جهان امروز و کتابخانه‌های دیجیتال


علی مسلمی
پژوهشگر

​​​​​​​ همه می‌دانیم که کتابخانه‌ها در حال تغییر هستند. کتابخانه‌های دیجیتال، پدیده جدیدی هستند که طی دهه‌های اخیر با آن آشنا شده‌ایم و طی سال‌های اخیر نیز وسعت و ارزش این کتابخانه‌ها افزایش یافته است. در عین حال، دسترسی تازه و جدیدی در کشورهای مختلف به منابع دیجیتالی بسیار ارزشمند مهیا شده که ویکی‌پدیا نمونه‌ای از آن است. چالش پیش‌روی متخصصان کتابخانه‌ها و نیز کاربران کتابخانه‌های عمومی و فهم و درک آن، این است که ماهیت این کتابخانه‌های دیجیتالی چیست و چگونه می‌توان به بهترین نحو آنها را عملیاتی کرد و به کار برد؛ اما با وجود تحولات گسترده و وسیع طی 10 سال گذشته در زمینه کتابخانه‌های دیجیتال، کتاب‌های بسیار اندکی در زمینه مدیریت اقتصادی و مالی کتابخانه‌های دیجیتالی، عملیات و خدمات آنها به نگارش درآمده‌اند. هدف «کتابچه راهنمای اقتصاد کتابخانه دیجیتال» هم پُر کردن همین شکاف و فراهم کردن یک کتاب راهنما برای تمامی افرادی است که با توسعه و مدیریت کتابخانه‌های دیجیتالی سروکار دارند. این کتاب دارای 4 فصل و 14 مورد پژوهشی جدید است. فصل اول به بررسی اجمالی اقتصاد کتابخانه‌های دیجیتال می‌پردازد و حوزه‌های اصلی آن را توصیف می‌کند. در ابتدا تعاریف اصطلاح «کتابخانه دیجیتال» بررسی شده و در ادامه ادبیات تحقیق و آثار جدید در این حوزه ارزیابی می‌شوند. در این فصل همچنین موضوعات مهمی در نظر گرفته می‌شوند که با وجوه مختلف کتابخانه‌های دیجیتال ارتباط دارند نظیر پایداری، مدل‌های اقتصادی، طرح‌های شغلی و تخصیص منابع و تصمیم‌گیری مقتصدانه. فصل دوم، مسأله و موضوع محوری در توسعه و مدیریت کتابخانه دیجیتالی را کندوکاو می‌کند یعنی موضوع پایداری. نویسندگان در این فصل، این واژه را تعریف می‌کنند. سپس اصول و رویکرد پایدار را در پژوهش‌های خود، ادبیات تحقیق و مورد پژوهشی‌ها مورد توجه قرار می‌دهند. موضوع فصل سوم، انواع گوناگون مدل‌های اقتصادی است که برای کتابخانه دیجیتال مهم هستند. منظور از این مدل‌ها، حرفه، هزینه، سرمایه‌گذاری و قیمت‌گذاری است. هدف این فصل، گردآوری نتایج فصل‌ها و مورد پژوهشی‌های قبل و ارائه تصویر گسترده‌تر از مدیریت اقتصاد کتابخانه‌های دیجیتال در عمل است. در فصل چهارم، یکی از نویسندگان این کتاب تحلیلی از مورد پژوهشی‌هایی ارائه می‌دهد که بخش پایانی این کتاب را شکل می‌دهد. او کتابخانه‌های دیجیتالی را در بافت و زمینه تاریخی، محیطی، سیاسی و اقتصادی‌شان قرار می‌دهد. علاوه‌ بر این، بر همکاری و مشارکت تأکید می‌کند. همچنین به مدل‌های نشر دیجیتالی جدید و جنبه‌های اقتصادی آن به طور خاص اشاره می‌شود. علاوه‌ بر این، اهمیت رویکرد پایدار در تمامی بخش‌ها و در سراسر مورد پژوهشی‌ها آشکار می‌شود. نویسنده در پایان این فصل و کتاب، مؤلفه‌های کلیدی موفقیت‌های احتمالی را فهرست می‌کند.
 «راهنمای اقتصاد کتابخانه دیجیتال»
نویسندگان: وندی ایوانز و دیوید بیکر
نشر کندوس
284 صفحه
سال انتشار: 2022


آدرس مطلب http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/8008/24/627177/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه ها