاف این انجام شود به ضرر مردم می‌شود.
وی با اشاره به آزادسازی نرخ‌ها که از حدود 4 سال قبل ایجاد شده است، افزود: طی این چند سال همواره به آزادسازی نرخ‌ها انتقاد داشته‌ایم. تعیین کردن کف و سقف نرخ کاملاً اشتباه است. کیفیت خدمات و میزان عرضه و تقاضا باید تعیین‌کننده نرخ‌ها باشد.رفیعی با بیان اینکه باید نرخ مصوب داشته باشیم، نه آزادسازی نرخ‌ها و تعیین کف و سقف نرخ‌ها، تصریح کرد: هم اکنون به گونه‌ای است که هر کسی هر کاری می‌کند، به آزادسازی نرخ‌ها استناد می‌کند و در این صورت است که حقوق مسافر رعایت نمی‌شود.
وی گفت: باید در فرودگاه صرافی وجود داشته باشد تا مسافر خارجی به هنگام ورود بتواند برای تبدیل پول خود به صرافی مراجعه کند. نه  اینکه دیگران که تخصصی ندارند وارد این کار شوند.
رفیعی با اشاره به فرسوده بودن ناوگان هوایی کشور ادامه داد: ارائه خدمات به گونه‌ای شده که کیفیت خدمات بسیار پایین است اما هزینه‌ای که از مسافر گرفته می‌شود در حد کیفیت‌های بالاست، یعنی سرویسی در حد پیکان و پراید به مسافر داده می‌شود اما هزینه خدمات بنز از آنها گرفته می‌شود.
وی درخصوص تعیین نرخ بلیت هواپیما به دلار برای مسافران خارجی در کشور نیز گفت: در هیچ کجای دنیا به این شکل نیست که برای افراد خارجی این گونه نرخ تعیین شود. این نرخ‌ها در دنیا ثابت است و نباید برای غیرهموطنان متفاوت باشد.
رفیعی افزود: هزینه‌ای که عنوان شده برای سفرهای کمتر از یک ساعت 100 دلار و بیش از آن 150 دلار براساس چه حساب و قوانین و قواعدی تعیین شده است. این نرخ‌ها اصلاً درست نیست چون نرخ واقعی 20دلار است. نرخ‌ها باید کارشناسی شود. وقتی این گرانی‌های غیرقانونی ایجاد می‌شود این موضوع به سایر صنوف نیز تسری پیدا می‌کند و بقیه نیز نرخ‌های خود را افزایش داده و در نهایت موجب تورم می شود.
رفیعی افزود: هم اکنون تعداد مسافران خارجی در کشور ما بسیار اندک است و این اقدامات موجب ریزش همین تعداد اندک خواهد شد.
سعید خلیلی، فعال گردشگری در حوزه ایران- عمان نیز در این باره به «ایران» گفت: در حالی که تنها امتیاز ایران در سازمان جهانی گردشگری رتبه نخست (به دلیل افت واحد پولی) در ارزان بودن سفر است، این گونه اقدامات موجب از دست رفتن این رتبه خواهد شد.
وی افزود: می‌گویند هتل‌ها هم برای خارجی‌ها باید ارزی و دو نرخی شود، در حالی که هنوز در شوک درخواست دو نرخی شدن هتل‌ها بودیم.
از طرف ما تصمیم گرفتند نرخ هواپیما را هم دو نرخی کنند اما برای کسی پیش نیامد از این مدیران بپرسد که شما که برای هر افزایش قیمتی یک نمونه بین‌المللی پیدا می‌کنید، یک نمونه دیگر هم در دنیا پیدا کنید که نشان دهد چون کسی از ملیت دیگر است باید پول بیشتری بپردازد.
خلیلی گفت: با توجه به اینکه بیشتر گردشگران ورودی به ایران از کشورهای همسایه (عراق و آذربایجان، در حدود 3 میلیون) هستند و از بضاعت مالی متوسطی برخوردارند، با این اقدامات پیش رو این گردشگران از این پس برای بلیت داخلی ۲۰۰ دلار یا ۶میلیون و 300 هزار تومان باید پرداخت کنند که این موضوع ورود این گردشگران را حداقل 50 درصد کاهش خواهد داد.